Giao an sinh hoc 11 bai 31 tap tinh cua dong vat moi nhat cv5512

Tiết 32 Bài 31 TẬP TÍNH ĐỘNG VẬT I MỤC TIÊU bài học Sau bài học này học sinh cần phải 1 Kiến thức + Nêu được một số tập tính của động vật thông qua các ví dụ tự chọn, từ đó nêu lên định nghĩa về tập t[.]

Tiết 32 Bài 31: TẬP TÍNH ĐỘNG VẬT

I MỤC TIÊU bài học: Sau bài học này học sinh cần phải:

1.Kiến thức:

+ Nêu được một số tập tính của động vật thông qua các ví dụ tự chọn, từ đó nêu lên định nghĩa về tập tính động vật

+ Phân biệt các loại tập tính bẩm sinh và tập tính học được trong đời sống cá thể và bầy đàn

+ Phân tích được ý nghĩa của các tập tính đối với đời sống của động vật và cơ

sở thần kinh của các tập tính động vật

2 Kỹ năng : Rèn luyện kỹ năng quan sát, so sánh, tổng hợp

3 Thái độ: Giáo dục ý thức ứng dụng các hiểu biết về tập tính động vật vào đời

sống và sản xuất

4 Phát triển năng lực

a/ Năng lực kiến thức:

- HS xác định được mục tiêu học tập chủ đề là gì

- Rèn luyện và phát triển năng lực tư duy phân tích, khái quát hoá

- HS đặt ra được nhiều câu hỏi về chủ đề học tập

b/ Năng lực sống:

- Năng lực thể hiện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp

- Năng lực trình bày suy nghĩ/ý tưởng; hợp tác; quản lí thời gian và đảm nhận trách nhiệm, trong hoạt động nhóm

- Năng lực tìm kiếm và xử lí thông tin

- Quản lí bản thân: Nhận thức được các yếu tố tác động đến bản thân: tác động đến quá trình học tập như bạn bè phương tiện học tập, thầy cô…

- Xác định đúng quyền và nghĩa vụ học tập chủ đề

- Quản lí nhóm: Lắng nghe và phản hồi tích cực, tạo hứng khởi học tập

II PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC

1.Phương pháp dạy học

- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề…

- Phương pháp dạy học theo nhóm, pp kiểm chứng

2.Kĩ thuật dạy học

-Kỹ thuật tia chớp, kỹ thuật thông tin phản hồi trong dạy học, kỹ thuật động não

III CHUẨN BỊ

- GV: +Chuẩn bị các tranh vẽ hoặc các tấm bảng trong hình 30.1, 30.2, 30.3

SGK nâng cao

+Phiếu học tập, bảng phụ, đèn chiếu

- HS đọc trước bài mới

V Tiến hành bài giảng:

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ:

a Vẽ và trình bày sơ đồ cấu tạo xináp

b Quá trình truyền tin qua xináp diễn ra như thế nào? Tại sao xung thần

kinh được dẫn truyền trong một cung phản xạ chỉ theo một chiều ?

HS: Trả lời

GV: Nhận xét và đánh giá

3 Bài mới:

Họat động của giáo viên Họat động của học sinh Nội dung

A KHỞI ĐỘNG

* Mục tiêu :

- Kích thích học sinh hứng thú tìm hiểu bài mới

- Rèn luyện năng lực tư duy phê phán cho học sinh

* Phương pháp: trò chơi, gợi mở

* Định hướng năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực nhận thức

Để thích ứng với điều kiện sống luôn biến động, ở động vật đã xuất hiện nhiều tập tính Vậy tập tính là gì ? Để hiểu điều này chúng ta sẽ nghiên cứu

ó SP cần đạt sau khi kết thúc hoạt động:

Học sinh tập trung chú ý;

Suy nghĩ về vấn đề được đặt ra;

Tham gia hoạt động đọc hiểu để tìm câu trả lời của tình huống khởi động,

Từ cách nêu vấn đề gây thắc mắc như trên, giáo viên dẫn học sinh vào các hoạt động mới:

Hoạt động hình thành kiến thức.

ĐVĐ: GV giới thiệu sơ lược chương trình sinh 12

B: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

* Mục tiêu :

+ Nêu được một số tập tính của động vật thông qua các ví dụ tự chọn, từ đó nêu lên định nghĩa về tập tính động vật

+ Phân biệt các loại tập tính bẩm sinh và tập tính học được trong đời sống cá thể và bầy đàn

+ Phân tích được ý nghĩa của các tập tính đối với đời sống của động vật và cơ sở thần kinh của các tập tính động vật

* Phương pháp: Thuyết trình , phân tích, giảng bình

* Định hướng năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực nhận thức

- Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm

về tập tính

GV: Treo các tranh lên bảng (31.1

SGK và 30.1, 30.2 30.3 SGK nâng

cao) hoặc dùng đèn chiếu

GV: Hãy quan sát các tranh trên và

nghiên cứu mục I.1SGK từ đó nêu ra

nhận xét chung, ý nghĩa của từng

hiện tượng

GV: Chỉ định một nhóm cử đại diện

trình bày kết quả của nhóm

GV: Nhận xét và rút ra khái niệm

GV: Từ khái niệm hãy cho biết thực

chất của tập tính là gì?

HS: Tự nghiên cứu các hiện tượng và thảo luận trong nhóm, phân tích ý nghĩa của từng hiện tượng đối với đời sống của từng loại động vật, từ đó rút ra nhận xét chung và nêu định nghĩa

HS: Cử đại diện trả lời và các nhóm khác trả lời

HS: Thực chất của

I Khái niệm

1 Hiện tượng:

- Cóc rình mồi

-Đàn ngỗng con chạy theo mẹ

- Đàn vịt chạy theo người mà chúng trông thấy đầu tiên khi mới nở

GV: Vậy tập tính có ý nghĩa gì đối

với động

GV: Như vậy có mấy loại tập tính ?

- Hoạt động 2 : Tìm hiểu các loại tập

tính

GV: Hãy nghiên cứu mục II SGK và

cho biết có mấy loại tập tính ?

GV: Thế nào là tập tính bẩm sinh ?

Đặc điểm?

GV: Cho ví dụ minh họa

GV: Thế nào là tập tính học được ?

GV: Cho ví dụ minh họa

GV: Thế nào là tập tính hỗn hợp ?

GV: Cho ví dụ

GV: Trong ba tập tính nêu ở mục I

SGK, tập tính ở ví dụ nào là tập tính

bẩm sinh, tập tính ở ví dụ nào là tập

tính học được và nêu rõ lý do

GV: Chỉ định nhóm trả lời

GV : Nhận xét và bổ sung

(- 30.1: Tập tính bẩm sinh: Vì không

cần phải qua học tập )

- 30.2: Tập tính hỗn hợp: Vì trong đó

hoạt động rình mồi và phóng lưỡi là

tập tính bẩm sinh nhưng tránh mồi

( tránh xa ong vò vẽ ) lại là tập tính

học được

- 30.3: Tập tính học được :Vì phải

qua học tập mới có

GV: Đặt vấn đề: Trong ví dụ 30.3 có

tập tính là một chuỗi các phản xạ

HS: Trả lời

HS: Trả lời

HS: Trả lời

HS: Cho ví dụ HS: Trả lời

HS:Cho ví dụ HS: Trả lời

HS: Các nhóm thảo luận

HS : Cử đại diện trả lời

2.Khái niệm:(SGK)

3 Ý nghĩa: Giúp động vật tồn tại và phát triễn trước những kích thích của môi trường

II Các loại tập tính

Có hai loại:

- Tập tính bẩm sinh

- Tập tính học được

1 Tập tính bẩm sinh: (SGK)

Ví dụ : Nhện giăng lưới bắt mồi

2 Tập tính học được (SGK)

Ví dụ: Sư tử bắt mồi

- Ngoài hai tập tính trên còn

có tập tính hỗn hợp (bao gồm cả tập tính bẩm sinh và tập tính học được)

VD: Ong làm tổ

người cho rằng đó là tập tính bẩm

sinh ? Vì sao ?

GV: Trong nhiều trường hợp rất khó

phân biệt đó là tập tính bẩm sinh hay

học được Do đó trong một số trường

hợp cụ thể người ta cho rằng việc

phân chia rạch ròi đâu là phần bẩm

sinh đâu là phần học được của một

tập tính nào đó là viêc không nên

làm

GV: Cở sở nào hình thành nên các

tập tính ?

- Hoạt động 3 :Cơ sở thần kinh của

tập tính

GV: Hãy nhắc lại thực chất của tập

tính là gì ?

GV: Nhấn mạnh đó chính là cơ sở

thần kinh của tập tính

GV: Giải thích thêm phản xạ được

thực hiện nhờ cung phản xạ Khi số

lượng các xináp trong cung phản xạ

tăng lên thì mức độ phức tạp của tập

tính cũng tăng lên

GV: Hãy cho biết có mấy loại phản

xạ ? Điểm khác nhau cơ bản giữa

GV: Tập tính bẩm sinh thuộc loại

phản xạ nào ? Có đặc điểm gì ?

GV: Tập tính học được thuộc loại

phản xạ nào ? Có đặc điểm gì ?

HS: Trả lời

HS: Trả lời

HS: Trả lời

HS: Trả lời

III Cơ sở thần kinh của tập tính:

- Cơ sở thần kinh của các tập tính là các phản xạ

-(Kích thích Thụ quan hệ thần kinh  cơ quan thực

GV: Ở động vật có hệ thần kinh dạng

lưới và hệ thần kinh dạng chuỗi

hạch, các tập tính của chúng hầu hết

là tập tính bẩm sinh, tại sao?

GV: Hoàn chỉnh

GV: Tại sao người và động vật có hệ

thần kinh phát triển có nhiều tập tính

học được ?

GV: Bổ sung

GV: Nếu có điều kiện, lưu ý cho học

sinh biết thêm :

+ Kích thích dấu hiệu là gì? ( Kích

thích dấu hiệu là kích thích từ môi

trường làm xuất hiện một tập tính

nào đó ở động vật

+ Cho ví dụ : Rung tổ → Là kích

thích dấu hiệu làm xuất hiện tập tính

há mỏ ở chim con mới nở chưa mở

mắt

+ Tuy nhiên không bất kì kích thích

nào cũng có thể làm xuất hiện tập

tính ở động vật

+ VD : Kích thích mùi từ cơ thể

chim mẹ không phải là kích thích

dấu hiệu làm xuất hiện tập tính há

mỏ ở chim con mới nở

HS: Trả lời

HS: Trả lời

HS: Trả lời

hiện  hành động)

- Các tập tính bẩm sinh là một chuỗi phản xạ không điều kiện kế tiếp nhau, do gen quy định Vì vậy thường bền vững không thay đổi

- Các tập tính học được chính là chuỗi phản xạ có điều kiện do học tập rèn luyện mà có Vì thế dễ thay đổi

- Ở động vật có tổ chức bậc thấp, các tập tính của chúng đều là bẩm sinh vì:

+ Hệ thần kinh có cấu tạo đơn giản

+ Số lượng tế bào thần kinh không nhiều → Khả năng học tập rất thấp, việc học tập

và rút kinh nghiệm rất khó khăn

+ Tuổi thọ rất ngắn không có nhiều thời gian cho việc học tập

- Động vật đặc biệt là người

có hệ thần kinh phát triển thường có tuổi thọ dài cho phép động vật thành lập nhiều phản xạ co điều kiện , hoàn thành các tập tính phức

tạp thích ứng với điều kiện sống rất thuận lợi cho việc học tập và rút kinh nghiệm

C: LUYỆN TẬP

Mục tiêu: - - Luyên tập để HS củng cố những gì đã biết

- Rèn luyện năng lực tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề cho HS

Phương pháp dạy học: Giao bài tập

Định hướng phát triển năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực nhận thức.

Trong các ví dụ sau đây, tập tính nào thuộc tập tính bẩm sinh, tập tính nào thuộc tập tính học được

a Chuồn chuồn bay thấp thì mưa, bay cao thì nắng, bay vừa thì râm

b Hổ rình mồi

c Nai chạy trốn

d Ếch nhái đẻ trứng ở nước

e Mực ống phun mực khi có kẻ thù

f Gà con núp bụng mẹ khi có diều hâu

h Khi nhìn thấy đèn giao thông chuyển sang màu đỏ, những người qua đường dừng lại

D: VẬN DỤNG (8’)

Mục tiêu: -Tạo cơ hội cho HS vận dụng kiến thức và kĩ năng có được vào các tình huống,

bối cảnh mới ,nhất là vận dụng vào thực tế cuộc sống

-Rèn luyện năng lực tư duy, phân tích

Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp

thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan

Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực

sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp

Giao nhiệm vụ cho HS

+ Nhóm 1: sưu tầm hình ảnh, video về tập tính kiếm ăn

+ Nhóm 2: sưu tầm hình ảnh, video về tập tính bảo vệ lãnh thổ.

+ Nhóm 3: sưu tầm hình ảnh, video về tập tính sinh sản

+ Nhóm 4: sưu tầm hình ảnh, video về tập tính di cư

+ Nhóm 5: sưu tầm hình ảnh, video về tập tính xã hội

4 Hướng dẫn học sinh học bài, làm việc ở nhà (2 phút)

GV: Phát phiếu học tập và yêu cầu học sinh trả lời phiếu học GV: Nhận xét, bổ sung và kết luận bằng bảng phụ

Trả lời các câu hỏi ở SGK, đọc trước bài mới

Phiếu học tập

Đáp án và phiếu học tập

Loại tập tính Khái niệm Cơ sở thần

kinh

Tính chất Ví dụ

Tập tính bẩm

sinh

Là những hoạt động cơ bản sinh ra đã có

Phản xạ không điều kiện

Bẩm sinh di truyền, đặc trưng cho loài

do gen quy định

Nhện giăng tơ

Tập tính học

được

Là tập tính được hình thành trong quá trình sống

Phản xạ có điều kiện

Không bền vững, dễ thay đổi

- Hổ rình mồi

- Khỉ dùng

Loại tập tính Khái niệm Cơ sở thần kinh Tính chất Ví dụ

Tập tính bẩm sinh

Tập tính học được

thông qua học

tập và rút kinh

nghiệm

gậy hái quả