Ngày Soạn Tiết 28 B CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT Bài 26 CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT I MỤC TIÊU BÀI HỌC 1 Kiến thức Nêu được khái niệm cảm ứng, phản xạ ỏ động vật Trình bày được khái niệm cảm ứng ở động vật chưa có hệ th[.]
Trang 1Ngày Soạn:
Tiết 28
B - CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
Bài 26 : CẢM ỨNG Ở ĐỘNG VẬT
I MỤC TIÊU BÀI HỌC
1 Kiến thức
- Nêu được khái niệm cảm ứng, phản xạ ỏ động vật.
- Trình bày được khái niệm cảm ứng ở động vật chưa có hệ thần kinh
- Mô tả được cấu tạo hệ thần kinh dạng lưới và khả năng cảm ứng của động vật có hệ thần kinh dạng lưới
- Mô tả được cấu tạo hệ thần kinh dạng chuỗi hạch và khả năng cảm ứng của động vật có
hệ thần kinh dạng chuỗi hạch
2 Kỹ năng
- Rèn luyện kỹ năng quan sát phân tích tranh vẽ: kỹ năng so sánh
3 Thái độ.
- Xây dựng tình cảm yêu thiên nhiên khi quan sát các hiện tượng cảm ứng của động vật
4 Năng lực
a, Năng lực chung
- Năng lực tự học
- Năng lực tự giải quyết vấn đề và sáng tạo
- Năng lực giao tiếp
- Năng lực hợp tác
- Năng lực tính toán
- Năng lực công nghệ thông tin
b, Năng lực đặc thù
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ sinh học
- Năng lực nghiên cứu và thực hành sinh học
- Năng lực tính toán
- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua môn sinh học
- Năng lực vận dụng kiến thức sinh học vào cuộc sống
- Năng lực sáng tạo
II TRỌNG TÂM BÀI HỌC :
Trang 2Cảm ứng ở động vật có hệ thần kinh dạng lưới và dạng chưỗi hạch.
III PHƯƠNG PHÁP:
Vấn đáp + Thảo luận nhóm
IV CHUẨN BỊ :
Các tranh vẽ phóng to H26.1, H26.2 + Bảng phụ phần 1.2 / III
V HOẠT ĐỘNG DẠY VÀ HỌC
1 Ổn định lớp.
2 Bài mới : Yêu cầu học sinh nhắc lại khái niệm cảm ứng của sinh vật và đặc điểm
của sự cảm ứng ở thực vật Sự cảm ứng ở động vật có gì khác Bài mới
Nội dung 1 : I Khái niệm cảm ứng ở động vật
1 Các hiện tượng sau:
a Trùng giày bơi tới chỗ nhiều O2
b Thuỷ tức co mình khi bị kim
châm
c Khi trời trở rét, mèo có phản ứng
xù lông
được gọi là sự cảm ứng của động
vật.Vậy cảm ứng ở động vật là gì?
Đặc điểm?
GV: Kết luận thành tiểu kết
GV: Trong VD a, b, ĐV trả lời kích
thích từ môi trường thông qua hệ
thần kinh Nên được gọi là phản xạ
Phản xạ là gì? Phản xạ được thực
hiện nhờ các bộ phận nào?
GV: Kết luận thành tiểu kết
2 Yc HS nghiên cứu VD: tay người
chạm lửa thì rụt lại Thụ quan đau ở
tay người; tuỷ sống; cơ tay có vai
trò gì trong hoạt động đó?
GV: Ba bộ phận đó tạo thành một
cung phản xạ.- Tiểu kết
-Cảm ứng ở động vật có tốc độ nhanh
- Hoạt động cảm ứng của động vật
có hệ thần kinh được gọi là phản xạ
- Nghiên cứu SGK & trả lời
1 Cảm ứng ở động vật là gì?
Cảm ứng ở động vật là phản ứng lại các kích thích từ môi trường sống để tồn tại và phát triển
2 Phản xạ.
* Là phản ứng của cơ thể thông qua hệ thần kinh trả lời lại các kích thích bên ngoài hoặc bên trong cơ thể Phản xạ được thực hiện nhờ cung phản xạ
* Cung phản xạ gồm :
- Bộ phận tiếp nhận kích thích ( thụ thể hoặc cơ quan thụ quan)
- Bộ phận phân tích và tổng hợp thông tin
để quyết định hình thức và mức độ phản
Trang 33 Cho HS trả lời các câu lệnh trong
SGK
4 Cho học sinh nêu thêm một số ví
dụ về cảm ứng, phản xạ Phân biệt
cảm ứng, phản xạ
- Trả lời
-Nêu ví dụ, phân biệt
ứng (hệ thần kinh)
- Bộ phận thực hiện phản ứng (cơ, tuyến, )
Nội dung 2 : II Cảm ứng ở động vật chưa có tổ chức thần kinh.
HOẠT ĐỘNG CỦA GV HĐ CỦA HS Nội Dung
1 Yc HS nhận xét về cảm ứng ở
động vật chưa có hệ thần kinh qua
VD:
- Trùng giày bơi tới chỗ nhiều O2
- Trùng biến hình thu chân giả để
tránh ánh sáng
- Trả lời * Động vật đơn bào phản ứng lại các kích
thích bằng chuyển động của cả cơ thể hoặc
co rút của chất nguyên sinh
Nội dung 3: III Cảm ứng ở động vật có tổ chức thần kinh.
1 Cho HS làm việc theo nhóm.
1.1Vẽ bảng sau lên bảng:
ĐV có htk dạng lướiĐV có
htk chuỗi hạch
Dạng ĐV
Cấu tạo HTK
Khả năng cảm ứng
1.2 Treo tranh vẽ H26.1 , H26.2
1.3 Phân nhóm học sinh
1.4.Cho học sinh thảo luận nhóm
và hoàn thành nội dung trên bảng
- Kẻ bảng vào vở
- Quan sát
- Làm việc theo
ĐV có htk dạng lướiĐV có htk chuỗi hạch
Dạng ĐV Cơ thể có đối xứng toả tròn thuộc ngành ruột khoang Cơ thể có đối xứng 2 bên thuộc Giun dẹp, Giun tròn, Chân khớp
Cấu tạo HTK Các tế bào thần kinh nằm rải rác trong cơ thể và liên hệ với nhau qua các
Trang 4vào vở bằng cách phân tích tranh
và nghiên cứu SGK
1.5 Gọi học sinh trình bày
1.6 Treo bảng phụ Tiểu kết
2 Cho HS nêu và phân biệt vài
dạng ĐV có HTK lưới và chuỗi
hạch
3 Cho HS trả lời các câu lệnh
trong SGK
4 HTK dạng lưới và dạng chuỗi
hạch, dạng nào tiến hoá hơn? Tại
sao?
GV: Bổ sung , hoàn thiện,
5 Cách thức phản xạ của ĐV có
HTK dạng nào chính xác hơn? Tại
sao?
GV: Bổ sung, hoàn thiện
nhóm
- Trình bày
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
- Trả lời
sợi thần kinh tạo thành mạng lưới tế bào thần kinh Các tế bào thần kinh tập trung thành hạch tk Các hạch được nối với nhau bởi các dây thần kinh tạo thành chuỗi hạch Mỗi hạch là trung tâm điều khiển hoạt động một vùng cơ thể
Khả năng cảm ứng - Các tế bào cảm giác
bị kích thích mạng lưới thần kinh các biểu mô cơ ĐV co mình lại để tránh kích thích
- Tiêu tốn nhiều năng lượng - Sự phản ứng trả lời ở từng bộ phận (định khu)
- Ít tiêu tốn năng lượng
C Củng cố: Học sinh chọn câu trả lời đúng:
Câu 1: Hiện tượng nào sau đây KHÔNG phải là một phản xạ:
A Khi trời rét, chim xù lông B Người tiết nước bọt khi thấy chanh
C Phản ứng co một bắp cơ ếch tách rời khi bị kích thích
D Gà mẹ xù lông ấp con khi nhận thấy có nguy hiểm
Câu 2: Khi dùng một chiếc kim nhọn châm vào thuỷ tức, nó sẽ:
A Co toàn thân lại B Co phần bị kích thích.
C Điểm bị kích thích phản ứng D Tránh đi nơi khác
Câu3: Động vật có hệ thần kinh dạng chuỗi hạch phản úng lại kích thích theo hình thức:
A Co rút chất nguyên sinh B Phản xạ.
Trang 5C Tăng co thắt cơ thể D Chuyển động cả cơ thể.
D Hướng dẫn về nhà.
- Trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK
- Đọc phần tiếp theo của bài