Tác động của phương án thi tốt nghiệp thpt và tuyển sinh đại học cao đẳng 2015 tới sự lựa chọn khối thi và nghề nghiệp của học sinh thpt

Từ thực trạng nêu trên, chúng tôi thấy cần phải xem xét xem việc thay đổiphương án thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học cao đẳng từ năm 2015 tác độngnhư thế nào tới sự lựa chọn khối

Hà Nội, tháng 12 năm 2014

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI TRƯỜNG THPT LÝ THƯỜNG KIỆT – LONG BIÊN

-

 -ĐỀ TÀI DỰ THI KHOA HỌC, KỸ THUẬT

DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CẤP THÀNH PHỐ

LẦN THỨ TƯ (NĂM HỌC 2014 – 2015)

Tên đề tài: TÁC ĐỘNG CỦA PHƯƠNG ÁN THI TỐT NGHIỆP THPT

VÀ TUYỂN SINH ĐẠI HỌC CAO ĐẲNG TỪ NĂM 2015 TỚI SỰ LỰA CHỌN KHỐI THI VÀ NGHỀ NGHIỆP CỦA HỌC SINH THPT

Lớp 12A1, trường THPT Lý Thường Kiệt

2 Nguyễn Trường An,

Lớp 12A1, trường THPT Lý Thường Kiệt

MỤC LỤC

PHẦN II: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ ĐIỂM MỚI,

SÁNG TẠO CỦA ĐỀ TÀI

1 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

2 Giả thuyết khoa học

3 Mục tiêu, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu

4 Phương pháp nghiên cứu

5 Đóng góp mới của đề tài

444445PHẦN III: QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ

1 Cách thức thu thập và phân tích thông tin

2 Tiến trình nghiên cứu

3 Nội dung khảo sát

4 Kết quả nghiên cứu

5 Phương hướng nghiên cứu

6678922

Phụ lục 1: Mẫu khảo sát chính thức dành cho phụ huynh học sinh

Phụ lục 2: Mẫu khảo sát chính thức dành cho học sinh

Phụ lục 3: Mẫu khảo sát chính thức dành cho giáo viên

Những sự thay đổi trên đây, ít nhiều đã có tác động tới tâm lý, tinh thần củangười học, người dạy và PHHS Thông tin trên các trang mạng xã hội cho thấy nhiềutrường THPT đã phải thay đổi mạnh mẽ cách thức tổ chức dạy học nhưng bên cạnh đóvẫn có không ít trường còn lúng túng trong việc đưa ra các phương thức học tập sao chophù hợp

Ở thời điểm này, nhiều HS và PHHS đã quyết định thay đổi sự lựa chọn môn học

để chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, cao đẳng từ năm 2015

Sự thay đổi này phù hợp với xu thế chung theo yêu cầu của sự đổi mới giáo dục nhưngđôi khi lại không phù hợp với thế mạnh của mỗi cá nhân HS và nguyện vọng của cha

mẹ các em Vì vậy, nó đã gây ra những tác động tiêu cực: Học sinh cảm thấy áp lực,mệt mỏi vì học tập, phụ huynh khó khăn trong việc hiểu và giúp đỡ con, … Điều nàykhông chỉ ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái mà còn làm thay đổinhiều kết quả học tập của HS nói riêng và chất lượng giáo dục nói chung

Từ thực trạng nêu trên, chúng tôi thấy cần phải xem xét xem việc thay đổiphương án thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học cao đẳng từ năm 2015 tác độngnhư thế nào tới sự lựa chọn khối thi và nghề nghiệp của học sinh THPT trong giai đoạnhiện nay Sự tác động này không chỉ ảnh hưởng đến tương lai của những HS THPTkhóa 2012 – 2015 chúng tôi mà còn ảnh hưởng đến kế hoạch lập nghiệp của những thế

hệ HS sau này Do đó, việc chọn đề tài này là hết sức cần thiết trong giai đoạn hiện nay

PHẦN II: TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU VÀ ĐIỂM MỚI, SÁNG TẠO

CỦA ĐỀ TÀI

1 Đối tượng và khách thể nghiên cứu

1.1 Đối tượng nghiên cứu

Tác động của phương án thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học cao đẳng từnăm 2015 tới sự lựa chọn khối thi và nghề nghiệp của học sinh THPT

2 Giả thuyết khoa học

Nếu phát hiện ra được tác động của sự thay đổi phương án thi tốt nghiệp THPT

và tuyển sinh đại học cao đẳng từ năm 2015 tới sự lựa chọn khối thi và nghề nghiệp củahọc sinh THPT sẽ giúp các nhà giáo dục, PHHS có được chiến lược đúng đắn và sựđịnh hướng tích cực cho con em mình trong việc học tập và rèn luyện khi còn ngồi trênghế nhà trường và bản thân HS có được mục tiêu học tập đúng đắn phù hợp với sự pháttriển của đất nước

3 Mục tiêu, nhiệm vụ, phạm vi nghiên cứu

a Phạm vi đối tượng: PH, HS và GV các trường THPT trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Bên cạnh đó, đề tài có thể mở rộng phạm vi đối tượng đến toàn bộ PH, HS và GV cáctrường THPT trên đất nước Việt Nam

b Phạm vi nội dung: Sự lựa chọn khối thi, sự lựa chọn nghề nghiệp tương lai và các

hoạt động ngoại khóa của HS THPT

4 Phương pháp nghiên cứu

Để đạt được mục đích và hoàn thành nhiệm vụ đã đặt ra, chúng tôi đã sử dụngcác phương pháp nghiên cứu sau:

* Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết: Phân tích và tổng hợp các tư liệu từ cáctài liệu, sách báo, tạp chí về chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước

và các báo cáo khoa học liên quan đến đề tài

* Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Điều tra bằng phiếu hỏi, phỏng vấn HS, GV và PHHS.

- Xử lý số liệu bằng phần mềm Microsoft Office Excel rồi phân tích, đánh giá,bình luận và tổng kết

Việc nghiên cứu được thực hiện trên khách thể HS và PHHS và GV THPT.Khách thể HS và PHHS được nghiên cứu theo từng cặp giúp cho thấy sự khác biệt vềthế hệ trong nhận thức về tác động của những sự thay đổi khác nhau lên con em họ Đốitượng GV giúp nghiên cứu mang tính khách quan cao hơn và là người trung gian nhưngquan trọng trong việc giúp HS và PHHS hiểu rõ hơn những sự lựa chọn của họ

5 Đóng góp mới của đề tài

Cung cấp cho các trường THPT, các trường đại học nói riêng và xã hội nói chungnhững số liệu mang tính chất thời sự trong giai đoạn hiện nay là tỉ lệ phần trăm HS lựachọn vào các khối thi, trường thi sau khi có sự thay đổi phương án thi từ năm 2015 của

Bộ Giáo dục và Đào tạo

Mang tiếng nói của những người thực hiện các công việc giáo dục cụ thể đến vớicác nhà quản lý giáo dục, hoạch định chính sách, giúp họ có thêm thông tin tham khảo

để từ đó có được chiến lược giáo dục phù hợp với sự phát triển của đất nước

PHẦN III: QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ

1 Cách thức thu thập và phân tích thông tin

1.1 Khảo sát thử: Phỏng vấn trực tiếp

a Cách thức thu thập thông tin

- Lập bản khảo sát để phỏng vấn

- Phỏng vấn trực tiếp để lấy thông tin

Ảnh 1 Cùng trao đổi về đề tài với các bạn HS trường THPT Nguyễn Văn Cừ

Ảnh 2 Phỏng vấn PHHS tại trường THPT Lý Thường Kiệt

- Tập hợp thông tin

b Cách thức phân tích thông tin

- Tính toán số liệu bằng các công cụ trong Microsoft Office Excel

- Phân tích thông tin dựa trên dữ liệu đã tính toán để đưa ra một số nhận xét và dự đoáncho việc khảo sát chính thức

1.2 Khảo sát chính thức: Khảo sát trên giấy thông qua bản khảo sát

a Cách thức thu thập thông tin

- Lập bản khảo sát trên giấy bao gồm 1 bản khảo sát HS, 1 bản khảo sát PHHS với bộcâu hỏi tương ứng và 1 bản khảo sát GV với các câu hỏi chính

- Phát bản khảo sát tại các trường THPT trên địa bàn Hà Nội cho HS kèm theo bản khảosát PHHS tương ứng

Ảnh 3 Phát phiếu khảo sát cho GV tổ Văn trường THPT Lý Thường Kiệt

- Thu lại bản khảo sát và mã hóa câu trả lời

- Nhập thông tin được mã hóa vào Microsoft Office Excel

b Cách thức phân tích thông tin

- Tính toán số liệu bằng các công cụ trong Microsoft Office Excel

- Phân tích thông tin dựa trên dữ liệu đã tính toán để đưa ra kết luận

2 Tiến trình nghiên cứu

2.1 Chọn đề tài: Tháng 8 năm 2014

2.2 Nghiên cứu tài liệu để tìm ra tính mới của đề tài và lựa chọn phương pháp nghiêncứu: Tuần 1, 2 tháng 9 năm 2014

2.3 Khảo sát thử

- Lên ý tưởng và lập bản khảo sát thử: Tuần 3 tháng 9 năm 2014

- Tiến hành khảo sát thử: Tuần 4 tháng 9 năm 2014

- Phân tích, đánh giá khảo sát thử và rút kinh nghiệm: Tuần 1 tháng 10 năm 2014

2.4 Khảo sát chính thức

- Hoàn thiện bản khảo sát chính thức trên cơ sở bản khảo sát thử: Từ ngày 06 đến ngày

09 tháng 10 năm 2014

- Tiến hành khảo sát: Từ ngày 10 đến ngày 18 tháng 10 năm 2014

- Phân tích, đánh giá khảo sát: Từ ngày 19 đến 21 tháng 10 năm 2014

2.5 Kết luận và viết báo cáo lần 1: Từ ngày 22 đến 24 tháng 10 năm 2014

2.6 Viết báo cáo lần 2: Ngày 25 tháng 10 năm 2014

2.7 Làm poster: Ngày 26 tháng 10 năm 2014

2.8 Dự thi cấp cụm: Ngày 29 tháng 10 năm 2014 Đạt giải ba và được cử dự thi vòngthành phố.

2.9 Tiếp tục khảo sát, chỉnh sửa nội dung báo cáo, gặp gỡ chuyên gia xin nhận xét, góp

ý cho đề tài: Từ ngày 30 tháng 10 đến 15 tháng 11 năm 2014

2.10 Dự kiến công việc trong thời gian tiếp theo: Mở rộng khách thể nghiên cứu, mờichuyên gia tư vấn về sự lựa chọn khối thi, nghề nghiệp cho các bạn HS THPT trườngTHPT Lý Thường Kiệt và một số trường bạn

3 Nội dung khảo sát

3.1 Khảo sát thử

a Phương thức khảo sát: Phỏng vấn trực tiếp.

* Khách thể: 43 HS lớp 12 A1 THPT Lý Thường Kiệt, quận Long Biên, Hà Nội, trong

đó 26 nam (60,5%) và 17 nữ (39,5%)

* Câu hỏi: 01 câu hỏi về thông tin cá nhân, 10 câu hỏi khảo sát và 01 câu hỏi mở

b Nội dung khảo sát

* Câu hỏi về thông tin cá nhân gồm các ý hỏi về thông tin cá nhân của HS và PHHS đó

* 10 câu hỏi khảo sát gồm:

1 Theo bạn, sự thay đổi phương án thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học cao đẳng

từ năm 2015 có tác động thế nào tới sự lựa chọn khối thi và nghề nghiệp của học sinhTHPT ?

2 Trước khi có sự thay đổi phương án thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học caođẳng từ năm 2015, bạn lựa chọn khối thi nào? Bố (mẹ) bạn định hướng cho bạn lựachọn khối thi nào ?

3 Sau khi có sự thay đổi phương án thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học cao đẳng

từ năm 2015, bạn lựa chọn khối thi nào? Bố (mẹ) bạn định hướng cho bạn lựa chọnkhối thi nào ?

4 Sự lựa chọn khối thi, trường thi của bạn dựa trên cơ sở nào?

5 Theo bạn, sau khi tốt nghiệp THPT thì học sinh có nhất thiết phải đỗ vào một trườngđại học nào đó hay không?

6 Theo bạn, trong kỳ thi THPT quốc gia từ năm 2015

a Môn ngoại ngữ có nhất thiết phải là môn thi bắt buộc?

b Khi môn ngoại ngữ là môn thi bắt buộc thì nó tác động như thế nào đến việc lựa chọnkhối thi, trường thi?

7 Theo bạn, với kết quả học tập hiện tại, bạn có tự tin là mình đủ khả năng đáp ứng nhucầu công việc trong tương lai mà con bạn và gia đình đã lựa chọn ?

8 Hiện giờ, bạn có tham gia hoạt động ngoại khóa nào không?

9 Bố (mẹ) bạn có đồng ý cho bạn tham gia các hoạt động ngoại khóa không?

10 Bố (mẹ) bạn có tham gia các hoạt động ở trường, lớp của con không?

* 01 câu hỏi mở với nội dung: Bạn cho một vài lời góp ý giúp đề tài của chúng mìnhhoàn thiện hơn.

- Nghề nghiệp: Giáo viên, bác sĩ, kỹ sư, kinh doanh, bộ đội, …

- Chức vụ: Nhân viên, giám đốc, trưởng phòng, trưởng khoa, …

* Số lượng phiếu khảo sát

- Số phiếu khảo sát phát ra: 360 bộ cho khối 12 (01 phiếu khảo sát cho HS và 01 phiếukhảo sát cho PHHS) và 79 phiếu khảo sát cho HS khối 10 và 11

- Thu về: HS: 200 phiếu, PHHS: 105 phiếu

- Thống kê, xử lý số liệu: HS: 198 phiếu, PHHS: 95 phiếu

* Số lượng câu hỏi

+ PHHS: 01 câu hỏi về thông tin cá nhân, 10 câu hỏi khảo sát và 01 câu hỏi mở

+ HS: 01 câu hỏi về thông tin cá nhân, 10 câu hỏi khảo sát và 01 câu hỏi mở

Nội dung của 02 bản khảo sát dành cho PHHS và HS có sự tương đồng về nội dung

b Nội dung khảo sát: Phụ lục 1 và 2.

4 Kết quả nghiên cứu

4.1 Kết quả và bàn luận của việc khảo sát thử

4.1.1 Kết quả và bàn luận một số nội dung tiêu biểu của việc khảo sát thử

Bảng và biểu đồ T1 Tác động của sự thay đổi phương án thi tốt nghiệp THPT và

tuyển sinh đại học, cao đẳng từ năm 2015 tới sự lựa chọn khối thi và nghề nghiệp của

ý kiÕn kh¸c

Nhận thấy: Có 58% số ý kiến nhận thấy sự thay đổi phương án thi năm 2015

đã tác động tới sự lựa chọn khối thi và trường thi của HS Tỷ lệ ý kiến cho rằng tác động rất mạnh xấp xỉ tỷ lệ ý kiến cho rằng tác động mạnh (28% và 30%) Bên cạnh

đó vẫn còn nhiều HS không quan tâm đến vấn đề này (21%).

Bảng và biểu đồ T2 Sau khi thi tốt nghiệp THPT thì HS có nhất thiết phải đỗ vào một trường đại học nào đó hay không?

Các phương án Số ý kiến lựa chọn

Hơn một nửa số ý kiến cho rằng sau khi tốt nghiệp THPT thì không nhất thiết phải đỗ một trường đại học Tuy nhiên, số ý kiến này chỉ nhỉnh hơn so với ý kiến trái chiều là 1%.

Bảng và biểu đồ T3 Trong kì thi THPT quốc gia từ năm 2015, môn ngoại ngữ có nhất

thiết phải là môn thi bắt buộc?

Tỷ lệ khảo sát cho thấy, sự lựa chọn môn ngoại ngữ là môn thi bắt buộc hoặc không bắt buộc là tương đương.

Bảng và biểu đồ T4 Với kết quả học tập hiện tại, có tự tin là mình đủ khả năng đáp ứng nhu cầu công việc trong tương lai mà bạn và gia đình đã lựa chọn?

Các phương án Số ý kiến lựa chọn

Với kết quả học tập hiện tại, chỉ có 44% HS tự tin rằng mình có đủ khả năng đáp ứng nhu cầu công việc trong tương lai mà chính các bạn và gia đình đã lựa chọn

4.1.2 Rút kinh nghiệm

- Cần hướng dẫn chi tiết hơn về nội dung câu hỏi trong bản khảo sát tới các khách thể

- Cần có thêm những câu hỏi về định hướng nghề nghiệp.

4.2 Kết quả và bàn luận của việc khảo sát chính thức

4.2.1 Kết quả khảo sát dành cho HS và PHHS

Để thuận tiện cho việc đánh giá và bàn luận về kết quả khảo sát, chúng tôi chia

nội dung khảo sát thành 4 nhóm câu hỏi:

- Nhóm 1: Câu hỏi khảo sát về mức độ tác động của sự thay đổi … (Câu 1, 6)

- Nhóm 2: Câu hỏi khảo sát về sự lựa chọn trước khi có sự thay đổi (Câu 2, 3)

- Nhóm 3: Câu hỏi khảo sát về cơ sở lựa chọn (Câu 4, câu 7, câu 5)

- Nhóm 4: Câu hỏi khảo sát về các hoạt động khác, ngoài hoạt động học tập (Câu 8, 9,

Ý kiến khác

12

Bảng và biểu đồ N1.1: Tác động của sự thay đổi phương án thi tốt nghiệp THPT và

tuyển sinh đại học cao đẳng từ năm 2015 tới sự lựa chọn khối thi và nghề nghiệp của

học sinh THPTPhần lớn PHHS và HS đều cho rằng sự thay đổi phương án thi tốt nghiệp THPT

và tuyển sinh đại học cao đẳng từ năm 2015 có tác động mạnh hoặc rất mạnh tới sự lựa

chọn khối thi và nghề nghiệp của HS THPT (PHHS: 89,5%; HS: 76,3%) Điều này thể

hiện sự tương đồng về ý kiến của hai khách thể này trong cùng một vấn đề khảo sát

Tuy nhiên, ý kiến cho rằng không có sự tác động hoặc không quan tâm đến vấn đề này

có sự chênh lệch rõ rệt giữa PHHS và HS, tỉ lệ HS (17,7%) cho rằng không có sự tác

động hoặc không quan tâm cao hơn hẳn PHHS (Chỉ có 5,2%)

Các phương án Số ý kiến lựa chọn của PHHS Số ý kiến lựa chọn của HS

Bảng và biểu đồ N1.2: Ý kiến về môn ngoại ngữ có nhất thiết là môn thi bắt buộc

Các phương án Số ý kiến lựa chọn của PHHS Số ý kiến lựa chọn của HS

PHHS HS 0.0%

Bảng và biểu đồ N1.3: Tác động của qui định môn ngoại ngữ là môn thi bắt buộc đến

việc lựa chọn khối thi, trường thi của HSTHPT

Ý kiến về việc môn ngoại ngữ có nhất thiết là môn thi bắt buộc nhận được sự

đồng thuận cao từ phía PHHS và HS Tỉ lệ PHHS và HS đồng ý là môn bắt buộc đều

dưới 50% Cả hai đối tượng đều cho rằng môn ngoại ngữ khi có vai trò bắt buộc tác

động mạnh đến sự lựa chọn khối thi, trường thi: Tỉ lệ PHHS đồng ý với điều này vẫn

cao hơn so với HS (69,5% so với 57,6%)

+ Với nhóm 2:

Các phương án Số ý kiến lựa chọn của PHHS Số ý kiến lựa chọn của HS

Bảng và biểu đồ N2.1: Sự lựa chọn khối thi trước và sau khi có sự thay đổi phương án

thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học cao đẳng từ năm 2015

Với PHHS, sự thay đổi phương án thi có tác động mạnh tới sự định hướng cho

con em vào khối A và các khối không có tính truyền thống khác Cụ thể: Trước khi có

sự thay đổi: 36,2% lựa chọn khối A, sau khi có sự thay đổi còn 27,9%; các khối không

có tính truyền thống khác: Trước khi có sự thay đổi: 4,5% lựa chọn, sau khi có sự thay

đổi tăng lên tới 21,4% Với HS, không có sự biến động nhiều Điều này chứng tỏ rằng

PHHS là đối tượng quan tâm nhiều hơn tới sự lựa chọn khối thi, trường thi của con em

+ Với nhóm 3:

Các phương án Số ý kiến lựa chọn

của PHHS

Số ý kiến lựa chọn của HS

Cơ hội tìm việc làm sau này

(Có được mối quan hệ của gia đình)

Cơ hội tìm việc làm sau này

(Tác động từ nhu cầu của xã hội)

Năng lực của con em

Cơ hội có được từ mối quan hệ của gia đình

Cơ hội có được từ nhu cầu của xã hội Bảng và biểu đồ N3.1: Cơ sở định hướng việc lựa chọn khối thi, trường thi

Các phương án Số ý kiến lựa chọn

của PHHS

Số ý kiến lựa chọn của HS

HS 0.0%

Bảng và biểu đồ N3.2: Sự tự tin về khả năng đáp ứng nhu cầu công việc

trong tương lai

Về cơ sở định hướng cho việc lựa chọn khối thi, trường thi, khoảng 50% ý kiến

của PHHS và HS cho rằng đều dựa trên năng lực của con em Việc dựa trên cơ hội tìm

việc làm sau này (có được mối quan hệ của gia đình) hoặc cơ hội tìm việc làm sau này

(tác động từ nhu cầu của xã hội) đều chỉ đạt từ 19,6% đến 26,0%, trong đó cơ hội tìm

việc làm từ nhu cầu của xã hội là cao hơn

Tuy nhiên, khi đề cập đến sự tự tin về khả năng đáp ứng nhu cầu công việc trong

tương lai thì có sự khác biệt rõ rệt giữa ý kiến của PHHS và HS Có 40,0% số ý kiến

của PHHS tự tin về khả năng của con em, với HS là 30,3% Tới 36,4% HS không biết

mình có đủ khả năng để đáp ứng nhu cầu công việc trong tương lai hay không, số HS

không đủ tự tin chiếm 33,3% Điều này cho thấy khách thể HS được khảo sát còn lúng

túng và chưa đánh giá hết khả năng của mình

Các phương án Số ý kiến lựa chọn của PHHS Số ý kiến lựa chọn của HS