MỘT HưỚNG SUY NGHĨ về PHƢƠNG PHÁP bảo TOÀN số MOL ELECTRON
Trang 1: admin@hoahoc.org – : facebook.com/hoahoc.org – web: hoahoc.org
MỘT HƯỚNG SUY NGHĨ VỀ PHƯƠNG PHÁP BẢO TOÀN SỐ MOL ELECTRON
CÂU 36 - MÃ ĐỀ 537 - ĐẠI HỌC KHỐI B - 2013
Đ/c Nguyễn Thanh Phương Trường THPT Nguyễn Ngọc Thăng - Bến Tre
Hòa tan hoàn toàn hỗn hợp gồm 2,8 gam Fe và 1,6 gam Cu trong 500 ml dung dịch hỗn hợp HNO3 0,1M và HCl 0,4M, thu được khí NO (khí duy nhất) và dung dịch X Cho X vào dung dịch AgNO3 dư, thu được m gam chất rắn, Biết các phản ứng đều xảy ra hoàn toàn, NO là sản phẩm khử duy nhất của N+5
trong các phản ứng Giá trị của m là
Phân tích:
Bài toán có nhiều phản ứng xảy ra Vậy làm sao để đơn giản? Nếu nhận ra bản chất của bài toán để thấy hóa học không phức tạp và đáng sợ với một đống phương trình, không biết cái nào trước cái nào sau, còn dư thiếu… ?
Bắt đầu giải quyết
Số mol H+
= 0,25 mol, NO3- = 0,05 mol, Fe = 0,05 mol, Cu = 0,025 mol, Cl- = 0,2 mol
4H+ + NO3- + 3e→ NO + 2H2O
0,25 0,05
0,25 0,0625
H + còn dư, n e nhận (theo
3
NO) : 0,05x3=0,15 < n e nhường : 0,05.3 + 0,025.2=0,2 mol
=> NO 3 - hết , Fe hết
Khí NO là duy nhất vậy Fe không phản ứng với H+ ( tôi nghĩ đây chỉ là lý thuyết chứ thật tế làm sao ngăn Fe tác dụng với H+, giả thuyết đưa ra để đảm bảo bài toán được giải chính xác), Cu không phản ứng với H+ mà phản ứng với Fe3+ ( 2Fe3+ 0,05 mol + Cu 0,025 mol→Cu2+ + 2Fe2+), Cu, Fe3+ hết Không cần lo lắng ở điểm này
Dung dịch X có Cu2+ và Fe2+, lúc này cho AgNO3 dư vào đồng nghĩa thêm lượng NO3- dư, giúp cho quá trình oxi hóa Fe2+
thành Fe3+ tiếp tục xảy ra (do H+ còn dư)
Vậy lượng Fe 2+
có phản ứng hết không?
Đúng vậy, nếu như lượng H+ không đủ cho quá trình oxi hóa thì ta vẫn còn Ag+
Ag+ + Fe2+ → Ag + Fe3+
Chúng ta nghĩ sâu về bản chất của hóa học thì sẽ thấy nếu Fe2+ có tác dụng với Ag+ để tạo thành
Ag khi đó nếu H+ còn dư thì Ag cũng bị oxi hóa thành Ag+ như ban đầu Như vậy chỉ khi nào H+ hết
và nếu Fe2+
còn dư thì sẽ phản ứng với Ag+ Vậy chắc chắn Fe 2+
sẽ hết còn H+ có hết không? Nếu như H+ vẫn còn dư thì kết tủa chỉ là AgCl (0,2 mol tính theo Cl- vì AgNO3 dư) ở đây đề bài có
Trang 2: admin@hoahoc.org – : facebook.com/hoahoc.org – web: hoahoc.org
phương án 0,2.143,5=28,7 ta có chọn không ? Có dễ không? Đây là cái bẫy Vậy làm sao biết lượng
H+ còn dư hay hết?????
Trở lại phương trình
4H+ + NO3- + 3e NO + 2H2O
0,25 0,05
0,25 0,1875
Nếu lượng NO3- đủ để phản ứng thì khi đó ne nhận tính theo H+ là (0,25x3):4=0,1875 vẫn nhỏ hơn ne nhường là 0,2 mol Vậy khi thêm NO3- chính là để H+ phản ứng hết
Như vậy bài toán dẫn chúng ta đi vòng vòng cuối cùng cũng oxi hóa Fe thành Fe3+, Cu thành Cu2+ và
H+ phản ứng hết
Vấn đề ở đây là kết tủa gồm chất nào? Có thể có Ag không?
Nếu chịu khó suy nghĩ dễ thấy rằng ne nhường là 0,2 mol còn ne nhận là 0,1875 (tính theo H+ vì
H+ hết, còn NO3- cho vào dư để phản ứng tiếp tục) vậy còn 0,0125 mol e nhường đi đâu? Ai nhận? Chỉ có thể là Ag+ nhận thôi
Khi đó kết tủa gồm AgCl 0,2 mol và Ag 0,0125 mol (Ag+
nhận 1e)
Vậy khối m↓= 0,2x143,5+0,0125x108=30,05 g
VẤN ĐỀ BÀI TOÁN Ở ĐÂU
TA THẤY CHẤT KHỬ LÀ Fe, Cu VÀ CHẤT OXI HÓA LÀ NO 3 - , Ag + CÕN H + LÀ MÔI TRƯỜNG H +
LÀ CHÌA KHÓA VÌ NO 3 - , Ag + ĐỀU DƯ
3x0,05+2x0,025= (0,25x3):4 + nAg (Nếu nAg ≤0 khi đó n H vừa đủ hoặc dư kết tủa chỉ có AgCl)
Mong được đóng góp ý kiến về
Nguyễn Thanh Phương - giáo viên hóa học Trường THPT Nguyễn Ngọc Thăng - Giồng Trôm - Bến Tre
E_mail: nguyenthanhphuongsph04@yahoo.com