1 BÀI 27 THỰC HÀNH QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN I MỤC TIÊU 1 Kiến thức Qua tranh ảnh và mẫu vật nhận biết được một số thường biến phát sinh ở một số đối tượng thường gặp Qua tranh ảnh nhận biết được sự khác n[.]
Trang 1BÀI 27: THỰC HÀNH QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN
I MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Qua tranh ảnh và mẫu vật nhận biết được một số thường biến phát sinh ở một số đối tượng thường gặp
- Qua tranh ảnh nhận biết được sự khác nhau giữa thường biến và đột biến
- Thấy được tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen, không hoặc rất
ít chịu tác động của môi trường
2 Năng lực
Phát triển các năng lực chung và năng lực chuyên biệt
- Năng lực phát hiện vấn đề
- Năng lực giao tiếp
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tự học
- N¨ng lùc sö dông CNTT vµ TT
- Năng lực kiến thức sinh học
- Năng lực thực nghiệm
- Năng lực nghiên cứu khoa học
3 Về phẩm chất
Giúp học sinh rèn luyện bản thân phát triển các phẩm chất tốt đẹp: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Giáo viên:
- Giáo án, SGK, Tranh vẽ như SGK, tiêu bản mẫu vật, tranh ảnh
2 Học sinh
- Vở ghi, SGK, Nêu và giải quyết vấn đề kết hợp hình vẽ và làm việc với SGK
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
1 Ổn định lớp (1p):
2 Kiểm tra bài cũ (3p):
- Kiểm tra các mẫu vật, tranh ảnh các nhóm đã chuẩn bị
- Chia nhóm thực hành và phân phát thêm mẫu vật cho các nhóm thực hành
Trang 23 Thực hành:
A Khởi động(1p):
a Mục tiêu: HS biết được các nội dung cơ bản của bài học cần đạt được, tạo tâm
thế cho học sinh đi vào tìm hiểu bài mới
b Nội dung: Giáo viên giới thiệu thông tin liên quan đến bài học
c Sản phẩm: Học sinh lắng nghe định hướng nội dung học tập
d Tổ chức thực hiện: Giáo viên tổ chức, học sinh thực hiện, lắng nghe phát triển
năng lực quan sát, năng lực giao tiếp
Thường biến là gi? Có hại hay có lợi đối với cơ thể sinh vật? -> HS trả lời Hôm nay chúng ta nghiên cứu chúng cụ thể hơn thông qua quan sát thực hành Bài
27
B Hình thành kiến thức mới:
HOẠT ĐỘNG 1 Nhận biết một số thường biến a) Mục tiêu: HS nhận biết được một số thường biến qua quan sát tranh ảnh
b) Nội dung: HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt
động cá nhân, nhóm hoàn thành yêu cầu học tập
c) Sản phẩm: Trình bày được kiến thức theo yêu cầu của GV
d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
Nội dung Hoạt động của GV Hoạt động của HS NL hình
thành
I Nhận biết một số
thường biến (14p)
- GV yêu cầu HS quan sát tranh, ảnh, mẫu vật các đối tượng để:
+ Nhận biết thường biến phát sinh dưới ảnh hưởng của ngoại cảnh
+ Nêu các nhân tố tác động gây thường biến
- GV chốt đáp án
- HS quan sát kĩ các tranh, ảnh và mẫu vật:
Mầm khoai lang, cây rau dừa nước
- Thảo luận nhóm ghi kết quả vào bảng báo cáo thu hoạch
- Đại diện nhóm trình
bày
K1 K2 K3 N5 KN5 KN6 T1
T3
Trang 3Đối tượng Điều kiện môi trường Kiểu hình tương ứng Nhân tố tác động
1 Mầm
khoai
- Có ánh sáng
- Trong tối
- Mầm lá có màu xanh
- Mầm lá có màu vàng
- Ánh sáng
2 Cây rau
dừa nước
- Trên cạn
- Ven bờ
- Trên mặt nước
- Thân lá nhỏ
- Thân lá lớn
- Thân lá lớn hơn, rễ biến thành phao
- Độ ẩm
3 Cây mạ - Trong bóng tối
- Ngoài sáng
- Thân lá màu vàng nhạt
- Thân lá có màu xanh
- Ánh sáng
HOẠT ĐỘNG 2 Phân biệt thường biến và đột biến a) Mục tiêu: HS hiểu và phân biệt được thường biến và đột biến
b) Nội dung: HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt
động cá nhân, nhóm hoàn thành yêu cầu học tập
c) Sản phẩm: Trình bày được kiến thức theo yêu cầu của GV
d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
- GV hướng dẫn HS quan
sát trên đối tượng lá cây mạ
mọc ven bờ và trong ruộng,
thảo luận:
? Sự sai khác giữa 2 cây mạ
mọc ở 2 vị trí khác nhau ở
vụ thứ 1 thuộc thế hệ nào?
? Các cây lúa được gieo từ
hạt của 2 cây trên có khác
nhau không? Rút ra kết
luận gì?
- Các nhóm quan sát tranh, thảo luận và hiểu được :
+ 2 cây mạ thuộc thế hệ thứ
1 (biến dị trong đời cá thể)
+ Con của chúng giống nhau (biến dị không di truyền)
+ Do điều kiện dinh dưỡng khác nhau
II Phân biệt thường biến
và đột biến (13p)
Trang 4? Tại sao cây mạ ở ven bờ
phát triển không tốt bằng
cây mạ trong ruộng?
- GV yêu cầu HS phân biệt
thường biến và đột biến
- 1 vài HS trình bày, lớp nhận xét, bổ sung
- Là những biến đổi về kiểu hình
- Không di truyền
- Biểu hiện theo hướng xác định
- Thường có lợi cho bản thân sinh
vật
- Là những biến đổi về kiểu gen
- Di truyền được
- Biểu hiện không theo hướng xác định
- Đa số có hại
3 Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng số lượng và
tính trạng chất lượng a) Mục tiêu: HS thấy được tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen,
không hoặc rất ít chịu tác động của môi trường
b) Nội dung: HS căn cứ trên các kiến thức đã biết, làm việc với sách giáo khoa, hoạt
động cá nhân, nhóm hoàn thành yêu cầu học tập
c) Sản phẩm: Trình bày được kiến thức theo yêu cầu của GV
d) Tổ chức thực hiện: Hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm
- GV yêu cầu HS quan sát
ảnh 2 luống su hào của cùng
1 giống, nhưng có điều kiện
chăm sóc khác nhau
? Hình dạng củ su hào ở
- HS hiểu được : + Hình dạng giống nhau (tính trạng chất lượng)
+ Chăm sóc tốt củ to
Chăm sóc không tốt củ nhỏ (tính trạng số lượng)
III Nhận biết ảnh hưởng của môi trường đối với tính trạng số lượng và tính trạng chất lượng (10p)
Trang 5thế nào?
- Rút ra nhận xét
- Nhận xét: tính trạng chất lượng phụ thuộc kiểu gen, tính trạng số lượng phụ thuộc điều kiện sống
nhiều thì to hơn ở luống ít được chăm sóc Điều đó chứng tỏ tính trạng số lượng chịu ảnh hưởng nhiều của điều kiện ngoại cảnh
- Hình dạng các củ su hào ở
2 luống là giống nhau-> điều đó chứng tỏ tính trạng chất lượng ít chịu ảnh hưởng của điều kiện môi trường
4 Nhận xét, đánh giá (3p):
- GV nhận xét buổi thực hành và kết quả thực hành của các nhóm
- Yêu cầu các nhóm dọn dẹp tranh ảnh, mẫu vật
- Hướng dẫn HS làm bản thu hoạch
5 Dặn dò (1p):
- Về viết báo cáo thu hoạch
- Đọc và soạn trước bài mới Bài 28: Phương pháp nghiên cứu di truyền người