Tuần 01 Từ ngày 5/9/2016 đến ngày 10/9/2016 Tuần 11 Từ ngày 11/11/2019 đến ngày 16/11/2019 Tiết PPCT 21 Chương III DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU ĐẠI CƯƠNG VỀ DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU I MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Kiến thức[.]
Trang 1- Tuần: 11 Từ ngày 11/11/2019 đến ngày 16/11/2019
- Tiết PPCT: 21
Chương III: DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU ĐẠI CƯƠNG VỀ DÒNG ĐIỆN XOAY CHIỀU
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức
- Phát biểu được định nghĩa dòng điện xoay chiều Viết được biểu thức cường độ tức thời của dòng điện
- Nêu được ví dụ về đồ thị cường độ dòng điện tức thời, chỉ ra được trên đồ thị các đại lượng I0, T
- Phát biểu được định nghĩa và viết được biểu thức của cường độ dòng điện hiệu dụng, điện áp hiệu dụng
2 Kĩ năng
- Giải thích tóm tắt nguyên tắc tao ra dòng điện xoay chiều
3 Thái độ
- Nghiêm túc, cẩn thận, tích cực trong học tập
- Yêu thích khoa học vật lí
4 Năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh:
- Năng lực tự học, năng lực đọc và phân tích, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực trình bày
II CHUẨN BỊ VỀ TÀI LIỆU VÀ PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
Giáo viên: Mô hình máy phát điện xoay chiều
Học sinh: Ôn lại các khái niệm về dòng điện không đổi, dòng điện biến thiên và các tính chất của
hàm điều hòa
III TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG HỌC CỦA HỌC SINH:
1 Hoạt động dẫn dắt vào bài: (5 phút)
- Nhắc lại dòng điện một chiều
- Nêu những hiểu biết về dòng điện xoay chiều
2 Hoạt động hình thành kiến thức:
2.1 Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm dòng điện xoay chiều (10 phút )
- Mục tiêu: HS Phát biểu được định nghĩa dòng điện xoay chiều Viết được biểu thức cường độ tức thời của dòng điện
- Cách tiến hành hoạt động:
Yêu cầu học sinh thực hiện C1
Giới thiệu dòng điện xoay
chiều
Yêu cầu học sinh xác định các
đại lượng trong biểu thức của i
Yêu cầu h/s thực hiện C2, C3
Thực hiện C1
Ghi nhận khái niệm
Xác định các đại lượng trong biểu thức của i
Thực hiện C2, C3
I Khái niệm về dòng điện xoay chiều
Dòng điện xoay chiều là dòng điện có cường độ biến thiên tuần hoàn với thời gian theo quy luật của hàm số sin hay côsin, với dạng tổng quát: i = I0cos(t + ) Trong đó: i là cường độ dòng điện tức thời tại thời điểm t; I0 >
0 là cường độ dòng điện cực đại;
> 0 là tần số góc; T = 2
là
chu kỳ; f =
2
là tần số; (t +
) là pha và là pha ban đầu của
i
2.2 Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên tắc tạo ra dòng điện xoay chiều (10 phút)
- Mục tiêu hoạt động: HS nêu được nguyên tắc tạo ra dòng điện xoay chiều
- Cách tiến hành hoạt động:
Trang 2Vẽ hình 12.2 Dẫn dắt để học
sinh nắm được nguyên tắc tạo ra
dòng điện xoay chiều
Yêu cầu học sinh nhắc lại khái
niệm dòng điện xoay chiều
Xác định từ thông qua mỗi vòng dây và qua cả cuộn dây tại thời điểm t bất kì
Viết biểu thức tính suất điện động cảm ứng trong cuộn dây
Viết biểu thức định luật Ôm cho mạch kín
Nhắc lại khái niệm dòng điện xoay chiều
II Nguyên tắc tạo ra dòng điện xoay chiều
Cho cuộn dây dẹt, hình tròn có
N vòng, mỗi vòng có diện tích S, quay đều với tốc độ góc xung quanh một trục cố định đồng phẵng với cuộn dây đặt trong một từ trường đều B có phương vuông góc với trục quay
Giả sử lúc t = 0 góc hợp giữa pháp tuyến ncủa mặt phẵng chứa cuộn dây và véc tơ cảm ứng
từ B là = 0, tại thời điểm t > 0 thì = t, từ thông qua cuộn dây cho bởi:
= NBScos = NBScost Trong cuộn dây xuất hiện suất điện động cảm ứng: e = -
dt
d = NBSsint
Nếu cuộn dây khép kín có điện trở R thì cường độ dòng điện cho bởi:
i =
R
NBS
sint Đây là dòng điện xoay chiều với tần số góc và cường độ cực đại:
I0 =
R
NBS
2.3 Hoạt động 3: Tìm hiểu các giá trị hiệu dụng (10 phút)
- Mục tiêu hoạt động: HS nêu được công thức liên hệ giữa GTHD và GTCĐ
- Cách tiến hành hoạt động:
Giới thiệu công thức và định
nghĩa cường độ hiệu dụng của
dòng điện xoay chiều
Giới thiệu cách tính giá trị hiệu
dụng của các đại lượng biến
thiên theo hàm sin hay côsin
theo thời gian
Ghi nhận công thức và khái niệm
Ghi nhận cách tính giá trị hiệu dụng của các đại lượng biến thiên theo hàm sin hay côsin theo thời gian
III Giá trị hiệu dụng
1 Cường độ hiệu dụng
Đại lượng I =
2
0
I
được gọi là giá trị hiệu dụng của cường độ dòng điện xoay chiều (cường độ hiệu dụng)
Cường độ hiệu dụng của dòng điện xoay chiều bằng cường độ của một dòng điện không đổi, sao cho khi đi qua cùng một điện trở R thì công suất tiêu thụ trong
R bởi hai dòng điện đó là như nhau
2 Các giá trị hiệu dụng khác
Những đại lượng điện và từ biến thiên theo hàm sin hay côsin theo thời gian đều có giá trị hiệu dụng
Trang 3
Yêu cầu học sinh viết công thức
tính các giá trị hiệu dụng của
điện áp và suất điện động hiệu
dụng của dòng điện xoay chiều
Viết công thức tính các giá trị hiệu dụng của điện áp và suất điện động hiệu dụng của dòng điện xoay chiều
tính theo công thức:
Giá trị cực đại Giá trị hiệu dụng = 2
Điện áp hiệu dụng: U = 0
2
U
Suất động hiệu dụng: E = 0
2
E
Khi tính toán, đo lường, các mạch điện xoay chiều, chủ yếu
sử dụng các giá trị hiệu dụng Các số liệu ghi trên các thiết bị điện đều là các giá trị hiệu dụng
2 Hoạt động luyện tập: (5 phút)
- Nhắc lại trọng tâm của bài: Đặc điểm của dòng điện xoay chiều, giá trị hiệu dụng
4 Hoạt động vận dụng: (3 phút)
- Giải bài tập 4,5 SGK
5 Hoạt động tìm tòi, mở rộng (Giao nhiệm vụ về nhà): (2 phút)
- Tìm hiểu đặc điểm cường độ, điện thế của mạng điện Việt Nam