• Đay là hình thức tiến triển nhảy vọt từ vượn thàn người và thời kỳ đầu tiên của lịch sử loài người • Di cốt ở Đông Phi, Gia va, Bắc Kinh, Thanh Hoá tìm thấy công cụ đá.. Biết đan lưới
Trang 1LỊCH SỬ 10 BÀI 1: SỰ XUẤT HIỆN CỦA LOÀI NGƯỜI VÀ BẦY NGƯỜI NGUYÊN
THUỶ Tóm tắt lý thuyết:
1.1 Sự xuất hiện loài người và đời sống bầy người nguyên thuỷ
1.1.1 Loài vượn cổ: (khoảng 6 triệu năm trước)
• Có thể đi, đứng bằng 2 chân, dùng tay cầm, nắm, ăn hoa quả, động vật nhỏ
• Xương hoá thạch ở Đông Phi, Tây Á, Việt Nam
1.1.2 Người tối cổ: ( 4 triệu năm trước đây)
• Đi, đứng bằng 2 chân, đôi tay tự do sử dụng công cụ lao động
• Trán thấp và bợt ra sau, u mày nổi cao, hộp sọ đã lớn hơn và hình thành trung tâm phát tiếng nói trong não
• Đay là hình thức tiến triển nhảy vọt từ vượn thàn người và thời kỳ đầu tiên của lịch sử loài người
• Di cốt ở Đông Phi, Gia va, Bắc Kinh, Thanh Hoá (tìm thấy công cụ đá)
(Người cổ đại đi được bằng 2 chân)
Trang 2• Công cụ:
o Sử dụng đá có sẵn làm công cụ lao động
o Ghè một mặt cho sắc và vừa tay cầm, biết chế tác công cụ lao động =>
đồ đá cũ sơ kỳ
o Biết giữ lửa và lấy lửa, làm chín thức ăn, cải thiện căn bản đời sống
(người tối cổ biết sử dụng lửa)
• Qua lao động, bàn tay con người khéo léo dần, cơ thể biến đổi để có tư thế lao động thích hợp, tiếng nói thuần thục hơn
• Người tối cổ có quan hệ hợp quần xã hội, sống trong hang động, mái đá hay lều bằng cành cây, da thú; sống quây quần theo quan hệ ruột thịt gồm 5,7 gia đình
đó là bầy nguyên thuỷ
(sống trong hang động)
1.2 Người tinh khôn và óc sáng tạo
Trang 3Người tinh khôn hay người hiện đại (khoảng 4 vạn năm trước đây):
(người tối cổ chuyển thành người hiện đại)
• Người tinh khôn có cấu tạo cơ thể như người ngày nay
• Xương nhỏ, bàn tay nhỏ, khéo léo, linh hoạt, hộp sọ và thể tích não phát triển, trán cao, mặt phẳng, cơ thể thon gọn và linh hoạt, nên tư thế thích hợp với các hoạt động phức tạp của con người
• Ở khắp các châu lục
• Là bước nhảy vọt thứ hai, cùng lúc xuất hiện những màu da khác nhau (da vàng, đen, trắng) do thích ứng lâu dài của con người với hoàn cảnh tự nhiên khác nhau
• Biết :
o Ghè hai rìa của mảnh đá làm cho gọn và sắc hơn để làm rìu, dao, nạo
o Làm lao bằng xương cá, cành cây
o Chế tạo cung tên thành tưu lớn trong qúa trình chế tạo công cụ và vũ khí
o Thức ăn tăng lên – thức ăn động vật
o Cư trú “ nhà cửa”
Trang 4o Đó là thời đồ đá mới: dao, rìu, đục được mài nhẵn, khoan lỗ hay có nấc để tra cán Biết đan lưới đánh cá, làm đồ gốm ( bình bát, vò)
(công cụ đồ đá)
(người tinh khôn biết làm nhà ở)
1.3 Cuộc cách mạng thời đá mới (Thời đá mới, họ biết trồng trọt và chăn nuôi)
• Con người biết trồng trọt, chăn nuôi, biết khai thác thiên nhiên
• Làm sạch những tấm da thú để che thân, tìm thấy những chiếc khuy làm bằng xương
• Biết dùng đồ trang sức như vòng cổ bằng sò ốc, chuỗi hạt xương, vòng tay, vòng
cổ chânm hoa tai,… bằng đá màu, sáo bằng xương đùi lỗ, đàn đá, trống bịt da
• Con người không ngừng sáng tạo
• Con người đã biết đến âm nhạc (cây sáo xương, đàn đá,…)
=> Họ có cuộc sống no đủ, ít phụ thuộc vào thiên nhiên
• Dưới đây là một số sản phẩm từ việc sáng tạo của họ
Trang 5( 1 ống sáo được làm bằng tre)
(đồ trang sức làm từ vỏ ốc)
Bài tập trắc nghiệ
Câu 1 Lịch sử xã hội loài người được hình thành khi con người biết
A chế tạo và sử dụng công cụ lao động B trao đổi thông tin
C trồng trọt và chăn nuôi D ăn chín, uống sôi
Câu 2 Khẳng định nào dưới đây không đúng về vai trò chủ thể lịch sử của con người?
A Con người sáng tạo ra lịch sử của mình
B Con người là chủ thể sáng tạo nên các giá trị vật chất
C Con người là mục tiêu của sự phát triển xã hội
D Con người là động lực của các cuộc cách mạng xã hội
Câu 3 Chủ thể nào dưới đây sáng tạo nên các giá trị vật chất và tinh thần của xã hội
A các nhà khoa học B con người
Câu 4 Việc chế tạo ra công cụ lao động giúp con người
A có cuộc sống đầy đủ hơn B hoàn thiện các giác quan
C phát triển tư duy D tự sáng tạo ra lịch sử của mình
Trang 6Câu 5 Sản xuất của cải vật chất là đặc trưng riêng chỉ có ở con người Đó là quá trình lao
động có
A mục đích B lợi ích C lợi nhuận D thu nhập
Câu 6 Hành động lịch sử đầu tiên của con người là
A sản xuất tư liệu cần thiết cho đời sống B trao đổi kinh nghiệm sản xuất
C giao lưu buôn bán D xây dựng nhà để ở
Câu 7 Lịch sử phát triển của xã hội là lịch sử của con người hoạt động theo
A mục đích B khả năng C văn hóa D truyền thống
Câu 8 Xây dựng một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh, mọi người có cuộc sống tự do,
hạnh phúc, mọi người có điều kiện phát triển toàn diện là mục tiêu cao cả của
C chủ nghĩa không tưởng D chủ nghĩa thực dân
Câu 9 Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói: “tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm
sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn được tự do…” là thể hiện mục tiêu xây dựng
A chủ nghĩa xã hội B con người mới C tư tưởng mới D văn hóa mới
Câu 10 Con người là chủ thể lịch sử nên con người cần được tôn trọng và đảm bảo các
A quyền chính đáng B quyền ưu tiên
Câu 11 Nhu cầu về cuộc sống tốt đẹp hơn là động lực thúc đẩy con người không ngừng đấu
tranh để
A cải tạo xã hội B xây dựng xã hội
C cải tạo con người D xây dựng văn hóa
Câu 12 Con người là mục tiêu phát triển của xã hội nên con người cần được
A Bảo vệ B Chăm sóc C Tự do D Hoàn thiện
Câu 13 Động lực nào dưới đây thúc đẩy con người không ngừng đấu tranh để cải tạo xã hội?
A Nhu cầu khám phá tự nhiên B Nhu cầu về một cuộc sống tốt đẹp hơn
C Nhu cầu ăn ngon, mặc đẹp D Nhu cầu lao động
Câu 14 Các cuộc cách mạng có vai trò nào dưới đây?
A Thay thế phương thức sản xuất B Xóa bỏ áp bức, bóc lột
C Thiết lập giai cấp thống trị D Thay đổi cuộc sống
Câu 15 Là chủ thể của lịch sử, con người cần được Nhà nước và xã hội
A tạo công ăn việc làm B chăm sóc sức khỏe
C đảm bảo các quyền lợi chính đáng D đáp ứng đầy đủ các nhu cầu
Câu 16 Để tạo ra các giá trị vật chất và tinh thần cho xã hội, con người phải không ngừng
A rèn luyện sức khỏe B học tập nâng cao trình độ
C ứng dụng thành tựu khoa học D lao động sáng tạo
Câu 17 Cuộc cách mạng nào dưới đây giúp con người đấu tranh cải tạo xã hội
A cách mạng kĩ thuật B cách mạng xã hội
Câu 18 Nước ta đang xây dựng một xã hội vì con người, xã hội đó có mục tiêu
Trang 7A dân chủ, công bằng, văn minh B dân chủ, văn minh đoàn kết
C dân chủ, bình đẳng, tự do D dân chủ, giàu đẹp, văn minh
Câu 19 Hành động nào dưới đây là vì con người?
A Sản xuất bom nguyên tử B Sản xuất thực phẩm không đảm bảo vệ sinh
C Phủ xanh đất trống, đồi núi trọc D Chôn lấp rác thải y tế
Câu 20 Xã hội nào dưới đây là xã hội phát triển vì con người?
A Xã hội xã hội chủ nghĩa B Xã hội chiếm hữu nô lệ
C Xã hội nguyên thủy D Xã hội phong kiến
Câu 21 Một xã hội phát triển vì con người phải là một xã hội mà ở đó con người được tạo
điều kiện để
A học tập B lao động C phát triển toàn diện D có cuộc sống đầy đủ
Câu 22 Hành động nào dưới đây không vì con người?
A Đốt rừng làm nương rẫy B Tiêu hủy gia cầm mắc bệnh
C Bỏ rác đúng rơi quy định D Tham gia giao thông đi đúng phần đường quy định
Câu 23 Mục đích của mọi sự tiến bộ xã hội là vì
A sự tồn tại của con người B sự phát triển của con người
C hạnh phúc của con người D cuộc sống của con người
Câu 24 Yếu tố nào dưới đây là giá trị tinh thần mà con người sáng tạo nên?
A Máy móc phục vụ trong nông nghiệp B Áo dài truyến thống của phụ nữ Việt Nam
C Phương tiện sinh hoạt D Nhà ở