BÀI 27 THỰC HÀNH QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN I Mục tiêu bài học 1 Kiến thức Nhận biết 1 số thường biến phát sinh ở các đối tượng trước tác động trực tiếp của điều kiện sống Phân biệt sự khác nhau giữa thường[.]
Trang 1BÀI 27: THỰC HÀNH QUAN SÁT THƯỜNG BIẾN
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- Nhận biết 1 số thường biến phát sinh ở các đối tượng trước tác động trực tiếp của điều kiện sống
- Phân biệt sự khác nhau giữa thường biến và đột biến
- Qua tranh ảnh và mẫu vật sống rút ra được:
+ TT chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen
+ TT số lượng chịu ảnh hưởng nhiều của môi trường
2 Kĩ năng: Qua tranh ảnh và mẫu vật sống rút ra được:
+ Tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen
+ Tính trạng số lượng chịu ảnh hưởng nhiều của MT
3 Phẩm chất năng lực cần hình thành- Phát triển
a Nhóm năng lực chung
- Năng lực hợp tác: thể hiện trong hoạt động nhóm khi thực hiện nhận biết thường biến
- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông: tìm hiểu thông tin thường biến
b Năng lực chuyên biệt:
- Quan sát: các mẫu vật, tranh ảnh về thương biến
- Biết sử dụng máy quay, máy chụp ảnh để lấy tư liệu khi thực hành quan sát thường biến
4 Giáo dục kĩ năng sống hay các nội dung tích hợp:
- Kĩ năng hợp tác, ứng xử / giao tiếp, lắng nghe tích cực
- Kĩ năng thu thập và xử lý thông tin khi quan sát xác định thường biến
- Kĩ năng quản lí thời gian và đảm nhận trách nhiệm được phân công
-GDBVMT: GD HS có ý thức, thái độ BVMT
- Liên hệ ứng phó với BĐKH: Tác động của môi trường gây hiện tượng thường biến (Thu hoạch)
II Chuẩn bị
1 Giáo viên:
- Tranh minh hoạ về hiện tượng thường biến
- Ảnh chụp chứng minh thường biến
(Bài soạn paopoi có các nội dung trên)
Trang 22.Học sinh:
- Mẫu vật mầm khoai lang mọc trong tối và ngoài ánh sáng
- Một thân cây rau dừa nước mọc từ mô đất, bò xuống ven bờ, trải trên mặt nước
3 Câu hỏi- Bài tập trắc nghiệm:
III Phương pháp dạy học
- Đàm thoại, nhóm, trực quan
- Làm việc với SGK, nêu và giải quyết vấn đề
- Hoàn tất một nhiệm vụ
IV Tiến trình giờ dạy
1 Ổn định tổ chức lớp (1 phút):
9A3
2 Kiểm tra bài cũ: (5 phút)
+ So sánh sự khác nhau giữa thường biến và đột biến ?
- ĐA:
- Phát sinh trong đời cá thể, không di truyền được
- Giúp sinh vật thích nghi với môi trường
- Chịu sự tác động trực tiếp của môi trường
- Đồng loạt, xác định
- Không là nguyên liệu cho chọn giống
- Di truyền qua các thế hệ
- Đa số có hại đối với sinh vật
- Do tác động của môi trường hay rối loạn TĐC trong tế bào và cơ thể
- Cá thể, không xác định
- Là nguyên liệu cho quá trình chọn giống
3 Bài thực hành:
Thường biến và đột biến đều là sự biến đổi kiểu hình của sinh vật nhưng nó chịu sự tác
động của các yếu tố khác nhau Làm thế nào để có thể phân biệt được thường biến và đột biến
Hoạt động 1: Tổ chức thực hành (5 phút)
GV: Chia lớp thành 4 nhóm mỗi nhóm cử ra 1 thư kí nhóm để ghi kết quả làm TH
Yêu cầu HS xác định mục tiêu của bài TH
Để hoàn thành mục tiêu phải chuẩn bị dụng cụ như thế nào?
Trang 3GV thông báo cho HS kết quả tường trình sẽ được đánh giá và lấy làm điểm 15 phút số 2
Hoạt động 2: Hướng dẫn thực hành (5 phút)
GV: Nêu yêu cầu của bài thực hành
+ Các nhóm quan sát và nhận biết thường biến trên tranh ảnh, mẫu vật
+ Quan sát và phân tích chứng minh thường biến không di truyền được
+ Quan sát đặc điểm biến đổi đồng loạt cùng 1 hướng của thường biến
+ Đo đường kính của các đoạn thân dừa và cân các củ su hào
+ Nhận xét ả/h khác nhau của cùng 1 ĐKMT với tính trạng chất lượng và số lượng
HS: Nghe giảng và nghiên cứu yêu cầu của bài thực hành
Hoạt động 3: Học sinh tiến hành thực hành (18 phút) I/ Nhận biết 1 số thường biến
GV hướng dẫn HS tiến hành thực hành
GV yêu cầu HS q/s tranh, mẫu vật các đối tượng
+ Nhận biết thường biến phát sinh dưới ảnh hưởng của ngoại cảnh?
+ Nêu các nh/tố tác động gây thường biến?
Nhóm trưởng tổ chức cho nhóm quan sát, thảo luận các nội dung GV yêu cầu, thư kí thảo luận tổng hợp kết quả
HS q/s tranh, mẫu vật: mầm củ khoai, cây rau dừa nước, thảo luận nhóm hoàn thành bảng báo cáo thu hoạch
GV chốt lại đáp án đúng:
Đối tượng ĐKMT Kiểu hình tương ứng Nhân tố tác động 1- Mầm khoai Có ánh sáng
Không có ánh sáng
Mầm lá có màu xanh Mầm lá có màu vàng Ánh sáng
2- Cây rau dừa nước
Trên cạn
Ven bờ
Trên mặt nước
Thân, lá nhỏ
Thân, lá lớn
Thân, lá lớn hơn dễ biến thành phao
Độ ẩm
II Phân biệt thường biến và đột biến
Gv hướng dẫn HS qs trên đối tượng lá cây mọc ven bờ và trong ruộng, thảo luận theo sườn câu hỏi:
+ Sự sai khác giữa 2 cây mạ mọc ở vị trí khác nhau, ở vụ thứ nhất thuộc thế hệ nào?
Trang 4+ Các cây lúa được gieo từ hạt của 2 cây trên có khác nhau không? Rút ra nhận xét?
+ Tại sao cây mạ mọc ở ven bờ phát triển tốt hơn cây trong ruộng?
- GV Yêu cầu HS phân biệt thường biến và đột biến?
HS các nhóm q/s tranh (mẫu vật) thảo luận nêu được:
Hai cây mạ thuộc thế hệ thứ 1 (biến dị trong đời cá thể)
Con của chúng giống nhau (biến dị không di truyền được)
Do điều kiện dinh dưỡng khác nhau
III Nhận biết ảnh hưởng của MT đối với tính trạng số lượng và tính trạng chất lượng
GV Yêu cầu HS q/s ảnh của 2 luống su hào cùng 1 giống, nhưng ĐK chăm sóc khác nhau + Hình dạng củ của 2 luống có khác nhau không?
+ Kích thước của các củ su hào ở 2 luống khác nhau như thế nào? Rút ra nhận xét
HS nêu được: Hình dạng giống nhau (tính trạng chất lượng)
Chăm sóc tốt: Củ to
Chăm sóc ít: Củ nhỏ
Nhận xét: + Tính trạng chất lượng phụ thuộc kiểu gen
+ Tính trạng số lượng phụ thuộc vào đk sống
Kết luận: Kiểu hình là kết quả tương tác giữa kiểu gen và môi trường Muốn có năng suất cao trong sản xuất nông nghiệp cần chú ý bón phân hợp lí cho cây
Hoạt động 4: Báo cáo kết quả thực hành (7 phút)
GV yêu cầu HS hoàn thành tường trình thực hành
GV: Thu bản thu hoạch của HS nhận xét đánh giá, cho điểm lấy điểm 15 phút
4 Củng cố (3 phút):
GV: Nhận xét việc chuẩn bị của các em
Tuyên dương các nhóm có ý thức, có kết quả tốt
GV nhận xét ưu nhược điểm các nhóm thực hành
GV thu báo cáo thực hành
HS: Thu dọn vệ sinh phòng thực hành
5 Hướng dẫn HS học ở nhà (1 phút):
Yêu cầu HS nghiên cứu trước bài 28
V Rút kinh nghiệm
Trang 5