MỤC LỤC 1 Lí do chọn đề tài 3 2 Một số khái niệm 4 3 Thực trạng 5 4 Nguyên nhân 9 5 Hậu quả 14 6 Biện pháp 15 7 Quyền và lợi ích của trẻ em và Luật về chăm sóc và bảo vệ trẻ em 17 8 Kết luận 22 1 Lí d[.]
Trang 1MỤC LỤC
1 Lí do chọn đề tài 3
2 Một số khái niệm 4
3 Thực trạng 5
4 Nguyên nhân 9
5 Hậu quả 14
6 Biện pháp 15
7 Quyền và lợi ích của trẻ em và Luật về chăm sóc và bảo vệ trẻ em 17
8 Kết luận 22
Trang 21 Lí do chọn đề tài
“Trẻ em hôm nay thế giới ngày mai” trẻ em là hạnh phúc của gia đình
là tương lai của đất nước Mọi trẻ em có quyền được sống, học tập, vui chơitrong môi trường lạnh mạnh Có vậy trẻ mới phát triển đầy đủ cả về thể chấtlẫn tâm sinh lí
Trong quá trình phát triển và hội nhập ngày nay, kinh tế ngày càng pháttriển, mối lo cơm áo gạo tiền không còn thì mối quan hệ giữa người với ngườicũng thay đổi dần làm nảy sinh nhiều vấn đề xã hội trong đó nổi lên vấn nạnbạo hành trẻ em đặc biệt là bạo hành trẻ em lứa tuổi mầm non
Bác Hồ đã từng nói :
“Trẻ em như búp trên cànhBiết ăn biết ngủ biết học hành là ngoan”
Đúng như câu nói, Bác ví trẻ em ‘’như búp trên cành’’ hình ảnh này đãdiễn tả đúng trạng thái tâm sinh lí của trẻ em: là giai đoạn mới bắt đầu, cònnon tơ, tinh khiết, hồn nhiên, trong sáng Muốn thành cây cao lớn, sum suê,tươi tốt thì phải chăm sóc chu đáo ngay từ nhỏ, trẻ em cũng vậy chúng cầnđược yêu thương, đùm bọc từng chút một khi còn bé Vì vậy, giáo dục trẻ thơ
có vai trò rất quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển, hoàn thiệnnhân cách sau này của trẻ Lứa tuổi mầm non là lứa tuổi được vui chơi, chămsóc để phát triển Thế nhưng trong những năm gần đây, nhiều vụ bạo hành đốivới trẻ em ở lứa tuổi mầm non liên tiếp xảy ra làm tổn thương đến thể xác vàtâm hồn của em nhỏ Tình trạng này gây nhiều bức xúc trong cho các vị phụhuynh cũng như xã hội về lương tâm của người giáo viên, của người ươmmầm, khởi đầu cho những ước mơ non trẻ Cùng đồng cảm, đau xót vớinhững nỗi đau mà các em phải chịu và căm phẫn trước hành động mất đạođức và trái pháp luật đó Chính vì vậy nhóm 5 chọn đề tài này làm bài thảoluận để cùng tìm hiểu rõ hơn về vấn nạn này cũng như đưa ra biện pháp ngănchặn việc bạo hành trẻ mầm non khi đi trẻ
Trang 32 Một số khái niệm
Khái niệm “bạo hành” là sự ngược đãi về thể xác, tinh thần, tình dụchay bằng lời nói Sự ngược đãi xảy đến cho tất cả chúng ta, không chừa mộtai: đàn ông, đàn bà, người già và trẻ em Mục đích của kẻ bạo hành là gieo rắt
sự sợ hãi để kiểm soát và sai khiến chúng ta
Bạo hành ngày nay khác hẳn với quan điểm thời kì phong kiến “thươngcho roi cho vọt” Khái niệm bạo hành hiện nay làm tổn thương không chỉ vềthể xác, thương tật mà còn là sự tra tấn về tinh thần Đặc biệt tình trạng bạohành trẻ em đang rống lên hồi chuông cảnh báo về nạn bạo hành Đây khôngchỉ là hành vi vi phạm đạo đức con người mà còn vi phạm pháp luật
Bạo hành trẻ em là hành vi thô bạo biểu hiện trạng thái tức giận gâythương tích, lăng nhục tinh thần, nhân phẩm trẻ lứa tuổi mầm non gây nênnhững “sang chấn tâm lí”
Trang 4Nhà trẻ hay nhà giữ trẻ hay mẫu giáo, mầm non là một hình thức dịch
vụ giáo dục cho trẻ em tại một địa điểm tập trung nhất định nơi có khuôn viênnhất định, có các cô giáo hay bảo mẫu.Tại nhà trẻ, trẻ em được dạy để pháttriển các kỹ năng cơ bản và kiến thức thông qua trò chơi sáng tạo và tương tác
xã hội giữa các nhóm bạn, cũng như bài học sơ khai đầu đời
Trẻ mầm non là trẻ em lứa tuổi từ khi lọt lòng đến 6 tuổi Trẻ ở lứa tuổinày đã có khả năng nhận thức về thế giới xung quanh, khả năng tư duy của trẻphát triển rất nhanh để tưởng tượng, sáng tạo và tư duy - những khả năng nổitrội trong việc học tập của trẻ
3 Thực trạng
Bạo hành nói chung và bạo hành trong nhà trường đối với trẻ em nóiriêng là vấn đề mang tính toàn cầu, nó xảy ra ở hầu khắp các quốc gia trên thếgiới Hiện nay đã có nhiều diễn đàn, các cuộc khảo sát, các công trình nghiêncứu về tình trạng bạo hành đối với trẻ em đã được tiến hành ở Việt Nam cũngnhư trong khu vực châu Á và trên thế giới
Trong một báo cáo của Tổ chức Cứu tế trẻ em cho biết, hiện nay cókhoảng hơn 1 tỷ trẻ em trên khắp thế giới bị các thầy cô giáo của mình đánhđập trái luật Và trong một báo cáo khác, có khoảng 350 triệu học sinh trênkhắp thế giới đang phải đối mặt với nạn bạo hành tại trường học mỗi năm, vàhiện tượng này rất phổ biến tại nhiều trường ở châu Á
- Ở nước ngoài
Vấn đề về bạo hành xâm hại đến trẻ em đã được các tổ chức và nhiềuquốc gia đặc biệt quan tâm “Bạo hành trẻ em xảy ra ở mọi nền quốc gia vàmọi nền văn hóa” giám đốc điều hành quỹ nhi đồng liên hợp quốc (UNICEF)Anthony lake cho biết “ Bất cứ nơi nào và bất cứ nơi đâu có trẻ em bị bạo lực
là chúng ta phải cho mọi người thấy sự phẫn nộ và giận dữ Chúng ta cho mọingười thấy nhưng điều họ chưa nhìn thấy về bạo lực trẻ em”
Trang 5Năm 1990 Công ước liên hợp quốc về quyền trẻ em được ban hành,quy định rằng tất cả trẻ em ở khắp mọi nơi đều có quyền được bảo vệ khỏi tất
cả các hình thức bạo lực
Tháng 12 năm 2013, UNICEF đã tổ chức hội thảo về : “Nghiên cứu bạolực đối với trẻ em” xác định các yếu tố liên quan đến việc gây ra các hìnhthức bạo lực đối với trẻ, đồng thời đề xuất những giải pháp can thiệp của quốcgia trong phòng chống bao lực Nghiên cứu được thực hiện ở 4 quốc gia khuvực trên thế giới, trong đó có Nam Phi (tại Zimbabwe), Đông Á(tại ViệtNam), Mỹ La Tinh (tại Peru) , Nam Âu (tại Italia)
Tại một số quốc gia cũng đề cập tới tình trạng bạo lực ở trẻ em “ tiếpxúc trẻ em bị bạo hành trong gia đình và xã hội”, Gayla Margolin và ElanaB.Gordis, trường đại học Nam Califonia (tạp chí Annual reviews) ; “báo cáo
về nghiên cứu bạo hành trẻ em trong trường học ở Kosovo” 2005); “Bạo lực trẻ em trong trường học” (tổ chức Plan International-ThaiLan)…
Cùng với sự phát triển của toàn ngành, giáo dục mầm non ở nước tacũng đang được quan tâm đúng mức của các cấp chính quyền Đảng ta cũng
Trang 6xác định giáo dục ở bậc mầm non là vấn đề có tầm chiến lược lâu dài trong sựphát triển nguồn nhân lực của đất nước
Tuy nhiên bên cạnh những thành tích và sự phát triển đáng ghi nhận thìtại cấp học này cũng tồn tại nhiều yếu kém bất cập Đặc biệt là tình trạng bạohành trẻ em tại các cơ sở giáo dục Riêng ở Việt Nam, trong những năm gầnđây hiện tượng bạo hành trẻ em trong các trường mầm non đang có nhữngdiễn biến rất phức tạp
Theo báo cáo của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo hiện cả nước có 13.741trường mầm non, trong đó công lập chiếm 88%, ngoài công lập chiếm 12% vàchưa có bất kì thống kê nào về các nhóm trẻ tự phát Thực tế cho thấy, tại một
số điểm trông giữ trẻ mặc dù không đủ điều kiện vẫn mặc nhiên hoạt động.Điều này rống lên hồi chuông đáng báo động về công tác quản lí và đạo đức
xã hội Có lẽ vì vậy mà số trẻ bị bạo hành ngày càng gia tăng
Bạo lực trẻ em ở các trường dân lập và tư thục liên tục xảy ra và mức
độ ngày càng nghiêm trọng Không biết từ khi nào tình trạng bạo lực trẻ emlại hiện hữu với tần suất cao như vậy gây nhức nhối cho xã hội Số vụ trẻ em
bị bạo hành liên tiếp xuất hiện trên các mặt báo Có thể kể đến các vụ:
Bé Đan Trân, trường mầm non Thiên Thơ, bị cô bảo mẫu Lê Vi, vìmuốn cháu ngừng khóc mà dán băng keo vào miệng và dẫn đến cái chết
Liên tục túm tóc, giật ngửa mặt lên trút cơm vào miệng, lấy thước đánhtới tấp vào mặt là cách mà bảo mẫu Quảng Thị Kim Hoa ở Biên Hoà – ĐồngNai “chăm sóc” trẻ ở nhà mình
Tháng 11/2013, dư luận lại một lần nữa bàng hoàng trước cái chếtthương tâm của bé trai 18 tuổi do chính người trông trẻ gây ra Bé Đỗ NhấtLong, 18 tháng tuổi được mẹ là chị Võ Thị Huyền, sinh năm 1989, quê ởNghệ An, làm công nhân ở khu công nghệ cao TP HCM mang đến gửi HồNgọc Nhờ gửi như mọi ngày Khi thấy bé Long khóc khóc, Nhờ đã cầm tay
và chân Long xách lên dọa cho nín, nhưng bị tụt tay làm rớt bé xuống nềnnhà Vì quá đau nên bé Long nằm khóc, Nhờ liền dùng chân đạp mạnh một
Trang 7cái lên ngực, bụng em bé Một lát sau, khi Nhờ quay ra thì đã thì bé Long đãbất động Nhờ vội đưa bé đi cấp cứu, song bé đã chết trên đường đến bệnhviện.
Năm 2010, dư luận cũng không thể quên câu chuyện của bé Lê QuangVinh, 4 tuổi ở thành phố Hồ Chí Minh bị cô giáo mầm non Trần Thị Xuân
Nữ thuộc nhóm trẻ tư thục Hoa Lan nhốt vào thang máy hù dọa Kết quả là vìquá sợ hãi bé đã tự gây ra các vết thương cho cơ thể mình Điều đáng chú ý là
cô Nữ đã có đến 10 năm kinh nghiệm là cô nuôi dạy trẻ và đang học đại học
sư phạm
Hai bảo mẫu là Lê Thị Đông Phương (SN 1982, ngụ đường NguyễnDuy, P.9,Q.8, là trưởng nhóm hay còn gọi là chủ trường mầm non PhươngAnh) và Nguyễn LêThiên Lý (SN 1994, ngụ huyện Giồng Riềng, tỉnh KiênGiang, là nhân viên cấp dưỡng, dạng thử việc của trường mầm non PhươngAnh) Hàng ngày, Phương và Điều dùng đủ các món đòn như bóp cổ, gí đầuxuống đất, lấy khăn bịt mũi, tát bôm bốp vào mặt để bắt các bé phải ăn Bịđút quá nhanh, có bé nôn ra liền bị Lý dùng chính chất thải đỏ đút lại vàomiệng Mỗi giờ ăn ở đây, các bé đều chan đầy nước mắt
Ấy là những vụ “nổi tiếng”, vì hậu quả nghiêm trọng: gây thương tích,chết người, nên công luận lên tiếng và mọi người mới biết Còn những kiểubạo hành âm thầm, “hành” mà không “bạo”, không để lại dấu vết, không nhìnthấy bằng mắt, sờ được bằng tay Bằng những sự mắng nhiếc, đe nẹt, doạdẫm, “khủng bố” tinh thần và thể xác; do vô tình hay cố ý… thì không phải aicũng biết, cũng cảm nhận được Và hậu quả của nó cũng tác hại không kém:
sự tổn thương trong tâm hồn con trẻ không có thước tấc nào đo được Đểnhững vết thương ấy “sống” mãi cùng năm tháng, thành sẹo, thành nỗi đau.Ảnh hưởng đến tâm hồn, tính cách của trẻ mãi sau này
Nhà cải cách giáo dục số 1 của Việt Nam, nhà giáo tâm huyết – GS.TS
Hồ Ngọc Đại, suốt đời ông chỉ đau đáu với phương châm: làm sao xây dựngđược một môi trường, một phương pháp giáo dục Để mỗi ngày, với mỗi đứa
Trang 8trẻ đến trường là MỘT – NGÀY - VUI Với lứa tuổi mầm non – tiểu học,điều đó càng cần hơn ai hết, bởi đó là lứa tuổi dễ bị lạm dụng bạo lực, dễ bịtổn thương nhất, vì chúng chưa có khả năng tự vệ Chúng vẫn chỉ là “búp trêncành”, cần được dạy dỗ bằng nâng niu, chở che, khích lệ và yêu thương…
Bộc lộ quan điểm về vấn đề này, GS Nguyễn Minh Thuyết – Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, Thanh niên, Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội cho rằng chỉ thầy cô nào bất lực thì mới đánh học trò
Ông nói lên suy nghĩ của mình: “Hiện tượng giáo viên bạo hành trẻ mầm non rất phẫn nộ Những người có hành vi bạo hành đã làm ngược đạo đức người thầy Tôi chắc chắn họ không đủ tố chất để làm nghề dạy học Làm sao
những người làm giáo dục con người lại có thể tàn nhẫn đánh một đứa trẻ như vậy?”.
4 Nguyên nhân
Hiện tượng giáo viên bạo hành trẻ em chịu tác động của nhiều yếu tốkinh tế, xã hội, đạo đức, định hướng giá trị… Trên cơ sở tìm hiểu hiện tượngbạo hành trong các trường mầm non tư thục, chúng tôi rút ra một số nguyênnhân sau:
Nguyên nhân khách quan:
- Nguyên nhân sâu xa và cơ bản của tình trạng bạo hành trẻ em là do sự nhậnthức của giáo viên, bảo mẫu Hiện nay, nhiều giáo viên, bảo mẫu thiếu kiếnthức về sự phát triển tâm sinh lý của trẻ Họ không có khả năng nắm bắt, pháthiện những nhu cầu và không biết về giới hạn trong từng thời kỳ phát triểncủa trẻ, do đó không thấu hiểu, thông cảm và uốn nắn, hướng dẫn để trẻ ngàycàng tiến bộ trong học tập và ứng xử
+ Hơn nữa, lối ứng xử và nghiệp vụ sư phạm của nhiều giáo viên còn hạn chế.Mặc dù, các trường sư phạm nói chung là nơi đào tạo cho giáo viên cácphương pháp tổng thể, toàn diện, cơ bản về nghiệp vụ sư phạm Các giáo trình
sư phạm đã đề cập đầy đủ các vấn đề về ứng xử trong quan hệ thầy trò, tâmsinh lý lứa tuổi học sinh Nhưng đó cũng chỉ là những bài học, còn việc tiếp
Trang 9thu được hay không thì phụ thuộc vào cách lĩnh hội, bản lĩnh, nhân cách và sựrèn luyện của mỗi người
+ Hiện nay, chúng ta chưa coi trọng khâu tuyển chọn và đào tạo ra nhữnggiáo viên có đủ trình độ và yêu nghề Trên thực tế, hiện nay có một bộ phậnkhá đông sinh viên theo học ngành sư phạm không phải vì yêu thích nghềgiáo viên, có nguyện vọng trở thành giáo viên mà nhiều người học sư phạmchỉ vì được miễn học phí Hơn nữa, hiện đang có nhiều trường đại học không
có chức năng đào tạo giáo viên nhưng vẫn mở khoa sư phạm hoặc khóa họcnghiệp vụ sư phạm, trong khi đó trường sư phạm lại mở thêm những ngànhđào tạo ngoài sư phạm Thực tế, để đào tạo ra một người giáo viên có đủ trình
độ chuyên môn và nghiệp vụ phải có một quá trình lâu dài với nhiều yêu cầu,trong đó đặc biệt chú ý là nghiệp vụ sư phạm chứ không phải chỉ vì một vàikhóa học ngắn hạn đã có thể đủ năng lực và tự tin đứng trên bục giảng Nếu tađào tạo ra những người thầy không có chuyên môn cao về sư phạm có thể sẽlàm hỏng nhiều thế hệ học trò, đó là điều rất đáng tiếc Tôi cho rằng sắp tớicần hạn chế việc đào tạo giáo viên của các trường ngoài sư phạm
- Nguyên nhân cũng không kém phần quan trọng là do ảnh hưởng từ quanniệm giáo dục truyền thống “thương cho roi cho vọt” Theo một nghiên cứucủa Viện Tâm lý học, các giáo viên sử dụng các hình thức trừng phạt bằngbạo lực, đe dọa bắt nguồn từ tập quán, truyền thống văn hóa thế hệ trước đểlại Theo nếp nghĩ của người Việt Nam, người thầy rất có quyền uy, sứcmạnh Nhiều phụ huynh còn quan niệm rằng: “Phải đánh mới nên người” Bởithế có phụ huynh thậm chí ủng hộ cô giáo đánh đòn con mình như một biệnpháp trừng phạt giúp trẻ biết lỗi và lần sau không mắc nữa
- Áp đặt cả những điều mình chưa thật hiểu thấu đáo, do đó, dẫn đến những
sự việc đáng tiếc đã xảy ra Theo ThS Lê Ngọc Điệp - Trưởng phòng Giáodục tiểu học - Sở giáo dục – Đào tạo Thành phố Hồ Chí Minh, cho biết: “Sở
đã có văn bản quán triệt vấn đề này đến từng trường, để trường triển khai đếntừng giáo viên Những giáo viên vi phạm quy định tùy mức độ, sẽ bị kỷ luật
Trang 10khiển trách, cảnh cáo, cho thôi đứng lớp, hạ bậc thi đua, thậm chí cho thôiviệc Tuy nhiên, do ảnh hưởng kiểu dạy con bằng roi vọt trong nhiều gia đìnhViệt Nam, một số thầy cô giáo đã đem cái “văn hóa” đó vào nhà trường, nênthỉnh thoảng vẫn xảy ra chuyện giáo viên bạo lực với học sinh” .
- Yếu tố kinh tế cũng phần nào ảnh hưởng đến mối quan hệ thầy trò Hiệnnay, thu nhập của hầu hết giáo viên ở mức thấp và giáo viên khó có thể sốngđược với đồng lương cơ bản Do đó, nhiều giáo viên phải chịu nhiều áp lựctrong mưu sinh, họ phải đối mặt với vô vàn khó khăn, phải tìm cách để cảithiện đời sống Nhiều thầy cô giáo dù đứng trên bục giảng nhưng vấn đề cơm
áo, gạo tiền vẫn đeo bám Nhiều giáo viên có sức chịu đựng kém, dễ tổnthương, dễ nổi giận, dễ thất vọng, vì thế khi gặp những học sinh vô lễ vớimình, mọi ức chế lập tức bùng phát và xung đột xảy ra và người chịu hậu quảnặng nề hơn cả chính là học sinh Và vấn đề lương bổng thấp nhiều giáo viênmuốn tăng thu nhập bằng việc dạy thêm ngoài giờ, vì vậy nhiều học sinh buộcphải đi học thêm ngoài giờ nếu không sẽ bị thầy cô có ác cảm
- Ngoài ra, pháp luật chưa nghiêm cũng là nguyên nhân xảy ra nhiều vụ bạohành trẻ em trong trường học hiện nay Trên thực tế, có rất nhiều vụ giáo viênbạo hành học sinh nhưng chưa được pháp luật xử lý nghiêm minh hoặc chỉ bịphạt cảnh cáo nên không có tác dụng răn đe Pháp luật chưa đủ mạnh, chưa đủrăn đe những người có hành vi bạo lực, như Điều 110 BLHS Việt Nam có
quy định: ″…Người nào đối xử tàn ác với đối tượng là trẻ em lệ thuộc mình thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ từ 1 năm đến 3 năm…″ Mức án
như vậy là quá nhẹ
+ Pháp luật về bảo vệ trẻ em còn nhiều khoảng trống, chưa có quy định cụ thể
về bảo vệ trẻ em là nạn nhân, nhân chứng; chưa có quy định đặc biệt trongtrường hợp nhận tố giác từ trẻ em
- Vai trò bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em của gia đình, cộng đồng chưađược coi trọng: kiến thức và kỹ năng bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em củacha mẹ, người chăm sóc trẻ và của chính bản thân trẻ chưa đầy đủ dẫn đến
Trang 11năng lực bảo vệ trẻ em của gia đình, cộng đồng còn hạn chế, trẻ em dễ trởthành nạn nhân của các hành vi bạo lực, xâm hại tình dục và dễ bị lôi kéo vàocon đường phạm tội Tình trạng nhiều gia đình có hoàn cảnh kinh tế khókhăn; cha mẹ ly hôn, ly thân; cha mẹ mắc các tệ nạn xã hội, vi phạm phápluật…cũng là nguyên nhân dẫn đến việc trẻ bị bạo lực.
- Nhận thức về bảo vệ trẻ em còn hạn chế: thể hiện ở khía cạnh thiếu hiểu biết
về luật pháp, về các hành vi vi phạm quyền trẻ em, dẫn đến tình trạng ngườithân trong gia đình xâm hại tình dục, bạo lực trẻ em (khoảng 50% tổng số vụ
vi phạm) và các thành viên khác trong xã hội phạm tội nghiêm trọng đối vớitrẻ em đến mức phải xử lý hình sự
- Sự buông lỏng quản lý của các cơ quan quản lí: Việt Nam có hai cơ quanquản lý nhà nước liên quan đến trẻ em gồm Cục Bảo vệ, chăm sóc trẻ em(thuộc Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) và Vụ Giáo dục mầm non(thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo)
+ Bên cạnh đó, còn có một hệ thống quản lý hành chính tại địa phương và các
tổ chức chính trị xã hội Nhưng hầu hết những vụ bạo hành trẻ em lẫn saiphạm trong các trường mầm non được phát hiện là do phụ huynh, người dân
và các cơ quan báo chí
+ Việc cấp phép các trường mầm non tư thục, các cơ sở trông giữ trẻ tư nhânlẫn quản lý các hoạt động của các đơn vị này hầu như bị buông lỏng trongthời gian qua Điều này thể hiện ở việc hàng nghìn các cơ sở mầm non tư thụckhông đạt tiêu chuẩn quy định về trường học vẫn được cấp phép thành lập.Hàng nghìn các cơ sở trông giữ trẻ tư nhân không giấy phép vẫn ngang nhiênhoạt động Chắc chắn rằng, không thể nói tổ dân phố, các tổ chức đoàn thể xãhội, chính quyền địa phương và cơ quan quản lý chuyên ngành không biết.+ Rõ ràng nếu các cơ quan quản lý chuyên ngành lẫn chính quyền địa phươnglàm đúng quy định và có trách nhiệm, thì không thể có những cơ sở mầm non
tư nhân chưa đạt tiêu chuẩn quy định về trường học, không thể có các giáo