Ngày Soạn Tiết 30 Bài 29 ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN TRUYỀN SUNG THẦN KINH I Mục tiêu 1 Kiến thức Vẽ được đồ thị điện thế hoạt động và điền được tên các giai đoạn của điện thế hoạt động vào đồ thị Tr[.]
Trang 1Ngày Soạn:
Tiết 30 Bài 29: ĐIỆN THẾ HOẠT ĐỘNG VÀ SỰ LAN TRUYỀN SUNG THẦN KINH
I Mục tiêu:
1.Kiến thức:Vẽ được đồ thị điện thế hoạt động và điền được tên các giai đoạn của điện
thế hoạt động vào đồ thị
- Trình bày được cơ chế hình thành điện thế hoạt động
- Trình bày được cách lan truyền của điện thế hoạt động trên sơi thần kinh có miêlin
và không có miêlin
2.Kĩ năng: Quan sát sơ đồ
Phân tích sơ đồ, suy luận giải thích
3.Thái độ: Hình thành niềm say mê nghiên cứu sinh học và tạo cảm hứng học
tập
4 Năng lực
a, Năng lực chung
- Năng lực tự học
- Năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực giao tiếp
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tính toán
- Năng lực công nghệ thông tin
b, Năng lực đặc thù
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ sinh học
- Năng lực nghiên cứu và thực hành sinh học
- Năng lực tính toán
- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn sinh học
- Năng lực vận dụng kiến thức sinh học vào cuộc sống
- Năng lực sáng tạo
II Chuẩn bị
Tranh đồ thị điện thế hoạt động ( hình 29.1 SGK)
Tranh sơ đồ cơ chế hình thành điện thế hoạt động ( hình 29.2 SGK)
Trang 2Tranh phóng to sơ đồ lan truyền cuẩ điện thế hoạt động trên sơi thần kinh không có
miêlin và có miêlin ( hình 29 3SGK)
III Tiến trình dạy học
1 Đặt vấn đề
VG: Khi chạm tay vào lửa -> tay ta rụt lại> Dựa vào kiến thức đã học hãy giải thích HS: KT( lửa) tác động vào CQTC ở tay -> xuất hiện xung thần kinh truyền theo dây hướng tâm đến TƯTK -> phát xung thần kinh li tâm truyền theo dây li tâm đến cơ tay -> tay rụt lại
GV: Khi tế bào thần kinh bị kích thích, điện thế nghỉ biến đổi thànhđiện thế hoạt động như thế nào? Bản chất của xung thần kinh là gì? Vì sao nó lan truyền được trôong sơi thần kinh Đó là nội dung bài học hôm nay
3 Nội dung bài mới
Hoạt động của giáo
viên
Hoạt động của học sinh
Nội Dung
GV: Treo tranh vẽ đồ
thị điện thế hoạt động
của tế bào thần kinh
mực ống -> giải thích
GV: cho học sinh
nghiên cứu mục 2 trang
114, nghiên cứu hình
29.2 SGK, trả lời lệnh
trong SGK
GV: bổ sung và giải
thích thêm: sau khi có 1
xung thần kinh đi qua,
tế bào thần kinh thu
nhận được 1 số iôn
HS: nghiên cứu SGK
và làm theo yêu cầu Trình bày,
I Điện thế hoạt động
1 Đồ thị điện thế hoạt động
Khi tế bào thần kinh bị kích thích
-> điện thế nghỉ biến đổi biến đổi thành điện thế hoạt động
-Điện thế hoạt động gồm 3giai đoạn + Mất phân cực ( khử cực)
+ Đảo cực + Tái phân cực
2 chế hình thành điện thế hoạt động
-Khi bị kích thích, màng tế bào trở nên tăng tính thấm với iôn Na+
( cổng Na+mở ) -> Na+ từ ngoài màng vào trong tế bào -> gây mất phân cực và đảo cực( bên trong tế bào trở nên tích điện dương) -Tính thấm của màng tế bào với iôn
Na= chỉ duy trì trong 1 thời gian ngắn rồi giảm xuống -> cổng K mở
Trang 3Na+và mất đi 1 lượng K+
gần như tương ứng Với
1 xung thần kinh đơn lẻ
thì những thay đổi này
không ảnh hưởng đáng
kể đến nồng độ iôn ở
trong cũng như ngoài tế
bào Tuy nhiên có 1 loạt
xung thần kinh thì nồng
độ iôn bị ảnh hưởng ->
bơm Na và K có nhiệm
vụ duy trì các nồng độ
thích hợp
GV: Bản chất của xung
thần kinh là gì?
GV: Cho học sinh đọc
mục 1,2 , nghiên cứu
hình 29.3-29.4 -> yêu
cầu so sánh
+ Đặc điểm sự lan
truyền xung thần kinh
trong sơi không có
miêlin và có miêlin ?
+ Cơ chế
+ Tốc độ lan truền?
GV bổ sing
-Là xung thần kinh -Nó xuất hiện khi tế bào bị kích thích
HS: Trao đổi từng nhóm -> cử đại diện báo cáo
rộg hơn, còn cổng Na đóng lại -> K+
từ trong tế bào ra ngoài dấn đến tái phân cực
II Sự lan truyền xung thần kinh trên sơi thần kinh
-Điện thế hoạt động khi xuất hiện -> gọi là xung thần kinh hay xung điện -Xung thần kinh khi xuất hiện ở nơi
bị kích thíc sẽ lan truyền theo chiều dọc sơi thần kinh
1 Lan truyên xung thần kinh trên sợi thần kinh không có bao miêlin
- Xung thần kinh lan truyền liên tục
từ vùng này sang vùng khác kế bên
- Do mất phân cực, đảo cực, tái phân cực -> liên tiếp hết vùng này sang vùng khác trên sợi thần kinh -Tốc độ lan truyền xung thần kinh nhỏ
2 Lan truyền xung thần kinh trên sơi thần kinh có bao miêlin
- Một số sơi thần kinh có bao miêlin bao quanh -> bao bọc không liên tục
mà ngắt quáng tạo thành các eo Ranvie Màng miêlin có tính cách điện
Trang 4- Xung thần kinh lan truyền theo cách nhảy cóc từ eo Ranvie này sang eo Ranvie khác
-Tốc đọ lan truyền của xung thần kinh trên sơi có miêlin nhanh hơn không có sợi miêlin
4 ủng cố - đánh giá Hướng dẫn học sinh trả lời câu hỏi SGK
5 Bài tập về nhà Chuẩn bị bài TRUYỀN TIN QUA XI NÁP