Tuần 01 Từ ngày 5/9/2016 đến ngày 10/9/2016 Tuần 25 Từ ngày 08/3/2021 đến ngày 13/3/2021 Tiết PPCT 49+50 Thực hành ĐO BƯỚC SÓNG ÁNH SÁNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GIAO THOA I MỤC TIÊU 1 Kiến thức Xác định bước[.]
Trang 1- Tuần: 25 Từ ngày 08/3/2021 đến ngày 13/3/2021
- Tiết PPCT: 49+50
Thực hành
ĐO BƯỚC SÓNG ÁNH SÁNG BẰNG PHƯƠNG PHÁP GIAO THOA
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
- Xác định bước sóng ánh sáng đơn sắc bằng phương pháp giao thoa
- Quan sát hiện tượng giao thoa bằng ánh sáng trắng
2 Kĩ năng
- Rèn luyện kĩ năng sử dụng dụng cụ để tạo hệ vân giao thoa
3 Thái độ
- Hợp tác, tích cực, tự giác trong học tập
- Có tác phong của nhà khoa học
4 Năng lực định hướng hình thành và phát triển cho học sinh
- Năng lực tự học, năng lực đọc và phân tích, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực trình bày
II CHUẨN BỊ
1 Giáo viên
- Làm thử các thí nghiệm trong bài và tính toán sơ bộ kết quả thí nghiệm
- Hình ảnh về ánh sáng, hiện tượng giao thoa và một số cách gây ra hiện tượng giao thoa ánh sáng; sơ
đồ thí nghiệm; hình ảnh về cách đo khoảng vân để mắc ít sai số nhất
2 Học sinh
- Sách giáo khoa, vở ghi, giấy nháp…
III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HỌC SINH
1 Hoạt động dẫn dắt vào bài
2 Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 2.1: Tìm hiểu cơ sở lý thuyết liên quan đến bài thực hành (5 phút)
- Mục tiêu hoạt động: HS nêu được cách xác định bước sóng
- Cách tiến hành hoạt động:
Yêu cầu nêu cơ sở lí thuyết của
việc đo bước sóng ánh sánh bằng
phương pháp giao thoa
Yêu cầu học sinh mô tả vắn tắt
thí nghiệm giáo thoa ánh sáng của
Y-âng
Yêu cầu học sinh cho biết phải đo
các đại lượng nào để xác định
bước sóng của ánh sáng dùng
trong thí nghiệm và nêu công thức
tính bước sóng ánh sáng
Nêu cơ sở lí thuyết của việc đo bước sóng ánh sánh bằng phương pháp giao thoa
Mô tả vắn tắt thí nghiệm giáo thoa ánh sáng của Y-âng
Cho biết phải đo các đại lượng nào để xác định bước sóng của ánh sáng dùng trong thí nghiệm Nêu công thức tính bước sóng ánh sáng
Hai sóng ánh sáng đơn sắc kết hợp giao thoa với nhau thì xảy ra hiện tượng giao thoa sóng ánh sáng Khoảng cách giữa hai vân sáng liên tiếp nhau là i D
a
Với nguồn sáng trắng; nhiều hệ vân giao thoa của các sóng ánh sáng đơn
sắc và chúng không trùng khít nhau
Hoạt động 2.2: Tìm hiểu các dụng cụ thí nghiệm (10 phút)
- Mục tiêu hoạt động: HS chọn được các dụng cụ thí nghiệm
- Cách tiến hành hoạt động:
Giới thiệu các dụng cụ thí
nghiệm:
+ Nguồn phát tia laze S
+ Mặt phẵng màn chắn P có gắn hệ
Nắm các dụng cụ thí nghiệm và cách sử dụng chúng
+ Nắm cách sử dụng
Nguồn phát tia laze (1 – 5 mW) Khe Y – âng: một màn chắn có hai khe hẹp song song, độ rộng mỗi
Trang 2khe Y-âng (có 3 hệ khe Y-âng có a
khác nhau 0,2 ; 0,3 ; 0,4mm)
+ Giá đở có các vít hãm điều chỉnh
được
+ Màn quan sát E
nguồn
+ Đọc được giá trị khoảng cách giữa hai khe khi sử dụng chúng trong thí nghiệm
+ Nắm được cách gắn các dụng cụ trên giá đở và cách điều chỉnh các vít hãm
khe bằng 0,1 mm; khoảng cách giữa hai khe cho biết trước
Thước cuộn 3000 mm
Thước kẹp có độ chia nhỏ nhất 0,02 hoặc 0,05 mm
Giá thí nghiệm
Một tờ giấy trắng
Hoạt động 2.3: Lắp ráp thí nghiệm và tiến hành làm thử thí nghiệm (10 phút)
- Mục tiêu hoạt động: HS lắp ráp được thí nghiệm
- Cách tiến hành hoạt động:
Hướng dẫn học sinh lắp ráp thí
nghiệm
Kiểm tra việc lắp ráp thí nghiệm
của các nhóm
Cho học sinh cắm đèn laze vào
nguồn điện, bật công tắc và điều
chỉnh vị trí của màn chắn, màn
quan sát theo yêu cầu như sgk
Cho học sinh sử dụng một hệ khe
a, đo các đại lượng và tính thử
Lắp ráp thí nghiệm theo
sơ đồ sgk
Chỉnh sửa lại những chổ
bố trí chưa hợp lí
Cắm đèn laze vào nguồn điện, bật công tắc và điều chỉnh vị trí của màn chắn, màn quan sát theo yêu cầu như sgk
Tiến hành đo các đại lượng và thử tính theo các số liệu đo được
Lắp ráp thí nghiệm theo hình
Hoạt động 2.4: Tiến hành thí nghiệm Lấy các kết quả thí nghiệm (20 phút)
- Mục tiêu hoạt động: HS làm được thí nghiệm và lấy được số liệu
- Cách tiến hành hoạt động:
Cho học sinh cắm đèn laze vào
nguồn điện Điều chỉnh vị trí của
màn chắn P và màn quan sát E cho
hợp lí, đo, ghi số liệu của D và i
cho từng hệ khe a khác nhau Mỗi
hệ khe a tiến hành 3 lần với các giá
trị của D khác nhau
Yêu cầu học sinh dọn dẹp các
dụng của thí nghiệm sau khi đã
làm xong thí nghiệm
Cắm đèn laze vào nguồn điện Điều chỉnh vị trí của màn chắn P và màn quan sát E cho hợp lí, đo, ghi số liệu của D và i
Thay hệ khe a khác và tiến hành tương tự Mỗi hệ khe a tiến hành 3 lần với các giá trị của D khác nhau
Tắt công tắc đèn, rút đèn
ra khỏi nguồn, tháo các dụng cụ ra và cất đặt vào nơi qui định
Thực hành với thí nghiệm Young về giao thoa ánh sáng
Hoạt động 2.4: Xử lí kết quả thí nghiệm, làm báo cáo thực hành (45 phút)
- Mục tiêu hoạt động: HS hoàn thành được báo cáo thực hành
- Cách tiến hành hoạt động:
Hướng dẫn học sinh xử lí số liệu,
tính bước sóng ánh sáng của đèn
laze trong từng trường hợp theo số
liệu đo đạt được trong thí nghiệm
Yêu cầu mỗi nhóm làm một bản
báo cáo thực hành theo mẫu sgk
Tính bước sóng ánh sáng của đèn laze trong từng lần làm thí ngiệm
Tính giá trị trung bình của bước sống qua tất cả các lần làm thí nghiệm
Làm bản báo cáo thực hành theo mẫu
Hoàn thành báo cáo theo mẫu SGK
Trang 33 Hoạt động luyện tập
4 Hoạt động vận dụng
5 Hoạt động tìm tòi mở rộng