Bill gates da noi-những chia sẻ của tỷ phú giàu nhất thế giới về con đường dẫn đến thành công của mình,chia se cua bill gates
Trang 2Phiên bản ebook này được thực hiện theo bản quyền xuất bản và phát hành ấn bản tiếng Việt của công ty First News - Trí Việt với sự tài trợ độc quyền của công ty TNHH Samsung Electronics Việt Nam Tác phẩm này không được chuyển dạng sang bất kỳ hình thức nào hay sử dụng cho bất kỳ mục đích thương mại nào.
Trang 3B ILL G ATES ÀẬ NỐI
TƯÍNG HÚÅP VÂ BIÏN DÕCH:
VUÄ TÂI HOA - HOÂI NAM
NGUYÏỴN VÙN PHÛÚÁC (M.S.)
BAN BIÏN DÕCH FIRST NEWS
NHÂ XUÊËT BẪN TRỄ 2004
Trang 5MÖƠT CON ẶÚĐNG
William Henry Gates III, Bill Gates, ăöìng saâng líơp vađ lađ Chuê tõch cuêa Tíơp ăoađn Microsoft, möơt con ngûúđi tađi nùng ăùơc biïơt, coâ tíìm nhòn xa tröng röơng tuýơt vúđi; möơt ngûúđi ăaô coâ nhûông thađnh cöng ăaâng kinh ngaơc trong ríịt nhiïìu lônh vûơc:
• Sûơ khai phaâ cuêa anh trong thïị giúâi phíìn mïìm maây tñnh caânhín ăaô lađm thay ăöíi cuöơc söịng cuêa tíịt caê chuâng ta trïn hađnhtinh nađy Vađo nùm 1997, híìu nhû maây tñnh ăaô coâ mùơt trong tíịtcaê caâc cú súê thûúng maơi vađ nhiïìu gia ằnh Trong tûúng lai,maây tñnh seô trúê thađnh möơt víơt duơng khöng thïí thiïịu ăöịi vúâi
moơi ngûúđi Bill Gates “ăöịi vúâi phíìn mïìm maây tñnh coâ thïí so saânh vúâi Edison ăöịi vúâi boâng ăeđn ăiïơn - vûđa lađ nhađ phaât minh, vûđa lađ nhađ kinh doanh, vûđa lađ chuýn gia tiïịp thõ phín phöịi vađ ăñch thûơc - khöng cođn nghi ngúđ gò nûôa - lađ möơt thiïn tađi”.
• Gates ăaô phaâ vúô möơt quan niïơm ắnh kiïịn, sai líìm cöị hûôu chorùìng nhûông tû tûúêng lúân chó ăïịn tûđ nhûông triïịt gia, tûđ nhûông
nhađ vùn hoùơc tûđ giúâi hađn lím Rich Karlgaard cuêa taơp chñ Forbes ăaô giaêi thñch “Ranh giúâi xûa cuô giûôa yâ tûúêng vađ saên phíím, giûôa phuđ
du vađ vônh cûêu ăang bõ xoâa nhođa”.
• Gates khöng chó lađ möơt nhađ ăiïìu hađnh doanh nghiïơp Lađ biïíutûúơng vùn hoâa, anh giûô vai trođ cuêa möơt ăíịng töịi cao vađ lađ linhhöìn cuêa Microsoft – cöng ty ăaô giuâp anh trúê thađnh tyê phuâ úêtuöíi 31 vađ trúê thađnh ngûúđi giađu nhíịt nûúâc Myô khi chûa bûúâcvađo tuöíi 40
Trang 6• Gates lađ ngûúđi söịng soât, thûơc tïị lađ ngûúđi chiïịn thùưng, trongmöơt ngađnh cöng nghiïơp baân khai vúâi möơt lõch sûê phaât triïínngùưn nguêi, chûa nhiïìu truýìn thöịng, gíìn nhû chûa taơo raphong caâch nađo vađ roô rađng ríịt ñt phûúng thûâc hoaơt ăöơng ặúơcthiïịt líơp hoađn chónh; vò víơy cođn ríịt nhiïìu thiïịu soât vađ tođa aântrïn khùưp thïị giúâi lađ núi thûúđng xuýn ặúơc caâc phña nhúđ ăïịnăïí giaêi quýịt caâc vuơ tranh chíịp.
Vađ thíơt ngíîu nhiïn, Gates laơi cođn hún ngûúđi úê möơt ăiïím khaâc Anhăaô khuíịy ăöơng ăïịn cûơc ăiïím tíịt caê nhûông caêm xuâc xung ăöơt luöncoâ trong xaô höơi tû baên: khao khaât ặúơc thađnh cöng vađ thöịng trõ ăúđisöịng kinh tïị trïn toađn nûúâc Myô nhûng laơi giíơn dûô, lo íu vađ caêmthíịy bõ só nhuơc khi coâ ai ăoâ ăaơt ặúơc ăiïìu íịy
Muöịn biïịt caêm xuâc dûô döơi cuêa moơi ngûúđi nhû thïị nađo khi nghôvïì Gates, baơn chó cíìn lïn Internet vađ vađo möơt vađi ắa chó Web ặúơctaơo ra vúâi lyâ do duy nhíịt lađ truât giíơn vađo anh, thíơm chñ möơt vađi Website cođn töí chûâc caê nhûông diïîn ăađn nghiïm chónh ăïí tranh caôi xemliïơu Gates coâ phaêi lađ ma quyê traâ hònh hay khöng
Trong Bill Gates Joke Page, coâ möơt chuýơn cûúđi vïì Gates nhû
sau: “Ai lađ ngûúđi baơn seô boâp cođ suâng ăïí truât giíơn nïịu baơn bõ keơt trong thang maây cuđng vúâi Timothy McVeight (ngûúđi ăùơt bom Trung Tím Thûúng Maơi Thïị Giúâi úê Oklahama – ND), Saddam Hussein vađ Bill Gates trong luâc khííu suâng cuêa baơn chó cođn cođn hai viïn ăaơn? Ăïí chùưc
ùn, cûâ naê caê hai phaât vađo Bill”.
Caâc lúđi cöng kñch chöịng laơi Gates khöng chó giúâi haơn trongphaơm vi Internet Mitch Kapor, ngûúđi saâng líơp vađ lađ laônh ăaơo cuô
cuêa cöng ty Lotus 1-2-3, noâi vïì Gates: ”Möơt ngûúđi tađi gioêi, maơnh meô, ríịt thađnh cöng nhûng lađ keê tađn nhíîn vađ bíịt nhín bíịt nghôa Töi cho rùìng nïịu ai ăoâ hađnh ăöơng ‘bíịt chíịp tíịt caê ăïí chiïịn thùưng’, triïơt tiïu moơi cú höơi caơnh tranh thò keê ăoâ ăang lađm nhûông viïơc traâi vúâi luín
Trang 7thûúđng ăaơo lyâ Vađ Gates lađ khuön míîu vö cuđng chñnh xaâc vađ ăiïín hònh vïì ăiïím nađy”.
Taơp chñ ComputerWorld viïịt vïì Gates.
Chó múâi vađi nùm trûúâc ăíy, anh ta ặúơc tuýn dûúng nhû möơtngûúđi lađm ùn nùng nöí, ngûúđi ăaô duông caêm kiïịn taơo nïn möơtngađnh kinh doanh thõnh vûúơng tûđ baôi cöng nghïơ bõ caâc haông lúânboê hoang Cođn bíy giúđ, anh ta bõ phó baâng lađ keê aâc tím muöịntrúê thađnh öng chuê cuêa toađn böơ thïị giúâi phíìn mïìm, lađ keê thamlam luâc nađo cuông choô muôi vađo khùưp moơi núi, bíịt kïí ăoâ lađ khaâchhađng hay ăöịi thuê caơnh tranh
Víơy Bill Gates thíơt sûơ lađ ngûúđi nhû thïị nađo? Lađ ngûúđi giađunhíịt nûúâc Myô vúâi khoaêng 22% vöịn trong Microsoft, Gates trúêthađnh ăöịi tûúơng cuêa sûơ theđm muöịn vađ nïí súơ, hoang tûúêng vađtíng böịc Vúâi nhûông caêm xuâc maônh liïơt nhû thïị, viïơc ăaânh giaâcöng bùìng vïì nhûông hađnh ăöơng cuêa Gates lađ ăiïìu bíịt khaê
Gates thûúđng ặúơc so saânh vúâi nhûông tiïìn böịi laônh ăaơo cuöơc caâchmaơng cöng nghiïơp trûúâc kia vađ sûơ tûúng quan nađy ñt nhiïìu coâ giaâtrõ Theo nhíơn xeât cuêa Nathan Myhrvold, nhađ tûúng lai hoơc vađ lađnhađ tû tûúêng vïì cöng nghïơ múâi cuêa Microsoft, nhûông ngûúđi nađy,bùìng caâch nađy hoùơc caâch khaâc, ăaô thu lúơi ặúơc tûđ nhûông tiïịn böơtrong nïìn cöng nghïơ ăaô buöơc chuâng ta phaêi thay ăöíi caâch söịng.Myhrvold giaêi thñch rùìng chó trong thúđi gian tûđ 1875 ăïịn 1900, caâcphaât minh múâi, bao göìm maây chûô, maây ăiïơn thoaơi, ăöơng cú ăöịttrong, khoâa phecmútuya, ăaô núê röơ khùưp núi
Caâc phûúng tiïơn thöng tin ăaơi chuâng luâc ăoâ ăïìu hïịt lúđi ca ngúơinhûông tïn tuöíi nhû Thomas Edison, Alexander Graham Bell,Andrew Carnegie, John D.Rockefeller, xem hoơ lađ möơt thađnhphíìn “quyâ töơc” múâi, nhûông ngûúđi lùưm tiïìn nhiïìu baơc vađ giađu sûâc
Trang 8saâng taơo Nhòn laơi giai ăoaơn nađy ta thíịy rùìng, ăiïìu dûúđng nhûkhöng thïí traânh khoêi lađ chó möơt vađi caâ nhín coâ tinh thíìn maơnhmeô múâi coâ thïí nhòn thíịy trûúâc caâc cú höơi vađ nhanh tay ăíìu tûvađo chuâng vò khaê nùng ăùơt cûúơc vađo kyê nguýn cöng nghiïơp nađykhöng phaêi lađ cöng viïơc dađnh cho nhûông ngûúđi tíìm thûúđng.Canh baơc mađ hoơ lao vađo vúâi kïịt quaê “ặúơc ùn caê ngaô vïì khöng”ăaô lađm cho hoơ höịt troơn vađ mang ăïịn cho baên thín hoơ vađ choquýìn súê hûôu vö cuđng lúân cuêa hoơ möơt danh tiïịng röơng khùưp.
Nhûng khöng chó coâ sûơ giađu coâ vađ uy danh lađm cho Gates trúê thađnhhíịp díîn vúâi moơi ngûúđi
Sûâc huât cuêa anh vúâi moơi ngûúđi cođn úê sûơ bíịt tûúng xûâng giûôa tađinùng vađ ngoaơi hònh cuêa anh Gioơng noâi röín raêng cuêa anh, thûâ tiïịngloâng mađ anh noâi, maâi toâc coâ veê húi kyđ quùơc vađ chiïịc aâo len mua úêcûêa hađng xem ra khöng phuđ húơp vúâi möơt ngûúđi coâ thïị lûơc nhû anh.Sûơ bíịt tûúng xûâng lúân nhíịt coâ thïí thíịy ríịt roô úê Gates trong thúđigian ăíìu: anh bùưt ăíìu lao vađo thûúng trûúđng nùm 19 tuöíi nhûng laơitröng giađ dùơn nhû ngûúđi úê tuöíi 30
Nhûông hoơa sô veô tranh biïịm hoơa vađ nhûông ngûúđi coâ maâu hađihûúâc muöịn “ăaânh cùưp” caâch thïí hiïơn ăùơc thuđ cuêa Gates thò anhăuâng lađ möơt muơc tiïu “beâo búê” Khi ai ăoâ trong giúâi ăiïơn toaân bùưtcheâo hai tay röìi ăong ặa ngûúđi túâi lui nhû möơt ặâa treê mùưc bïơnhtûơ kyê, moơi ngûúđi ăïìu biïịt ngûúđi nađy ăang nhaơi Bill Gates Mùơc díìunhûông nùm gíìn ăíy Gates ăaô coâ da coâ thõt hún vađ thûúđng xuýn ăicùưt toâc nhûng hònh aênh möơt chađng trai gíìy nhom vúâi maâi toâc khöngchaêi cuêa Gates víîn chûa xoâa nhođa trong tím khaêm moơi ngûúđi
Taơp chñ Vanity Fair ăaô goơi Gates lađ möơt cíơu beâ 13 tuöíi mûúơn hònh
hađi cuêa möơt gaô cön ăöì, ăoâ lađ “möơt ngûúđi coâ ñt cú höơi trúê thađnh thuêlônh cuêa ngađnh cöng nghïơ, sûơ ăiïìm tônh cuêa anh, gioơng noâi ăïìu ăïìucuêa anh íín díịu nùng lûơc vađ sûâc maơnh dûô döơi”
Trang 9Nhûông lúđi ăađm tiïịu vïì con ngûúđi cuêa Bill Gates phíìn nađo ăoâxuíịt phaât tûđ viïơc anh xuíịt hiïơn trûúâc cöng chuâng khi cođn quaâ treê,riïng caâc cíu chuýơn vïì kinh doanh cuêa Gates vađo nhûông nùm ăíìuăaô cho thíịy roô thiïn tađi cuêa möơt keê ngöî ngûúơc Anh mang tiïịng xíịulađ möơt gaô chua cay, khinh ngûúđi, thíơm chñ lađ möơt ngûúđi khiïịm nhaô.Chùỉng qua chuâng ta ăaô ặúơc chûâng kiïịn sûơ lúân lïn cuêa möơt cíơu beâcoâ tađi nhûng laơi chíịt chûâa quaâ nhiïìu ăiïìu, nhûông ăiïìu ăaô tûđng diïîn
ra cho Mozart trong thúđi niïn thiïịu
Thíơm chñ khi bûúâc vađo tuöíi trung niïn, Gates víîn lađ möơt ngûúđithûơc sûơ ríịt khoâ ăaânh giaâ Trong nhûông cíu chuýơn kïí vïì sûơ phaâttriïín nhanh choâng cuêa Microsoft ăöi luâc coâ veê nhû Gates ăaô thöíiphöìng ăöi chuât, nhûng caâc phín tñch kinh doanh vađ tíìm nhòn vađotûúng lai cuêa anh laơi toê ra ríịt chñnh xaâc Anh ríịt cíín troơng trong viïơclíơp gia ằnh, trong vai trođ lađm cha, trong hoaơt ăöơng tûđ thiïơn khigiúâi truýìn thöng luâc nađo cuông kiïn trò baâm saât theo tûđng bûúâc Vađoluâc caâc hoaơt ăöơng kinh doanh cuêa Microsoft trúê thađnh ăöịi tûúơngchuâ yâ cuêa chñnh quýìn tiïíu bang vađ liïn bang cuêa Myô, Gates nhíơnngay ra rùìng anh nïn caêi thiïơn hònh aênh cuêa mònh trûúâc cöngchuâng, trúê nïn hođa nhaô hún, gíìn guôi hún vađ khoan dung hún Nhònlaơi quaâ trònh biïịn ăöíi cuêa anh cho túâi nay chuâng ta coâ thïí thíịy rùìngGates víîn cođn phaêi cöị gùưng nhiïìu hún nûôa
Nïịu khöng bađn vïì khña caơnh phaât triïín cuêa caâ nhín thò thaâchthûâc lúân nhíịt cuêa Gates luâc nađy lađ giuâp cho Microsoft söịng líutrong sûơ lõch laôm vađ thu ặúơc lúơi nhuíơn Sûơ töìn taơi vađ phaât triïín líubïìn cuêa möơt cöng ty ríịt hiïịm gùơp trong möi trûúđng cöng nghïơ cao,thíơm chñ caê nhûông cöng ty kyđ cûơu nhû IBM cuông coâ nhûông giaiăoaơn thùng tríìm Duđ sao, Rockerfeller, Edison, Bell vađ nhiïìu nhađ tûbaên khaâc - nhûông ngûúđi mađ Gates ặúơc saânh ngang hađng – cuông ăaôsaâng líơp cöng ty röìi duy trò sûơ töìn taơi vađ thõnh vûúơng cuêa chuâng choăïịn tíơn thïị kyê sau Nhûông cöng ty cuêa hoơ ăaô trúê thađnh nïìn taêng
Trang 10vûông chùưc cho nïìn kinh tïị cuêa caê nûúâc Myô Mùơc duđ thûúđng xuýn
bõ thanh tra vađ ăöi luâc bõ xeâ leê, chia nhoê - hoùơc búêi luíơt chöịng ăöơcquýìn hoùơc búêi sûơ quaên lyâ thíịp keâm - nhûng híơu dúơ cuêa chuângngađy nay víîn töìn taơi nhû nhûông thađnh phíìn ăi ăíìu trong cöngnghiïơp Gates hûúâng sûơ tíơp trung cuêa mònh vađo viïơc baêo ăaêm rùìngMicrosoft seô ặúơc nhû hoơ Vađ búêi vò anh khúêi nghiïơp tûđ luâc cođn ríịttreê nïn anh víîn cođn thûđa thúđi gian cho ăiïìu ăoâ
Nhûông dođng tiïịp theo sau ăíy seô lađ möơt söị chó díîn cíìn thiïịt giuâp baơnnùưm ặúơc thím yâ cuêa taâc giaê khi viïịt saâch nađy Ăíy khöng phaêi lađ möơtquýín saâch viïịt vïì kyô thuíơt mùơc duđ chuâng ta coâ thïí bùưt gùơp möơt söịphíìn coâ ăïì cíơp ăïịn kyô thuíơt Ăíy cuông khöng phaêi lađ nhûông giaêitrònh chi li vïì caâch thûâc mađ cöng ty Microsoft chó trong vođng chûa ăíìy
20 nùm ăaô trúê thađnh möơt trong nhûông cöng ty hađng ăíìu trïn thïị giúâimùơc duđ chuâng ta coâ thïí bùưt gùơp chuâng úê ăíy Quýín saâch nađy cuôngkhöng viïịt ra nhùìm muơc ăñch chûâng minh Gates lađ Quyê Dûô hay lađ KeêCûâu Thïị: viïơc ăoâ dađnh cho baơn ăoơc tûơ ăaânh giaâ vađ quýịt ắnh.Ăíy lađ möơt quýín saâch ặúơc viïịt trïn tinh thíìn thûđa nhíơnnhûông aênh hûúêng cuêa Gates ăöịi vúâi thïị giúâi trong laônh vûơc cöngnghïơ, kinh tïị vađ xaô höơi Nöơi dung cuêa saâch thuíơt laơi cíu chuýơn vïìmöơt thiïn tađi vïì kyô thuíơt, ngûúđi giûô vai trođ ăi ăíìu trong viïơc lađmăöíi thay hoađn toađn caâch lađm viïơc, caâch vui chúi, caâch hoơc tíơp cuđngnhiïìu lônh vûơc khaâc trong ăúđi söịng hađng ngađy cuêa chuâng ta Ăíycuông lađ möơt quýín saâch ghi cheâp laơi nhûông ăiïìu Bill Gates suy nghôvađ caâch suy nghô cuêa anh ta, vađ nhûông gò chuâng ta coâ thïí hoơc hoêiặúơc tûđ nhín víơt nađy
Quýín saâch nađy khöng ặúơc trònh bađy theo thûâ tûơ thúđi gian mađtheo tûđng chuê ăïì Taâc giaê ăïì nghõ ngûúđi ăoơc tham khaêo thïm phíìnCaâc möịc thúđi gian quan troơng trong cuöơc ăúđi Bill Gates úê cuöịi saâch
Trang 11Bíịt kïí lõch sûê miïu taê Gates nhû thïị nađo, nhûng viïơc anh ta lađdoanh gia nöíi tiïịng nhíịt trong thúđi ăaơi chuâng ta lađ ăiïìu khöng coâ
gò phaêi bađn caôi Theo möơt thöịng kï nùm 1997 thò Gates ăaô ặúơcnhùưc ăïịn 8433 líìn trïn nhûông phûúng tiïơn truýìn thöng chñnh
thöịng Möơt cuöơc ăiïìu tra dû luíơn cuêa taơp chñ Fortune ăaô cho thíịy coâ
túâi 73% nhûông ngûúđi ăiïìu hađnh caâc cöng ty xem Microsoft lađ möơttrong nhûông cú súê kinh doanh vô ăaơi cuêa nûúâc Myô
Taơi möơt buöíi höơi thaêo göìm 500 nhađ laônh ăaơo kinh doanh thamgia do taơp chñ Inc töí chûâc vađo nùm 1997, tuýơt ăaơi ăa söị ăaô chorùìng Gates lađ nhađ kinh doanh “ặúơc khím phuơc nhíịt” Gates nhíơnặúơc 59% phiïịu bíìu, trong khi öng vua truýìn thöng Ted Turnerchó coâ 8%, Steven Job cuêa haông maây tñnh Apple ặúơc 5%, RossPerot ặúơc 4% vađ Wayne Huizenga, ngûúđi saâng líơp WasteManagement Inc., ặúơc 3%
Cuông vađo thúđi ăiïím ăoâ, theo khaêo saât cuêa Merrill Lynch dađnhcho nhûông nhín viïn cöng nghïơ thöng tin trong caâc cöng ty thòcoâ túâi 59% ngûúđi cho rùìng Microsoft ăaô coâ hađnh vi laơm duơngquýìn lûơc Mùơt khaâc, 62% laơi tin rùìng Böơ Tû phaâp Myô seô phaêi chõuthua vađ cho pheâp Microsoft tñch húơp trònh duýơt Internet cuêa hoơvađo hïơ ăiïìu hađnh
Noâi chung coâ nhiïìu quan ăiïím khaâc nhau vïì Gates vađ trong thúđigian chúđ ăúơi ngaô nguô, cuöơc chiïịn ăïí coâ thïí hiïíu roô vïì Gates víîn tiïịptuơc diïîn ra Nhû John Huey, ngûúđi phuơ traâch chuýn muơc cuêa taơp
chñ Fortune, ăaô bònh luíơn: “Baơn coâ thïí ýu hoùơc gheât anh ta nhûng
khöng thïí khöng ăïí yâ ăïịn anh ta”
Trang 12TRÛÚÊNG THAĐNH
NHÍN VÍƠT YOUNG JUMP
Möơt beâ trai coâ cùơp mùưt xanh, quíìnaâo tûúm tíịt, goơn gađng, vúâi maâi toâcoâng mûúơt vađ möơt khoaênh toâcmoơc traâi khoaây – ríịt giöịng vúâimeơ cíơu - vađ nuơ cûúđi tûúi tùưnluön núê ra lađ hònh aênh ngûúđi tathûúđng nhòn thíịy trong nhûôngbûâc aênh thúđi niïn thiïịu cuêa BillGates Nhûông íịn tûúơng nađy coâthïí gíy ngöơ nhíơn ăíy lađ möơt cíơubeâ hiïìn lađnh, ngoan ngoaôn.Nhûng chúâ vöơi kïịt luíơn búêi trongthûơc tïị Gates lađ möơt cíơu beâ hiïịu ăöơng,luön luön nhaêy nhöím lïn vò möơt chuýơn gòăoâ Cíơu beâ nađy thûúđng khöng biïịt chaân khi chúi trođ tûơ nheâtngûúđi vađo möơt caâi höơp röìi buâng nhaêy ra ngoađi vađ ăo xem möîi líìncíơu ăaô nhaêy ặúơc bao xa Trong lûâa tuöíi võ thađnh niïn vađ thíơmchñ caê sau nađy, cíơu ta thûúđng bíịt ngúđ phoâng ngûúđi nhaêy lïn vađvúâi tay chaơm vađo caâc nhaânh cíy, chíịn song cûêa hoùơc bíịt kyđ víơt gòtrïn cao loơt vađo mùưt cíơu beâ
Trang 13Nhûông hađnh ăöơng thïí hiïơn sûơ hiïịu ăöơng ăoâ ăaô taơo nguöìn caêmhûâng cho möơt hoơa sô truýơn tranh ngûúđi Nhíơt ăùơt tïn cho nhínvíơt mađ öng mö phoêng theo Gates lađ Young Jump Giöịng nhûnguýn míîu, nhín víơt Young Jump nöíi tiïịng nađy cuông bíịt chíịpmoơi thuê ăoaơn trong luâc maơo hiïím lao vađo ngađnh cöng nghïơ caocuêa mònh.
Gates lađ con trai duy nhíịt trong gia ằnh, anh coâ möơt chõ gaâi lúânhún anh möơt tuöíi vađ möơt em gaâi keâm anh chñn tuöíi Anh ặúơc bađăùơt cho biïơt danh lađ “Trey” búêi vò chûô söị “III” ăi sau tïn anh Treylađ möơt thuíơt ngûô cuêa nhûông ngûúđi chúi bađi hoùơc chúi cúđ dominoăïí chó quín bađi hoùơc cúđ domino coâ ba nuât Thín sinh cuêa Gates,öng bađ Bill Sr vađ Mary Maxwell Gates, xuíịt thín trong nhûông giaằnh ăaô ăïịn ắnh cû taơi bang Washington tûđ ríịt súâm Ăoâ lađ nhûônggia ằnh coâ truýìn thöịng gùưn boâ, ăoađn kïịt chùơt cheô vúâi nhau vađluön duy trò möơt nguöìn tađi chñnh an toađn, öín ắnh Hai öng bađ ăaôgùơp gúô vađ líơp gia ằnh vúâi nhau khi víîn cođn ăang theo hoơc ăaơi hoơc.Cha cuêa Gates lađ thađnh viïn cuêa möơt cöng ty luíơt danh tiïịng úêSeattle; vađ meơ anh, möơt giaâo viïn, coâ möịi quan hïơ ríịt röơng vúâi giúâithûúơng lûu taơi Seattle vađ tñch cûơc tham gia vađo caâc hoaơt ăöơng vùnhoâa, xaô höơi cuêa thađnh phöị nađy
Luâc cođn beâ, Gates ríịt thñch ặúơc ău ặa trïn lûng nhûông chuâ ngûơagöî; khi ăaô trûúêng thađnh, Gates víîn coâ thoâi quen ău ặa khi ăangtíơp trung suy nghô hoùơc ăang chõu aâp lûơc Anh lađ möơt ngûúđi ríịt dïî
bõ buöìn chaân
“Khi cođn lađ sinh viïn, töi ghi cheâp bùìng caê hai tay vađ chó sûê duơng tay phaêi khi caêm thíịy buöìn chaân vađ muöịn coâ möơt thaâch thûâc nhoê nađo ăoâ”.
Trang 14Nùm lúâp saâu, Gates lađ hoơc sinh keâm trong lúâp, lađ ặâa con ngöî ngûúơctrong mùưt meơ mònh vađ thûúđng gùơp khoâ khùn trong cuöơc söịng Chameơ anh quýịt ắnh ặa anh ăïịn baâc syô tím lyâ ăïí khaâm bïơnh Gates nhíơn xeât vïì baâc syô nađy: “Öng íịy thíơt tuýơt vúđi Öng ặasaâch cho töi ăoơc sau möîi líìn khaâm, nhûông saâch cuêa Freud*, vađ töithûơc sûơ bûúâc vađo lyâ thuýịt tím thíìn hoơc”.
Sau möơt nùm ăiïìu trõ cho cíơu beâ, baâc syô cöng böị nhûông kïịt luíơnkhiïịn meơ cuêa Gates phaêi lo íu Öng noâi rùìng seô vö ñch nïịu eâp buöơccíơu beâ phaêi tuín theo caâc nïì nïịp ûâng xûê truýìn thöịng hoùơc bùưt cíơuphaêi biïịt víng lúđi vađ ngoan ngoaôn hún:
“Öng bađ seô thíịt baơi nïịu khöng ăiïìu chónh laơi caâch giaâo duơc búêi
vò seô khöng coâ taâc duơng trong viïơc khuíịt phuơc chaâu nhađ ăíu”
Gates liïn tuơc thay ăöíi nhiïìu thuâ say mï cuêa mònh Thöíi keđnTrombone möơt thúđi gian, röìi quay sang nghiïìn ngíîm truýơnTarzan vađ Martian cuêa nhađ vùn Edgar Rice Burroughs Khi lïn baêytuöíi, Gates quýịt ắnh ăoơc toađn böơ böơ saâch baâch khoa toađn thû.Cíơu beâ ăaô ăoơc túâi tíơn víìn P vađ röìi quýịt ắnh chuýín sang thuâ say
mï khaâc Cíơu ngíịu nghiïịn tòm hiïíu cuöơc ăúđi cuêa nhûông ngûúđi nöíitiïịng nhû Franklin D.Roosevelt (1882-1945, Töíng thöịng thûâ 32cuêa Myô - ND) hoùơc Napoleâon, cöị gùưng hoơc theo moơi ăiïìu vïì võhoađng ăïị Phaâp nađy
“Ngađy cođn beâ, khoa hoơc tûơ nhiïn lađm töi ríịt thñch thuâ búêi vò nhúđ noâ múâi coâ caâc cuöơc phoâng tađu vuô truơ lïn mùơt trùng Chuâng töi coâ thïí tòm hiïíu vïì oxy loêng vađ biïịt ặúơc phaêi ăaơt ăïịn víơn töịc bao
*Sigment Freud, ngûúđi ăaô khúêi xûúâng vađ xíy dûơng böơ mön phín tím hoơc, dûơa trïn caâc yâ tûúêng cho rùìng ăúđi söịng tinh thíìn chi phöịi trïn caê hai cíịp yâ thûâc vađ vö thûâc, vađ caâc biïịn cöị thúđi thú íịu coâ aênh hûúêng maơnh vïì mùơt tím lyâ trong suöịt cuöơc ăúđi.
Trang 15nhiïu thò tïn lûêa múâi coâ thïí thùưng ặúơc lûơc huât cuêa traâi ăíịt Bíy giúđ, phíìn lúân caâc chûúng trònh khöng gian ăaô ặúơc phöí biïịn röơng raôi nïn nöîi khaât khao tòm hiïíu vïì noâ khöng cođn thöi thuâc töi nhû trûúâc kia nûôa.”
Gia ằnh Gates ăi lïî úê nhađ thúđ thuöơc giaâo ăoađn UniversityCongregational Church cuêa muơc sû Dale Turner Hùìng nùm, muơc
sû Turner ăïìu coâ lúđi hûâa seô khao möơt bûôa ùn töịi taơi nhađ hađng SpaceNeedle, cao gíìn 200m úê Seattle, cho nhûông em ăang hoơc lúâp giaâolyâ cuêa nhađ thúđ coâ thïí thuöơc lođng ăoaơn Lúđi giaêng trïn Nuâi (Sermon
on the Mount) Ba mûúi möịt ặâa treê khaâc tuy ăoơc ặúơc caâc chûúng
5, 6 vađ 7 cuêa Saâch Mathew nhûng víîn cođn víịp vaâp, khi ăïịn lûúơtGates, cha Turner thíơt sûơ kinh ngaơc khi cíơu beâ ăoơc thuöơc lađu lađu vađcađng kinh ngaơc hún khi biïịt Bill ăaô hoơc caâc ăoaơn nađy khi ăang trïnặúđng ăi ra baôi biïín cuđng gia ằnh Muơc sû noâi:
“Chó cíìn túâi nhađ cíơu beâ ngađy höm íịy lađ töi biïịt ngay rùìng cíơu beânađy coâ ăiïìu gò ăoâ ríịt ăùơc biïơt Töi khöng thïí tûúêng tûúơng nöíi lađ vòsao möơt ặâa beâ 11 tuöíi laơi coâ möơt trñ túơ nhû víơy Qua caâc cíu hoêikiïím tra laơi, töi phaât hiïơn ra lađ cíơu beâ khöng chó thuöơc lođng mađ cođnhiïíu ríịt síu sùưc ăoaơn kinh thaânh ăoâ”
Muơc sû Turner cuông phaêi thûđa nhíơn rùìng coâ leô Gates hoơc thuöơcăoaơn kinh thaânh nađy khöng phaêi vò ặâc tin mađ chó vò cíơu beâ ûathñch sûơ thaâch thûâc
“Khi bûúâc vađo tuöíi trûúêng thađnh, cha meơ töi thûúđng khuýịn khñch caâc con ăoơc saâch thíơt nhiïìu vađ cöí vuô cho tñnh ăöơc líơp suy nghô cuêa chuâng töi Hai ngûúđi thûúđng keâo chuâng töi vađo moơi cuöơc thaêo luíơn trong bíịt cûâ ăïì tađi nađo, tûđ nöơi dung cuêa möơt quýín saâch nađo ăoâ cho ăïịn caâc víịn ăïì vïì chñnh trõ Vađo muđa heđ,
Trang 16gia ằnh chuâng töi cuđng möơt söị gia ằnh khaâc thûúđng ăïịn nghó
úê Hood Canal ÚÊ ăíịy chuâng töi thûúđng hay chúi caâc trođ chúi coâ tñnh caơnh tranh cao nhû chaơy tiïịp sûâc, neâm trûâng, cûúâp cúđ Ăoâ lađ nhûông thúđi gian luön böí ñch vađ mang ăïịn cho chuâng töi caêm giaâc rùìng chuâng töi coâ thïí ăua tranh vađ thađnh cöng”.
Gates noâi trñ nhúâ cuêa anh khöng phaêi lađ chiïịc maây chuơp hònh mađăún giaên lađ vò noâ cûơc töịt – ăùơc biïơt ăöịi vúâi nhûông víịn ăïì anh say mï
“Töi víîn coâ thïí nhúâ ặúơc tíịt caê caâc dođng thoaơi trong vúê kõch höìi trung hoơc, Black Comedy Töi ríịt súơ seô qún míịt nhûông lúđi thoaơi nađy ăïịn mûâc töi phaêi khùưc síu chuâng vađo trong ăíìu”.
Ngay tûđ nhoê, anh ăaô ríịt gioêi trong viïơc ăađm phaân kinh doanh.Gates ăaô ăiïìu ằnh vúâi chõ gaâi Kristi ăïí ặúơc pheâp sûê duơng ăöigùng tay chúi boâng chađy cuêa chõ íịy bíịt cûâ khi nađo cíìn vađ ngûúđi chõkhöng ặúơc pheâp naơi ra bíịt kyđ lyâ do nađo ăïí tûđ chöịi Buđ laơi, Gatestraê cho chõ mònh 5 ăö la vađ ýu cíìu chõ phaêi kyâ tïn vađo möơt baênhúơp ăöìng
Gates sinh hoaơt trong ăoađn Hûúâng ăaơo sinh vađ ăaơt ặúơc ríịt nhiïìudanh hiïơu Trong möơt líìn cùưm traơi trïn nuâi, ăöi giađy múâi cuêa Gateslađm chín cuêa anh bõ phöìng röơp vađ vò víơy meơ anh phaêi laâi xe ăïịntíơn núi cùưm traơi ăïí ăoân anh vïì nhađ Mùơc duđ kham khöí nhû víơynhûng sau nađy Gates víîn cho rùìng “ăoâ lađ möơt möi trûúđng töịt, noâkhuýịn khñch sûơ hoơc hoêi vađ tñnh ham hiïíu biïịt”
Trang 17Ăïí khoêa líịp nhûông khoâ khùn khi hoơc taơi trûúđng cöng líơp, Gatesthûúđng phaêi nhíơn ăoâng vai hïì trong lúâp Ăiïìu ăoâ ăaô thay ăöíi khicha meơ anh quýịt ắnh con trai hoơ phaêi ặúơc hoơc trong möitrûúđng giaâo duơc ăùơc biïơt phuđ húơp vúâi nhu cíìu cuêa cíơu beâ vađ Gatesặúơc ặa vađo hoơc taơi Lakeside School, möơt trûúđng tû ríịt nghiïmkhùưc taơi Seattle.
“Thïị lađ töi vađo hoơc úê trûúđng tû vađ úê ăíy khöng coâ chöî cho möơt anh hïì duđ töi ăaô viïịt ăún xin nhíơn vai nađy Thûơc tïị thò töi ăaô khöng coâ gò nöíi bíơt trong möơt vađi nùm ăíìu úê trûúđng Töi thûê trònh diïîn caâi ‘bađi’ quen thuöơc cuêa mònh: ‘húi-ăíu-mađ-chûâng- toê-lađ-ngûúđi-ngon-lađnh’ Khi töi bùưt ăíìu nöî lûơc, caâc baơn töi noâi:
“Ai chađ! Chuâng töi cûâ nghô cíơu ta ngu ăíìn chûâ! Töịt nhíịt lađ phaêi ăaânh giaâ laơi anh baơn nađy”.
Gates duđng thúđi gian nghó heđ nùm 1972 ăïí trúê thađnh cíơu beâ chaơyvùn thû cho Quöịc höơi Vöịn ăaô coâ ăöi chuât kinh nghiïơm trong kinhdoanh, Gates tiïịp tuơc thïí hiïơn xu hûúâng nađy khi kïịt húơp vúâi möơtngûúđi baơn boê tiïìn ra mua 5.000 huy hiïơu víơn ăöơng tranh cûê töíngthöịng cuêa George S.McGovern Thomas Eagleton, vúâi giaâ 5 xu/caâi,sau khi nghõ sô nađy bõ loaơi khoêi danh saâch ăïì cûê ûâng viïn töíngthöịng cuêa ăaêng Dín chuê Nhûông chiïịc huy hiïơu nađy sau ăoâ ăaônhanh choâng trúê thađnh víơt ặúơc nhiïìu ngûúđi sûu tíìm sùn luđng.Gates vađ baơn cuêa anh ta ăaô baân nhûông huy hiïơu cuêa mònh vúâi giaâcao gíịp nhiïìu líìn, ăöi khi lïn túâi hún 25 ăö la/caâi
Trang 18Ed Roberts, ngûúđi saâng líơp ra cöng ty MITS, núi Gates vađ Allen bùưtăíìu cöng viïơc ăíìu tiïn cuêa hoơ, nhíơn xeât rùìng Gates ăaô gùơt haâi thađnhcöng tûđ khi cođn quaâ treê vađ vò víơy anh ta hoađn toađn khöng phaêi víịtvaê, nöî lûơc gò trong tuöíi thanh niïn cuêa mònh.
“Ăaơi loaơi anh ta giöịng nhû Elvis Presley víơy,” Roberts noâi vïì anh
ta, “Anh ta chùỉng cíìn phaêi trûúêng thađnh.”
Tuy nhiïn, vïì möơt phûúng diïơn nađo ăoâ, tuöíi taâc cuông ăaô trui ređntím tñnh cuêa Gates:
“Töi khöng cođn bíịt chúơt nhaêy cíîng lïn nhû töi ăaô thûúđng lađm trûúâc kia, khi cöng ty múâi thađnh líơp… hoùơc thíơm chñ caê trong luâc ăang hoơp Bíy giúđ, hađnh ăöơng ăoâ khöng cođn thûúđng xaêy ra nûôa”.
Coâ thïí tin ặúơc ăiïìu anh noâi miïîn lađ anh khöng bõ thaâch thûâcbúêi möơt ngûúđi sau nađy trúê thađnh meơ cuêa caâc con anh:
Taơi möơt bûôa tiïơc cuêa Microsoft, Gates bõ thaâch nhaêy qua möơt caâibađn Höm ăoâ lađ möơt buöíi tiïơc trang troơng vađ Gates ăang mùơc trïnngûúđi böơ tuxedo vađ chín xoê ăöi giađy da boâng laâng nïn cuâ nhaêy nađyxem ra khöng phaêi dïî Tuy víơy anh víîn chíịp nhíơn vađ nhaêy quaặúơc Khöng chó coâ thïị Khi Melinda French cùưm thïm möơt ngoơnnïịn ăang chaây lïn bađn vađ thaâch anh ta nhaêy líìn nûôa Vađ röìi cûâ saumöîi líìn anh nhaêy qua ặúơc cö laơi ăùơt thïm nïịn lïn bađn Gates möîiluâc möîi luđi xa hún ăïí líịy ăađ trong khi moơi ngûúđi bu quanh hođ reo,cöí vuô anh
Sau nađy, trong khu nhađ múâi cuêa gia ằnh Gates úê LakeWashington, hoơ cho ăùơt möơt duơng cuơ thïí duơc tíơp nhađo löơn trïnkhöng (trampoline) thíơt lúân
Trang 19CÍU LAƠC BÖƠ CAÂC BAĐ MEƠ CUÊA TRÛÚĐNG LAKESIDE
Caâc bíơc cha meơ nađo cođn nghi ngúđ viïơc hoơ coâ thïí taâc ăöơng maơnhmeô ăïịn caâch giaâo duơc cuêa con em mònh thò nïn nhúâ ăïịn hiïơu quaêtuýơt vúđi tûđ viïơc lađm cuêa Cíu laơc böơ Caâc Bađ Meơ úê trûúđng Lakeside
BILL GATES COÂ KHAÊ NÙNG TRÚÊ THAĐNH
NGÛÚĐI BÕ BÏƠNH TÛƠ KYÊ KHÖNG?
Coâ ngûúđi suy diïîn rùìng Bill Gates tröng gíìn gíìn giöịng nhû ngûúđimùưc bïơnh tûơ kyê Möơt cíu hoêi mađ coâ leô khöng bao giúđ chuâng ta nhíơnặúơc cíu traê lúđi ăíìy ăuê Tûơ kyê lađ möơt cùn bïơnh chûa ặúơc hiïíu cùơn keô,duđ ăaô ặúơc nghiïn cûâu ríịt kyô nhûng sûơ hiïíu biïịt cuêa chuâng ta vïì bïơnhtraơng thuöơc vïì hađnh vi nađy cođn ríịt haơn chïị Tuy nhiïn chuâng ta ăaô biïịtrùìng híìu hïịt caâc cíơu beâ bõ mùưc chûâng tûơ kyê ặúơc sinh ra trong nhûông
gia ằnh mađ caê cha líîn meơ ăïìu coâ chó söị thöng minh cao Taơp chñ Time
ăaô coâ líìn so saânh vađ ặa ra nhûông ăùơc ăiïím cuêa ngûúđi mùưc chûâng tûơkyê ặúơc biïíu hiïơn úê Gates:
• Khaê nùng tuýơt vúđi trong tû duy ăöịi vúâi lônh vûơc trûđu tûúơng,logic vađ nhùưm thùỉng ăïịn muơc tiïu
• Ăöơt ngöơt hoaêng loaơn, giíơn dûô, hoùơc caâc cún böơc phaât caêm xuâckhöng thïí kiïím soaât khaâc
• Ríịt miïîn cûúông khi phaêi nhòn thùỉng vađo mùưt ngûúđi khaâc
• Dïî dađng coâ nhûông ăöơng taâc khöng tûơ chuê hoùơc lùơp ăi lùơp laơi nhû
co giíơt, maây giíơt hoùơc ăong ặa ngûúđi
• Thñch nhađo löơn hoùơc nhaêy nhoât
Trang 20Vađo nùm 1967, Cíu laơc böơ nađy sûê duơng söị tiïìn thu ặúơc tûđ viïơcbaân ăöì cuô ăïí lùưp ăùơt möơt maây traơm ăíìu cuöịi thö sú ăïí con emmònh coâ dõp tiïịp xuâc vúâi nhûông cöng nghïơ múâi laơ (noâi roô ra thò ăoâlađ chiïịc maây nhíơp liïơu ASR-33 Teletype, ặúơc nöịi vúâi maây tñnhchuê General Electric Mark II ăùơt úê núi khaâc Ăïí con em mònh coâthïí lađm viïơc trïn chiïịc maây traơm nađy, caâc bađ meơ phaêi traê phñ thúbao möîi giúđ ăïí ặúơc pheâp truy cíơp vađo maây chuê.)
Cha cuêa Gates noâi rùìng cíơu con trai hoơc lúâp baêy cuêa öng nhanhchoâng bõ chiïịc maây mï míín vađ khöng rúđi khoêi noâ Chùỉng míịychöịc, Gates vađ caâc baơn cuêa cíơu ăaô boê bï lúâp hoơc ăïí caê ngađy quanhquíín taơi trung tím maây tñnh; ăïịn nùm lúâp taâm, Gates ăaô coâ thïíkiïịm tiïìn ặúơc tûđ cöng viïơc líơp trònh
Gíìn möơt chuơc hoơc sinh cuêa trûúđng Lakeside ăaô trúê thađnh nhûôngngûúđi ăi tiïn phong trong lônh vûơc phíìn mïìm vi tñnh, Bill Gates vađPaul Allen – ăöìng saâng líơp viïn cuêa Microsoft – lađ nhûông ngûúđi nöíibíơt nhíịt trong söị hoơc sinh nađy
Ngay tûđ khi cođn nhoê, chuê tím cuêa Gates dûúđng nhû lađ khöng muöịnhoơc nhûông mön mađ mònh khöng thñch nhûng ngûúơc laơi, vúâi nhûôngmön mađ anh ăaô thñch röìi thò anh coâ khaê nùng tûơ hoơc ríịt nhanh.Nùm 13 tuöíi, Gates tûơ hoơc líơp trònh vi tñnh
“Tíịt nhiïn, theo suy nghô chung thò thíìy giaâo seô say sûa tòm hiïíu nhûông gò liïn quan ăïịn maây tñnh röìi sau ăoâ seô daơy laơi cho hoơc sinh Nhûng ăiïìu ăoâ ăaô khöng xaêy ra Sûơ viïơc laơi diïîn biïịn theo hûúâng ngûúơc laơi Coâ möơt nhoâm hoơc sinh coâ thïí noâi lađ ăaô tûơ yâ lađm thay cöng viïơc cuêa caâc ngûúđi thíìy.”
Trang 21“Giúđ ăíy khi nhòn laơi vađ suy nghô, töi ăaô thùưc mùưc – quaâi laơ, lađm sao mađ mònh laơi ăím ra nghiïơn caâi maây ăoâ nhû víơy nhó? Thíơt khoâ hiïíu Thúđi ăoâ, ngûúđi ta khöng duđng möơt ặúđng ăiïơn thoaơi riïng cho chiïịc maây, nïn chuâng töi phaêi duđng chung ặúđng ăiïơn thoaơi cuêa vùn phođng kinh doanh Vò víơy chuâng töi phaêi luön cöị tranh giađnh ăïí ặúơc ngöìi vađo chiïịc maây nađy vađ thûúđng phaêi úê laơi cho ăïịn tíơn trúđi töịi Trong khi ăoâ, nhûông ngûúđi baêo vïơ thò luön tòm caâch töịng cöí chuâng töi ra ngoađi Caâi maây traơm ăíu phaêi lađ möơt maây tñnh, vò víơy chuâng töi phaêi quay söị ăiïơn thoaơi kïịt nöịi vúâi möơt maây tñnh úê xa Möơt maây tñnh ăuâng nghôa thúđi ăoâ ríịt ăùưt, ăïịn mûâc ngûúđi ta chó coâ thïí thú giúđ sûê duơng thöi Chiïịc maây tñnh GE mađ chuâng töi thûúđng kïịt nöịi túâi coâ giaâ lađ 4 triïơu ăö la.”
Gates coâ thïí lađ möơt thiïn tađi vïì cöng nghïơ, nhûng sau líìn gheâ thùmSeattle, Jay Leno, ngûúđi díîn chûúng trònh hađi hûúâc nöíi tiïịng cuêatruýìn hònh Myô, ăaô ăuđa:
“Gates ăíu cíìn thiïịt phaêi toê ra líơp dõ, khaâc ngûúđi Töịi qua töigheâ thùm núi úê cuêa anh íịy vađ thíịy ăíìu maây video cuêa anh ta víînloâe saâng 12 giúđ.”
Bill Gates vađ trûúđng Lakeside
Trang 22“Cho chaơy chûúng trònh chó lađ möơt cuöơc saât haơch tuýơt ăöịi Baơn viïịt möơt chûúng trònh, chaơy thûê noâ vađ chó coâ hai khaê nùng xaêy
ra, hoùơc lađ noâ hoaơt ăöơng hoùơc noâ khöng.”
Gates bõ loaơi khoêi Cíu laơc böơ Nhûông Líơp Trònh Viïn Lakeside chó vòcíơu nhoê hún hai tuöíi so vúâi Paul Allen vađ nhûông thađnh viïn khaâctrong nhoâm Hoơ cho rùìng Gates chûa ăuê chñn chùưn Nhûng khi thíịyCíu laơc böơ khöng thïí lađm ặúơc viïơc gò nïịu thiïịu cíơu ta nïn caênhoâm ăaô múđi Gates nhíơp boơn laơi Gates ra ăiïìu kiïơn Vađ cíơu beâ trúêthađnh ngûúđi ặâng muôi chõu sađo trong caâc dûơ aân sau nađy
Thíìy giaâo mön toaân cuêa trûúđng Lakeside nhúâ laơi rùìng Gates coâ tađiûâng duơng toaân hoơc vađo viïơc líơp trònh ríịt töịt: “Cíơu ta coâ khaê nùngnhòn ra ặúơc nhûông giaêi phaâp ngùưn goơn vađ trûơc tiïịp hún”
Bill Gates vađ
Paul Allen
Trang 23Khi nhoâm líơp trònh viïn cuêa phođng maây
tñnh xađi hïịt khoaên tiïìn lúân ăïí traê cho thúđi
gian hoơ ngöìi sûê duơng maây tñnh taơi Cíu laơc
böơ Caâc Bađ Meơ thò thiïịt bõ nađy phaêi “lïn
ặúđng” thöi Tuy nhiïn möơt bađ meơ ăaô kõp
taơo ra cho nhoâm möơt cú höơi thíơt khoâ tin
Trong nhûông nùm cuöịi thíơp niïn 1960,
Gates vađ caâc thađnh viïn cuêa nhoâm Líơp trònh viïn Lakeside sûê duơngbíịt kyđ phûúng tiïơn nađo: xe ăaơp, xe buyât hoùơc ăi nhúđ xe, ăïí möîibuöíi chiïìu ăi túâi vùn phođng cöng ty Computer Center Corporation(C-Cubed), taơi ăoâ, thay phiïn nhau, duđng thúđi gian raônh cuêa chiïịcmaây tñnh Digital Equipment Corporation ăúđi múâi, hoơ truy tòm löîilíơp trònh
Cûâ 6 giúđ chiïìu möîi ngađy, khi caâc nhín viïn cuêa C-Cubed xïịphađng ra vïì cuông lađ luâc ba cíơu hoơc sinh trung hoơc bùưt ăíìu ăïịn
“Chuâng töi thûúđng xuýn úê laơi lađm viïơc cho ăïịn hïịt ăïm chó búêichuâng töi quaâ thñch ặúơc lađm viïơc vúâi caâc phíìn mïìm Ăoâ lađ thúđigian vui thuâ cuêa chuâng töi,” Allen nhúâ laơi
Gates vađ nhûông ngûúđi baơn cuêa mònh sau ăoâ ăaô biïn soaơn möơt
tíơp saâch hûúâng díîn dađy 300 trang coâ tïn lađ The Problem Report Book
vađ noâ ặúơc caâc chuýn gia líơp trònh cuêa C-Cubed sûê duơng
Gates noâi rùìng anh vađ nhûông ngûúđi baơn cuêa mònh khöng bao giúđviïịt virus maây tñnh mađ theo anh luâc ăoâ víîn hoađn toađn vö danh vòtaơi thúđi ăiïím ăoâ caâc maây tñnh cođn chûa ặúơc nöịi maơng Gateskhöng thïí hiïíu ặúơc taơi sao laơi thñch thuâ khi phaâ hoêng cöng viïơccuêa ngûúđi khaâc nhûng baên thín anh ríịt hiïíu lyâ do taơi sao ngûúđi tavui veê chíịp nhíơn thaâch thûâc chûâng toê sûơ thöng minh hún möơt hïơthöịng maây tñnh
Trang 24“Khi töi cođn nhoê, viïơc lađm cho möơt maây tñnh phaêi ngûng hoaơt ăöơng lađ möơt viïơc ghï gúâm Noâ lađ möơt caâch ăïí hoơc hoêi.”
“Chuâng töi may mùưn lađ ặúơc cho pheâp ‘thím nhíơp vađo bïn trong’ hïơ thöịng maây tñnh chûâ vađo luâc ăoâ nïịu khöng ặúơc pheâp mađ lađm nhû víơy thò thïị nađo cuông gíy ra nhûông rùưc röịi nho nhoê.”
Caâc cíơu beâ ăaô nùưm líịy cú höơi ăïí leân luât hoơc ngön ngûô maây tñnh
“Paul cöng kïnh töi lïn ăïí luơc loơi trong caâc thuđng ặơng raâc vađ töi ăaô nhùơt nhaơnh nhûông túđ giíịy ghi cheâp líịm lem ăíìy vïịt cađ phï cuêa caâc líơp trònh viïn ăïí hoơc vïì hïơ ăiïìu hađnh.”
Trang 25Sûơ theđm muöịn ăi ăïịn tíơn cuđng giúâi haơn cuêa Gates cuöịi cuđng ăaôkhiïịn cho cíơu beâ bõ rùưc röịi to khi cíơu ăöơt nhíơp vađo möơt chûúngtrònh ặúơc baêo vïơ Míơt khííu cuêa ngûúđi sûê duơng lađ giíịy thöng hađnhtrònh ra cho maây tñnh cho biïịt khu vûơc nađo thò ngûúđi sûê duơng ặúơcpheâp vađo vađ khu vûơc nađo thò khöng Chó vò vui thñch, Gates ăaô vođngveđo traânh ặúơc khoâa baêo míơt nađy vađ thím nhíơp ặúơc vađo hïơ thöịngtađi chñnh kïị toaân vađ nhiïìu thöng tin bñ míơt khaâc cuêa cöng ty Viïơclađm maơo hiïím cuêa cíơu ăaô lađm tï liïơt hïơ ăiïìu hađnh vađ sau ăoâ bõ phaâthiïơn Cha meơ cíơu ăaô bùưt cíơu phaêi rúđi xa maây tñnh, vađ líìn nađy Gatesăaô nghe lúđi.
“Trong khoaêng thúđi gian nûêa cuöịi lúâp chñn vađ troơn nùm hoơc lúâp mûúđi, töi thïì lađ khöng ăuơng ăïịn maây tñnh nûôa Töi cöị gùưng trúê thađnh möơt cíơu beâ bònh thûúđng vađ ngoan nhíịt coâ thïí ặúơc.”
Khöng bao líu sau, Gates quay trúê laơi gùơp luâc Cíu laơc böơ maây tñnhăang ăaêm nhíơn cöng viïơc kiïịm tiïìn ăïí traê cho chi phñ sûê duơngmaây tñnh Caâc thađnh viïn bùưt ăíìu thûơc hiïơn dûơ aân sûê duơng maâytñnh ăïí ăïịm lûu lûúơng ö tö trïn ặúđng Traf-O-Data, tïn chûúngtrònh nađy, ăaô mang vïì cho hoơ 20.000 ăö la trûúâc khi caâc khaâchhađng cuêa hoơ tòm núi cung cíịp dõch vuơ tinh vi hún Sau nađy, ăaô xaêy
ra ríịt nhiïìu cuöơc tranh caôi vïì khoaên lúơi nhuíơn thu ặúơc tûđ dûơ aânnađy, nhûng phíìn lúân moơi tađi liïơu liïn quan, thíơm chñ caê chûúngtrònh cuông bõ thíịt laơc Tuy nhiïn, Gates vađ Allen noâi rùìng, cöng tynhoê nađy lađ möơt vuơ kiïím nghiïơm khaê nùng cuêa hoơ trong thïị giúâikinh doanh vađ cho biïịt hoơ ăaô kiïịm ặúơc nhiïìu tiïìn Cho ăïịn thúđiăiïím ăoâ, Gates noâi:
“… Töi nhû möơt keê say mï cöng nghïơ tûđ trong xûúng tuêy.”
Trang 26Giöịng nhû caâc thiïịu niïn khaâc, Gates vađ baơn beđ cuêa mònh luön tòmcaâch tranh thuê caêm tònh tûđ caâc giaâo viïn:
“Khi nhíơn lađm cöng viïơc sùưp xïịp lõch hoơc trong trûúđng, chuâng töi tñnh toaân rùìng qua ăoâ chuâng töi coâ thïí quýịt ắnh möơt caâch chñnh xaâc hoơc sinh nam hay nûô nađo seô vađo hoơc úê lúâp chuâng töi vađ ăiïìu nađy lađ möơt phíìn thûúêng tuýơt vúđi Cöng viïơc ăoâ ăaô thuâc ăííy chuâng töi hoơc caâch viïịt caâc phíìn mïìm thuâ võ.”
Vađo muđa heđ ăoâ, Gates vađ Allen ăaô kiïịm ặúơc khoaêng 5.000 ăö latraê bùìng giúđ sûê duơng maây tñnh, nhúđ vađo viïơc viïịt chûúng trònh xïịplõch lúâp hoơc
Möơt töịi, nhín viïn cuêa cöng ty cho thú thiïịt bõ vùn phođng ăïịn vùnphođng cuêa C-Cubed vađ líịy ăi nhûông caâi ghïị mađ caâc cíơu beâ ăangngöìi lađm viïơc Gates vađ nhûông ngûúđi baơn cuêa anh coâ möơt bađi hoơcsöịng ăöơng trûúâc mùưt vïì yâ nghôa cuêa tûđ “phaâ saên”
Gates vađ Allen caêm thíịy thíịt voơngkhi khoâ tòm ặúơc möơt maây tñnh nađokhaâc ăïí lađm viïơc nïn cuöịi cuđng Gatesvađ Allen boê tiïìn ra mua möơt böơ vi xûê lyâ
8008, vúâi giaâ 360 ăö la, ăïí hai ngûúđi,cuđng vúâi nhoâm baơn, tûơ lùưp raâp maâytñnh riïng cho chñnh mònh Khi conchip xûê lyâ ặúơc mang ăïịn, goâi cíín thíơnbùìng giíịy nhöm moêng, tíịt caê cíơu beâthíịy noâ nhû möơt víơt thiïng liïng bñhiïím ăïịn nöîi khöng ai daâm chaơm tay
Gates vađ Allen vúâi MITS Altair 8080
Trang 27vađo noâ Cöng viïơc lùưp raâp möơt maây tñnh ăaô thuýịt phuơc Gates vađAllen rùìng hoơ nïn söịng chïịt vúâi cöng viïơc kinh doanh phíìn mïìm.Thïị nhûng:
“Khi chuâng töi cođn treê, Paul Allen ăaô hûúâng díîn cho töi ríịt nhiïìu vïì phíìn cûâng maây tñnh vađ luön khuýịn khñch töi ăùơt lođng tin – vađ ăaânh cûúơc – vađo böơ vi xûê lyâ Töi coâ may mùưn lađ ngay tûđ khi cođn ríịt treê ăaô tòm thíịy ăiïìu mađ töi ýu thñch vađ híịp díîn töi – thíơm chñ ăïịn tíơn bíy giúđ Vađ töi cuông may mùưn coâ ặúơc song thín luön ăöơng viïn khuýịn khñch töi.”
Gates noâi rùìng maôi túâi luâc Allen hûúâng díîn anh vïì maây tñnh vađ böơ
vi xûê lyâ maây tñnh, anh víîn cođn ăang cín nhùưc giûôa hai ngaê ặúđng,hoùơc trúê thađnh luíơt sû hoùơc trúê thađnh nhađ khoa hoơc:
“Töi khöng biïịt nïn quýịt ắnh lûơa choơn con ặúđng nađo Cha töi lađ möơt luíơt sû, nhûng caâc nhađ khoa hoơc coâ nhûông cöng viïơc thuâ
võ hún so vúâi caâc luíơt sû.”
Mùơc díìu víơy, Gates víîn khöng nhòn thíịy roô tûúng lai cuêa mònhtrong laônh vûơc ăiïơn toaân Ăoâ “khöng phaêi lađ dođng suy nghô chuê ăaơocuêa töi, töi khöng nghô mònh suöịt ăúđi cûâ maôi lađm hacker, chuýnthím nhíơp vađo bïn trong maây tñnh ăïí mađy mođ kiïịm tòm gò ăoâ.”
THÛƠC TÍƠP TAƠI MAƠNG LÛÚÂI NÙNG LÛÚƠNG
Chúi trođ chúi ăiïơn tûê vađ laông phñ thúđi gian vađo nhûông chuýơn vö böítrïn maây tñnh khöng bao giúđ ăuê thoêa maôn vúâi Gates vađ Paul Allen.Luâc íịy hoơ ăaô mú túâi möơt ngađy hoơ seô lađ chuê möơt cöng ty phíìn mïìm:
Trang 28“Trong thûơc tïị, chuâng töi ăaô nhiïìu líìn ríịt thíịt voơng khi thûê liïn hïơ vúâi cöng ty IBM hoùơc Digital vađ hoêi: “Caâc öng coâ cíìn böơ biïn dõch hoùơc phíìn mïìm soaơn thaêo cuêa chuâng töi khöng?” vađ thûúđng cíu traê lúđi cuêa hoơ seô lađ: “Khöng, chuâng töi tûơ lađm ra nhûông saên phíím nađy vađ duđ sao caâc cíơu cuông chó lađ nhûông hoơc sinh trung hoơc Mađ taơi sao caâc cíơu laơi cûâ goơi ăiïơn thoaơi ăïịn chuâng töi vúâi nhûông saên phíím ăoâ víơy.”
Cú höơi ặúơc lađm cöng viïơc líơp trònh nghiïm chónh xuíịt hiïơn khi caâckyô sû ăang lađm viïơc cho maơng lûúâi nùng lûúơng Northwest gùơp rùưc röịi,vađ trong quaâ trònh tòm kiïịm cíu traê lúđi, hoơ ăaô phaât hiïơn ra tađi liïơu C-
Cubed Problem Report Book TRW Inc lađ cöng ty ăang nhíơn traâch
nhiïơm viïịt caâc chûúng trònh phín tñch nhu cíìu ăiïơn nùng cuêaColumbia Basin, röìi sau ăoâ kiïím soaât lûúơng ăiïơn do caâc ăíơp nûúâcphaât ra Nhûng caâc löîi xuíịt hiïơn úê chûúng trònh ăang chaơy trïn maây
PDP-10 ăaô lađm giaêm tiïịn ăöơ phaât triïín ăi ríịt nhiïìu Tađi liïơu The Problem Report Book ăaô chó ra vađ giaêi thñch ặúơc ríịt nhiïìu löîi vađ ngûúđi
ta ăoơc ặúơc trïn tađi liïơu hoơ tïn cuêa hai líơp trònh viïn ăaô khaâm phaâ racaâc löîi nađy - Bill Gates vađ Paul Allen Cöng ty TRW ăaô tòm ra hoơ vađ ýucíìu hoơ ăïịn Portland, Oregon ăïí phoêng víịn vađo lađm viïơc úê cöng ty
“Khöng möơt ai biïịt chuâng töi múâi chó lađ hoơc sinh lúâp 9 vađ lúâp 10.”
Díîu sao hoơ cuông ặúơc nhíơn vađo lađm viïơc Gates xin giíịy pheâp nghóhoơc taơi trûúđng röìi ăi túâi Portland, taơi ăíy anh vađ Allen ặúơc böị trñriïng möơt phođng vađ ặúơc phín cöng lađm viïơc dûúâi quýìn nhađ líơptrònh John Norton Vúâi khaê nùng coâ thïí nhúâ ặúơc möơt danh saâch5.000 trang cuêa hïơ ăiïìu hađnh, Norton ăaô lađm loâa mùưt caâc anh baơn
Trang 29treê tađi nùng vûđa múâi nhíơn viïơc Gates thûúđng noâi rùìng khaê nùng cuêaNorton ăaô thaâch thûâc mònh lađm viïơc töịt hún.
“Trong ăíìu töi luön in ăíơm hònh aênh cuêa ngûúđi tïn lađ Norton mađ töi ăaô gùơp taơi TRW Anh luön chó baêo möîi khi cöng viïơc cuêa töi khöng ăaơt ăïịn mûâc töịt nhíịt Vò víơy khi lađm viïơc cííu thaê hoùơc lûúđi biïịng, töi liïìn tûúêng tûúơng thíịy anh íịy ăïịn bïn töi, nhòn vađo chûúng trònh vađ noâi, ‘Nhòn ăíy nheâ, lađm caâch nađy thò töịt hún ăíịy’.”
Gates trúê laơi nhađ vađ hoađn thađnh nöịt chûúng trònh trung hoơc vađonùm 1973 sau khi ăaô ăaơt ặúơc söị ăiïím hoađn haêo 800 vïì mön toaântrong kyđ kiïím tra Scholastic Aptitude Test
Trong bûâc thû cuêa Vernon Harrington, giaâo viïn trûúđng Lakeside,giúâi thiïơu Gates túâi trûúđng Harvard coâ ăoaơn viïịt:
“Khi lađ hoơc sinh lúâp 10 Bill Gates ăaô nöíi tiïịng trong nhoâmnhûông hoơc sinh say mï maây tñnh trong trûúđng Hoơc sinh tađi nùngnađy coâ khaê nùng ăùơc biïơt trong toaân hoơc, anh ta coâ thïí tñnh toaânnhanh hún caê nhûông ngûúđi thíìy cuêa mònh Cuđng vúâi hai ngûúđibaơn, anh ăaô hoađn thađnh möơt húơp ăöìng cađi ăùơt hïơ thöịng traê lûúngcho möơt cöng ty úê Portland Hoơ ăaô tûđng kiïịm ặúơc 5.000 ăö la, traêbùìng giúđ sûê duơng maây tñnh, nhúđ ăaô ăiïơn toaân hoâa chûúng trònh sùưpxïịp lõch hoơc cho trûúđng.”
Harrington cuông viïịt thïm, trong hai nùm cuöịi taơi trûúđng trunghoơc Gates cuông coâ sûơ chuâ tím vađo caâc lônh vûơc chñnh trõ, kõch nghïơtrong luâc víîn giûô thoâi quen ăoơc saâch thuöơc ăuê loaơi ăïì tađi
Trang 30LÖƠ TRÒNH QUY ÛÚÂC
TRÛÚĐNG HARVARD
Bill Gates ặúơc nhíơn vađo hoơc úê caê ba trûúđng ăaơi hoơc danh tiïịng:Princeton, Yale vađ Harvard theo chûúng trònh hoơc böîng cíịp quöịcgia – National Merit Scholar Anh choơn ăaơi hoơc Harvard vađ nhíơphoơc vađo muđa thu nùm 1973 Vïì nhiïìu phûúng diïơn, Gates lađ míîusinh viïn nùm thûâ nhíịt ăiïín hònh, bõ huơt híîng trûúâc nhûông ăođi hoêimúâi vađ mûâc ăöơ ganh ăua gay gùưt hún Anh chïính maêng viïơc ăïịnlúâp hoơc ăïí suöịt ngađy vuđi ăíìu vađo nhûông dûơ aân riïng cuêa mònhtrong phođng maây cuêa trûúđng, chúi bađi suöịt ăïm vađ leo lïn giûúđnglađ lùn ra nguê chùỉng cíìn phaêi traêi ra giûúđng Caâc sinh viïn khaâc nhúâlaơi rùìng anh ta coâ thïí ăi chúi suöịt 18 túâi 36 tiïịng mađ khöng cíìn nguê
Thíơm chñ ngay taơi Harvard, Gates cuông víîn duy trò kiïíu hoơc cuô tûđhöìi cođn úê trung hoơc Anh hoơc ríịt gioêi nhûông mön ûa thñch vađ xemthûúđng nhûông mön anh khöng say mï Tím trñ anh dûúđng nhûkhöng dađnh cho viïơc hoơc Gates ríịt ñt khi tham gia vađo caâc hoaơtăöơng cuêa trûúđng trûđ khi ngûúđi baơn cuđng daôy phođng trong kyâ tuâcxaâ, Steve Ballmer, phaêi hïịt sûâc víịt vaê múâi keâo ặúơc anh túâi caâcbuöíi tiïơc
Trang 31Gates vađ Ballmer, sinh viïn khoa toaân ûâng duơng, ăaô trúê thađnhbaơn thín thiïịt cuêa nhau vađ cuöịi cuđng Ballmer ăaô cuđng tham gia vúâiGates taơi cöng ty Microsoft:
“Anh ta [Ballmer] lađ ngûúđi ríịt traâi ngûúơc vúâi töi Töi ríịt ñt khi vađo lúâp hoơc vađ khöng quan tím ăïịn caâc hoaơt ăöơng úê trûúđng Ngûúơc laơi Steve tham gia vađo bíịt kyđ sinh hoaơt nađo vađ biïịt hïịt tíịt caê moơi ngûúđi trong trûúđng Anh íịy lađ öng bíìu ăöơi boâng bíìu duơc, lađ chuê biïn túđ taơp chñ vùn hoơc vađ lađ giaâm ăöịc quaêng caâo cuêa túđ baâo Crimson Ballmer ruê töi gia nhíơp Fox Club, möơt cíu laơc böơ cuêa quyâ öng, núi mađ baơn phaêi ùn mùơc sang troơng, huât xò gađ, uöịng rûúơu nhû huô chòm, ặâng hùỉn lïn trïn ghïị ăïí kïí chuýơn cho moơi ngûúđi nghe, chúi bi da Möơt kiïíu caâch ríịt cöí xûa.”
Möơt phíìn víịn ăïì cuêa Gates lađ anh thûơc sûơ khöng biïịt mònh muöịnlađm gò trong cuöơc söịng:
“…tíịt caê moơi thûâ ăïìu coâ veê ríịt híịp díîn vađ khi baơn phaêi choơn roô rađng möơt thûâ thò baơn seô phaêi noâi khöng vúâi söị cođn laơi Töi cuông ăaô nghô nïịu töi ăi lađm cho möơt cöng ty luíơt nađo ăoâ coâ thïí seô coâ ngûúđi khöng thñch töi vađ röìi hoơ laơi giao cho töi nhûông vuơ kiïơn díịm dúâ nađo ăoâ Vađ töi ăaô nghô kyô lùưm röìi, laơy Chuâa, ríịt coâ thïí ăoâ lađ caâc vuơ kiïơn thûơc sûơ chùỉng ra gò.”
Vò víơy, Gates boê ra ríịt nhiïìu thúđi gian ûu tû:
“…trong phođng cuêa töi luâc nađo cuông coâ möơt gaô buöìn chaân, ngöìi suy tû nhû möơt triïịt gia, cöị gùưng tñnh toaân cho ra nhûông gò seô phaêi thûơc hiïơn cho ăúđi mònh.”
Trang 32Mùơc díìu khöng lađ hoơc sinh xuíịt sùưc nhíịt vïì mön toaân úê Harvard,nhûng Gates ăaô bùưt ăíìu choơn giaêi toaân cuêa sinh viïn cao hoơc khimúâi hoơc nùm thûâ nhíịt vađ thûúđng ặúơc ăiïím A cao nhíịt.
BAĐI TOAÂN XÏỊP ẴA
“Ăíìu bïịp cuêa chuâng töi vöịn lađ ngûúđi cííu thaê Khi öng ăùơt baânh vađoẵa vađ xïịp thađnh tûđng chöìng thò chuâng luön coâ caâc kñch cúô khaâc nhau
Vò víơy trong luâc mang ăïịn bađn cho khaâch hađng, töi laơi phaêi sùưp xïịp laơichöìng baânh ăoâ (sao cho ẵa baânh nhoê nhíịt úê trïn cuđng röìi túâi nhûôngẵa baânh lúân, lúân hún vađ dûúâi cuđng seô lađ ẵa baânh lúân nhíịt) bùìng caâchlíịy möơt söị ẵa baânh trïn cuđng röìi ăùơt chuâng xuöịng dûúâi, lùơp laơi thaotaâc nađy (söị baânh töi líịy ra ăùơt xuöịng dûúâi khöng giöịng nhau) baonhiïu líìn tuđy yâ Nïịu coâ “n” ẵa baânh, söị líìn chuýín ăöíi töịi ăa ăïí sùưpxïịp laơi chöìng baânh theo thûâ tûơ ‘lúân dûúâi, nhoê trïn’ seô lađ bao nhiïu?”
“Ăíy lađ möơt bađi toaân nhòn tröng ăún giaên nhûng ăaô ặúơc chûângminh lađ ríịt khoâ giaêi”, Christos Papadimitriou, giaâo sû khoa Khoa HoơcMaây Tñnh cuêa trûúđng Harvard noâi Tuy nhiïn, Bill Gates xem viïơc viïịtmöơt chûúng trònh maây tñnh phûâc taơp ăïí giaêi bađi toaân nađy lađ möơt thaâchthûâc phaêi vûúơt qua Giaêi phaâp cuêa anh ta húi dađi nhûng ríịt thöng minh.Giaâo sû Papadimitriou ăaô viïịt bađi khen ngúơi caâch giaêi cuêa Gates vađ ăïịn
nùm 1979, bađi viïịt nađy ặúơc ăùng trong túđ Journal of Discrete
Mathematics Caâch giaêi ăöơt phaâ cuêa Gates trong bađi toaân nađy cho ăïịn
nay víîn cođn ặúơc coi lađ möơt caâch giaêi hay Sau nađy, giaâo sû ăaô ra bađitoaân nađy cho nhûông sinh viïn khaâc vađ hûâa rùìng nïịu hoơ giaêi ặúơc bađitoaân trïn thò giaâo sû seô ăïịn lađm viïơc cho hoơ Nïịu víơy, ăaâng leô giaâo sûăaô phaêi thûơc hiïơn lúđi hûâa ăoâ vúâi Gates
Trang 33Gates vađ Ballmer cuđng hoơc chung khoâa lyâ thuýịt kinh tïị dađnh chosinh viïn cao hoơc Hoơ lađ nhûông sinh viïn ăaơi hoơc duy nhíịt cuêakhoâa hoơc nađy.
“… chuâng töi gíìn nhû khöng theo kõp khoâa hoơc ăoâ, trong khi nhûông gò goơi lađ “giai ăoaơn ăoơc saâch”, caê hai chuâng töi phaêi hoơc caê ăïm vađ cöị gùưng hònh dung xem caâi quyê quaâi gò ăang diïîn ra Chuâng töi luön nghô rùìng mònh coâ ặúơc thuíơn lúơi lúân vò lađ sinh viïn toaân Chuâng töi hiïíu toaân hoơc vađ nhûông gaô sinh viïn kinh tïị ăaâng thûúng kia thûơc ra thò chùỉng biïịt gò vïì toaân caê Vò víơy chuâng töi nghô rùìng mònh coâ thuíơn lúơi hún, nhûng möîi khi lađm bađi kiïím tra chuâng töi laơi khöng lađm gioêi lùưm Chuâng töi chó biïịt
ra sûâc hoơc vađ hoơc, vađ thûơc sûơ ăoâ lađ lyâ do chñnh mađ Steve vađ töi trúê nïn thín thiïịt vúâi nhau hún.”
Bill Gates vađ Steve Ballmer
Trang 34Giaâo sû Micheal Spense noâi rùìng caê Gates vađ Ballmer ăaơt ăiïím Atrong lúâp hoơc.
Duđ rùìng viïơc hoơc úê Harvard traêi qua khöng ặúơc suön seê, nhûngGates cho biïịt:
“Töi ríịt lo ngaơi khi nghe moơi ngûúđi noâi rùìng möơt söị baơn treê khöng muöịn hoơc ăaơi hoơc chó búêi vò hoơ thíịy töi cuông khöng töịt nghiïơp ăaơi hoơc…”
“Coâ ăiïìu nhû víìy, mùơc duđ töi khöng theo hoơc ăïịn núi ăïịn chöịn úê ăoâ nhûng viïơc hoơc cuêa töi cuông tûúng ăöịi khaâ Ngoađi ra, thïị giúâi ngađy cađng trúê nïn caơnh tranh gay gùưt hún, möîi nùm möơt chuýn mön hoâa vađ phûâc taơp hún, vò víơy töịt nghiïơp ăaơi hoơc cuêa ngađy höm nay chó tûúng ặúng nhû töịt nghiïơp trung hoơc taơi thúđi ăiïím trûúâc.”
Gates noâi thïm:
“Töi ýu nhûông nùm hoơc cuêa töi taơi trûúđng ăaơi hoơc Vađ vïì nhiïìu phûúng diïơn, töi tiïịc lađ ăaô boê dúê viïơc hoơc hađnh Súê dô töi lađm víơy lađ chó vò trong ăíìu töi nung níịu möơt yâ tûúêng – líơp ra möơt cöng
ty phíìn mïìm vi tñnh ăíìu tiïn – vađ ăiïìu ăoâ thò khöng ăúơi ặúơc.”
Khi viïơc hoơc úê Harvard lađm anh nhađm chaân, Gates xin ăi lađm nhûôngcöng viïơc coâ liïn quan ăïịn maây tñnh trong phaơm vi bang Boston.Digital Equipment lađ möơt trong nhûông cöng ty anh ríịt thñch ăïịnphoêng víịn xin viïơc búêi vò úê ăíy hoơ duđng trûơc thùng ăïí ặa nhûông
Trang 35ngûúđi xin viïơc tûđ möơt sín bay Boston túâi truơ súê chñnh cuêa cöng ty.Gates khuýịn khñch Paul Allen cöị gùưng tòm kiïịm möơt cöng viïơc líơptrònh taơi Honeywell ăïí caê hai cuđng coâ ăiïìu kiïơn tiïịp tuơc thûơc hiïơn giíịc
mú thađnh líơp cöng ty phíìn mïìm Allen vađ baơn gaâi anh ta liïìn lïn chiïịc
xe Chrysler New Yorker cöí löí só vađ ăïịn Boston ngay Vađ tíịt nhiïn,chùỉng bao líu nûôa cuöơc söịng cuêa Gates seô coâ möơt thay ăöíi bíịt ngúđ
RÚĐI BOÊ HARVARD ĂÏÍ THEO ĂUÖÍI GIÍỊC MÚ
Paul Allen ăaô coâ möơt phaât hiïơn tuýơt vúđi vađo möơt ngađy bùng giaâ cuêathaâng chaơp khi ăi ngang qua sín trûúđng Harvard sau khi vûđa gheâthùm Gates Trïn möơt quíìy baâo, anh nhòn thíịy trïn trang bòa túđ
Popular Mechanics, söị phaât hađnh thaâng 1 nùm 1975 coâ in hònh möơt böơ
maây vi tñnh múâi mang tñnh caâch maơng, chiïịc maây MITS Altair 8080.Allen mua ngay möơt túđ röìi chaơy ngûúơc vïì chöî Gates ăïí thuýịt phuơcGates rùìng hoơ nïn phaât triïín möơt ngön ngûô riïng cho cöî maây nađy
Chiïịc Altair 8080 coâ 256 byte böơ nhúâ (so saânh vúâi 8 triïơu hoùơc húncuêa phíìn lúân nhûông maây tñnh caâ nhín ngađy nay) nhûng khöng coâphíìn mïìm
“Paul cûâ luön miïơng noâi, ‘Chuâng ta haôy bùưt ăíìu möơt cöng ty Haôy lađm viïơc ăoâ ngay.”
“Chuâng töi nhíơn ra rùìng cuöơc caâch maơng coâ thïí xaêy ra mađ khöng cíìn ăïịn chuâng töi vađ vò víơy, sau khi ăoơc bađi baâo, moơi cíu hoêi vïì viïơc lûơa choơn ặúđng ăi trong cuöơc söịng cuêa chuâng töi ăaô ặúơc giaêi ăaâp.”
Trang 36Gates vađ Allen liïn laơc vúâi Ed Roberts, ngûúđi saâng líơp ra haông MITS,vađ hûâa heơn lađ seô cung cíịp möơt chûúng trònh cho maây Altar trûúâc khihoơ viïịt noâ.
Roberts nhúâ laơi: “Chuâng töi nhíơn ặúơc khoaêng 10 bûâc thû möơtngađy Töi noâi vúâi tíịt caê rùìng ‘Hïî ai mađ viïịt xong chûúng trònh nađytrûúâc tiïn’ coi nhû ngûúđi ăoâ ăaô ặúơc ăöìng yâ.”
Hai ngûúđi baơn lao túâi phođng maây tñnh cuêa trûúđng Harvard ăïíviïịt möơt chûúng trònh mö phoêng bùìng ngön ngûô BASIC
Maây tñnh MITS Altair 8080 khöng phaêi lađ chiïịc maây tñnh ăíìu tiïn,nhûng noâ lađ chiïịc maây tñnh ăíìu tiïn ăaâp ûâng ặúơc sûơ mong ăúơi cuêacöng chuâng Vúâi giaâ tiïìn khöng ăùưt, noâ ăaô thu huât hađng trùm ăúnăùơt hađng tûđ giúâi say mï ăiïơn tûê tin hoơc
Gordon Moore, möơt trong nhûông saâng líơp viïn cuêa haông Intel vađlađ taâc giaê cuêa “Ăõnh Luíơt Moore” nöíi tiïịng, nhúâ laơi rùìng maây Altairkhöng coâ nhiïìu:
“Quyâ võ cuông ăaô biïịt chiïịc maây tñnh MITS Altair ăíìu tiïn röìi ăíịy– bíy giúđ chuâng ta nïn goơi noâ lađ maây PC Noâ tröng giöịng nhû möơtthiïịt bõ giaêi trñ vúâi cöng cuơ nhíơp liïơu (input) lađ nhûông cöng tùưc tùưtmúê vađ kïịt quaê xuíịt ra (output) lađ nhûông ăeđn LED Vúâi chiïịc maâynađy, quyâ võ coâ thïí hiïíu ặúơc caâch maây tñnh lađm viïơc, nhûng seô ríịtkhoâ nïịu muöịn thûơc hiïơn bíịt kyđ cöng viïơc tñnh toaân thûơc tïị nađo.”
Cuông coâ cuđng yâ kiïịn nhû víơy, Gates coi Altar chó lađ möơt caâi höơp vúâimöơt hïơ thöịng ăeđn nhíịp nhaây:
Trang 37“Thûơc ra noâ chó lađ möơt böơ duơng cuơ rúđi vúâi giaâ 360 ăö la vađ baơn phaêi biïịt caâch kïịt húơp chuâng laơi vúâi nhau Thíơm chñ khi baơn ăaô raâp laơi ặúơc röìi, cöî maây nađy thûơc tïị cuông khöng lađm ặúơc gò nhiïìu cho baơn mađ noâ cûâ ò ra ăíịy nhû thaâch ăöị, bùưt baơn phaêi lađm cho noâ hoaơt ăöơng vađ nhûông víịn ăïì ăaơi loaơi nhû ‘baơn haôy cöị hònh dung xem töi coâ khaê nùng gò hoùơc khöng coâ khaê nùng
gò mađ khiïịn töi nöíi tiïịng ăïịn nhû víơy’.”
“Cöng ty MITS ăaô khöng hiïíu ặúơc tíìm quan troơng cuêa cöî maây nađy Thíơt sûơ chùỉng ai hiïíu caê, chó riïng chuâng töi Chuâng töi ăaô nhíơn ra rùìng röìi seô coâ ngađy tíịt caê caâc trûúđng hoơc úê khùưp núi ăïìu phaêi trang bõ chiïịc maây tñnh ăoâ.”
Gates vađ Allen tin tûúêng rùìng maây tñnh seô thûơc hiïơn ặúơc nhûôngăiïìu kyđ diïơu:
“Vađ vò víơy khííu hiïơu cuêa chuâng töi khi múâi bùưt ăíìu lađ ‘maây tñnh coâ mùơt trïn möîi bađn lađm viïơc vađ trong möîi gia ằnh’.”
Niïìm say mï cuêa Gates vađ Allen ăïí cho ra ăúđi chiïịc maây tñnh caânhín cuöịi cuđng ăaô ặúơc chûâng minh lađ ăuâng:
“…Maây tñnh caâ nhín lađ dođng chaêy chñnh, lađ xu thïị chuê ăaơo trong tíịt caê ngađnh maây tñnh Cöng tím mađ noâi thò noâ thûơc sûơ trúê thađnh cöng cuơ thiïịt ýịu cuêa thúđi ăaơi cöng nghïơ thöng tin.”
Trang 38CÖNG NGHÏƠ CAO
“CHÛÚNG TRÒNH TUÝƠT VÚĐI NHÍỊT TÖI TÛĐNG VIÏỊT”
Sau khi Gates vađ Allen hûâa vúâi Roberts seô cung cíịp möơt phíìn mïìmcho maây tñnh Altair, Gates lao ngay túâi cöî maây mainframe taơi AikenComputer Center cuêa trûúđng Harvard, trung tím nađy chó duđng chocaâc dûơ aân nghiïn cûâu cuêa sinh viïn chûâ khöng phaêi cho caâc dûơ aânthûúng maơi Vò caê hai khöng coâ möơt maây tñnh Altair 8080 ăïí chaơythûê nghiïơm, nïn Gates vađ Allen phaêi cöị gùưng thu thíơp caâc chûâcnùng cuêa noâ trïn túđ taơp chñ giúâi thiïơu röìi giaê líơp laơi caâc chûâc nùngnađy trïn maây tñnh lúân cuêa Harvard
“Chuâng töi chó dûơa vađo nhûông ăiïìu mö taê trong taơp chñ nađy, vò víơy nïịu chuâng töi hiïíu sai hoùơc tađi liïơu viïịt sai thò cöng sûâc cuêa chuâng töi coi nhû tröi söng tröi biïín.”
Hai chađng trai lađm viïơc miïơt mađi tûđ thaâng hai ăïịn thaâng ba nùm
1975 taơi cùn phođng kyâ tuâc xaâ cuêa Gates ăïí viïịt caâc maô lïơnh
“Víịn ăïì khöng phaêi lađ chuâng töi coâ thïí viïịt ặúơc chûúng trònh ăoâ hay khöng mađ lađ chuâng töi coâ thïí neân noâ cođn 4K vađ lađm cho noâ chaơy nhanh ăïịn cûơc kyđ.”
Trang 39Kyê nùng giaên lûúơc hoâa cuêa Gates ăaô giaêi quýịt ặúơc mùưc mûâu nađy.
“Ăoâ lađ chûúng trònh tuýơt vúđi nhíịt mađ töi ăaô tûđng viïịt.”
Allen bay ngay túâi Albuquerque bang New Mexico (núi ăùơt truơ súê cuêaöng ty MITS – ND) ăïí biïíu diïîn chûúng trònh thö nađy cho Robertsxem Vađo phuât choât, Allen múâi chúơt phaât hiïơn ra hoơ qún líơp trònh díịunhùưc bùưt ăíìu Anh vöơi vađng viïịt thïm vađo röìi höìi höơp naơp chûúngtrònh vađo maây Hoơ ăaô thađnh cöng, chûúng trònh ăaô lađm viïơc töịt
Khi Allen trúê vïì Harvard trong chiïịn thùưng, hai ngûúđi baơn ăaô ùnmûđng bùìng caâch ra ngoađi ùn kem vađ sö ăa Chađng trai Gates, luâc ăoâ
19 tuöíi, ăùơt mua möơt phim cuêa nûô diïîn viïn nhñ Shirley Temple
Gates vađ Allen ăaô baân ngön ngûô BASIC cho MITS vúâi giaâ 3.000 ăö
la cöơng thïm tiïìn baên quýìn
Allen kïí laơi rùìng khi quay laơi New Mexico ăïí phaât triïín tiïịp chûúngtrònh - biïịn noâ thađnh chuíín cöng nghiïơp trong saâu nùm sau ăoâ, anhthíơm chñ ăaô phaêi vay tiïìn cuêa Roberts ăïí thú khaâch saơn ven ặúđngbúêi toađn böơ tiïìn anh coâ ăaô phaêi chi cho veâ maây bay Ăiïìu nađy ăaô gíyíịn tûúơng maơnh vúâi Roberts vađ ñt líu sau chađng trai Allen ặúơc traê mûâclûúng tûúng ặúng vúâi giaâm ăöịc phíìn mïìm cuêa MITS Thaâng saâunùm 1975, Gates xin pheâp taơm nghó hoơc úê Harvard ăïí ăïịn lađm viïơccuđng Allen Mùơc duđ Gates trúê laơi trûúđng vađo muđa thu sau ăoâ, nhûng
Trang 40traâi tim vađ khöịi oâc cuêa anh ăaô ăïí laơi Albuquerque Anh xin möơt giíịypheâp nghó hoơc thûâ hai vađ khöng bao giúđ quay trúê laơi trûúđng nûôa.
“Cha meơ töi vö cuđng bíịt ngúđ khi thíịy con trai mònh bíịt chúơt baâo tin seô rúđi boê ngöi trûúđng danh tiïịng ăïí theo ăuöíi möơt ngađnh kinh doanh mađ phíìn lúân moơi ngûúđi chûa tûđng nghe thíịy bao giúđ coâ tïn lađ ‘maây vi tñnh’ Nhûng cha meơ töi lađ nhûông ngûúđi luön hiïíu vađ höî trúơ töi.”
Chûúng trònh BASIC ăoâ maôi maôi khùưc síu trong tím trñ Gates:
“Töi coâ thïí hònh dung ra ríịt roô rađng maô nguöìn cuêa phiïn baên BASIC mađ töi ăaô viïịt cho maây vi tñnh ăíìu tiïn vađo nùm 1975 Ăíịy chñnh lađ maô chûúng trònh ăaô giuâp cho Microsoft chađo ăúđi,
vò víơy khöng coâ gò ngaơc nhiïn khi töi víîn nhòn thíịy ríịt roô tûđng chi tiïịt trong trang maô ăíìu tiïn, trang thûâ hai, trang thûâ ba cuêa noâ nhû chuâng ăang xuíịt hiïơn trûúâc mùưt töi víơy.”
Gates noâi rùìng chûúng trònh BASIC anh viïịt cho con chñp 8080 lađchûúng trònh anh tím ăùưc nhíịt trong nhûông chûúng trònh anh ăaôtûđng viïịt “… vò hiïơu quaê mađ noâ mang laơi, vò noâ ra ăúđi vađo thúđi ăiïímthñch húơp vađ vò chuâng töi ăaô cöị gùưng viïịt chuâng thíơt nhoê goơn.”
Gates cuông cho rùìng ngön ngûô BASIC víîn seô tiïịp tuơc cođn lađngön ngûô ăíìu tiïn ặúơc caâc sinh viïn hoơc líơp trònh sûê duơng vònoâ dïî hoơc vađ vò ngûúđi ta ăaô tòm thíịy úê noâ nhiïìu caâch duđng kheâoleâo vađ saâng taơo Noâ lađ ngön ngûô ăíìu tiïn mađ Gates vađ nhûông