PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO HUYỆN CAN LỘC ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II NĂM HỌC 2019 2020 Môn Ngữ văn Lớp 9 Thời gian làm bài 90 phút Câu 1 (2 0 điểm) Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu Tri[.]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO
HUYỆN CAN LỘC
ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG
HỌC KÌ II NĂM HỌC 2019 - 2020 Môn Ngữ văn - Lớp 9
Thời gian làm bài: 90 phút
Câu 1: (2.0 điểm). Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu.
Tri thức giống như ngọn đèn trong đêm tối, soi sáng con đường chông gai phía trước Trí tuệ giống như chiếc chìa khóa diệu kì, mở ra cánh cửa tâm hồn Trí tuệ giống như tia nắng mặt trời ấm áp xua tan bóng tối lạnh giá Đấng tạo hóa có trí tuệ thì mới tạo ra một thế giới diệu kì, nhân loại có trí tuệ chỉ đường sẽ bước sang thế giới hiện đại văn minh Khi có trí tuệ bạn sẽ dễ dàng gặt hái được nhiều thành công trong cuộc sống Bảy trăm năm trước, Giovanni Boccaccio đã nói: “Trí tuệ là cội nguồn hạnh phúc của con người” Thật vậy, có trí tuệ, bạn sẽ có nhiều niềm vui và mang lại hạnh phúc cho những người xung quanh.”
(Trích Lời nói đầu, Kĩ năng sống dành cho học sinh, sự kiên cường - Ngọc Linh, NXB
Thế giới 2019)
a Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích
b. Nêu nội dung đoạn trích.
c.Theo tác giả, tại sao Giovanni Boccaccio nói "Trí tuệ là cội nguồn hạnh phúc của
con người” ?
Câu 2: (3.0 điểm) Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 từ) suy nghĩ của em về
câu nói của Lê-nin:“Tri thức là sức mạnh”
Câu 3: (5.0 điểm). Cảm nhận của em về đoạn thơ sau.
Ngày ngày mặt trời đi qua trên lăng Thấy một mặt trời trong lăng rất đỏ Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân
Bác nằm trong giấc ngủ bình yên
Giữa một vầng trăng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi
Mà sao nghe nhói ở trong tim
(Trích Viếng lăng Bác - Viễn Phương Ngữ văn 9 - Tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam,
2016, trang 58).
Trang 2
-Hết -PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TẠO HUYỆN CAN LỘC HƯỚNG DẪN CHẤM THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2019- 2020 Môn Ngữ văn - Lớp 9
1
(2.0 đ)
b Nôi dụng đoạn trích: Vai trò, tầm quan trọng của trí tuệ trong cuộc
Theo tác giả, Giovanni Boccaccio nói "Trí tuệ là cội nguồn hạnh phúc
của con người” vì: có trí tuệ, bạn sẽ có nhiều niềm vui và mang lại hạnh
2
(3.0 đ)
HS vận dụng kiến thức, kĩ năng để viết một đoạn văn nghị luận xã hội
ngắn (Bảo đảm cấu trúc một đoạn văn: mở đoạn, phát triển đoạn, kết
đoạn) Có nhiều cách làm song bảo đảm các ý cơ bản sau:
- Giới thiệu được vấn đề nghị luận : Tri thức là sức mạnh.
a Giải thích được tri thức là gì?
- Giải thích: Tri thức là kiến thức tích lũy được về các lĩnh vực khác nhau
của mỗi người nhờ học tập, rèn luyện và suy nghĩ mà có Tri thức là
nguồn sức mạnh trên mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống con người,
đồng thời cũng là sức mạnh thúc đẩy sự phát triển của mọi quốc gia, dân
tộc trên thế giới
b Làm rõ tính đúng đắn của câu nói.
Câu nói của Lê-nin hoàn toàn đúng với mọi thời đại Lê nin muốn khẳng
định một điều là: Con người có được sức mạnh chính là nhờ có tri thức
Đây là một nhận định sâu sắc về vai trò quan trọng của tri thức
c Tại sao có tri thức thì có sức mạnh?
Tri thức là nguồn sức mạnh trên mọi lĩnh vực hoạt động của đời sống con
người, đồng thời cũng là sức mạnh thúc đẩy sự phát triển của mọi quốc
gia, dân tộc trên thế giới
Tri thức nhân loại là kho tàng vô cùng phong phú, khoa học kĩ thuật ngày
càng phát triển Người có tri thức sâu rộng có thể làm được những công
0.5
0.5
0.5
Trang 3việc mà nhiều người khác không làm được, người có tri thức có khả năng
làm tốt công việc của mình và giúp ích nhiều cho xã hội
d Muốn có tri thức con người phải làm gì ?
Phải biết tích lũy bằng cách tự giác học tập, rèn luyện kĩ năng
- Biết sàng lọc tri thức, lựa chọn cái phù hợp
- Vận dụng tri thức được học vào áp dụng cuộc sống để ngày càng phát
triển về trí tuệ…
Muốn có tri thức, có sức mạnh thì con người phải có cả những phẩm chất
khác như tài, đức, nhân cách…
- Bàn luận mở rộng: Có thể phê phán tư tưởng coi thường tri thức hoặc ỷ
lại mà không chịu học hỏi để có tri thức
e Bài học nhận thức và hành động, liên hệ đến bản thân.
- Cách tốt nhất để chúng ta có được tri thức là không ngừng nỗ lực học
tập, không có tri thức sẽ không có được thành công
0.5
0.5 0.5
3
(5.0 đ)
*Mở bài: Giới thiệu về tác giả và tác phẩm của bài thơ Viếng lăng
Bác.
- Bài thơ thể hiện lòng thành kính và niềm xúc động của nhà thơ đối với
Bác khi vào lăng viếng Người
- Giọng điệu trang nghiêm, tha thiết thể hiện niềm yêu thương, biết ơn
Bác
- Dẫn dắt khái quát nội dung đoạn thơ cần cảm nhận
*Thân bài:
- Cảm xúc chân thành, mãnh liệt của nhà thơ khi được hòa vào dòng
người vào lăng viếng Bác.
- Phân tích hai hình ảnh sóng đôi đặc sắc: Hình ảnh “mặt trời trong lăng
rất đỏ” vừa thể hiện sự vĩ đại của Bác Hồ, vừa thể hiện sự tôn kính của
nhân dân, của nhà thơ với Bác Hình ảnh “Kết tràng hoa dâng bảy mươi
0.5
1.5
Trang 4chín mùa xuân ” chỉ dòng người ngày ngày nối tiếp nhau đến viếng Bác
như kết thành tràng hoa thành kính dâng lên người, tấm lòng thành kính
đối vói Bác
- Phân tích nghệ thuật dùng từ tinh tế, gợi hình, gợi cảm, biện pháp tu từ
điệp từ, ẩn dụ, hoán dụ qua các từ : “ngày ngày”, “ mặt trời trong lăng”
“bảy mươi chín mùa xuân”.
- Niềm xúc động, tiếc thương vô hạn của tác giả khi vào lăng Bác.
- Diễn tả chính xác và tinh tế khung cảnh và không khí trong lăng Bác và
cảm nhận hình ảnh Bác bình yên trong “giấc ngủ” giữa “một vầng trăng
sáng dịu hiền”
- Nghệ thuật nói giảm nói tránh, liên tưởng hình ảnh vầng trăng, phép tu
từ ẩn dụ “ trời xanh”… -> Bất tử hóa hình ảnh Bác Hồ
- Cảm xúc đã được bộc lộ trực tiếp, một nỗi đau, một mất mát quá lớn
trước sự ra đi của Người
- Đánh giá về nội dung, nghệ thuật của đoạn thơ:
+ Nội dung: Đoạn thơ thể hiện tấm lòng thành kính, biết ơn và niềm xúc
động sâu sắc của nhà thơ khi vào lăng viếng Bác Viễn Phương đã bày tỏ
cảm xúc của mình cũng là tiếng lòng chung của những người con đất
Việt một cách chân thành và cảm động
+ Nghệ thuật: Giọng điệu thơ trang nghiêm mà xúc động , sáng tạo nhiều
hình ảnh thơ đẹp giàu tính biểu tượng
Kết bài : - Khẳng định đóng góp của đoạn thơ vào thành công của tác
phẩm
1.5
1.0
0.5
Lưu ý: Trong quá trình chấm, giáo viên có thể linh hoạt trong biểu chấm đối với
những bài trình bày sạch sẽ, lời văn lưu loát, bài viết giàu cảm xúc.