Bản tin Trái Phiếu Doanh nghiệp #2 Phát hành sụt giảm, chờ đợi định hướng chính sách 08/2022 The most trusted Credit Rating Agency in Vietnam Bản tin Trái Phiếu Doanh nghiệp #2 | Tháng 8/2022 Phát hàn[.]
Trang 1
Phát hành sụt giảm, chờ đợi định hướng chính sách
Ngày phát hành: 8/9/2022
Ghi chú quan trọng:
Số liệu được thu thập trên HNX đến hết ngày 31/8/2022, dựa trên ngày phát hành, có thể khác biệt
với số liệu thống kê theo ngày hoàn tất
Tổng quan thị trường
Trong tháng 8 vừa qua, thị trường trái phiếu chứng kiến sự sụt giảm rõ rệt trong khối lượng phát hành
Cụ thể, giá trị phát hành trong tháng đạt 9,4 nghìn tỷ VNĐ, giảm lần lượt 84% so với cùng kỳ và 58% so
với tháng trước đó Đây cũng là tháng phát hành thấp nhất cả năm trên thị trường TPDN và còn thấp
hơn cả tháng 2, thời điểm Tết vốn có tính chu kỳ với khối lượng thấp Chúng tôi cho rằng nguyên nhân
chủ yếu do sự cẩn trọng và chờ đợi các chính sách mới từ cả phía nhà đầu tư lẫn nhà phát hành Trong
khi nhà phát hành chờ đợi những thay đổi về chính sách để có phương án phù hợp, nhà đầu tư cá nhân
cũng không mấy mặn mà với các lô trái phiếu đang được chào bán bởi chưa thể nắm rõ các quy định và
hướng dẫn trong trường hợp như nếu không được xác định là nhà đầu tư chuyên nghiệp thì có được
giao dịch thứ cấp với trái phiếu đang nắm giữ hay không
Chính vì lẽ đó nên chỉ có 19 đợt phát hành trong tháng 8, chưa tính đến 3 lô trái phiếu phát hành không
thành công của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam Các lô trái phiếu trên ngoài
việc có thể do lãi suất chào bán thấp và chưa hấp dẫn, các nhà đầu tư chủ yếu là các ngân hàng khác
cũng không thực sự có nhu cầu mua TPDN khi đã đảm bảo tỷ lệ an toàn vốn theo quy định tại Thông tư
08/TT-NHNN và tuân thủ Thông tư 16/TT-NHNN về tín dụng trái phiếu doanh nghiệp của Ngân hàng
Nhà nước cũng như chờ đợi việc nới room tín dụng để có thể giải ngân cho vay trong những tháng cuối
năm
Biểu đồ 1: Hoạt động phát hành TPDN trên thị trường sơ cấp sụt giảm đáng kể
Nguồn: FiinRatings, HNX
47
19
0 50 100 150 200 250
0
30
60
90
120
150
180
Tổ chức tín dụng Bất động sản Khác
Số đợt phát hành
Trang 2Hoạt động phát hành của các tổ chức tín dụng tiếp tục dẫn đầu thị trường với tổng cộng 15 đợt phát
hành, đạt quy mô là 7,24 nghìn tỷ VNĐ, chiếm 77% thị trường sơ cấp Số liệu của tổ chức tín dụng có
sự sụt giảm đáng kể cả về tỷ trọng phát hành lẫn giá trị phát hành, giảm lần lượt 7% và gần 3 lần so với
tháng trước
Biểu đồ 2: Tỉ trọng phát hành BĐS có sự tăng vọt Biểu đồ 3: Doanh nghiệp niêm yết tiếp tục
chiếm phần lớn cơ cấu phát hành
Nguồn: FiinRatings, HNX Nguồn: FiinRatings, HNX
Ghi chú: Số liệu không bao gồm TPDN trái phiếu quốc tế được huy động bằng ngoại tệ; Giá trị phát hành được
thống kê dựa theo ngày phát hành.
Nhóm ngành Bất động sản cho thấy diễn biến tích cực trên thị trường TPDN khi giá trị phát hành tăng
gấp 4,3 lần so với tháng trước, trong đó có 56% thuộc về Công ty Cổ phần Fuji Nutri Food với lô trái
phiếu 1 nghìn tỷ VNĐ đáo hạn vào 12/08/2023 Các thông tin cụ thể về mục đích sử dụng vốn, tài sản
đảm bảo và lãi suất trái phiếu không được công bố
Nếu như ngành Thương mại và Dịch vụ đứng thứ 2 về số lượng phát hành của tháng trước thì trong
tháng 8 lại không có lô phát hành nào mới Thay vào đó, lĩnh vực Kinh doanh chứng khoán ghi nhận
thêm 1 lô TPDN trị giá 300 tỷ VNĐ, kỳ hạn 1 năm đến từ CTCP Chứng khoán Rồng Việt (VDSC) Đợt
phát hành này thuộc phương án phát hành riêng lẻ 1,2 nghìn tỷ VNĐ trái phiếu của VDSC nhằm phục
vụ cho các hoạt động giao dịch ký quỹ, tự doanh/bảo lãnh phát hành, tham gia hoạt động thị trường trái
phiếu doanh nghiệp Lãi suất nắm giữ đến đáo hạn là 9,3%/năm, nếu mua lại trước hạn thì lãi suất
không quá 8,6%/năm
Các đợt phát hành lớn nhất của tháng 8/2022 được ghi nhận là (1) Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt
Nam (VCB) với giá trị TPDN đạt 1,5 nghìn tỷ VNĐ (2) Công ty Cổ phần Fuji Nutri Food và (3) Ngân hàng
TMCP Phát triển thành phố Hồ Chí Minh (HDBank) với giá trị phát hành cùng đạt 1 nghìn tỷ VNĐ
Biểu đồ 3: Giá trị và số đợt phát hành trong tháng 8
Nguồn: FiinRatings, HNX
84%
2%
13%
77%
19%
3% Tổ chức tín dụng
Bất động sản Kinh doanh chứng khoán Lĩnh vực khác
Sản xuất
17%
82%
18%
Niêm yết Chưa niêm yết
0 4 8 12 16
0
2
4
6
8
Tổ chức tín dụng Bất động sản Kinh doanh chứng khoán
Giá trị phát hành Số đợt phát hành
Tháng 7 Tháng 8
Trang 3
Tiêu điểm trong tháng
Chúng tôi thấy có 4 điểm nhấn sau đây trong tháng 8 vừa qua nhằm cung cấp góc nhìn chuyên sâu
nhằm phục vụ các thành viên thị trường:
• Thứ nhất, hoạt động phát hành trong tháng hiện đang rất ảm đạm và chỉ còn hoạt động chủ
yếu của các ngân hàng: Các lô trái phiếu ngân hàng có kỳ hạn trải rộng, trong đó có ngắn hạn (1
năm) của Ngân hàng TMCP Á Châu, trung hạn (3 năm) của Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín
và Ngân hàng TMCP Quân đội, cho đến dài hạn (hơn 7 năm) của các Ngân hàng Bản Việt, Ngoại
Thương, Công Thương v.v… cho thấy nhu cầu vốn vẫn đa dạng mặc dù gặp nhiều hạn chế trước
thời điểm nới room tín dụng Chúng tôi cho rằng với việc nới room trong tháng 9, hoạt động phát
hành từ các ngân hàng sẽ nhanh chóng sôi động trở lại trong những tháng cuối năm
• Thứ hai, doanh nghiệp bất động sản có hồ sơ tín dụng tốt và minh bạch vẫn huy động được
trái phiếu: Một đại diện doanh nghiệp niêm yết trên sàn chứng khoán là CTCP Đầu tư và Kinh
doanh Nhà Khang Điền (KDH) cũng đã thành công trong hoạt động huy động trái phiếu doanh
nghiệp 800 tỷ VNĐ có kỳ hạn 3 năm và lãi suất cố định 12%/năm Mục đích huy động của KDH
nhằm tăng vốn điều lệ cho Công ty TNHH Tư vấn Quốc tế, qua đó góp vốn vào Công ty TNHH Đầu
tư Kinh doanh Bất động sản Bình Trưng, đơn vị sở hữu dự án Clarita Khang Điền Bình Trưng Dự
án này dự kiến mở bán vào cuối năm nay và trong năm 2023, có quy mô 5,8 ha và và hiện đang
chờ Giấy Chứng nhận quyền sử dụng đất
KDH đã được FiinRatings chúng tôi thực hiện xếp hạng tín nhiệm tổ chức phát hành lần đầu vào
tháng 4/2022 và hiện đang được duy trì mức điểm xếp hạng BBB+ và triển vọng Ổn định Chúng tôi
cũng có hoạt động chia sẻ thông tin về cơ sở đánh giá xếp hạng tín nhiệm, triển vọng và rủi ro
ngành bất động sản nói chung và về tổ chức phát hành này bởi một số nhà đầu tư tổ chức lớn quan
tâm Thông tin công bố kết quả xếp hạng tín nhiệm có thể xem TẠI ĐÂY Hoặc quý nhà đầu tư nào
quan tâm đến báo cáo chi tiết xếp hạng tín nhiệm về KDH có thể liên hệ với chúng tôi để có thêm
thông tin chi tiết
Một đơn vị trong ngành bất động sản khác là CTCP Fuji Nutri Food ghi nhận khối lượng phát hành
đột biến trong tháng Mặc dù thông tin về mục đích sử dụng vốn không được công bố, nguồn vốn
lớn huy động trong kỳ hạn ngắn (1 năm) có thể được sử dụng cho các hoạt động triển khai dự án
Các doanh nghiệp có rủi ro pháp lý dự án thấp, với dự án chuẩn bị hoàn thành và mở bán cùng sự
tham gia của các đối tác nước ngoài và vị trí mở bán hấp dẫn vẫn có nhiều cơ hội và động lực để
thu hút nguồn vốn trên thị trường TPDN
• Thứ ba, ngành nghề kinh doanh chính của tổ chức phát hành là xây dựng nhưng trái phiếu
chủ yếu phục vụ dự án bất động sản: Một điểm đáng lưu ý trong thời gian qua là một số doanh
nghiệp có tên trong ngành xây dựng bao gồm CTCP Đầu tư Xây dựng Trường Khải, CTCP Xây
dựng Minh Trường Phú và CTCP Xây dựng Kiến Hưng Thịnh nhưng về bản chất là các doanh
nghiệp bất động sản và mục đích của trái phiếu phát hành nhằm phục vụ trực tiếp vào việc phát
triển các dự án bất động sản trong đó các tổ chức tín dụng là bên mua và/ hoặc quản lý tài sản đảm
bảo Theo chúng tôi, đây là điểm quan trọng nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp cần quan tâm khi
Trang 4các rủi ro của dự án một cách kỹ lưỡng, nhất là trong bối cảnh thông tin về các tổ chức phát hành
và mục đích sử dụng vốn không được công bố rõ ràng
• Thứ tư, vấn đề chậm trả lãi và gốc của một số tổ chức phát hành: Áp lực đáo hạn của các
doanh nghiệp đang tăng cao trong thời gian qua trong bối cảnh nhiều “sóng gió” của ngành bất động
sản như chúng tôi đã đề cập trong một số ấn bản, đã làm cho một số doanh nghiệp gặp khó khăn
trong việc đáp ứng nghĩa vụ nợ vay Theo chúng tôi, thực tế này có thể sẽ còn xảy ra với một số
trường hợp khác khi mà phần đông tổ chức phát hành trong 2-3 năm trước là các doanh nghiệp
chưa niêm yết bao gồm công ty dự án có sức khỏe tài chính yếu, chưa có lịch sử kinh doanh và
dòng tiền ổn định Do đó, hồ sơ tín dụng chưa được tốt hoặc chưa đáp ứng tiêu chí vay tín dụng
ngân hàng hoặc huy động nguồn vốn khác trong bối cảnh hiện nay Tuy nhiên, chúng ta nên nhìn
nhận vấn đề này một cách thực tế và công bằng Bởi các trường hợp này được gọi là “vỡ nợ”
nhưng thực sự cũng tương tự như nợ xấu Nhóm 3 của các ngân hàng thương mại Ở Trung Quốc,
thị trường TPDN có quy mô gần 7,8 ngàn tỷ USD và tương đương gần 44% GDP và tỷ lệ Nợ có vấn
đề ở mức 1,4% trên tổng quy mô thị trường TPDN Tỷ lệ nợ xấu TPDN này là không quá lớn nhưng
nếu chỉ tính nhóm trái phiếu có tính đầu cơ thì tỷ lệ có vấn đề đã tăng lên 28,6% vào năm 2021 và
được Goldman Sachs dự báo sẽ tăng lên 31,6% vào cuối năm 2022 sau những biện pháp cứng rắn
của Chính phủ Trung Quốc trong 2 năm qua Nhìn sang Thái Lan, tỷ lệ vỡ nợ cũng ở mức 1,07%
vào năm 2020 và riêng các trái phiếu có tính đầu cơ có mức xếp hạng tín nhiệm ở mức BB trở
xuống cũng lên đến 9,01% sau khoảng thời gian 1 năm Do đó, thị trường cần một hệ thống định
nghĩa lại về vấn đề này để nhà đầu tư nắm rõ thực tế thực trạng chất lượng tín dụng trái phiếu
doanh nghiệp và có các biện pháp rủi ro cần thiết nhưng thị trường vẫn vận hành ổn định và phát
triển bình thường
Lời kết
Mặc dù thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục trạng thái thanh khoản sụt giảm trong nhiều tháng
qua khi chờ đợi định hướng từ chính sách mới, chúng tôi vẫn tiếp tục duy trì kỳ vọng vào một sự hồi
phục và tăng trưởng của thị trường khi các yếu tố vĩ mô vẫn đang tích cực và có nhiều triển vọng Mới
đây, Moody’s đã nâng xếp hạng tín nhiệm quốc gia dài hạn của Việt Nam từ mức Ba3 lên mức Ba2,
triển vọng Ổn định, qua đó tiếp tục khẳng định vị thế quốc gia khi chỉ có bốn quốc gia được tổ chức xếp
hạng tín nhiệm quốc tế này nâng hạng từ đầu năm đến nay Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đã
điều chính nới room tín dụng cho 15 ngân hàng thương mại, tạo điều kiện cho tín dụng vào sản xuất
kinh doanh và các lĩnh vực ưu tiên, cũng là yếu tố hỗ trợ cần thiết để có thể duy trì dòng vốn cho các
doanh nghiệp trước khi quy định mới về TPDN được ban hành và có hiệu lực
Về Bản tin Trái phiếu Doanh nghiệp:
Là chuỗi ấn bản hàng tháng về thị trường trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam từ góc nhìn bởi một tổ
chức xếp hạng tín nhiệm nhằm cung cấp thông tin thị trường, bình luận về những diễn biến liên
quan nhằm hỗ trợ các thành viên thị trường bao gồm các định chế đầu tư, ngân hàng thương mại,
công ty bảo hiểm trong hoạt động đầu tư và quản trị rủi ro; và chính các doanh nghiệp phát hành
trong hoạch định chiến lược vốn
Trang 5
Một số báo cáo phân tích liên quan đã phát hành:
Quý vị có thể theo dõi thêm một số tài liệu chuyên sâu về trái phiếu doanh nghiệp soạn lập bởi
FiinRatings:
Chuỗi bản tin hàng tháng:
• Bản tin Trái Phiếu Doanh nghiệp tháng 7/2022 phát hành ngày 04/08/2022
Bình luận nhanh về thị trường:
• S&P nâng hạng tín nhiệm quốc gia lên BB+: ý nghĩa và lợi ích cho Việt Nam phát hành ngày
30/05/2022
• Những điều chỉnh trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp để hướng tới phát triển bền vững phát
hành ngày 08/04/2022
Chuỗi báo cáo chuyên đề về trái phiếu doanh nghiệp:
• Báo cáo Chuyên đề về TPDN #3: Chiến lược thích ứng nào cho doanh nghiệp trước những chính
sách mới phát hành ngày 15/08/2022
• Báo cáo Chuyên đề về TPDN #2: Trái phiếu doanh nghiệp Việt Nam - Cân bằng giữa Lợi nhuận và
Rủi ro phát hành ngày 11/11/2021
• Báo cáo Chuyên đề về TPDN #1: Triển vọng Thị trường Trái Phiếu Doanh nghiệp Việt Nam 2021
phát hành ngày 02/02/2021
Tuyên bố Bản quyền và Miễn trách
Liên hệ truyền thông
(Cô) Nguy ễn Minh Hiền - Trưởng phòng Truyền Thông
Điện thoại: +84 358 048 193
Email: hien.nguyenminh@fiingroup.vn
Tài liệu này được soạn lập bởi Công ty Cổ phần FiinGroup chỉ nhằm mục đích tham khảo, không
đưa ra khuyến nghị mua bán hay nắm giữ bất kỳ cổ phiếu hay cho giao dịch cụ thể nào
Thông tin trong báo cáo này, bao gồm dữ liệu, biểu đồ, bảng biểu, ý kiến phân tích và nhận định
của FiinGroup được sử dụng với tính chất tham khảo, FiinGroup sẽ không chịu trách nhiệm về bất
cứ tổn thất hay hậu quả gì có thể được gây ra từ việc sử dụng các thông tin trong báo cáo này
Tài liệu này có thể được thay đổi mà không có sự thông báo trước FiinGroup sẽ không có trách
nhiệm phải cập nhật, sửa đổi và bổ sung nội dung theo những thay đổi đó