Tiết 2 BÀI 2 VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG CÂY I MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Kiến thức Mô tả được cơ quan vận chuyển , Thành phần của dịch vận chuyển Động lực đẩy dòng vật chất vận chuyển 2 Kỹ năng Rèn luyện kĩ nă[.]
Trang 1Tiết 2 BÀI 2: VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT TRONG CÂY I.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
- Mô tả được cơ quan vận chuyển ,
- Thành phần của dịch vận chuyển
- Động lực đẩy dòng vật chất vận chuyển
2 Kỹ năng:
Rèn luyện kĩ năng quan sát, phân tích, so sánh
3 Thái độ:
- Giải thích một số hiện tượng liên quan đến vận chuyển các chất trong cây, dẫn đến yêu thích bộ môn
4 Phát triển năng lực
a/ Năng lực kiến thức:
- HS xác định được mục tiêu học tập chủ đề là gì
- Rèn luyện và phát triển năng lực tư duy phân tích, khái quát hoá
- HS đặt ra được nhiều câu hỏi về chủ đề học tập
b/ Năng lực sống:
- Năng lực thể hiện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước nhóm, tổ, lớp
- Năng lực trình bày suy nghĩ/ý tưởng; hợp tác; quản lí thời gian và đảm nhận trách nhiệm, trong hoạt động nhóm
- Năng lực tìm kiếm và xử lí thông tin
- Quản lí bản thân: Nhận thức được các yếu tố tác động đến bản thân: tác động đến quá trình học tập như bạn bè phương tiện học tập, thầy cô…
- Xác định đúng quyền và nghĩa vụ học tập chủ đề
- Quản lí nhóm: Lắng nghe và phản hồi tích cực, tạo hứng khởi học tập
II PHƯƠNG PHÁP, KĨ THUẬT DẠY HỌC
1.Phương pháp dạy học
- Phương pháp đặt và giải quyết vấn đề…
- Phương pháp dạy học theo nhóm, pp kiểm chứng
2.Kĩ thuật dạy học
-Kỹ thuật tia chớp, kỹ thuật thông tin phản hồi trong dạy học, kỹ thuật động não
Trang 2III CHUẨN BỊ
1.Giáo viên:
-Tranh phóng to hình 2.1, 2.2, 2.3, 2 4, 2.5 sách giáo khoa
-Bảng phụ
2 Học sinh:
- Ôn tập lại sự vận chuyển các chất trong cây ở lớp 6
- bút lông, giấy lịch cũ, dùng phiếu học tập để củng cố
IV CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 KIỂM TRA BÀI CŨ:
1 Trình bày cơ chế hấp thụ nước, ion khoáng ở rễ cây
2 Giải thích vì sao các cây sống trên cạn không sống được trên đất ngập mặn
3 Sự hút khoáng thụ đông của tế bào phụ thuộc vào:
A Hoạt động trao đổi chất B Chênh lệch nồng độ ion
C Cung cấp năng lượng D Hoạt động thẩm thấu
4 Sự xâm nhập chất khoáng chủ động phụ thuộc vào:
A Građien nồng độ chất tan B Hiệu điện thế màng
C Trao đổi chất của tế bào D Cung cấp năng lượng
5 Rễ cây trên cạn hấp thụ nước và ion khoáng chủ yếu qua thành phần cấu tạo nào
của rễ
A Đỉnh sinh trưởng B Miền lông hút
C Miền sinh trưởng D Rễ chính
2 Bài mới:
Họat động của giáo viên Họat động của học sinh Nội dung
A KHỞI ĐỘNG
* Mục tiêu :
- Kích thích học sinh hứng thú tìm hiểu bài mới
- Rèn luyện năng lực tư duy phê phán cho học sinh
* Phương pháp: trò chơi, gợi mở
* Định hướng năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực nhận thức
Hãy cho biết quá trình vận chuyển các chất trong cây nhờ vào hệ thống nào?
Học sinh liên hệ lại kiến thức đã học để trả lời, giáo viên dẫn qua bài mới: vậy mạch
Trang 3gỗ, mạch rây có cấu tạo thế nào? Thành phần của dịch mạch gỗ, mạch rây ra sao? Vận chuyển các chất nhờ động lực nào? Để trả lời câu hỏi tiếp mời các em cùng tìm hiểu nội dung bài 2: Vân chuyển các chất trong cây
ó SP cần đạt sau khi kết thúc hoạt động:
Học sinh tập trung chú ý;
Suy nghĩ về vấn đề được đặt ra;
Tham gia hoạt động đọc hiểu để tìm câu trả lời của tình huống khởi động,
Từ cách nêu vấn đề gây thắc mắc như trên, giáo viên dẫn học sinh vào các hoạt động mới: Hoạt động hình thành kiến thức
ĐVĐ: GV giới thiệu sơ lược chương trình sinh 12
B: HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
* Mục tiêu :
- Mô tả được cơ quan vận chuyển ,
- Thành phần của dịch vận chuyển
- Động lực đẩy dòng vật chất vận chuyển
* Phương pháp: Thuyết trình , phân tích, giảng bình
* Định hướng năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực nhận thức
Giáo viên cho học sinh
quan sát hình 21 trả lời
câu hỏi: Hãy mô tả con
đường vận chuyển của
dòng mạch gỗ trong
cây
Giáo viên cho học sinh
quan sát hình 2 2 và trả
lời câu hỏi: hãy trình
bày cấu tạo của mạch
gỗ? tại sao các tế bào
mạch gỗ là các tế bào
chết
Giáo viên cho học sinh
Học sinh trả lời: Dòng mạch gỗ từ rễ qua thân lên lá, qua các tế bào nhu mô ( thịt lá ) ra ngoài qua khí khổng
Học sinh trả lời dựa vào sách giáo khoa và kiến thức đã học: Do chất tế bào đã hoá gỗ
Học sinh điền vào bảng phụ như trên thông qua
I / Dòng mạch gỗ:
1.Cấu tạo mạch gỗ
- Mạch gỗ gồm các tế bào chết: gồm
2 loại quản bào và mạch ống Các
tế bào cùng loại nối kế tiếp nhau tạo thành con đường vận chuyển nước
và các ion khoáng từ rễ lên thân, lá
Chỉ tiêu Quản bào Mạch ống Đường Nhỏ Lớn
kính Chiều
Trang 4phân biệt quản bào và
mạch ống thông qua
bảng phụ:
thảo luận nhóm dài Dài Ngắn
Cách nối Đầu tế bào này nối với đầu tế bào kia Giáo viên: Hãy nêu
thành phần của dịch
mạch gỗ?
Học sinh tham khảo sách giáo khoa để trả lời
2.Thành phần của dịch mạch gỗ Thành phần chủ yếu gồm: nước, các ion khoáng, ngoài ra còn có các chất hữu cơ
Giáo viên: Cho học
sinh quan sát hình 2.3,
2.4 trả lời câu hỏi:hãy
cho biết nước và các
ion được vận chuyển
trong mạch gỗ nhờ vào
những động lực nào?
Học sinh quan sát hình + tham khảo sách giáo khoa trả lời:
3 Động lực đẩy dòng mạch gỗ -Áp suất rễ (lực đẩy )tạo sức đẩy nước từ dưới lên
-Lực hút do thoát hơi nước ở lả -Lực liên kết giữa các phân tử nước với nhau và với thành mạch gỗ tạo thành một dòng vận chuyển liên tục
từ rễ lên lá
Giáo viên: cho học sinh
quan sát hình 2.2 và 2.5
đọc mục II trả lời câu
hỏi sau:
+ Mô tả cấu tạo của
Ống rây?
+ Thành phần dịch của
mạch rây?
+ Động lực vận chuyển
Mỗi nhóm học sinh tìm hiểu một tiêu chí, thảo luận hoàn thành phiếu học tập, giáo viên chỉnh sữa bổ sung sau đó đưa
ra tiểu kết
II / Dòng mạch rây:
1 Cấu tạo của mạch rây -Gồm những tế bào sống, là ống rây và tế bào kèm
-Các ống rây nối đầu với nhau thành ống dài đi từ lá xuống rễ
2 Thành phần dịch mạch rây: Gồm các sản phẩm đồng hoá ở lá như:
+ Sacarozơ, axit amin, vitamin, hoocmon
+ Một số ion khoáng được sử dụng lại
Trang 53 Động lực của dòng mạch rây:
là sự chênh lệch áp suất thẩm thấu giữa cơ quan chứa (lá ), và cơ quan nhận ( mô )
C: LUYỆN TẬP
Mục tiêu: - - Luyên tập để HS củng cố những gì đã biết
- Rèn luyện năng lực tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề cho HS
Phương pháp dạy học: Giao bài tập
Định hướng phát triển năng lực: giải quyết vấn đề, năng lực giao tiếp, năng lực nhận thức.
1/ Mạch gỗ được cấu tạo như thế nào
A / Gồm các tế bào chết
B/ Gồm các quản bào và mạch ống
C/ Các tế bào cùng loại nối với nhau thành những ống dài từ rễ lên thân
D / A, B, C đều đúng
2 / Động lực nào đẩy dòng mạch rây từ lá đến rễ và các cơ quan khác
A / Trọng lực
B / Sự chênh lệch áp suất thẩm thấu
C / Sự chênh lệch áp suất thẩm thấu giữa cơ quan nguồn và cơ quan chứa
D / Áp suất của lá
3 Tế bào mạch gỗ của cây gồm
A, Quản bào và tế bào nội bì B.Quản bào và tế bào lông hút
C Quản bào và mạch ống. D Quản bào và tế bào biểu bì
4 Động lực của dịch mạch rây là sự chênh lệch áp suất thẩm thấu giữa:
A Lá và rễ B Giữa cành và lá C.Giữa rễ và thân D.Giữa thân
và lá
5 Động lực của dịch mạch gỗ từ rễ đến lá
A Lực đẩy ( áp suất rễ)
Trang 6B Lực hút do thoát hơi nước ở lá
C Lực liên kết giữa các phần tử nước với nhau và với thành tế bào mạch gỗ
D Do sự phối hợp của 3 lực: Lực đẩy, lực hút và lực liên kết.
6, Thành phần của dịch mạch gỗ gồm chủ yếu:
A Nước và các ion khoáng B Amit và hooc môn
C Axitamin và vitamin D Xitôkinin và ancaloit
D: VẬN DỤNG (8’)
Mục tiêu: -Tạo cơ hội cho HS vận dụng kiến thức và kĩ năng có được vào các tình
huống, bối cảnh mới ,nhất là vận dụng vào thực tế cuộc sống
-Rèn luyện năng lực tư duy, phân tích
Phương pháp dạy học: Dạy học nhóm; dạy học nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp
thuyết trình; sử dụng đồ dung trực quan
Định hướng phát triển năng lực: Năng lực thực nghiệm, năng lực quan sát, năng lực
sáng tạo, năng lực trao đổi Phẩm chất tự tin, tự lập, giao tiếp
Tìm điểm khác nhau giữa dòng mạch gỗ và mạch rây theo phiếu học tập sau
-Cấu tạo
-Thành phần dịch
-Động lực
E: MỞ RỘNG (2’)
Mục tiêu: Tìm tòi và mở rộng kiến thức, khái quát lại toàn bộ nội dung kiến thức đã học Phương pháp dạy học: Giao nhiệm vụ
Định hướng phát triển năng lực: tự chủ-tự học, tìm hiểu tự nhiên và xã hội, giải quyết
vấn đề
Nếu một ống mạch gỗ bị tắc, dòng nhựa nguyên trong ống đó có thế tiếp tục đi lên được không? Vì sao?
Lời giải:
Trang 7Nếu một ống mạch gỗ bị tắc, dòng nhựa nguyên trong ống vẫn tiếp tục đi lên được Vì các tế bào mạch gỗ xếp sít nhau theo cách: lỗ bên của tế bào này sít khớp với lỗ bên của
tế bào bên cạnh Do vậy, nếu một ống mạch gỗ bị tắc thì dòng nhựa nguyên đi qua lỗ bên sang ống bên cạnh, đảm bảo cho dòng vận chuyển được liên tục
4 Hướng dẫn học sinh học bài, làm việc ở nhà (2 phút)
- Học bài và trả lời các câu hỏi cuối bài
- Chuẩn bị bài mới cho tiết sau