ĐỀ SỐ 3 I Trắc nghiệm khách quan (4,0 điểm) Khoanh tròn chữ cái trước câu trả lời đúng Câu 1 Những nhân vật lịch sử nào được đề cập đến trong câu đố dân gian dưới đây? “Ngàn năm trang sử còn ghi Mê Li[.]
Trang 1ĐỀ SỐ 3
I Trắc nghiệm khách quan (4,0 điểm)
Khoanh tròn chữ cái trước câu trả lời đúng
Câu 1: Những nhân vật lịch sử nào được đề cập đến trong câu đố dân gian dưới đây?
“Ngàn năm trang sử còn ghi
Mê Linh, sông Hát chỉ vì non sông Chị em một dạ một lòng Đuổi quân Tô Định khỏi vùng biên cương?”
A Lê Chân và Triệu Thị Trinh B Trưng Trắc và Trưng Nhị
C Phạm Thị Uyển và Bùi Thị Xuân D Lê Thị Hoa và Lê Chân
Câu 2: Địa danh nào gắn liền với sự hi sinh của Hai Bà Trưng?
Câu 3: Chính quyền đô hộ mở trường dạy chữ Hán, đưa Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo và luật lệ tập
quán Hán du nhập vào nước ta nhằm mục đích gì?
C Truyền bá tư tưởng tiến bộ Việt Nam D Phát triển văn hóa cho người Việt
Câu 4: Nội dung nào dưới đây không phản ánh đúng về cuộc khởi nghĩa của Bà Triệu (248)?
A Thể hiện lòng yêu nước, ý chí bất khuất chống ngoại xâm
B Diễn ra sôi nổi nhưng cuối cùng thất bại, bị đàn áp dã man
C Lôi cuốn sự tham gia của đông đảo các tầng lớp nhân dân
D Giành thắng lợi, mở ra thời kì mới cho lịch sử dân tộc
Câu 5: Tên nước Vạn Xuân phản ánh khát vọng gì của Lý Bí?
A Mong ước về một đất nước hùng cường, trường tồn
B Mong ước về sự lan tỏa mạnh mẽ văn hóa Việt
C Khát vọng xây dựng một đất nước yên bình
D Khát vọng xây dựng nước Việt hùng mạnh hơn nhà Lương
Câu 6: Nhân vật lịch sử nào được đề cập đến trong câu đố dân gian dưới đây?
“Lấy Dạ Trạch làm nơi kháng chiến
Mơ ngày về đánh chiếm Long Biên Nhiều năm kham khổ liên miên Hỏi ai ngang dọc khắp miền sậy lau?”
Trang 2A Lý Nam Đế B Mai Hắc Đế
Câu 7: Nội dung nào dưới đây không đúng khi nhận xét về các cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân
dân Việt Nam trong những thế kỉ I - IX?
A Diễn ra liên tục trong một thời gian dài B Qui mô rộng lớn, quyết liệt
C Thu hút đông đảo nhân dân tham gia D Tất cả các cuộc khởi nghĩa đều thất bại Câu 8: Nội dung nào dưới đây không phản ánh đúng đời sống văn hóa của cư dân Cham-pa từ thế kỉ
II đến thế kỉ X?
A Tục xăm mình, chôn cất người chết B Theo đạo Bà La Môn và đạo Phật
C Có tục hỏa táng người chết D Ở nhà sàn và ăn trầu cau
II Tự luận (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Trình bày những biểu hiện mới trong sản xuất nông nghiệp của Việt Nam từ thế kỉ I đến thế kỉ VI Vì sao nhà Hán giữ độc quyền về sắt?
Câu 2 (4,0 điểm): Quan sát các hình ảnh dưới đây và trả lời câu hỏi:
a Hai bức tranh trên phản ánh về những cuộc khởi nghĩa chống ngoại xâm nào trong lịch sử dân tộc Việt Nam? Trình bày nét chính về những cuộc khởi nghĩa trên theo các nội dung: thời gian diễn ra; đối tượng đấu tranh; người lãnh đạo; lực lượng tham gia; kết quả
b Nêu một số câu ca dao về hai cuộc khởi nghĩa trên
Trang 3ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 3
I Trắc nghiệm khách quan (4,0 điểm)
Mỗi đáp án đúng được 0,5 điểm
Bảng đáp án:
1 - B 2 - B 3 - B 4 - D 5 - A 6 - D 7 - D 8 - A
Hướng dẫn trả lời câu hỏi khó:
Câu 4:
- Mội số nét nổi bật về cuộc khởi nghĩa Bà Triệu:
+ Thể hiện lòng yêu nước, ý chí bất khuất đấu tranh chống ngoại xâm của nhân dân Việt Nam
+ Diễn ra sôi nổi, quyết liệt nhưng cuối cùng thất bại, bị giặc Ngô đàn áp dã man
+ Lôi cuốn sự tham gia của đông đảo các tầng lớp nhân dân
- Nội dung đáp án D không phản ánh đúng về khởi nghĩa Bà Triệu, vì: cuộc khởi nghĩa do Bà Triệu lãnh đạo đã không giành được thắng lợi, bị giặc Ngô đàn áp dã man
=> Chọn đáp án D
Câu 6:
- Nội dung câu đố dân gian trên đã cung cấp nhiều dữ liệu quan trọng về Triệu Quang Phục:
+ Triệu Quang Phục (con của Triệu Túc) là người có công lớn trong cuộc khởi nghĩa Lí Bí và được Lí
Bí rất tin cậy Sau thất bại ở hồ Điển Triệt, ông được Lý Nam Đế trao quyền chỉ huy cuộc kháng chiến chống Lương
+ Triệu Quang Phục quyết định lui về đầm Dạ Trạch (Hưng Yên)
+ Quân Lương tăng cường lực lượng bao vây Dạ Trạch và cố sức tấn công Nghĩa quân anh dũng chống trả Tình thế giằng co kéo dài
+ Đến năm 550, nhà Lương có loạn, Trần Bá Tiên phải bỏ về nước Chớp thời cơ đó, nghĩa quân Triệu Quang Phục phản công, đánh tan quân xâm lược, chiếm được Long Biên Cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi
=> Chọn đáp án D
Câu 7:
- Cuộc đấu tranh giành độc lập của nhân dân Việt Nam trong các thế kỉ I – IX mang những đặc điểm sau:
+ Mục tiêu: chống lại ách áp bức, bóc lột của các triều đại phong kiến phương Bắc, giành lại nền độc lập
Trang 4+ Mang tính liên tục, quyết liệt, bền bỉ,… kéo dài suốt tất cả các triều đại phong kiến phương Bắc cai trị
+ Quy mô: ban đầu bùng nổ ở từng địa phương, sau đó ngày càng lan rộng ra các địa phương khác, tập trung chủ yếu ở vùng Bắc Bộ và Bắc Trung Bộ
+ Thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân tham gia
+ Lãnh đạo chủ yếu là các quý tộc, hào trưởng người Việt hoặc quý tộc người Hán bị Việt hóa (Lý Bí,…)
+ Kết quả: hầu hết đều thất bại; một số cuộc khởi nghĩa giành được quyền tự chủ trong thời gian ngắn
- Nội dung đáp án D không phù hợp, vì: không phải tất cả các cuộc đấu tranh của nhân dân Việt Nam trong thời kì Bắc thuộc đều thất bại; một số cuộc đấu tranh đã giành được quyền tự chủ trong thời gian ngắn (khởi nghĩa của Hai Bà Trưng, Lý Bí…)
=> Chọn đáp án D
Câu 8:
- Nội dung đáp án A không phản ánh đúng đời sống văn hóa của cư dân Cham-pa từ thế kỉ XX đến thế
kỉ X, vì: người Chăm không thực hiện nghi lễ chôn cất người chết mà họ có tục hỏa táng người chết (đốt xác thành tro); bỏ tro vào bình hoặc vò gốm rồi ném xuống sông hay xuống biển
=> Chọn đáp án A
II Tự luận (6,0 điểm)
điểm
1 Trình bày những biểu hiện mới trong sản xuất nông nghiệp của Việt Nam từ
thế kỉ I đến thế kỉ VI Vì sao nhà Hán giữ độc quyền về sắt?
2,0
* Những biểu hiện mới trong sản xuất nông nghiệp của Việt Nam (thế kỉ I – VI):
- Việc cày, bừa do trâu, bò kéo đã phổ biến
- Biết đắp đê phòng chống lũ lụt, làm thủy lợi
- Biết trồng hai vụ lúa trong một năm: vụ chiêm và vụ mùa, lúa rất tốt
- Các loại cây trồng và chăn nuôi rất phong phú, có kĩ thuật sáng tạo Đặc biệt là kĩ
thuật trồng cam, biết dùng kĩ thuật “dùng côn trùng diệt côn trùng”
* Nguyên nhân nhà Hán nắm độc quyền về sắt:
0,25 0,25 0,25 0,25
Trang 5- Kìm hãm sự phát triển sản xuất của người Việt
- Hạn chế nhân dân Việt Nam sản xuất vũ khí để chống lại chúng
0,5 0,5
2 Quan sát các hình ảnh dưới đây và trả lời câu hỏi:
a Hai bức tranh trên phản ánh về những cuộc khởi nghĩa chống ngoại xâm nào
trong lịch sử dân tộc Việt Nam? Trình bày nét chính về những cuộc khởi nghĩa
trên theo các nội dung: thời gian diễn ra; đối tượng đấu tranh; người lãnh đạo;
lực lượng tham gia; kết quả
3,0
* Tên cuộc khởi nghĩa mà bức tranh phản ánh:
- Hình 1: phản ánh về cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng chống quân xâm lược Hán
- Hình 2: phản ánh về cuộc khởi nghĩa Bà Triệu chống quân xâm lược Ngô
* Nét chính về 2 cuộc khởi nghĩa:
- Khởi nghĩa Hai Bà Trưng:
+ Thời gian diễn ra: khởi nghĩa Hai Bà Trưng nổ ra vào năm 40, trải qua 2 giai đoạn:
giai đoạn khởi nghĩa (năm 40) và giai đoạn kháng chiến (42 - 43)
+ Đối tượng đấu tranh: quân xâm lược Hán
+ Người lãnh đạo: Hai Bà Trưng (Trưng Trắc và Trưng Nhị)
+ Lực lượng tham gia: đông đảo các tầng lớp nhân dân
+ Kết quả: giành được quyền tự chủ trong thời gian ngắn (40 - 43), cuối cùng bị
0,25 0,25
0,25
0,25 0,25 0,25 0,25
Trang 6quân Hán đàn áp dã man
- Khởi nghĩa Bà Triệu:
+ Thời gian diễn ra: năm 248
+ Đối tượng đấu tranh: quân xâm lược Ngô
+ Người lãnh đạo: Bà Triệu (Triệu Thị Trinh)
+ Lực lượng tham gia: đông đảo các tầng lớp nhân dân
+ Kết quả: thất bại, bị quân Ngô đàn áp dã man
0,25 0,25 0,25 0,25 0,25
b Nêu một số câu ca dao về hai cuộc khởi nghĩa trên 1,0
* Một số câu ca dao về khởi nghĩa Hai Bà Trưng:
Câu ca dao 1:
“Bà Trưng quê ở Phong Châu Giận giặc tham bạo, thì chồng chẳng quên
Chị em nặng một lời nguyền Phất cờ nương tử thay quyền tướng quân Ngàn Tây nổi áng phong trần
Ầm Ầm binh mã xuống gần Long Biên Hồng quần nhẹ bước chinh yên Đuổi ngay Tô Định dẹp yên biên thành
Đô Kì đóng cõi Mê Linh Lĩnh Nam riêng một triều đình nước ta
Câu ca dao 2:
“Anh hùng đã tỏ tài trai
Nữ nhi cũng chẳng kém loài bồng tang Nhớ xưa phất ngọn cờ vàng
Bà Trưng, Bà Triệu chiến trường xông pha”
* Một số câu ca dao về khởi nghĩa Bà Triệu:
Câu ca dao 1:
“Ru con con ngủ cho lành,
Để mẹ gánh nước rửa bành con voi
Muốn coi lên núi mà coi,
0,5
0,5
Trang 7Coi Bà Triệu tướng cưỡi voi đánh cồng
Túi gấm cho lẫn thúi hồng, Têm trầu cánh kiến cho chồng ra quân.”
Câu ca dao 2:
“Ai về Hậu Lộc, Phú Điền Nhớ đây Bà Triệu trận tiền xung phong.”
* Lưu ý: Học sinh có thể linh hoạt lựa chọn, đưa ra các câu đố dân gian khác phản
ánh về khởi nghĩa Hai Bà Trưng và khởi nghĩa Bà Triệu