MỤC LỤC A MỞ ĐẦU 1 B NỘI DUNG 1 I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KIỂM SÁT VIỆC TÒA ÁN RA QUYẾT ĐỊNH THI HÀNH ÁN PHẠT TÙ, ỦY THÁC THI HÀNH ÁN PHẠT TÙ 1 1 Khái ni.
Trang 1MỤC LỤC
I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KIỂM SÁT VIỆC TÒA ÁN RA QUYẾT ĐỊNH THI HÀNH ÁN PHẠT TÙ, ỦY THÁC THI
1 Khái niệm kiểm sát việc tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác
2 Đối tượng của công tác kiểm sát việc tòa án ra quyết định thi hành án phạt
4 Ý nghĩa của công tác kiểm sát việc tòa án ra quyết định thi hành án phạt
II KỸ NĂNG KIỂM SÁT VIỆC TÒA ÁN RA QUYẾT ĐỊNH THI HÀNH ÁN
1 Nội dung kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác
2 Phương thức kiểm sát kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt
III MỐI QUAN HỆ GIỮA VIỆN KIỂM SÁT VỚI TÒA ÁN TRONG CÔNG TÁC KIỂM SÁT VIỆC TÒA ÁN RA QUYẾT ĐỊNH THI HÀNH ÁN PHẠT
Trang 3A MỞ ĐẦU
Trên cơ sở các quy định của Luật tổ chức VKSND năm 2014 và pháp luật về thi hành án hình sự, ngày 12/12/2017, Viện trưởng VKSNDTC đã ra Quyết định số 501/QĐ-VKSTC quyết định về việc ban hành Quy chế công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam, thi hành án hình sự Quy chế ra đời đã tạo ra hành lang pháp lý hoàn thiện hơn, trở thành “cẩm nang” cho cán bộ, Kiểm sát viên ngành Kiểm sát khi được phân công thực hiện công tác kiểm sát thi hành án hình sự, nhằm bảo đảm cho việc thi hành án hình sự nói chung và thi hành án phạt tù nói riêng được thực hiện theo đúng quy định của pháp luật, các vi phạm trong việc thi hành quyết định thi hành án phạt tù phải được phát hiện, khắc phục và xử lý kịp thời
Để đảm bảo hiệu quả của hoạt động thi hành án phạt tù được thực hiện có hiệu quả thì trước hết, đòi hỏi tính kịp thời cũng như tính chính xác trong việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù Chính vì thế, pháp luật đã quy định cơ chế kiểm sát đối với hoạt động ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù
Trong bài tập lớn này, nhóm lựa chọn và nghiên cứu đề tài: “Kỹ năng kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù và mối quan hệ giữa Viện Kiểm sát với Tòa án trong công tác này.”
B NỘI DUNG
I MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KIỂM SÁT VIỆC TÒA ÁN RA QUYẾT ĐỊNH THI HÀNH ÁN PHẠT TÙ, ỦY THÁC THI HÀNH ÁN PHẠT TÙ
1 Khái niệm kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù
Kiểm sát thi hành án phạt tù là hoạt động của Viện kiểm sát kiểm sát việc
tuân theo pháp luật của Tòa án, Cơ quan quản lý thi hành án hình sự, Cơ quan thi hành án hình sự, cơ quan, tổ chức và cá nhân có trách nhiệm trong việc thi
Trang 4hành án phạt tù, nhằm bảo đảm việc thi hành án phạt tù được thực hiện đúng pháp luật, đầy đủ, kịp thời.1
Trong đó, kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù là một nội dung thuộc phạm vi kiểm sát thi hành án phạt tù Qua khái niệm kiểm sát thi hành án phạt tù, chúng ta có thể đưa ra được khái niệm kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù như sau:
Kiểm sát việc tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù là hoạt động của Viện kiểm sát nhân dân nhằm kiểm sát việc tuân theo
pháp luật của Tòa án trong việc ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù, nhằm đảm bảo cho việc ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù đúng quy định của pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người, pháp nhân thương mại bị kết án
2 Đối tượng của công tác kiểm sát việc tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù
Từ khái niệm trên, có thể xác định được đối tượng của công tác kiểm sát việc tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù chính là việc tuân theo pháp luật của Tòa án trong việc ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù
3 Cơ sở pháp lý là một
Viện kiểm sát thực hiện công tác kiểm sát việc tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù phải tuân thủ các quy định của pháp luật Cụ thể bao gồm:
● Luật tổ chức Viện kiểm sát nhân dân 2014
● Bộ luật hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017
● Bộ luật tố tụng hình sự 2015
● Luật thi hành án hình sự 2010
● Quyết định số 501/QĐ-VKSTC về việc ban hành quy chế công tác kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam, thi hành án hình sự
1 Trường Đại học Kiểm sát Hà Nội, Giáo trình kiểm sát việc tạm giữ, tạm giam và thi hành án hình sự, Nxb Chính trị quốc gia sự thật, tr.93
Trang 54 Ý nghĩa của công tác kiểm sát việc tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù
Công tác kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù có vị trí, vai trò vô cùng quan trọng trong công tác kiểm sát thi hành án phạt tù nói riêng và kiểm sát hoạt động tư pháp nói chung
Trước hết, hoạt động kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù thể hiện rõ vai trò của Viện kiểm sát trong quá trình thi hành án phạt tù, nhằm bảo đảm việc thi hành án phạt tù được thực hiện một cách nghiêm chỉnh, thống nhất, tuân thủ đúng quy đinh của pháp luật
Việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù thể hiện kết quả của quá trình giải quyết vụ án hình sự Chỉ khi hoạt động này thực hiện đúng, thực hiện đầy đủ, kịp thời mới đảm bảo được ý nghĩa của việc truy cứu trách nhiệm hình sự đối người phạm tội, pháp nhân thương mại phạm tội trong các giai đoạn khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử trước đó
Trên thực tế, trong quá trình ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù đã xảy ra nhiều vi phạm như: chậm trễ trong việc ra quyết định thi hành án phạt tù, không ra quyết định ủy thác thi hành án phạt tù,
Chính vì vậy, để đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người bị kết án, pháp nhân thương mại bị kết án phạt tù thì pháp luật đã quy định cơ chế kiểm sát đối với việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù Việc quy định như vậy cũng nhằm nâng cao trách nhiệm của Tòa án, hạn chế, ngăn ngừa và khắc phục những vi phạm của Tòa án trong việc ra các quyết định này, đồng thời, góp phần tăng cường trách nhiệm phối hợp giữa Viện kiểm sát nhân dân với Tòa án nhân dân
II KỸ NĂNG KIỂM SÁT VIỆC TÒA ÁN RA QUYẾT ĐỊNH THI HÀNH ÁN PHẠT TÙ, ỦY THÁC THI HÀNH ÁN PHẠT TÙ
Kỹ năng Kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù nói riêng được quy định tại Quy chế số 501 phù hợp với chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, đối tượng, của công tác kiểm sát thi hành án hình sự theo các quy định mới của Luật tổ chức VKSND 2014; Bộ luật hình sự 2015
Trang 6sửa đổi, bổ sung 2017; Bộ luật tố tụng hình sự 2015 và Luật thi hành án hình sự
2010
Theo Điều 10 Quy chế số 501, Kiểm sát viên kiểm sát việc Tòa án gửi bản án, quyết định liên quan đến thi hành án phạt tù, trong đó có quyết định thi hành án phạt tù và quyết định ủy thác thi hành án phạt tù choViện Kiểm sát, người bị kết án và cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến việc thi hành án Đây chính là tiền đề, là cơ sở để Kiểm sát viên thực hiện hoạt động tiếp theo, đó chính là kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, quyết định ủy thác thi hành án phạt tù sau khi đã nhận được các quyết định đó từ Tòa án Chính vì thế, để thực hiện có hiệu quả kỹ năng kiểm sát này, trước hết Kiểm sát viên cần thực hiện tốt kỹ năng kiểm sát việc gửi quyết định thi hành án phạt tù, quyết định ủy thác thi hành án phạt tù, đảm bảo đúng quy định của pháp luật
Về kỹ năng kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác
thi hành án phạt tù, nhóm đề cập đến hai vấn đề đó là: Nội dung và phương thức kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án
phạt tù
1 Nội dung kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù
Căn cứ theo quy định tại Khoản 1 Điều 11 Quy chế số 501, trong quá trình thực hiện công tác việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, quyết định ủy
thác thi hành án phạt tù, Viện kiểm sát sẽ kiểm sát 03 yếu tố: Thời hạn ra quyết định, và nội dung của quyết định.
Thứ nhất, kiểm sát thời hạn ra quyết định, đảm bảo đúng quy địnhtại
Khoản 2 Điều 364 BLTTHS 2015
Theo quy định tại Khoản 2 Điều 364 BLTTHS 2015:
Điều 364 Thẩm quyền và thủ tục ra quyết định thi hành án
2 Thời hạn ra quyết định thi hành án là 07 ngày kể từ ngày bản án, quyết định sơ thẩm có hiệu lực pháp luật hoặc kể từ ngày nhận được bản án, quyết định phúc thẩm, quyết định giám đốc thẩm, quyết định tái thẩm.
Trang 7Trong thời hạn 07 ngày kể từ ngày nhận được quyết định ủy thác thi hành của Chánh án Tòa án đã xét xử sơ thẩm thì Chánh án Tòa án được ủy thác phải
ra quyết định thi hành án.
Do đó, để kiểm sát về thời hạn ra quyết định, trước hết Kiểm sát viên cần nắm vững quy định của pháp luật về thời điểm bản án, quyết định sơ thẩm có hiệu lực pháp luật hoặc thời điểm mà Tòa án đã xét xử sơ thẩm nhận được bản án, quyết định phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm Trong đó:
Bản án, quyết định sơ thẩm có hiệu lực pháp luật kể từ ngày hết kháng cáo, kháng nghị theo thủ tục phúc thẩm
Về thời điểm mà Tòa án đã xét xử sơ thẩm nhận được bản án, quyết định
phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm: Trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày tuyên án hoặc kể từ ngày ra quyết định, Tòa án cấp phúc thẩm phải gửi bản án
hoặc quyết định phúc thẩm cho Viện kiểm sát cùng cấp; cơ quan thi hành án hình sự có thẩm quyền; Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Tòa án nơi đã xét xử sơ
thẩm Trường hợp Tòa án nhân dân cấp cao xét xử phúc thẩm thì thời hạn này có thể kéo dài nhưng không quá 25 ngày (Khoản 2 Điều 262 BLTTHS
2015) Bên cạnh đó, BLTTHS 2015 cũng quy định tại Khoản 2 Điều 395, Điều
403 về việc Hội đồng giám đốc thẩm, tái thẩm phải gửi quyết định giám đốc thẩm, tái thẩm cho Tòa án nơi đã xét xử sơ thẩm trong thời hạn 10 ngày kể
từ ngày ra quyết định
Để xác định được các thời điểm trên, Kiểm sát viên được phân công kiểm sát thi hành án cần phải chủ động phối hợp với Kiểm sát viên đã được phân công thực hiện hoạt động kiểm sát xét xử sơ thẩm, phúc thẩm, giám đốc thẩm, tái thẩm để nắm và theo dõi những bản án, quyết định được thi hành, ngay từ khi bản án, quyết định chưa có hiệu lực Qua đó, nhằm phát hiện những vi phạm của Toà án trong việc ra quyết định thi hành án phạt tù
Trên thực tế, xảy ra nhiều trường hợp sau khi được ủy thác ra quyết định thi hành án, Tòa án nhận ủy thác còn để xảy ra trường hợp “chậm”, “quên” không ra quyết định thi hành án sau khi nhận ủy thác. Do vậy, để thực hiện tốt chức năng kiểm sát thi hành án hình sự, Viện kiểm sát cần nâng cao hơn nữa vai trò, trách nhiệm trong kiểm sát các quyết định ủy thác của Tòa án
Trang 8Đối với hoạt động kiểm sát việc Tòa án ra quyết định ủy thác thi hành án phạt tù thì trước khi kiểm sát về thời hạn ra quyết định, Kiểm sát viên cần kiểm
chú ý tới căn cứ ủy thác Cụ thể, khi Chánh án Tòa án đã xét xử sơ thẩm ủy
thác cho Tòa án khác cùng cấp ra quyết định thi hành án phạt tù thì Kiểm sát viên phải kiểm sát căn cứ để Chánh án Tòa án đã xét xử sơ thẩm ủy thác theo quy định tại điểm c mục 2.1 Phần I Nghị quyết Số: 02/2007/NQ - HĐTP ngày 02/10/2007 của Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao:
c) Việc ủy thác cho Tòa án khác cùng cấp ra quyết định thi hành án chỉ được thực hiện khi thuộc một trong những trường hợp sau đây:
c.1) Sau khi Tòa án đã xét xử sơ thẩm vụ án ra quyết định thi hành án và
đã gửi cho cơ quan Công an cùng cấp để thi hành, nhưng cơ quan Công an cùng cấp thông báo bằng văn bản cho Tòa án biết là người bị kết tán đã chuyển
đi nơi khác và có địa chỉ cụ thể;
c.2) Tòa án đã xét xử sơ thẩm vụ án có căn cứ về việc người bị kết án đang
cư trú trên địa bàn hành chính khác.
Đồng thời, khi nhận được quyết định ủy thác, Viện Kiểm sát cùng cấp với Tòa án đã ra quyết định ủy thác trong thời hạn 03 ngày phải thông báo bằng văn bản cho Viện Kiểm sát cùng cấp với Tòa án nhận ủy thác biết để kiểm sát Viện Kiểm sát cùng cấp với Tòa án nhận ủy thác phải thông báo lại cho Viện Kiểm sát cùng cấp với Tòa án đã ủy thác biết về việc đã nhận được thông báo
Thứ hai, kiểm sát nội dung quyết định.
Kiểm sát viên phải kiểm sát nội dung quyết định thi hành án phạt tù có đúng với nội dung bản án, quyết định đã tuyên và đảm bảo đầy đủ nội dung theo quy định tại khoản 1 Điều 21 Luật THAHS 2010 hay không Trong đó, lưu ý nếu bản án, quyết định có tuyên người bị kết án phạt tù phải thi hành hình phạt bổ sung (trục xuất, quản chế, cấm cư trú ) thì nội dung quyết định thi hành án phải có cả hình phạt bổ sung đó Nếu thi hành án đối với người bị kết án đang tại ngoại thì trong quyết định phải ghi rõ trong thời hạn 07 ngày, kể từ ngày nhận được quyết định, người bị kết án phải có mặt tại CQTHAHS Công an cấp huyện nơi người đó cư trú, CQTHAHS cấp quân khu nơi người đó làm việc để thực hiện việc chấp hành án
Trang 9Thứ ba, kiểm sát về thẩm quyền ra quyết định.
Bên cạnh việc kiểm sát về thời hạn ra quyết định, nội dung của quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù thì Kiểm sát viên cũng phải nắm
rõ quy định về thẩm quyền ra quyết định đó để thực hiện các hoạt động kiểm sát Khi nhận được quyết định thi hành án phạt tù, Kiểm sát viên phải so sánh đối chiếu với bản án, quyết định đã tuyên để tiến hành kiểm sát đảm bảo thẩm quyền ra quyết định thi hành án phạt tù phải là Chánh án Tòa án đã xét xử sơ thẩm hoặc Chánh án Tòa án được ủy thác ra quyết định thi hành án
2 Phương thức kiểm sát kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù
Phương thức kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù chính là phương pháp, cách thức mà Viện Kiểm sát sử
dụng để thực hiện hoạt động kiểm sát này một cách có hiệu quả và tuân thủ đúng quy định của pháp luật
Theo Khoản 1 Điều 11 Quy chế số 501, trường hợp phát hiện vi phạm của Tòa án đã xét xử sơ thẩm, thì tùy từng trường hợp cụ thể, Viện kiểm sát thực hiện quyền kháng nghị, kiến nghị Tòa án khắc phục vi phạm hoặc ra văn bản yêu cầu Tòa án thực hiện theo đúng quy định của pháp luật Hay nói cách khác, Viện Kiểm sát sẽ thông qua việc thực hiện các quyền năng của mình để khắc phục, ngăn ngừa những vi phạm của Tòa án trong hoạt động này
Như vậy, các phương thức kiểm sát việc Tòa án ra quyết định thi hành án
phạt tù, ủy thác thi hành án phạt tù đó là: Phương thức thực hiện quyền yêu cầu, phương thức thực hiện quyền kiến nghị và phương thức thực hiện quyền kháng nghị
Thứ nhất, phương thức thực hiện quyền yêu cầu được áp dụng trong ba
trường hợp sau:
Một là, để kiểm sát nội dung cũng như thẩm quyền ra quyết định thi hành
án phạt tù, kiểm sát viên có thể đề xuất lãnh đạo Viện Kiểm sát ban hành văn bản yêu cầu Tòa án cung cấp các hồ sơ, tài liệu liên quan đến việc ra quyết định thi hành án
Trang 10Hai là, Kiểm sát viên phải lập phiếu kiểm sát quyết định về thi hành án
phạt tù, ghi rõ kết quả kiểm sát Viện kiểm sát cần có sổ theo dõi việc ra quyết định thi hành án để ghi chép, cập nhật thường xuyên và đầy đủ các quyết định thi hành án của Tòa án Thông qua việc ghi chép sổ sách đầy đủ, Kiểm sát viên có thể phát hiện ra những bản án chưa có quyết định thi hành án, thời hạn ra quyết định đã hết hay sắp hết để có biện pháp kịp thời tác động.2 Nếu phát hiện đã quá thời hạn ra quyết định về thi hành án phạt tù mà Tòa án chưa ra quyết định về thi hành án thì Kiểm sát viên báo cáo lãnh đạo Viện kiểm sát có văn bản yêu cầu Chánh án Tòa án ra quyết định
Ba là, trong trường hợp bản án, quyết định của Tòa án có sai sót như sai về
thời điểm tính thời gian chấp hành án phạt tù (không đúng với ngày bắt tạm giữ, tạm giam), sai về số ngày trừ đi thời gian đã bị tạm giữ, tạm giam, thời gian bắt buộc chữa bệnh thì ngoài việc kháng nghị, kiến nghị yêu cầu ra quyết định thi hành án phạt tù khác thay thế, còn phải yêu cầu Chánh án Tòa án đã xét xử có sai sót đính chính nội dung bản án, quyết định cho đúng với thực tế, không ảnh hưởng đến quyền lợi của người bị kết án phạt tù
Thứ hai, phương thức thực hiện quyền kiến nghị
Phương thức này được áp dụng khi việc Tòa án chậm ra quyết định thi hành án phạt tù hoặc ủy thác thi hành án phạt tù tiếp tục xảy ra nhiều lần trong một thời gian nhất định, Viện kiểm sát sẽ ban hành kiến nghị yêu cầu khắc phục
vi phạm, không để tình trạng đó tái diễn
Thứ ba, phương thức thực hiện quyền kháng nghị.
Trường hợp Viện kiểm sát phát hiện ra vi phạm về thẩm quyền ra quyết định hoặc vi phạm về nội dung, Viện kiểm sát ban hành kháng nghị yêu cầu hủy bỏ quyết định về thi hành án không đúng đó để ra quyết định về thi hành án đúng, đầy đủ nội dung
2 http://tks.edu.vn/WebKiemSatVienCanBiet/Detail/134?idMenu=88