Thống kê tư pháp hình sự là lĩnh vực khoa học có mục đích cung cấp cho các nhà quản lí những thông tin mọi mặt về tình hình hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng

https tailieuluatkinhte com LỜI MỞ ĐẦU Khoa học thống kê là khoa học về thu thập, phân tích, diễn giải và trình bày các dữ liệu để từ đó tìm ra bản chất và tính quy luật của các hiện tượng kinh tế,.https tailieuluatkinhte com LỜI MỞ ĐẦU Khoa học thống kê là khoa học về thu thập, phân tích, diễn giải và trình bày các dữ liệu để từ đó tìm ra bản chất và tính quy luật của các hiện tượng kinh tế,.

LỜI MỞ ĐẦU

Khoa học thống kê là khoa học về thu thập, phân tích, diễn giải và trình bày các dữ liệu để từ đó tìm ra bản chất và tính quy luật của các hiện tượng kinh tế,

xã hội - tự nhiên.Không khác gì so với các ngành, lĩnh vực khoa học khác, lĩnh vực khoa học hình sự cũng sử dụng thống kê như là công cụ pháp lý xây dựng

cơ sở dữ liệu về những hành vi phạm pháp luật hình sự, tội phạm và kết quả giải quyết các vụ án hình sự phục vụ trong công tác nghiên cứu khoa học, xác định những nguyên nhân, điều kiện vi phạm pháp luật hình sự và tội phạm, góp phần đưa ra những nhận định, đánh giá tổng quát về tình hình tội phạm; mặt khác, là nền tảng cơ sở để tham mưu cho Đảng và Nhà nước đề ra các chủ trương, giải pháp đấu tranh phòng, chống tội phạm và góp phần hoàn thiện chính sách, pháp luật của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Xã hội ngày càng phát triển Nhận thấy được vai trò to lớn của thống kê tư pháp hình sự đối với hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân, em xin chọn đề tài

“Có nhận định rằng “Thống kê tư pháp hình sự là lĩnh vực khoa học có mục đích cung cấp cho các nhà quản lí những thông tin mọi mặt về tình hình hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng” làm đề tài tiểu luận của mình.

NỘI DUNG

I Khái quát về thống kê tư pháp hình sự.

1 Khái niệm thống kê tư pháp hình sự.

“Thống kê” được hình thành từ tiếng Latin là “Status”; từ tiếng Italia

“Statista” hoặc từ tiếng Đức “Statistik”, mỗi từ đó đều có ý nghĩa là “hình thái chính trị” hoặc “trạng thái hiện tượng” Thống kê tư pháp là việc thu nhập, tổng hợp, phân tích, đánh giá số liệu và các hiện tượng vi phạm pháp luật trong những điều kiện lịch sử cụ thể và tình hình hoạt động của các cơ quan nhà nước

có thẩm quyền trong việc xử lý các hành vi phạm pháp luật để đưa ra các kết luận về quy luật vận động và dự báo mức độ phát triển trong tương lai của hiện tượng nghiên cứu

Thống kê tư pháp hình sự là một lĩnh vực chuyên sâu của thống kê tư pháp

Có thể định nghĩa như sau: Thống kê tư pháp hình sự là hoạt động điều tra, báo cáo, tổng hợp, phân tích và công bố các thông tin về tình hình vi phạm pháp luật hình sự, tội phạm và kết quả hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng hình

sự trong các giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án hình sự

2 Đối tượng nghiên cứu của thống kê hình sự.

Đối tượng nghiên cứu của thống kê tư pháp hình sự bao gồm tình hình tội phạm và tình hình hoạt động trong lĩnh vực tư pháp của các cơ quan tiến hành tố tụng hình sự, cơ quan thi hành án hình sự Trong đó tình hình hoạt động của Viện kiểm sát là một trong những đối tượng được nghiên cứu, đánh giá trong thống kê tư pháp hình sự

Thứ nhất, nghiên cứu về tình hình hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng.

Hoạt động tư pháp hình sự của các cơ quan tố tụng được ghi nhận thông qua hệ thống bảng biểu, bảng thống kê theo quy định Hệ thống các văn bản này

có vai trò quan trọng trong việc đánh giá toàn diện tình hình tội phạm và tình hình hoạt động của các cơ quan tố tụng Trong hoạt động xử lý tội phạm, thống

kê tư pháp hình sự còn đưa ra các chỉ tiêu để đánh giá chất lượng và hiệu quả hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng Chất lượng của hoạt động của cán

bộ thể hiện qua các số liệu như: số vụ án phải điều tra, số vụ án bị đình chỉ điều tra, số vụ án bị Tòa án trả hồ sơ điều tra bổ sung, số vụ án bị kháng nghị Chất lượng hoạt động hoạt động cũng thể hiện qua số lượng người phạm tội sau khi chấp hành xong hình phạt tái phạm Những nghiên cứu này giúp cho các cơ quan thẩm quyền điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án hình sự có những biện pháp khắc phục như: cân đối nguồn nhân lực, khắc phục những điểm yếu góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động điều tra, xử lí tội phạm

Với tầm quan trọng của việc đánh giá tình hình hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng nên việc nghiên cứu tình hình hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng trở thành một đối tượng không thể tách rời của thống kê tư pháp hình sự

Thứ hai, nghiên cứu về tình hình tội phạm.

Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội, có lỗi, trái pháp luật và phải chịu hình phạt Tình hình tội phạm là hiện tượng xã hội tiêu cực được hình thành

từ tổng hợp các hành vi phạm tội trong xã hội trong một giới hạn không gian và thời gian nhất định Tình hình tội phạm là một trong những đối tượng nghiên cứu của thống kê tư pháp hình sự

Thống kê tư pháp hình sự không nghiên cứu từng tội phạm cụ thể đã xảy

ra trong xã hội mà nghiên cứu tội phạm với tư cách một hiện tượng xã hội, tồn tại và vận động trong xã hội tuân theo các quy luật của một hiện tượng xã hội Thống kê tư pháp hình sự nghiên cứu tình hình tội phạm nhằm mục đích nhận thức đúng đắn về mặt định lượng cũng như định tính của tình hình tội phạm để cung cấp những thông tin chính xác về tình hình tội phạm phục vụ công tác đấu tranh phòng chống tội phạm

3 Vai trò hoạt động thống kê tư pháp hình sự.

Xét khía cạnh chung, thống kê là hoạt động không thể thiếu trong công tác quản lý, chỉ đạo, điều hành của mọi cơ quan, đơn vị và tổ chức Thống kê có vai trò cung cấp thông tin thống kê trung thực, khách quan, đầy đủ, chính xác, kịp

thời phục vụ các cơ quan nhà nước trong việc đánh giá, dự báo tình hình, hoạch định chiến lược, chính sách, xây dựng kế hoạt phát triển kinh tế - xã hội và đáp ứng nhu cầu thông tin thống kê của các tổ chức, cá nhân Công tác thống kê có những vai trò cụ thể sau:

Thứ nhất, công tác thống kê giúp cho lãnh đạo các cơ quan tiến hành tố tụng có căn cứ để nhận định, đánh giá tình hình vi phạm pháp luật và tội phạm, đánh giá tình hình trật tự - an ninh địa phương

Thứ hai, công tác thống kê là cơ sở đánh giá và góp phần hoàn thiện, nâng cao chất lượng, hiệu quả từng khâu công tác của các cơ quan tư pháp

Ngoài ra, công tác thống kê là cơ sở quan trọng để phục vụ việc xây dựng các báo cáo công tác của lãnh đạo các cơ quan tiến hành tố tụng tại các kỳ họp của Quốc hội, Hội đồng nhân dân cùng cấp

Thứ ba, công tác thống kê là cơ sở để đánh giá việc xây dựng và hoàn thiện pháp luật hình sự; xây dựng, củng cố và kiện toàn bộ máy tổ chức, đội ngũ cán

bộ của các cơ quan tư pháp; góp phần ổn định và phát triển kinh tế - xã hội Thông tin, số liệu thống kê phục vụ việc nghiên cứu tình hình tội phạm, tình hình hoạt động của các cơ quan tư pháp xử lý tội phạm Từ thông tin thống

kê, các cơ quan tư pháp có cơ sở để xây dựng, củng cố, kiện toàn bộ máy, đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn của cán bộ Từ đó, góp phần nâng cao năng lực hoạt động và hiệu quả của công tác phòng ngừa, đấu tranh chống tội phạm và kiểm soát tội phạm của các cơ quan tư pháp

II Bình luận nhận định.

Có nhận định rằng “Thống kê tư pháp hình sự là lĩnh vực khoa học có mục đích cung cấp cho các nhà quản lí những thông tin mọi mặt về tình hình hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng” Theo quá trình nghiên cứu về

thống kê tư pháp, tác giả cho rằng nhận định trên đúng nhưng chưa đầy đủ

Thứ nhất, thống kê tư pháp hình sự là lĩnh vực khoa học có mục đích cung cấp cho các nhà quản lí những thông tin mọi mặt về tình hình hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng.

Thông qua việc nghiên cứu về tình hình hoạt động của các cơ quan như Tòa án, Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Cơ quan thi hành án hình sự, sẽ giúp cung cấp cho các nhà quản lí thông tin mọi mặt về tình hình hoạt động của các

cơ quan này Thông qua thống kê hình sự sẽ phản ánh được các cơ quan tiến hành tố tụng có đang hoạt động hiệu quả hay không hiệu quả, đặc biệt sẽ đánh giá được chất lượng của các cơ quan này Việc đánh giá được hiệu quả cũng như chất lượng sẽ giúp cho các cơ quan này nhận ra được những yếu kém cần khắc phục

Ví dụ như nghiên cứu về tình hình hoạt động của cơ quan điều tra, sẽ đưa

ra được những số liệu cụ thể như:

Về hiệu quả hoạt động của Cơ quan điều tra chủ yếu được thể hiện thông qua hoạt động điều tra các vụ án hình sự, được thể hiện qua các chỉ tiêu sau:

- Tỷ lệ tổng số vụ việc đã xác minh trên tổng số tin tố giác, tin báo về tội phạm đã nhận được

- Tỷ lệ số vụ án hoàn thành kết luận điều tra trên tổng số vụ án phải điều tra

- Số lượng vụ án phải điều tra bình quân trên một điều tra viên

- Mức độ gia tăng các vụ án đã điều tra khám phá

Các chỉ tiêu này càng cao chứng tỏ được năng lực làm việc hiệu quả các

cơ quan điều tra, cán bộ điều tra

Về chất lượng hoạt động của Cơ quan điều tra được thể hiện qua tính chính xác trong việc xác định sự thật vụ án Để đánh giá được chất lượng hoạt động của Cơ quan điều tra cần phân tích, đánh giá những số liệu, chỉ tiêu cụ thể như:

- Tỷ lệ số vụ án giải quyết quá hạn trên tổng số các vụ án đã giải quyết

- Tỷ lệ số quyết định lệnh của Cơ quan điều tra vi phạm các tiêu chuẩn như về thời hạn ban hành, trình tự, thủ tục ban hành trên tổng số lệnh, quyết định trong tố tụng của Cơ quan điều tra đã được ban hành

- Số lần vi phạm trong quá trình điều tra bình quân của một cán bộ cơ quan điều tra có thẩm quyền tiến hành việc điều tra

- Tỷ lệ số vụ án Viện kiểm sát hủy bỏ quyết định khởi tố vụ án hình sự, khởi

tố bị can không có căn cứ pháp luật, hủy bỏ quyết định bổ sung, thay đổi quyết định khởi tố vụ án, khởi tố bị can không có căn cứ, hủy bỏ quyết định nhập tách

vụ án hình sự trên tổng số vụ án đã khởi tố, quyết định khởi tố bị can

Các số liệu này càng cao thì chất lượng hoạt động của Cơ quan điều tra sẽ càng thấp đi Thông qua các số liệu này các nhà quản lí sẽ đánh giá được ngay chất lượng của cơ quan điều tra cũng như các điều tra viên

Thứ hai, thống kê tư pháp hình sự là lĩnh vực khoa học còn cung cấp cho các nhà quản lí những thông tin mọi mặt về tình hình tội phạm.

Thống kê tư pháp hình sự khi nghiên cứu về tình hình tội phạm thông qua các thông số của tình hình tội phạm cung cấp cho các nhà quản lí những thông tin như sau:

Một, về thực trạng của tình hình tội phạm là thông số phản ánh tổng số tội phạm, tổng số người phạm tội trong một không gian, thời gian xác định Và thực trạng này bao gồm 2 phần: phần ẩn và phần hiện của tình hình tội phạm mà chúng tôi vừa nêu trên Việc xác định thực trạng của tình hình tội phạm có vai trò quan trọng trong việc mô tả bức tranh tình hình tội phạm trên thực tế, là cơ

sở phòng ngừa các tội phạm phổ biến và cũng là căn cứ đánh giá hiệu quả của hoạt động phòng ngừa tội phạm (thông qua việc tăng, giảm số tội phạm, số người phạm tội)

Hai, cơ cấu của tình hình tội phạm là thành phần, tỷ trọng và sự tương quan giữa các tội phạm, loại tội phạm trong một chỉnh thể tình hình tội phạm Cơ cấu của tình hình tội phạm là cơ sở để đánh giá mức độ, tính chất nguy hiểm của tình hình tội phạm, đánh giá hiệu quả của hoạt động phòng ngừa tội phạm thông qua sự thay đổi tăng, giảm về cơ cấu của các tội phạm phổ biến và có tính chất nguy hiểm cao Từ đây, các cơ quan nghiên cứu lập pháp, hành pháp phát hiện những quy luật tồn tại và phát triển của tội phạm làm nền tảng để các cơ quan có thẩm quyền hoạch định các kế hoạch phòng, chống tội phạm

Ba, động thái của THTP là sự thay đổi về thực trạng và cơ cấu của tình hình tội phạm tại một không gian và thời gian nhất định Nghiên cứu động thái

có ý nghĩa trong việc theo dõi sự thay đổi của THTP trong từng thời kỳ nhất định, xác định những nguyên nhân dẫn đến sự thay đổi về thực trạng, cơ cấu, từ

đó mà có biện pháp đấu tranh với tội phạm trong hiện tại và dự báo, phòng ngừa trong tương lai

Thứ ba, tình hình tội phạm và tình hình hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng có mối quan hệ chặt chẽ.

Tình hình tội phạm và tình hình hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng có mối liên hệ chặt chẽ với nhau Cả hai đối tượng được nêu trên đều là đối tượng của tư pháp hình sự, nghiên cứu đánh giá về tội phạm như một hiện tượng

xã hội, cũng như cách thức giải quyết của các cơ quan tiến hành tố tụng đối với tình hình tội phạm đó

Nói tóm lại, có thể thấy thống kê tư pháp hình sự không đơn thuần cung cấp cho các nhà quản lí mọi thông tin về tình hình hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng mà còn về tình hình tội phạm Nhờ thống kê hình sự, các cơ quan có thẩm quyền, các nhà quản lí sẽ có những sự đánh giá toàn diện về hiệu quả cũng như chất lượng hoạt động của các cơ quan tiến hành tố tụng cũng như bức tranh sống động toàn cảnh tội phạm Nhờ đó sẽ đưa ra được những giải pháp, kiến nghị và sự cải cách hợp lí, xuất phát từ yêu cầu của nội tại các cơ quan tiến hành tố tụng và tình hình hình tội phạm Có như thế mới tạo nên một nền hình sự vững chắc, có sự quản lí chặt chẽ và đổi mới kịp thời góp phần tạo nên sự thành công của công tác đấu tranh phòng ngừa tội phạm

KẾT LUẬN

Công tác thống kê hình sự là một trong những công tác có vai trò vô cùng quan trọng, cung cấp cho các nhà quản lí không chỉ mọi thông tin về tình hình hoạt động của cơ quan tiến hành tố tụng mà còn về tình hình tội phạm Đây đều

là những thông số quan trọng để phục vụ công tác đấu tranh, phòng ngừa tội phạm Công tác thống kê tư pháp hình sự vẫn đang từng bước bổ sung, hoàn

thiện về mặt chuyên môn, chất lượng Bên cạnh đó không ngừng tích cực, chủ động trong thực tiễn phát huy khả năng đóng góp hữu ích vào công tác nghiệp

vụ của đơn vị, của các ngành tư pháp hình sự, mặt khác, ngày càng nâng cao vị trí, vai trò của công tác thống kê trong hoạt động quản lý, chỉ đạo, điều hành của các cấp Lãnh đạo thông qua hệ thống số liệu nền tảng ghi nhận, đánh giá đầy đủ hiện trạng tội phạm thực tiễn trong xã hội

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Hiến pháp năm 2013

2 Luật thống kê năm 2015

3 Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội: Giáo trình Thống kê tư pháp hình sự, Nxb Chính trị quốc gia – Sự thật, Hà Nội, 2015;

4 Trường Đại học Luật Hà Nội: Giáo trình Thống kê tư pháp, Nxb Giáo dục, Hà Nội, 1997

5 Trần Thanh Vũ - Phòng Thống kê tội phạm và công nghệ thông tin Thống

kê hình sự, thống kê tội phạm “Góp phần nâng cao hiệu quả trong đấu tranh

phòng, chống tội phạm” (http://www.vkssoctrang.gov.vn/35-chitiettin4.html)

6 ThS Trần Thủy Quỳnh Trang Phòng Thống kê tội phạm và CNTT

-Viện kiểm sát nhân dân TP Hồ Chí Minh “Thống kê hình sự, thống kê tội phạm

- Lý luận và thực tiễn” ( http://csnd.vn/Home/Nghien-cuu-Trao-doi/206/Thong-ke-hinh-su-thong-ke-toi-pham-Ly-luan-va-thuc-tien)

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

NỘI DUNG 1

I Khái quát về thống kê tư pháp hình sự 1

1 Khái niệm thống kê tư pháp hình sự 1

2 Đối tượng nghiên cứu của thống kê hình sự 2

3 Vai trò hoạt động thống kê tư pháp hình sự 3

II Bình luận nhận định 4

KẾT LUẬN 7

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 8

LỜI MỞ ĐẦU

Khoa học thống kê là khoa học về thu thập, phân tích, diễn giải và trình bày các dữ liệu để từ đó tìm ra bản chất và tính quy luật của các hiện tượng kinh tế,

xã hội - tự nhiên.Không khác gì so với các ngành, lĩnh vực khoa học khác, lĩnh vực khoa học hình sự cũng sử dụng thống kê như là công cụ pháp lý xây dựng

cơ sở dữ liệu về những hành vi phạm pháp luật hình sự, tội phạm và kết quả giải quyết các vụ án hình sự phục vụ trong công tác nghiên cứu khoa học, xác định những nguyên nhân, điều kiện vi phạm pháp luật hình sự và tội phạm, góp phần đưa ra những nhận định, đánh giá tổng quát về tình hình tội phạm; mặt khác, là nền tảng cơ sở để tham mưu cho Đảng và Nhà nước đề ra các chủ trương, giải