BÀI 48 HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG I MỤC TIÊU 1 Kiến thức Phân biệt được phản xạ sinh dưỡng với phản xạ vận động Phân biệt được bộ phận giao cảm với bộ phận đối giao cảm trong hệ thần kinh sinh dưỡng về c[.]
Trang 1BÀI 48: HỆ THẦN KINH SINH DƯỠNG
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức:
-Phân biệt được phản xạ sinh dưỡng với phản xạ vận động
-Phân biệt được bộ phận giao cảm với bộ phận đối giao cảm trong hệ thần kinh sinh dưỡng về cấu tạo và chức năng
2 Kỹ năng:
-Phát triển kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình
-Rèn kỹ năng quan sát so sánh
-Rèn kỹ năng hoạt động nhóm
3 Thái độ:
-Giáo dục ý thức bảo vệ bộ não
4 Năng lực:
-Năng lực tư duy sáng tạo, tự học, tự giải quyết vấn đề
-Năng lực phản hồi, lắng nghe tích cực, hợp tác trong quá trình thảo luận
II ĐỒ DÙNG DẠY HỌC :
-Tranh phóng to hình 48.1, 48.2, 48.3
-Bảng phụ ghi nội dung phiếu học tập
III HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC :
1 Ổn định tổ chức
2 Kiểm tra:
-Mô tả cấu tạo trong của đại não ?
-Vẽ sơ đồ đại não nhìn từ bên ngoài ?
3 Bài mới :
a Khởi động:
- Mục tiêu: Tạo tình huống/vấn đề học tập mà HS chưa thể giải quyết được
ngay kích thích nhu cầu tìm hiểu, khám phá kiến thức mới
- Giáo viên mời 2 bạn lên bảng một bạn đóng vai trò là bệnh nhân bị tai biến nặng nằm bất động, một bạn là điều dưỡng chăm sóc, các bạn khác quan sát Khi các bạn diễn xong mời các em khác góp để hoàn thành việc chăm sóc và cho ăn đối với bệnh nhân bị tai biến nặng
Trang 2- Giáo viên tại sao những người bị tai biến nặng mặc dù cơ thể không cử động
nhưng chăm sóc tốt có người bị bất động hơn 20 ngày mà vẫn phục hồi được ?
Học sinh trả lời
Giáo viên những người bị tai biến bất tỉnh như vậy thì hệ thần kinh vận đông
không hoạt động nhưng hệ thần kinh sinh dưỡng vẫn hoạt động Vậy hệ thần kinh sinh dưỡng có cấu tạo và chức năng như thế nào để tìm hiểu vấn đề này chúng ta cùng nghiên cứu bài học hôm nay
b Hình thành kiến thức:
- Mục tiêu: Trang bị cho HS những KT mới liên quan đến tình huống/vấn đề học tập nêu ra ở HĐ Khởi động
Xét về chức năng hệ thần kinh được chia như thế nào? Hệ thần kinh sinh
dưỡng có cấu tạo và chức năng như thế nào? ta vào bài
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung
Hoạt động 1 :
Mục tiêu: Phân biệt
được phản xạ sinh dưỡng
với phản xạ vận động
+ Em hãy nhắc lại k/n
cung phản xạ ?
+ Mô tả đường đi của
xung thần kinh trong
cung phản xạ của hình
48-1 A và B ?
+ Hoàn thành phiếu học
tập
- Gv phát phiếu học tập,
gọi HS lên làm
- HS trả lời
- HS vận dụng kiến thức
đã có kết hợp quan sát hình 48-1 → trả lời
- Các nhóm căn cứ vào đường đi của xung thần kinh trong 2 cung phản
xạ hình 48.1 → thảo luận hoàn thành bảng
- Đại diện nhóm báo cáo
các nhóm khác bổ sung
I Cung phản xạ sinh
dưỡng:
Cung phản xạ vận động
Cung phản xạ sinh dưỡng
- Trung ương
-Hạch TK
- Đường
hướng tâm
- Đường li
- Chất xám: đại não; tủy sống
- Không có
- Gồm 1 nơron liên hệ với trung khu ở sừng sau chất xám Nơron liên lạc tx với nơron vận động ở sừng trước
- Chỉ có 1 nơron chạy thẳng từ
- Chất xám: Trụ não; Sừng bên tủy sống
- Có -Gồm 1 nơron liên hệ với trung khu ở sừng sau chất xám Nơron liên lạc tx với nơron trước hạch ở sừng bên
- gồm 2 nơron tiếp giáp nhau trong các
Trang 3Hoạt động 2 :
+ Hệ thần kinh sinh
dưỡng cấu tạo như thế
nào ?
+ Tìm ra các điểm sai
khác giữa phân hệ giao
cảm và phân hệ đối giao
cảm
- Gv gọi 1 HS đọc to
bảng 48.1
- HS nghiên cứu thông tin, quan sát hình 48.3
→ trả lời
- HS trả lời
II Cấu tạo của hệ thần kinh sinh dưỡng:
+ Trung ương: chất xám ở trụ não, tuỷ sống
+ Ngoại biên: dây thần kinh, hạch thần kinh
- Gồm:
+ Phân hệ thần kinh giao cảm
+ Phân hệ thần kinh đối giao cảm
Hoạt động 2:
Mục tiêu: Phân biệt
được bộ phận giao cảm
với bộ phận đối giao cảm
trong hệ thần kinh sinh
dưỡng về cấu tạo và
chức năng
HS nghe giảng
- HS tự thu nhận và xử lý thông tin, trả lời
III Chức năng của hệ thần kinh sinh dưỡng:
- Nhờ tác dụng đối lập của phân hệ thần kinh giao cảm
và đối giao cảm mà hệ thần kinh sinh dưỡng điều hoà được hoạt động của các cơ quan nội tạng
Trang 4- Giới thiệu đường đi của
dây thần kinh trên hình
48 – 3 SGK
+ Hệ thần kinh sinh
dưỡng có vai trò như thế
nào trong đời sống ?
4 Củng cố
- Mục tiêu: Giúp HS hoàn thiện KT vừa lĩnh hội được
HS đọc kết luận chung
Trình bày sự giống và khác nhau về cấu tạo và chức năng của phân hệ thần kinh giao cảm và đối cảm trên tranh hình 48.3 ?
5 Vận dụng, mở rộng:
- Mục tiêu:
-Giúp HS vận dụng được các KT-KN trong cuộc sống, tương tự tình huống/vấn đề
đã học
-Giúp HS tìm tòi, mở rộng thêm những gì đã được học, dần hình thành nhu cầu
học tập suốt đời
-Hãy giải thích xem tại sao có những bạn khi bị chêu thì xấu hổ và có hiện tượng
đỏ mặt
-Hãy thử trình bày phản xạ điều hòa hoạt động của tim và hệ mạch trong các trường hợp sau:
- Lúc huyết áp tăng cao
- Lúc hoạt động lao động
6 Hướng dẫn về nhà
-Học bài, trả lời câu hỏi 1 SGK
-Đọc mục “em có biết”
-Soạn trước bài 49 “Cơ quan phân tích thị giác”
* Rút kinh nghiệm bài học:
………
…………