PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN BA ĐÌNH ĐỀ THI HỌC KÌ II LỚP 9 MÔN NGỮ VĂN Ngày thi 9/6/2020 Phần I (7 0 điểm) Trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi”, nữ nhà văn Lê Minh Khuê đã viết “Không hiểu sao[.]
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
QUẬN BA ĐÌNH
ĐỀ THI HỌC KÌ II - LỚP 9 MÔN NGỮ VĂN
Ngày thi: 9/6/2020
Phần I: (7.0 điểm)
Trong truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi”, nữ nhà văn Lê Minh Khuê đã viết:
“Không hiểu sao các anh pháo thủ và lái xe lại hay hỏi thăm tôi Hỏi thăm hoặc viết những thư dài gửi đường dây, làm như ở cách xa nhau hàng nghìn cây số, mặc dù có thể chào nhau hằng ngày Tôi không săn sóc, vồn vã Khi bọn con gái xúm nhau lại đối đáp với một anh
bộ đội nói giỏi nào đấy, tôi thường đứng ra xa, khoanh tay lại trước ngực và nhìn đi nơi khác, môi mím chặt Nhưng chẳng qua tôi điệu thế thôi Thực tình trong suy nghĩ của tôi, những người đẹp nhất, thông minh, can đảm và cao thượng nhất là những người mặc quân phục, có ngôi sao trên mũ
(Trích Ngữ văn 9, tập hai – NXB Giáo dục Việt Nam)
Câu 1 Truyện ngắn “Những ngôi sao xa xôi” ra đời trong hoàn cảnh nào? Nêu ý nghĩa nhan đề
của truyện ngắn đó.
Câu 2
a Nhân vật “tôi” được nhắc tới trong đoạn trích là ai? Việc lựa chọn ngôi kể như vậy có tác dụng gì?
b Xác định thành phần biệt lập trong câu văn in đậm Câu văn ấy giúp em hiểu gì về nhân vật “tôi”?
Câu 3 Nhân vật “tôi” trong truyện mang trong mình vẻ đẹp tâm hồn đặc trưng của người con
gái Hà Nội
Bằng hiểu biết của em về tác phẩm, hãy viết đoạn văn khoảng 12 câu theo cách lập luận diễn dịch, trình bày cảm nhận về vẻ đẹp tâm hồn trong sáng của nhân vật “tôi” Đoạn văn có sử dụng hợp lí cách dẫn trực tiếp và phép thế để liên kết câu (Chú thích rõ lời dẫn trực tiếp và phương tiện liên kết).
Câu 4 Vẻ đẹp của thế hệ trẻ Việt Nam trong chiến tranh là một đề tài quen thuộc trong văn
học Việt Nam hiện đại Hãy kể tên một tác phẩm đã học trong chương trình Ngữ văn THCS cũng viết về đề tài đó và ghi rõ tên tác giả
Phần II: (3.0 điểm)
Trong một văn bản đã học có các câu:
- Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình lên đó được?”
- Con hỏi: “Nhưng làm thế nào mình ra ngoài đó được?”
Câu 1 Những câu trích trên thuộc văn bản nào? Tác giả là ai? Câu 2 Đặt trong văn bản, những lời hỏi của người con chứa hàm ý gì?
Câu 3 Từ nội dung văn bản có chứa những câu trích trên, kết hợp với hiểu biết xã hội của bản
thân, trong khoảng 2/3 trang giấy thi, em hãy trình bày suy nghĩ về bản lĩnh của mỗi người trước cám dỗ cuộc đời
-
Hết -Ghi chú:
- Phần I: Câu 1: 1.5 điểm, Câu 2: 1.5 điểm, Câu 3: 3.5 điểm, Câu 4: 0,5 điểm
- Phần II: Câu 1: 0.5 điểm, Câu 2: 0,5 điểm, Câu 3: 2 điểm
Trang 2UBND QUẬN BA ĐÌNH
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HƯỚNG DẪN CHẤM VÀ BIỂU ĐIỂM
KIỂM TRA HỌC KÌ II MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9 Năm học 2019 - 2020
A Hướng dẫn chung
1 Trên cơ sở Hướng dẫn chấm chung toàn quận, cần có sự thống nhất trong Tổ, nhóm chấm
2 Giáo viên chấm bài kiểm tra HK cần nắm vững Hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh đếm ý cho điểm Do đặc trưng của môn Ngữ văn nên cần chủ động, linh hoạt trong quá trình chấm cho phù hợp
3 Việc chi tiết hóa điểm số của các câu trong Hướng dẫn chấm phải được thống nhất trong
Tổ, nhóm chấm và bảo đảm không sai lệch với tổng điểm của mỗi câu
B Hướng dẫn cụ thể
Phần I (7 điểm) 1
(1.5 điểm)
* Hoàn cảnh sáng tác:
- Năm 1971
- Cuộc kháng chiến chống Mỹ diễn ra ác liệt trên cả hai miền Nam Bắc
0.25 điểm 0.25 điểm
* Ý nghĩa nhan đề:
- Thực: ngôi sao trên bầu trời đêm trong nỗi nhớ của PĐ, ngôi sao trên mũ của người lính Hình ảnh này xuất hiện nhiều lần trong tác phẩm
- Ẩn dụ: vẻ đẹp tâm hồn, phẩm chất của ba cô gái…
- Nhan đề này góp phần bộc lộ tư tưởng chủ đề của tác phẩm: ca ngợi tâm hồn trong sáng hồn nhiên của các
nữ thanh niên xung phong, là biểu tượng cao đẹp của chủ nghĩa anh hùng cách mạng
0.25 điểm 0.5 điểm 0.25 điểm
2
(1.5 điểm)
a.
- Nhân vật tôi được nhắc tới trong đoạn trích là Phương Định
- Lựa chọn ngôi kể thứ nhất này nhằm bộc lộ cảm xúc chủ quan, thể hiện suy nghĩ tình cảm của nhân vật
0.25 điểm 0.5 điểm
b - TP tình thái: thực tình
-Thể hiện tình cảm nể phục, ngưỡng mộ của PĐ dành cho người lính
0.5 điểm 0.25 điểm
Trang 3(3.5
điểm)
Đoạn văn cần đảm bảo những yêu cầu sau:
* Hình thức:
- Đúng kiểu đoạn văn: diễn dịch
- Đủ số câu: 12 câu (+/- 2 câu)
- Diễn đạt: đúng kiểu văn nghị luận, bố cục hợp lý, diễn đạt mạch lạc, liên kết chặt chẽ
1 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm 0.5 điểm
* Nội dung:
- Học sinh triển khai rõ đoạn nghị luận nhằm làm nổi bật chủ đề: Tâm hồn trong sáng của nhân vật Phương Định qua toàn bộ tác phẩm được thể hiện qua những nét chính sau:
+ Ý thức được vẻ đẹp bản thân, nét kiêu ngầm của
cô gái Hà Nội
+ Tâm hồn mộng mơ: thích ngồi bó gối mơ màng, thích ngắm mình trong gương, thích hoài niệm
+ Tinh thần lạc quan, trẻ trung, yêu đời
- Bài viết biết khai thác các yếu tố ngôi kể, kiểu ngôn ngữ, bám sát các hình ảnh, các chi tiết trong tác phẩm.
2 điểm
0.75 điểm 0.75 điểm
0.5 điểm
* Tiếng Việt: sử dụng đúng và chú thích rõ:
- Lời dẫn trực tiếp
- Phương tiện liên kết thuộc phép thế
0.5 điểm
0.25 điểm 0.25 điểm
4
(0.5
điểm)
HS ghi lại được: - Tên tác phẩm
- Tên tác giả
Ví dụ: Tác phẩm Bài thơ về tiểu đội xe không kính
Tác giả Phạm Tiến Duật…
0.25 điểm 0.25 điểm
Phần II (3 điểm) 1
(0.5 điểm)
* Văn bản: Mây và sóng
* Tác giả: R Ta-go
0.25 điểm 0.25 điểm
2
(0.5 điểm)
* Hàm ý: Thể hiện mong muốn được tham gia trò chơi với những người trên mây và những người trong sóng
0.5 điểm
3
(2 điểm)
* Hình thức:
- Học sinh có thể viết dưới dạng đoạn văn hoặc bài văn ngắn
- Đảm bảo độ dài: 2/3 trang giấy thi (dưới 1/2 trang hoặc trên 1 trang: - 0.25 điểm)
- Diễn đạt: lập luận đúng đặc trưng văn nghị luận, mạch ý hợp lý, liên kết chặt chẽ
0.25 điểm
Trang 4* Nội dung: Học sinh cần làm rõ vấn đề nghị luận.
Có nhiều cách triển khai nhưng làm rõ các nội dung chủ yếu sau:
+ Giải thích các vấn đề nghị luận các từ: bản lĩnh, cám dỗ
+ Khẳng định tính đúng đắn của vấn đề nghị luận:
bản lĩnh của mỗi con người có một ý nghĩa vô cùng quan trọng để vượt qua cám dỗ cuộc đời Sự tự tin mạnh mẽ vững vàng sẽ trở thành sức mạnh để con người thành công…
+ Bàn luận: chỉ ra được nếu không có bản lĩnh, con người dễ bị sa ngã, cám dỗ
Học sinh liên hệ rút ra bài học cho bản thân: Nhận thức đúng ý nghĩa của bản lĩnh, sự vững vàng trước thử thách, tin tưởng vào bản thân mình từ đó hành động đúng, học hỏi để phát triển, hoàn thiện và tự tin vào bản
thân, luôn chủ động trước hoàn cảnh
1.75 điểm
0.25 điểm 0.5 điểm
0.5 điểm 0.5 điểm
Trên đây chỉ là những gợi ý có tính chất tham khảo, cần tôn trọng ý kiến của học sinh, khuyến khích những bài làm hay sáng tạo.
- Hết