BÀI TẬP CHƯƠNG I I Mục tiêu bài học 1 Kiến thức GV củng cố, khắc sâu kiến thức về các quy luật DT Quy luật phân li và PLĐL HS biết vận dụng lý thuyết để giải các dạng bài tập Viết sơ đồ lai và xác địn[.]
Trang 1BÀI TẬP CHƯƠNG I
I Mục tiêu bài học
1 Kiến thức:
- GV củng cố, khắc sâu kiến thức về các quy luật DT: Quy luật phân li và PLĐL
- HS biết vận dụng lý thuyết để giải các dạng bài tập: Viết sơ đồ lai và xác định được KG,
KH từ P F3 khi lai 1 cặp TT (bài toán thuận, bài toán nghịch) Viết thành thạo 6 sơ đồ lai một cặp tính trạng từ P2, bài tập trắc nghiệm khách quan
- HS quy ước, xác định KG-KH, tìm giao tử, lai trong phép lai 2 cặp tính trạng
2 Kĩ năng:
- Rèn kỹ giải BTDT bằng phương pháp tự luận và trắc nghiệm khách quan
- Rèn kĩ năng xác định kết quả phép lai một, hai cặp tính trạng, kĩ năng hoạt động nhóm
3 Phẩm chất năng lực cần hình thành phát triển:
a Năng lực chung:
- Năng lực tự học: tự nghiên cứu tìm hiểu kiến thức liên quan đến nội dung qui luật phân li,
QL phân li độc lập
- Năng lực giải quyết vấn đề: Sử dụng các kiến thức khoa học (toán học) tìm tỉ lệ kiểu hình, kiểu gen
- NL giao tiếp: Trao đổi thảo luận trong nhóm khi làm bài tập nhóm
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ: nghe hiểu, giải thích viết SĐL
- Năng lực tính toán: sử dụng tính toán số liệu để tìm tỉ lệ kiểu gen, tỉ lệ kiểu hình
- Năng lực sử dụng CNTT
b Năng lực chuyên biệt
- Tìm mối liên hệ về các KN liên quan trong kiến thức về qui luật di truyền của lai 2 cặp tính trạng và lai 1 cặp tính trạng
- Năng lực vẽ sơ đồ lai
- Năng lực tính toán rút ra tỉ lệ KG, KH
4 Các nội dung tích hợp- trải nghiệm:
- Kĩ năng tự tin trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp Kĩ năng hợp tác, xử lí thông tin
- Kĩ năng phân tích, suy đoán kết quả phép lai, dùng sơ đồ lai để giải thích phép lai
II Chuẩn bị:
1 Giáo viên:
Trang 2- Bảng phụ Một số bài tập nâng cao, bảng phụ
2 Học sinh: Nghiên cứu bài ở nhà và ôn lại kiến thức về lai 2 cặp tính trạng
3 Câu hỏi- Bài tập trắc nghiệm
Câu 1( TH): Kết quả của phép lai AABB x aabb là :
a 100% AaBb b 100% AABB C 100% AaBB d 100% aaBB Câu 2( VD): Nếu tỉ lệ kiểu hình ở đời con F: (3: 1) thì P có kiểu gen như thế nào?
a P: A A x A a b P: A a x A a
c P: a a x A a d P: a a x a a
Câu 3( TH) Phép lai nào dưới đây sẽ cho kiểu gen và kiểu hình ít nhất?
a AABB x AaBb b Aabb x Aabb
c AABB x AABb d Aabb x aabb
III Phương pháp dạy học
- Đàm thoại, nhóm Tích cực hóa hoạt động học tập của HS
IV Tiến trình giờ dạy
1 Ổn định tổ chức lớp (1 phút)
9A3
2 Kiểm tra bài cũ : Kết hợp trong bài
3 Các hoạt động dạy học:
Hoạt động 1 Hướng dẫn HS cách giải bài tập di truyền (20 phút)
Mục tiêu: Giúp HS biết và hiểu được 1 số dạng bài tập di truyền của Menđen
Phương pháp: Đàm thoại,
Phương tiện: Bảng phụ
I Hướng dẫn HS cách giải bài tập Lai một cặp tính trạng
1/ Dạng 1: Biết kiểu hình của P – xác định tỉ lệ kiểu hình, kiểu gen ở F1 và F2
* Cách giải:
+ Bước 1: Quy ước gen + Bước 2: Xác định kiểu gen của P + Bước 3: Viết sơ đồ lai + Bước 4: Xác định tỉ lệ kiểu gen, kiểu hình
2/ Dạng 2: Biết số lượng hoặc tỉ lệ kiểu hình ở đời con – xác định kiểu gen kiểu hình ở P
* Cách giải: Căn cứ vào tỉ lệ kiểu hình ở đời con
+ F: (3: 1) -> P: A a x A a
Trang 3+ F: (1: 1) -> P: A a x a a
I Hướng dẫn HS cách giải bài tập Lai hai cặp tính trạng
1/ Dạng 1: Biết KG, KH của P xác định tỉ lệ kiểu hình
Cách giải: Ở F1 (F2) – Tích tỉ lệ của các tính trạng ở F1 và F2
(3: 1) x (3: 1) = 9: 3: 3: 1 (3: 1) x (1: 1) = 3: 3: 1: 1 (1:1) x (1: 1) = 1: 1: 1:
1
2/ Dạng 2: Biết số lượng hay tỉ lệ kiểu hình ở đời con X ác định kiểu gen của P
Cách giải: Căn cứ vào tỉ lệ kiểu hình ở đời con xác định kiểu gen của P
+ F2 : 9: 3: 3: 1 = (3: 1) x (3: 1) –> F2: Dị hợp về hai cặp gen
-> P: Thuần chủng về hai cặp gen
+F2 : 3: 3: 1: 1 = (3:1) x (1: 1) –> F2 : Dị hợp về hai tính trạng
-> P: Thuần chủng về hai cặp gen
Hoạt động 2 Bài tập vận dụng (20 phút)
Mục tiêu: HS biết vận dụng kiên thức đã học vào để giải bài tập di truyền
Phương pháp: Đàm thoại,HĐ nhóm
Phương tiện: Bảng phụ
Tiến hành:
1 Bài tập Lai một cặp tính trạng: HĐ cá nhân
Y/c hs đọc nội dụng bài tập 1/sgk-22 sau đó suy nghĩ
trả lời:
Cho biết kết quả lai F 1 ở phép lai trên và giải thích tại
sao?
GV: Gọi 1HS lên bảng giải, HS khác ở dưới lớp làm
bài, so sánh, nhận xét
GV thông báo đáp án đúng; HS sửa chữa vào vở
GV: Gọi hs đọc nội dung bài tập 2/sgk
Hãy xác định kiểu gen của P để phù hợp với phép lai trên?
1HS lên bảng giải, HS khác ở dưới lớp làm bài, nhận
xét, bổ sung
II Bài tập vận dụng
1 Bài tập Lai một cặp tính trạng Bài tập 1 sgk - 22
P: Lông ngắn x Lông dài
F1: Toàn lông ngắn (F1 mang tính trạng trội)
Vậy đáp án là a
Bài tập 2 sgk - 22
Từ kết quả F1 có:
75% T đỏ thẫm : 25% T xanh lục
Trang 4GV: Gọi hs đọc nội dung bài tập sau nếu còn nhiều
thời gian:
Khi lai hai thứ hoa thuần chủng màu đỏ và màu trắng
với nhau được F 1 đều hoa đỏ Cho các cây F 1 thụ
phấn với nhau, ở F 2 thu được tỉ lệ: 103 hoa đỏ: 31
hoa trắng
a Biện luận và viết sơ đồ lai từ P đến F 2
b Bằng cách nào xác định được cây hoa đỏ thuần
chủng ở F 2 ?
GV: Gọi một đến hai HS đọc đề bài
HS: Đọc đề bài
GV gợi ý để HS làm bài tập:
- Xác định tỉ lệ kiểu hình ở F 2 ?
- Tính tỉ lệ từng cặp tính trạng: Đỏ/vàng; Tròn/bầu dục
- Xác định kiểu gen của P ?
HS suy nghĩ, trả lời
GV gọi một HS lên bảng giải, HS khác ở dưới lớp làm
bài, so sánh, nhận xét, bổ sung
HS lên bảng làm, HS khác NX
GV: Thông báo đáp án đúng
GV: Đưa bài tập nâng cao nếu còn thời gian:
Gọi một HS đọc đề bài
Bài tập:
Pt/c: vàng trơn x xanh nhăn
=> F1 : 100% vàng - trơn
F2: Phân tích => Fb : 100 vàng - trơn; 101 vàng -
nhăn; 100 xanh - trơn; 99 xanh - nhăn
a) Xác định tỉ lệ phân li kiểu hình, tỉ lệ từng tính trạng
ở Fb?
3 Thân đỏ thẫm : 1 Thân xanh
lục
Theo qui luật phân li thì P: Aa x
Aa
Vậy đáp án là d
Hướng dẫn:
a F2 có tỉ lệ phân li kiểu hình : 103 hoa đỏ: 31 hoa trắng ≈ 3 hoa đỏ : 1 hoa trắng
→ hoa đỏ là tính trạng trội
- Quy ước gen: A – hoa đỏ; a – hoa trắng
- Sơ đồ lai
b Dùng phép lai phân tích…
2 Bài tập Lai hai cặp tính trạng Bài tập 5 sgk – 23
F2 có 901 QĐT : 299 QĐBD:
301 QVT : 103 QVBD
Tỉ lệ KH F2 có 9 QĐT : 3 QĐBD:
3 QVT : 1 QVBD + P: Thuần chủng về hai cặp gen bố
mẹ + P: Qủa đỏ, bầu dục x Qủa vàng, tròn
* KG của P: AABB x aabb Hoặc KG của P: AAbb x aaBB
Vậy đáp án là a và d
Hướng dẫn:
Trang 5b) So sánh tích của các tính trạng hợp thành với tỉ lệ
từng kiểu hình ở Fb?
GV yêu cầu HS thảo luận, làm bài
GV gợi ý xây dựng công thức cho học sinh:
- F1 dị hợp 2 cặp gen -> có mấy loại giao tử?
(4 giao tử = 2.2 = 22)
- F1 dị hợp n cặp -> số loại giao tử là? (2n)
- Số tổ hợp ở F2 khi P dị hợp n cặp? (3+1)n
GV đưa ra công thức tổ hợp của Menđen
Gọi n là số cặp gen dị hợp (PLĐL) thì:
+ Số loại giao tử là: 2n + Số hợp tử là: 4n
+ Số loại kiểu hình: 2n + Số loại kiểu gen: 3n
Đối với kiểu hình n là số cặp tính trạng tương phản
tuân theo di truyền trội hoàn toàn
HS: Nghe giảng và ghi nhớ kiến thức
a) Tỉ lệ phân li kiểu hình ở Fb : 1 vàng – trơn : 1 vàng – nhăn : 1 xanh – trơn : 1 xanh - nhăn
Tỉ lệ phân li từng tính trạng ở Fb: Vàng/xanh = 1/1 ; Trơn/nhăn = 1/1 b) So sánh
(Vàng/xanh) x (Trơn/nhăn) = 1 vàng – trơn : 1 vàng – nhăn : 1 xanh
– trơn : 1 xanh - nhăn Vậy tích của các tính trạng hợp
thành = với tỉ lệ từng kiểu hình ở Fb
4 Củng cố (3 phút)
- Yêu cầu học sinh nhắc lại kết quả 1 số phép lai thường gặp:
P : AABB x aabb P : AaBb x AaBb P : AaBb x aabb
- GV yêu cầu HS về làm bài tập chọn câu trả lời đúng trong phần chuẩn bị:
5 Hướng dẫn HS học ở nhà (1 phút)
- Đọc trước bài Nhiếm sắc thể theo câu hỏi có trong các phần sgk-24, 25
V Rút kinh nghiệm