Những ảnh hưởng của nhóm bạn không chính thức tới quá trình cải tạo của trẻ vị thành niên phạm pháp trong trường giáo dưỡng

Báo cáo thực tập: Những ảnh hưởng của nhóm bạn không chính thức tới quá trình cải tạo của trẻ vị thành niên phạm pháp trong trường giáo dưỡng

mục lục

phần I - những vấn đề chung

I.Lí do chọn đề tài.

II.Mục đích nghiên cứu.

III.Nhiệm vụ nghiên cứu.

IV.Đối tợng-khách thể và vi nghiên cứu.

V.Giả thiết nghiên cứu.

VI.Phơng pháp nghiên cứu.

phần ii - nội dung nghiên cứu

Chơng I - Một số vấn đề lí luận cơ bản

I.Tìm hiểu các khái niệm

1.Khái niệm hóa

2.Khái niệm nhóm không chính thức

3.Khái niệm tội phạm

4.Khái niệm trẻ vị thành niên và trẻ thành niên phạm pháp

II Tìm hiểu về quá trình cải tạo của ngời phạm tội nói chung và quá trình cải tạo của trẻ vị thành niên phạm pháp nối riêng

1.Quá trình cải tạo của ngời phạm tội

2.Quá trình cải tạo của trẻ vị thành niên tại trờng giáo dỡng

Chơng II - Kết quả nghiên cứu thực tiễn.

I Tìm hiểu về bản thân và nhóm bạn không chính thức của trẻ vị thành niên phạm pháp tại trờng giáo dỡng.

1.Thực trạng của nhóm bạn không chính thức trong trờng

2.Trình độ của trẻ vị thành niên phạm pháp

3.Nơi c trú của trẻ vị thành niên phạm pháp

II Những ảnh hởng của nhóm bạn không chính thức tối quá trình cải tạo của trẻ vị thành niên phạm pháp trong trờng giáo dỡng.

1 ảnh hởng của nhóm bạn không chính thức tới sự tuân thủ kỷ luật củatrờng

2 ảnh hởng của nhóm bạn không chính thức tới tham gia của các emvào hoạt động ,phong trào của trờng

3 ảnh của nhóm bạn không chính thức tới sự phấn đấu vơn lên tronghọc tập và vơn lên trong học tập và lao động của các em

III Những nhận thức của các em sau khi vào trờng giáo dỡng.

Chơng III - Kết luận và kiến nghị.

I Kết luận.

II Kiến nghị.

lời nói đầu

"Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai "

Vâng, trẻ em là tơng lai của đất nớc, là thế hệ sẽ tiếp nhận thế giới này từtay của chúng ta Những thế giới nay sẽ đi về đâu khi mà trong những nămgần đây, tình trạng phạm pháp ở trẻ vị thành niên ngày càng gia tăng

Tại sao lại xảy ra tình trạng này? Thực sự chúng ta đã quan tâm tới vấn

đề này cha? Có rất nhiều nhà khoa học, nhiều nghành khoa học nh: Tâm lý

học, Xã hội học… Với nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu về nguyên Với nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu về nguyênnhân dẫn tới tình trạng phạm tội của trẻ vị thành niên Họ đã tìm ra nhiềuphơng thức để ngăn chặn vấn đề này và một trong những cách thức mà họ

đa ra là phải giáo dục cải tạo lại những em đã lơ bớc vài con đờng phạmpháp để đa các em trở lại với cuộc sống bình thờng

Trong khuôn khổ của một báo kiến tập, tôi chỉ tập trung đi sâu và tìmhiểu một khía cạnh nhỏ, đó là ảnh hởng của nhóm bạn không chính thức tớiquá trình cải taọ của trẻ vị thành niên pháp tại trờng giáo dỡng

Nhân đây cũng xin trân thành cảm ơn sự hớng dẫn tập tình của thầygiáo Nguyễn Hồi Loan, tập thể ban giám hiệu trờng giáo dỡng số II - Ninhbình và toàn thể các bạn học sinh trong trờng đã giúp chúng tôI hoàn thànhtốt đề tài này

phần I - những vấn đề chung

I lí do chọn đề tàI:

Trẻ em, đó là tơng lai của đất nớc, giáo dục đào tạo thế hệ trẻ là nhiệm

vụ quan trọng hàng đầu của mọi quốc gia Nhng hiện nay, ở nớc ta cũng nh

ở trên thế giới, tình trạng trẻ em vị thành niên phạm pháp đang có xu hớngngày càng gia tăng về cả số lợng và hình thức phạm tội ngày càng nguyhiểm

Theo số liệu báo cáo của bộ t pháp đợc trình bày tại hội nghị t vấn khuvực Đông Nam á và Thái Bình Dơng về công ớc quyền trẻ em tại Hà Nộitháng 4-1994, tỉ lệ trẻ em vị thành niên phạm tội tronh tổng số các vụ ánhình sự chiếm khoảng 13%

Vậy, làm thế nào để làm giảm sự gia tăng tỉ lệ trẻ vị thành niên phạmtội là một vấn đề khó khăn và cần sự hợp tác của nhiều ngành và sự ủng hộcủa toàn xã hội

Nhng bên cạnh đó, chúng ta cũng cần phải quan tâm tới việc làm thế nào

để giáo dục những em đã lỡ bớc chân vào con đờng phạm tội, đa các em trở

về với cuộc sống bình thờng để sau này các em có thể trở thành một côngdân tốt giúp ích cho xã hội

Nhận thấy đợc tầm quan trọng của vấn đề này, Đảng và Nhà nớc ta đãlập ra các trờng giáo dỡng nhằm giáo dục và cải tạo những trẻ vị thành niênpháp

Trong quá trình giáo dục cải tạo, cố rất nhiều yếu tố tác động, ảnh ởng tới các em trong đó không thể không kể đến yếu tố nhóm bạn khôngchính thức

Do nhận thấy sự ảnh hởng của nhóm bạn không chính thức tới các em làrất lớn

nên tôi đã chọn đề tài này nhằm tìm hiểu sự ảnh hởng của nhóm bạn khôngchính thức tới quá trình cải tạo của trẻ của trẻ vị thành niên phạm pháp tạitrờng giáo dỡng Qua đó có thể tìm ra biện pháp để thúc đẩy phát huy mặttích cực và hạn chế hởng xấu của nhóm bạn không chính thức tắc tới quátrình cải tạo ở trờng của trẻ vị thành niên phạm pháp

II Mục đích nghiên cứu:

Mục đích nghiên cứu của đề tài này là: Trên cơ sở lí luận về tâm lí họctội phạm đã có, tôi đi sâu vào tìm hiểu sự tác động của nhóm bạn khôngchính thức tới quá trình cải tạo của trẻ vị thành niên phạm pháp tại trờng.Thông qua những nghiên cứu đó, xem xét mức đọ ảnh hởng tích cực và tiêucực của nhóm bạn không chính thức tới quá trình cải tạo của trẻ vị thànhniên phạm pháp tại trờng giáo dỡng

III Nhiệm vụ nghiên cứu:

1 Tìm hiểu thực trạng của nhóm bạn không chính thức mà trẻ vị thànhniên phạm tội tham ra sau khi vào trờng

2 ảnh hởng của nhóm không chính thức tới quá trình cải tạo của trẻ vịthành niên phạm pháp tại trờng

IV Đối tợng - Khách thể và phạm vi nghiên cứu:

1 Đối tợng nghiên cứu:

ảnh hởng của nhóm bạn không chính thức tới quá trình cảI tạo củatrẻ vị thành niên phạm pháp

2 Khách thể nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu:

100 trẻ vị thành niên tại trờng giáo dỡng số II - Ninh Bình lứa tuổi từ

12 đến dới 18 tuổi

V Giả thuyết nghiên cứu:

Các cá nhân muốn tồn tại và phát triển thì không thể tách rời mình rakhỏi nhóm, tập thể Và nhóm luôn luôn có những tác động rất lớn tới cánhân Sự tác động của nhóm bạn không chính thức tới quá trình cải tạo củatrẻ vị thành niên phạm pháp tại trờng giáo dỡng là rất lớn Nhóm bạnkhông chính thức tác động một cách tích cực tới quá trình cải tạo của các

em, tạo cho các em những động lực để phấn đáu vơn lên trong thời gian ởtrờng

VI Phơng pháp nghiên cứu:

1 Phơng pháp điều tra bằng bảng hỏi (anket): Đây là phơng pháp chínhnhằm thu thập các thông tin, số liệu nghiên cứu

2 Phơng pháp phỏng vấn sâu: Là phơng pháp dùng để thu thập bổ sungthêm các thông tin và làm sáng tỏa những thông tin, vấn đề mà phơng phápanket cha thu thập đợc

3 Phơng pháp quan sát: Quan sát các cử chỉ,hành vi,cách ứng xử củacác em trong quá trình sinh hoạt,lao động, học tập ở trờng

4 Phơng pháp nghiên cứu tài liệu:

Nghiên cứu các bản tự thuật của các em để bổ xung, đối chiếu nhữngthông tin cho đề tài

Nghiên cứu đọc sách tham khảo, báo cáo của giáo viên trong trờng đểlàm cơ sở lí luận, thực tiễn

5 Phơng pháp toán thống kê: Dùng để xử lí số liệu thu thập đợc ở

ph-ơng pháp điều tra bằng bảng hỏi

phần ii - nội dung nghiên cứu

chơng I - một số vấn đề lí luận cơ bản

I Tìm hiểu các khái niệm:

1 Khái niệm nhóm:

Nhóm là một tập hợp ngời nhất định liên kết với nhau trong một hoạt

động chung, cùng chung mục đích và tồn tại trong một thời gian nhất định

Do yêu cầu và mục đích của đề tài nên tôi chỉ đi sâu nghiên cứu nhómnhỏ Theo Moreno thì nhóm nhỏ có thành viên đông nhất cũng chỉ khoảng30-40 ngời, và thờng thì nhóm nhỏ giao động từ 3 đến 7 ngời

Nhóm nhỏ trớc hết là một nhóm xã hội Nhóm nhỏ tồn tại và hoạt độngmột cách thực tế khách quan trong mọi thời đại Sự xuất hiện nhóm nhỏ th-ờng gắn liền với các yếu tố khách quan do sự phân công lao động xã hội vàthực hiện hoạt động xã hội một cách nhất định Các mối quan hệ trongnhóm mang tính trực tiếp, ổn định Sự tơng đồng tâm lý và phối hợp hành

động trong nhóm nhỏ mang tính bền vững tin tởng hòa hợp các thành viên.Trong nhóm các chuẩn về hành vi, các quy chế và một số các giá trị khác đ-

ợc chính các thành viên và lãnh đạo nhóm xây dựng nên

Do đó, nhóm nhỏ còn đợc gọi là nhóm tâm lí

Vậy nhóm nhỏ là một tập hợp ngời nhất định, có quan hệ trực tiếp qualại với nhau thờng xuyên, liên kết với nhau trong một hoạt động chung, tồntại trong một khoảng thời gian và không gian nhất định

Nhóm bạn bè không chính thức là một tập hợp ngời có mối quan hệqua lại giữa các thành viên với nhau,giữa từng thành viên với nhóm Nhữngthành viên của nhóm không chính thức thờng có cùng sở thích, nguyệnvọng, mục đích chung, tự bầu ra thủ lĩnh nhóm và không bị ràng buộc vềmặt pháp lý và thời gian Nhóm không chính thức khác với nhóm chínhthức ở chỗ:Nhóm chính thức đợc xã hội thừa nhận, còn nhóm hình thành là

do sự tự nguyện của các thành viên

Do các đặc điểm về độ tuổi, trẻ vị thành niên có nhu cầu giao tiếp rất lớn

và sự liên kết của nhóm bạn không chính thức ở các em là rất cao, các emsẵn sàng làm mọi việc vì bạn bè và luôn muốn tự khẳng định mình trớc bạn

bè… Với nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu về nguyên

ở độ tuổi này các em rất coi trọng bạn bè và chịu ảnh hởng rất lớn từnhóm bạn không chính thức

3 Khái niệm tội phạm:

ở chơng III- đIều 8 của bộ luật hình sự nớc Cộng Hòa Xã Hội ChủNghĩa Việt Nam ghi rõ : "Tội phạm là hành vi nguy hiểm cho xã hội đợcquy định trong bộ luật hình sự do ngời có năng lực trách nhiệm hình sự thựchiên một cách cố ý hoặc vô ý xâm phạm độc lập chủ quyền thống nhất toànvẹn lãnh thổ của tổ quốc, xâm phạm chế độ nhà nớc xã hội chủ nghĩa, chế

độ kinh tế và sở hữu xã hội chủ nghĩa, xâm phạm tính mạng, sức khỏe,danh dự,nhân phẩm,tự do, tài sản, các quyền và lợi ích hợp pháp khác củacông dân, xâm phạm những lĩnh vực khác của trật tự pháp luật xã hội chủnghĩa

4 Khái niệm trẻ vị thành niên và trẻ vị thành niên phạm pháp:

Ngời cha thành niên (vị thành niên) là ngời đang ở lứa tuổi trởng thành

đầy đủ về khía cạnh tâm sinh lí và xã hội ở lứa tuổi này, cơ thể cha pháttriển hoàn chỉnh, còn bồng bột, thiếu chín chắn cha hiểu biết về con ngời,cha có ý thức rõ rệt về trách nhiệm của mình với gia đình, xã hội, cha cókhả năng độc lập về kinh tế… Với nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu về nguyên

Ngời cha thành niên là ngời đang ở lứa tuổi hạn chế về t duy, nhận thức,cha có khả năng đánh giá đầy đủ các hiện tợng, sự việc, thiếu kinh nghiệmsống

Điều 20 - Bộ luật dân sự ghi: " Ngời thành niên là ngời đủ 18 tuổi Ngờicha đủ 18 tuổi là ngời cha thành niên "

Trẻ vị thành niên phạm tội là những ngời cha đủ 18 tuổi mà có nhữnghành vi vi phạm pháp luật Theo điều 58-Bộ luật hình sự nớc Cộng Hòa XãHội Chủ Nghĩa Việt Nam thì những ngời từ 14 đến dới 18 tuổi là trẻ vịthành niên

II Tìm hiểu về quá trình cải tạo ngời phạm tội nói chung và của trẻ vị thành niên phạm tội nói riêng.

1 Quá trình cải tạo của ngời phạm tội.

Ngời phạm tội phải thực hiện một số công việc nào đó mà pháp luậtbuộc họ phải thi hành nhằm giúp họ nhận ra những sai lầm của mình, nhậnthức đúng về pháp luật, các chuẩn mực xã hội, giúp họ hiểu rằng cần phảituân thủ pháp luật các chuẩn mực xã hội … Với nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu về nguyên qua đó giúp họ uấn nắn lạị

những hành vi, nhận thức lệch lạc giúp họ trở thành một công dân lơngthiện để khi họ trở về với cuộc sống xã hội của họ có thể hòa nhập đ ợc vớicuộc sống.Đó chính là quá trình cải tạo ngời phạm tội.

Có thể hiểu ngắn gọn rằng qua trình cải tạo ngời phạm tội là quá trình đamột ngời từ xấu thành tốt, từ là một kẻ nguy hiểm cho xã hội trở thành mộtngời có ích cho xã hội

Quá trình cải tạo không chỉ giúp cho ngời phạm tội hiểu ra lỗi lầm màcòn giúp ngời phạm tội, chuẩn bị cho họ một số điều kiện cần thiết để họ cóthể hòa nhạp với cuộc sống trong cộng đồng xã hội và đóng góp công sứcmình cho đất nớc

2 Quá trình cải tạo của trẻ vị thành niên phạm tội ở trờng giáo ỡng:

Mặc dù là những kẻ phạm pháp nhng do các em còn đang ở độ tuổi vịthành niên và dợc coi là cha đủ năng lực hành vi chịu trách nhiệm trớc cáchành vi của mình nên quá trình cải tạo của các em cũng có những nét khácbiệt so với những ngời đã thành niên Nhng mục đích cuối cùng cũng vẫn làgiúp cho các em nhận ra những lỗi lầm,hành vi sai sót của mình

ở trờng giáo dỡng, trong quá trình cải tạo của mình các em vẫn đợc

đảm bảo quyền cơ bản của trẻ em nh: quyền đợc đi học, quyền đợc yêu

th-ơng, chăm sóc, quyền đợc vui trơi giải trí … Với nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu về nguyênNhng bên cạnh đó các em cũngphải thực hiện các nghĩa vụ của mình nh: phải tôn trọng kỷ luật của trờng,phải tích cực phấn đấu vơn lên trong học tập, lao động… Với nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu về nguyênđể có thể trở thànhmột ngời tốt

Nói tóm lại, quá trình cải tạo trẻ vị thành niên trong trờng giáo dỡngchính là quá trình lao động, học tập,sinh hoạt,vui chơi … Với nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu về nguyêncủa các em trongtrờng và thông qua những quá trình đó uốn nắn làm thay đỏi những hành vi,nhạn thức sai lệch của các em, tạo ở các em những phẩm chất cần có củamột ngời con ngoan, trò giỏi

3 ảnh hởng của nhóm bạn không chính thức tới quá trình cải tạo trẻ vị thành niên phạm pháp ở trờng giáo dỡng.

Trong quá trình cải tạo ở trờng có rất nhiều yếu tố ảnh hởng tới các em

nh gia đình, nhà trờng, thầy cô giáo… Với nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu về nguyênTrong đó nhóm bạn không chính thức

là một yếu tố tác động rất lớn tới sự tiến bộ của các em trong trờng

Trong độ tuổi này, ở các em đang có sự biến đổi rất lớn về tâm sinh lý,

sự biến đổi mang tính bớc ngoặt về sinh học: Sự hoạt động mạnh của cáctuyến nội tiết, tuyến sinh dục … Với nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu về nguyênKéo theo đó là sự thay đổi về mặt tâm lý.ởcác em phát triển mạnh nhu cầu về giao tiếp,tạm thời không ổn định về mặttâm lý rất rễ bị khủng hoảng ý thức tự khẳng định mình và muốn đợc tôntrọng rất cao Nhất là, các em trong độ tuổi này rất dễ bị tác động bởi nhómbạn không chính thức

Các em đã tự ý thức, tự đánh giá đợc về bản thân, về hành vi của mình

nh-ng rất rễ bị lôi kéo,rủ rê của bạn bè, dễ tự ái,dễ bị khiêu khích … Với nhiều cônh-ng trình nh-nghiên cứu tìm hiểu về nh-nguyên

Do nhu cầu tự khẳng địng mình phát triển mạnh, muốn đợc ngời kháctôn trọng nên các em luôn tìm mọi cách để chứng minh chứng tỏ mình vớingời khác đặc biệt là ngời lớn các em luôn muốn ngời lớn coi mình là mộtngời đã trởng thành

Với những đặc điểm tâm sinh lý đó, các em rất rễ bị tác động, ảnh hởngbởi các yếu tố môi trờng bên ngoài nhất là nhữnh tác động của nhóm bạnkhông chính thức ở độ tuổi này các em rất chú ý tới những nhận xét đánhgiá của ngời khác nhất là của bạn bè, các em luôn có nhu cầu giao lu vớibạn bè cùng trang lứa,thích bắt trớc,học hỏi từ bạn bè

Trẻ vị thành niên phạm pháp trong trờng giáo dỡng, mặc dù là những

đứa trẻ h, trẻ phạm pháp nhng ở các em vẫn mang những đặc điểm tâm lýcủa lứa tuổi Với môi trờng là nơi tập trung của những trẻ h, trẻ phạm phápthì nếu để các em tự do kết bạn, không có các cách thức tác động điềuchỉnh thì sẽ không thể tránh khỏi sự tác động xấu giữa các em Nhng do

đang ở trong trờng, dới sự giám sát quản lý chặt chẽ của nhà trờng, với sựquan tâm tận tình của thầy cô giáo cùng một số các biện pháp ngăn trặn nh:chia tách các em vào các đội hợp lý tránh để những em có xu hớng tiêu cựcchống đối có thể tụ tập đợc với nhau … Với nhiều công trình nghiên cứu tìm hiểu về nguyên Nên nhà trờng đã hớng đợc cácnhóm theo chiều hớng tích cực,có những ảnh hởng tốt tới các em trongnhóm và giáo dục cải tạo thông qua nhón bạn bè cũng là một phơng pháp

để nhà trờng giáo dục cải tạo các em

chơng ii - kết quả nghiên cứu thực tiễn

I Tìm hiểu về bản thân và nhóm bạn không chính thức trẻ vị thành niên tham gia trong trờng giáo dỡng.

1.Thực trạng của nhóm không chính thức trong trờng.

Mặc dù quản thúc ở trong trờng nhng các em vẫn có một nhu cầu rất lớn

về giao lu,giao tiếp với bạn bè

Theo số liệu điều tra tại trờng giáo dỡng số II - Ninh Bình của tôi trên

100 học sinh của trờng thì có tới 97% các em đều có tham gia vào cácnhóm bạn và chỉ có 3 trờng hợp các em trả lời rằng mình không tham giavào nhóm bạn thân nào cả Điều này cho thấy nhu cầu kết bạn ở các em làrất lớn Và nhu cầu để chọn bạn chơi thì các em thờng chọn những ngời bạn

nh thế nào? Để tìm hiểu vấn đề này chúng tôi đặt câu hỏi: Nhóm bạn thâncủa em gồm những ngời :

Và chúng tôi thu đợc kết quả là:

- 58 em chiếm 60% chọn đáp án là cùng quê

- 24,8% chọn đáp án là có hoàn cảnh gia đình giống nhau

- Còn lạị 15,2% các em chọn là có sở thích hoặc là có quen biếttrớc khi vào trờng và nhóm bạn thân của các em thờng có số thành viên chủyếu từ 3 đến 7 ngời chiếm 62%

- Còn về mối quan hệ của các thành viên trong nhóm thì các

em rất quan tâm tới nhau Để tìm hiẻu mối quan hệ giữa các thành viêntrong nhóm chúnh tôi đã thu đợc kết quả sau:

Không quantâm đến nhau