ĐỀ SỐ 2 I Trắc nghiệm khách quan (4,0 điểm) Khoanh tròn chữ cái trước câu trả lời đúng Câu 1 Những nhân vật lịch sử nào được đề cập đến trong câu đố dân gian dưới đây? “Đố ai nêu lá quốc kì Mê Linh đấ[.]
Trang 1ĐỀ SỐ 2
I Trắc nghiệm khách quan (4,0 điểm)
Khoanh tròn chữ cái trước câu trả lời đúng
Câu 1: Những nhân vật lịch sử nào được đề cập đến trong câu đố dân gian dưới đây?
“Đố ai nêu lá quốc kì
Mê Linh đất cũ còn ghi muôn đời Yếm, khăn đội đá vá trời Giặc Tô mất vóa rụng rời thoát thân?”
A Lê Chân và Triệu Thị Trinh B Trưng Trắc và Trưng Nhị
C Phạm Thị Uyển và Bùi Thị Xuân D Lê Thị Hoa và Lê Chân
Câu 2: Viên tướng nào đã được nhà Hán cử sang đàn áp nghĩa quân của khởi nghĩa Hai Bà Trưng?
Câu 3: Nội dung nào dưới đây không phản ánh đúng tình hình nông nghiệp nước ta từ thế kỉ I đến thế
kỉ VI?
A Cây trồng và vật nuôi rất phong phú B Hệ thống thủy lợi không được chăm sóc
C Việc sử dụng trâu bò để cày, bừa rất phổ biến D Một năm có hai vụ lúa: vụ chiêm và vụ mùa Câu 4: Sau những chính sách đồng hóa của các triều đại phong kiến phương Bắc, người Việt vẫn giữ
được phong tục, tập quán và tiếng nói của tổ tiên, vì
A văn hóa của người Việt phát triển hơn văn hóa Hán
B truyền thống yêu nước và lòng tự tôn dân tộc
C văn hóa Hán còn lạc hậu, kém phát triển
D chính quyền đô hộ nới lỏng chính sách cai trị
Câu 5: Sau khi lên ngôi, Lý Bí đặt quốc hiệu là gì?
Câu 6: Khi không chống đỡ nổi cuộc đàn áp của nhà Lương vào năm 545, Lý Nam Đế đã có chủ
trương gì?
C Chủ động giảng hòa D Tự tử để bảo toàn khí tiết
Câu 7: Nội dung nào dưới đây không phải chính sách cai trị của nhà Đường đối với An Nam đô hộ
phủ?
Trang 2A Siết chặt bộ máy thống trị B Tăng thêm đồn
trú, xây thành lũy
C Loại bỏ chính sách đồng hóa D Đặt thêm nhiều thứ thuế vô lí
Câu 8: Di sản nào của người Chăm-pa còn tồn tại cho đến ngày nay?
A Chùa Một Cột B Chùa Tây Phương C Thánh địa Mỹ Sơn D Cầu Tràng Tiền
II Tự luận (6,0 điểm)
Câu 1 (3,0 điểm):
a Nhận xét về cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, nhà sử học Lê Văn Hưu có viết: “Trưng Trắc, Trưng Nhị là phụ nữ, hô một tiếng mà các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố cùng 65 thành ở Lĩnh ngoại đều hưởng ứng, việc dựng nước xưng vương dễ như trở bàn tay, có thể thấy hình thế đất Việt ta đủ dựng được nghiệp bá vương.” Em có suy nghĩ gì về nhận xét của Lê Văn Hưu?
b Việc nhân dân Việt Nam lập đền thờ Hai Bà Trưng và các vị tướng ở khắp nơi đã nói lên điều gì?
Câu 2 (3,0 điểm): Phân tích nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Lương
do Triệu Quang Phục lãnh đạo
ĐÁP ÁN ĐỀ SỐ 2
I Trắc nghiệm khách quan (4,0 điểm)
Mỗi đáp án đúng được 0,5 điểm
Bảng đáp án:
1 - B 2 - C 3 - B 4 - B 5 - B 6 - A 7 - C 8 - C
Hướng dẫn trả lời câu hỏi khó:
điểm
1 Nhận xét về cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, nhà sử học Lê Văn Hưu có viết:
“Trưng Trắc, Trưng Nhị là phụ nữ, hô một tiếng mà các quận Giao Chỉ, Cửu
Chân, Nhật Nam, Hợp Phố cùng 65 thành ở Lĩnh ngoại đều hưởng ứng, việc
dựng nước xưng vương dễ như trở bàn tay, có thể thấy hình thế đất Việt ta đủ
dựng được nghiệp bá vương.” Em có suy nghĩ gì về nhận xét của Lê Văn
Hưu?
1,0
* Lời nhận xét của Lê Văn Hưu đã chứng tỏ:
Trang 3- Nhân dân Việt Nam giàu lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết; ý chí kiên cường,
bất khuất chống giặc ngoại xâm nên sẵn sàng nổi dậy, hưởng ứng các cuộc đấu
tranh vì độc lập tự do của bất kì hào kiệt nào (“Trưng trắc, Trưng Nhị là phụ nữ,
hô một tiếng mà các quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam, Hợp Phố cùng 65
thành ở Lĩnh ngoại đều hưởng ứng”)
0,5
- Nhân dân Việt Nam đủ sức giành và giữ nền độc lập của dân tộc; xây dựng đất
nước giàu mạnh, hùng cường, sánh ngang với Trung Hoa (“hình thế đất Việt ta đủ
dựng nghiệp bá vương”)
Lưu ý: Học sinh có thể đưa ra các nhận xét, cảm nhận khác của bản thân về lời
nhận xét của nhà sử học Lê Văn Hưu, vì vậy, giáo viên cần linh hoạt khi chấm
điểm
0,5
Việc nhân dân Việt Nam lập đền thờ Hai Bà Trưng và các vị tướng ở khắp
nơi đã nói lên điều gì?
2,0
* Việc nhân dân Việt Nam lập đền thờ Hai Bà Trưng và các vị tướng ở khắp
nơi đã chứng tỏ:
- Nhân dân Việt Nam kính trọng và ghi nhớ công lao của Hai Bà Trưng và những
vị tướng đã hi sinh vì độc lập, tự do của đất nước
0,5
- Việc phụng thờ Hai Bà Trưng và các tướng lĩnh đã tiếp tục lưu truyền những
trang sử vẻ vang, hào hùng của cha ông trong lịch sử dựng nước và giữ nước; thể
hiện đạo lí “uống nước nhớ nguồn”; tạo nên sự cố kết cộng đồng bền vững; góp
phần quan trọng vào việc giáo dục truyền thống yêu nước cho các thế hệ sau
1,0
- Cho thấy sự phong phú, đa dạng trong bức tranh tín ngưỡng – tâm linh (tín
ngưỡng thờ cúng tổ tiên, anh hùng dân tộc), phong tục – tập quán của người Việt
Nam
Lưu ý: Học sinh có thể đưa ra các ý kiến, suy nghĩ khác của bản thân, vì vậy, giáo
viên cần linh hoạt khi chấm điểm
0,5
2 Phân tích nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược
Lương do Triệu Quang Phục lãnh đạo
3,0
* Nguyên nhân thắng lợi của cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Lương
do Triệu Quang Phục lãnh đạo:
Trang 4♦ Nguyên nhân chủ quan (nguyên nhân quyết định):
- Nhân dân Việt Nam giàu lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết; ý chí kiên cường,
bất khuất chống giặc ngoại xâm
0,25
- Nghệ thuật quân sự độc đáo, sáng tạo:
Tập hợp, đoàn kết sức mạnh của toàn dân đứng lên chống quân xâm lược 0,25
Căn cứ tình hình thực tiễn để đưa ra kế sách chiến đấu hợp lí:
+ Đầu năm 545, nhà Lương huy động đại binh, cử tướng tài là Trần Bá Tiên
dồn sức mở cuộc tấn công, xâm lược Vạn Xuân
+ Xét thấy đây là cuộc chiến không cân sức, nếu tập trung lực lượng công
khai dàn trận quyết đấu với kẻ địch vừa đông, vừa mạnh thì thất bại là điều
khó tránh khỏi Do đó, Triệu Quang Phục và các tướng lĩnh đã quyết định
thực hiện việc: rút lui chiến lược, “giữ đất hiểm, dùng kỳ binh”, tập trung
phát triển lực lượng; triệt để thực hiện chiến tranh du kích
0,5
Dựa vào địa thế hiểm trở của đầm Dạ Trạch để xây dựng căn cứ chiến đấu:
+ Dạ Trạch là một vùng đồng lầy rộng mênh mông, lau sậy um tùm Ở giữa
có một bãi đất cao, khô ráo, có thể ở được Đường vào bãi rất kín đáo, khó
khăn, chỉ có thể dùng thuyền nhỏ, chống sào lướt nhẹ trên đám cỏ nước, theo
mấy con lạch nhỏ mới tới được Nếu không thông thạo đường lối thì dễ bị
lạc, không biết đường ra; hoặc lỡ rơi xuống nước có thể bị rắn độc cắn
+ Nhận thấy địa thế của đầm Dạ Trạch rất thuận lợi cho việc phòng thủ,
Triệu Quang Phục đã quyết định đưa về Dạ Trạch Xây dựng nơi đây thành
căn cứ chiến đấu
=> Sau gần 4 năm dựa vào đầm Dạ Trạch (giữ đất hiểm) cùng chiến thuật
đánh du kích và được nhân dân hết lòng đùm bọc, che chở thì kế sách đánh
địch lâu dài (dùng kỳ binh) mà Triệu Quang Phục vạch ra đã dần làm thay
đổi tương quan lực lượng giữa quân dân Vạn Xuân với quân Lương, khiến
quân Lương ngày càng suy yếu, mệt mỏi
0,5
Chớp thời cơ để tổng phản công quân địch:
+ Năm 550, khi Trần Bá Tiên đang sa lầy ở đầm Dạ Trạch thì nội bộ triều
đình nhà Lương có biến loạn, Trần Bá Tiên buộc phải về nước, ủy quyền cho
0,5
Trang 5tì tướng là Dương Sàn ở lại Vạn Xuân
+ Chớp thời cơ đó, Triệu Quang Phục huy động lực lượng phản công đánh tan quân xâm lược, chiếm lại Long Biên => cuộc kháng chiến kết thúc thắng lợi
- Tài thao lược, sự lãnh đạo sáng suốt của Triệu Quang Phục và các tướng lĩnh tài
giỏi
0,25
♦ Nguyên nhân khách quan:
- Quân Lương gặp nhiều khó khăn khi xâm lược Vạn Xuân: không thông thạo địa
hình, không hợp khí hậu, thủy thổ,…
0,25
- Giữa lúc xâm lược Vạn Xuân, triều đình nhà Lương mâu thuẫn, có biến loạn 0,25