BÀI 32 CÔNG NGHỆ GEN I MỤC TIÊU 1 Kiến thức + HS hiểu được khái niệm kĩ thuật gen, trình bày được các khâu trong kĩ thuật gen + HS nắm được công nghệ gen, công nghệ sinh học + Từ kiến thức về khái niệ[.]
Trang 1BÀI 32: CÔNG NGHỆ GEN
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
+ HS hiểu được khái niệm kĩ thuật gen, trình bày được các khâu trong kĩ thuật gen + HS nắm được công nghệ gen, công nghệ sinh học
+ Từ kiến thức về khái niệm kĩ thuật gen, công nghệ gen, công nghệ sinh học, HS biết được ứng dụng của kĩ thuật, các lĩnh vực của công nghệ sinh học hiện đại và vai
trò của từng lĩnh vực trong sản xuất và đời sống, bảo vệ môi trường
2 Kĩ năng:
+ Rèn kĩ năng tư duy logíc tổng hợp, khả năng khái quát
+ Kĩ năng nắm bắt qui trình công nghệ, kĩ năng vận dụng thực tế
3 Thái độ:
+ Giáo dục lòng yêu thích bộ môn, quí trọng thành tựu sinh học
4 Năng lực:
- Năng lực tư duy sáng tạo, tự học, tự giải quyết vấn đề
- Năng lực phản hồi, lắng nghe tích cực, hợp tác trong quá trình thảo luận
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
-Tranh phóng to H 32 SGK
-Tư liệu về ứng dụng công nghệ sinh học
III HOẠT ĐỘNG DẠY – HỌC:
1 Ổn định
2 KTBC:- Công nghệ tế bào là gì? Gồm những công đoạn thiết yếu nào?
- Hãy nêu những thành tựu của công nghệ tế bào và ý nghĩa của nó?
3 Các hoạt động dạy học:
A Khởi động:
- Mục tiêu: Tạo tình huống/vấn đề học tập mà HS chưa thể giải quyết được ngay kích thích nhu cầu tìm hiểu, khám phá kiến thức mới
-GV kiểmtra sựchuẩn bị của HS
B Hình thành kiến thức:
- Mục tiêu:Trang bị cho HS những KT mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập nêu ra ở HĐ Khởi động
Trang 2Hoạt động 1: KHÁI NIỆM KĨ THUẬT GEN VÀ CÔNG NGHỆ GEN
Mục tiêu: - HS nắm được khái niệm gen và công nghệ gen
- Trình bày được các khâu chính trong kĩ thuật gen và mục đích của kĩ thuật gen
B1:GV nêu câu hỏi:
? Kĩ thuật gen là gì? Mục đích của kĩ thuật
gen
? Kĩ thuật gen gồm những khâu nào
? Công nghệ gen là gì
- Cá nhân nghiên cứu SGK ghi nhớ kiến
thức
- Thảo luận nhóm, thống nhất ý kiến
- Yêu cầu:
+ Trình bày 3 khâu
+ Mục đích của công nghệ đối với đời sống
+ Khái quát thành khái niệm
B2 :GV nhận xét nội dung trình bày của
nhóm và y/c học sinh nắm được 3 khâu của
kĩ thuật gen
B3 :GV lưu ý: các khâu của kĩ thuật gen HS
đều nắm được , nhưng GV phải giải thích rõ
việc chỉ huy tổng hợp prôtêin đã mã hoá
trong đoạn đó để sang phần ứng dụng HS
mới hiểu được
* Kết luận:
- Kĩ thuật gen: Là các thao tác tác động lên ADN để chuyển 1 đoạn ADN mang 1 hoặc 1 cụm gen từ tế bào của loài cho sang tế bào của loài nhận nhờ thể truyền
- Các khâu của kĩ thuật gen:
+ Tách ADN gồm tách ADN NST của
tế bào cho và ADN làm thể truyền từ vi khuẩn, vi rút
+ Tạo ADN tái tổ hợp (ADN lai) nhờ emzim
+ Chuyển ADN tái tổ hợp vào tế bào nhận
- Công nghệ gen: là ngành kĩ thuật về qui trình ứng dụng kĩ thuật gen
Hoạt động 2:II ỨNG DỤNG CỦA CÔNG NGHỆ GEN
Mục tiêu:HS thấy được ứng dụng quan trọng của công nghệ gen trong một số lĩnh
vực của cuộc sống
Trang 3B1 : GV giới thiệu khái quát 3 lĩnh vực
chính được ứng dụng công nghệ gen có hiệu
quả
- HS nghiên cứu SGK và các tư liệu mà GV
cung cấp ghi nhớ kiến thức và trả lời câu
hỏi HS khác bổ sung
B2 : GV y/c HS trả lời câu hỏi:
? Mục đích tạo ra chủng vi sinh vật mới là
gì
? Nêu ví dụ cụ thể
B3 : GV nhận xét và giúp học sinh hoàn
thiện kiến thức
B4 : GV nêu câu hỏi:
? Công việc tạo giống cây trồng biến đổi gen
là gì
? Cho ví dụ cụ thể
- Ứng dụng công nghệ gen để tạo động vật
biến đổi gen thu được kết quả như thế nào?
- Trong lĩnh vực úng dụng công nghệ Gen
cần bảo vệ môi trường như thế nào?
GV: Chốt lại kiến thức
a) Tạo ra chủng vi sinh vật mới
- Các chủng vi sinh vật mới có khả năng sản xuất nhiều loại sản phẩm sinh học cần thiết (như aa, prôtêin, kháng sinh) với số lượng lớn và giá thành rẻ VD: Dùng E.coli và nấm men mã hoá - sản ra kháng sinh và hooc môn Insulin
b) Tạo giống cây trồng biến đổi gen
- Tạo giống cây trồng biến đổi gen là lĩnh vực ứng dụng chuyển các gen quí vào cây trồng
Ví dụ:
- Cây lúa được chuyển gen qui định tổng hợp -Carôten (tiền vitamin A) vào
tế bào cây lúa - tạo ra giống lúa giàu vitamin A
- Ở Việt Nam: Chuyển gen kháng sâu bệnh, tổng hợp vitamin A, gen chín sớm vào cây lúa, ngô, khoai tây, đu đủ c) Tạo động vật biến đổi gen
Hoạt động 3:KHÁI NIỆM CÔNG NGHỆ SINH HỌC
Mục tiêu: - HS nắm được khái niệm công nghệ sinh học
- Chỉ ra được các lĩnh vực trong công nghệ sinh học hiện đại
- GV y/c HS trả lời câu hỏi mục SGK trang 94:
- HS nghiên cứu SGK trả lời câu hỏi, lớp nhận xét
bổ sung
- Là ngành công nghệ sử dụng
tế bào sống và các quá trình sinh học để tạo ra các sản
Trang 4- Mỗi lĩnh vực HS lấy 1 ví dụ minh hoạ Công nghệ
sinh học là gì?
-Tại sao Công nghệ sinh học là hướng ưu tiên đầu tư
và phát triển trên thế giới và ở Việt Nam?
- Sản xuất các chế phẩm sinh học cần lưu ý đến bảo
vệ môi trường như thế nào?
phẩm sinh học cần thiết cho con người
- Các lĩnh vực trong công nghệ sinh học:
+ Công nghệ lên men … + Công nghệ tế bào … + Công nghệ chuyển nhân phôi …
4 Củng cố:
- Mục tiêu: Giúp HS hoàn thiện KT vừa lĩnh hội được
-Kết luận chung: HS đọc kết luận trong SGK
(1) Kĩ thuật gen là:
a.Kĩ thuật tạo ra một gen mới b.Các thao tác sửa chữa 1gen hư hỏng c.Các thao tác chuyển một gen từ tể bào này sang tế bào khác
d.Các thao tác tác động lên ADN, để chuyển 1 đoạn ADN của tb cho sang tb nhận nhờ thể truyền
(2)Hoocmon nào sau đây được dùng để trị bệnh đái tháo đường ở người:
a.Glucagon b.adrenalin c.tiroxin d.insulin
5 Vận dụng, mở rộng:
Mục tiêu:
- Giúp HS vận dụng được các KT-KN trong cuộc sống, tương tự tình huống/vấn đề
đã học
- Giúp HS tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu
học tập suốt đời
- Trên thế giới: đã chuyển gen sinh trưởng ở bò vào lợn giúp hiệu quả tiêu thụ thức
ăn cao hơn
- Ở Việt Nam: Chuyển gen tổng hợp hooc môn sinh trưởng của người vào cá trạch -Chuyển gen mã hóa hoocmon insulin của người vào vi khuẩn ecoli để sx
hoocmoon insulin-> cứu sống được nhiều bệnh nhân đái tháo đường
6 Dặn dò:
Trang 51.Học bài, trả lời câu hỏi SGK
2.Đọc mục “Em có biết”
3 Đọc thêm bài 33: GÂY ĐỘT BIẾN NHÂN TẠOTRONG CHỌN GIỐNG
4 Đọc và chuẩn bị trước bài 34