Ma trận đề kiểm tra cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12 Chủ đề/Mức độ Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Cộng Vận dụng thâp Vận dụng cao 1 Đọc — hiểu văn bản Tác giả, tác phẩm thơ thời chống Mỹ Nội dung, nghệ thu[.]
Trang 1Ma trận đề kiểm tra cuối học kì 1 môn Ngữ văn 12
Chủ
đề/Mức
độ
Vận dụng
Cộng
Vận dụng thâp
Vận dụng cao
1 Đọc
—
hiểu
văn
bản
Tác giả, tác phẩm thơ thời
chống Mỹ
Nội dung, nghệ thuật của
tác phẩm
Số
câu:
Số
điểm
Tỉ lệ:
1 điểm 10 %
1 câu
2 đ 20%
2 Làm
văn:
nghị
luận
xã hội
Kiểu bài Nghị
luận về một tư
tưởng đạo lí
Các khái niệm liên quan đến vấn đề nghị luận
Huy động kiến thức về đời sống xã hội làm
rõ vấn
đề
Lời văn săc sảo, cảm xúc sâu
Số
câu:
Số
điểm
Tỉ lệ:
3 Làm
văn:
nghị
luận
Nhận biết về kiểu bài Hiểu vấn đề cần nghị luận
Vận dụng kiến thức, kĩ năng
để làm
Có những liên tưởng thú
vị, sự
Trang 2văn
học
bài nghị luận
lí giải thấu đáo, văn viết
có cảm xúc
– Số
điểm
/tỉ lệ
Tổng
số câu
Tổng
số
điểm
2câu
10
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ Văn lớp 12
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 1)
I PHẦN ĐỌC HIỂU (3.0 ĐIỂM)
Đọc văn bản sau đây và trả lời các câu hỏi:
“Bạn có nghĩ rằng cuộc đời mình cho đến thời điểm này chịu ảnh hưởng của toàn bộ những lựa chọn và quyết định mà bạn đã thực hiện (hoặc không thực hiện)
Trang 3không ? Nếu có bất cứ điều gì trong cuộc sống làm bạn thất vọng, bất mãn, thì chính bạn phải là người chịu trách nhiệm Nếu bạn cảm thấy không hài lòng thì chính bạn phải là người nghĩ ra cách thức nhằm thay đổi và cải thiện tình hình
Với tư cách là chủ nhân của chính mình, bạn phải hoàn toàn chịu trách nhiệm đối với mọi việc mình làm và cả kết quả của chúng nữa Bạn phải chịu trách nhiệm cả với những rủi ro, hậu quả cho hành động của mình Bạn phải hiểu rằng, để có được vị trí như hiện nay, trở thành con người như ngày nay là do chính bạn đã quyết định và lựa chọn như vậy Nếu bạn không hài lòng với cuộc sống trong hiện tại, hãy quyết định tìm kiếm hoặc tự tạo ra những cơ hội để làm cho nó tốt đẹp hơn trong tương lai Hãy xem đó là một mục tiêu, lập kế hoạch và bắt tay vào thực hiện để giành những gì bạn đáng được hưởng
Bạn luôn là người tự do trong những quyết định tạo nên cuộc đời của chính mình”
(Trích “Chinh phục mục tiêu” – Brian Tracy – Nguyễn Trung An, MBA dịch) Thực hiện các yêu cầu:
1 Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích ?
2 Dựa vào đoạn trích, hãy cho biết vì sao mỗi chúng ta phải là người tự chịu trách
nhiệm cho chính cuộc đời mình ?
3 Anh /chị hiểu như thế nào về quan niệm: “Bạn luôn là người tự do trong những quyết
định tạo nên cuộc đời của chính mình” ?
4 Anh / chị có đồng tình với tác giả khi ông cho rằng: “Để có được vị trí như hiện nay,
trở thành con người như ngày nay là do chính bạn đã quyết định và lựa chọn như vậy” không ? Lí giải vì sao ?
II PHẦN LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1 (2đ): Trình bày suy nghĩ của anh/chị về câu nói: "Ước mơ giúp chúng ta tạo
dựng được tương lai"
Câu 2 (5đ): Phân tích 9 câu đầu bài thơ Đất nước
-
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Học kì 1 Năm học 2021 - 2022
Trang 4Bài thi môn: Ngữ Văn lớp 12
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 2)
I PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm):
Đọc văn bản sau đây và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:
HỎI
“Tôi hỏi đất:
- Đất sống với đất như thế nào?
- Chúng tôi tôn cao nhau
Tôi hỏi nước:
- Nước sống với nước như thế nào?
- Chúng tôi làm đầy nhau
Tôi hỏi cỏ:
- Cỏ sống với cỏ như thế nào?
- Chúng tôi đan vào nhau
Làm nên những chân trời
Tôi hỏi người:
- Người sống với người như thế nào?
Tôi hỏi người:
- Người sống với người như thế nào?
Tôi hỏi người:
- Người sống với người như thế nào?
(Hữu Thỉnh, Trích Thư mùa đông, NXB Hội Nhà văn, 1994)
Trang 5Câu 1 (0,5 điểm): Xác định thể thơ cho bài thơ trên?
Câu 2 (0,5 điểm): Ở ba khổ thơ đầu, các từ ngữ “tôn cao”, “làm đầy”, “đan vào”,“làm
nên” cùng có chung nét nghĩa nào?
Câu 3 (1,0 điểm): Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ được tác giả sử dụng ở
sáu dòng thơ cuối bài
Câu 4 (1,0 điểm): Khi nhân vật trữ tình hỏi đất, nước, cỏ đều nhận được câu trả lời,
còn khi hỏi người lại không nhận được câu trả lời Nếu được hỏi: “Người sống với
người như thế nào?”, anh/chị sẽ trả lời ra sao? (Trình bày khoảng 3 đến 4 dòng)
II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm): Viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của em về
bài học trong lối sống con người được gửi gắm qua bài thơ Hỏi của Nguyễn Hữu Thỉnh?
Câu 2 (5,0 điểm): “Tư tưởng đất nước của nhân dân là sợi chỉ đỏ xuyên suốt đoạn trích
Đất Nước của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm” Hãy làm sáng tỏ điều đó qua việc phân
tích đoạn thơ sau:
“Em ơi em
Hãy nhìn rất xa
………
Đất Nước của Nhân dân, Đất Nước của ca dao thần thoại”
(Trích Đất nước – Nguyễn Khoa Điềm)
-
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ Văn lớp 12
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 3)
Trang 6I ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Năm tháng qua đi, bạn sẽ nhận ra rằng ước mơ không bao giờ biến mất Kể cả những ước mơ rồ dại nhất trong lứa tuổi học trò – lứa tuổi bất ổn định nhất Nếu bạn không theo đuổi nó, chắc chắn nó sẽ trở lại một lúc nào đó, day dứt trong bạn, thậm chí dằn vặt bạn mỗi ngày
Nếu vậy, sao bạn không nghĩ đến điều này ngay từ bây giờ?
Sống một cuộc đời cũng giống như vẽ một bức tranh vậy Nếu bạn nghĩ thật lâu về điều mình muốn vẽ, nếu bạn dự tính được càng nhiều màu sắc mà bạn muốn thể hiện, nếu bạn càng chắc chắn về chất liệu mà bạn sử dụng thì bức tranh trong thực tế càng giống với hình dung của bạn Bằng không, có thể nó sẽ là những màu mà người khác thích,
là bức tranh mà người khác ưng ý, chứ không phải bạn
Đừng để ai đánh cắp ước mơ của bạn Hãy tìm ra ước mơ cháy bỏng nhất của mình, nó đang nằm ở nơi sâu thẳm trong tim bạn đó, như một ngọn núi lửa đợi chờ được đánh thức…”
(Theo Phạm Lữ Ân, Nếu biết trăm năm là hữu hạn,
NXB Hội Nhà văn, 2012, tr.43-44)
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích
Câu 2: Chỉ ra biện pháp tu từ được tác giả sử dụng trong câu văn sau: “Sống một cuộc
đời cũng giống như vẽ một bức tranh vậy”
Câu 3: Nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong câu văn trên
Câu 4: Hiểu như thế nào về ý kiến:”Đừng để ai đánh cắp ước mơ của bạn.”
II.LÀM VĂN (7.0 điểm)
Cảm nhận của anh/chị về bức tranh thiên nhiên và tâm tình người lính qua đoạn trích
từ bài thơ Tây Tiến của Quang Dũng:
Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi!
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi
Trang 7Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây súng ngửi trời
Ngàn thước lên cao, ngàn thước xuống
Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi
Anh bạn dãi dầu không bước nữa
Gục lên súng mũ bỏ quên đời!
Chiều chiều oai linh thác gầm thét
Đêm đêm Mường Hịch cọp trêu người
Nhớ ôi Tây Tiến cơm lên khói
Mai Châu mùa em thơm nếp xôi
(Trích Ngữ văn 12, Tập một, NXBGD, 2008)
-
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ Văn lớp 12
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 4)
I PHẦN ĐỌC HIỂU (3.0 ĐIỂM)
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện những yêu cầu ở dưới:
“Dẫu xuôi về phương bắc
Dẫu ngược về phương nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Trang 8Hướng về anh – một phương”
Câu 1: Đoạn thơ trên trích trong bài thơ nào? Của ai?
Câu 2: Hình tượng nào là hình tượng bao trùm và xuyên suốt bài thơ trên? Ý nghĩa của
hình tượng đó ?
Câu 3: Các biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong đoạn thơ trên? Ý nghĩa của việc
sử dụng những biện pháp nghệ thuật đó?
Câu 4: Từ nội dung, tư tưởng của đoạn trích trên và nội dung, tư tưởng của bài thơ,
anh/chị hãy trình bày suy nghĩ của mình về vấn đề tình yêu học đường trong giới trẻ hiện nay
II PHẦN LÀM VĂN (7.0 ĐIỂM)
Phân tích đoạn thơ sau trong đoạn trích Đất Nước của Nguyễn Khoa Điềm: Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa… “
mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân mình biết trồng tre mà đánh giặc
Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng
Đất nước có từ ngày đó…
(Đất Nước, trích Mặt đường khát vọng – Nguyễn Khoa Điềm)
-
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Học kì 1 Năm học 2021 - 2022
Trang 9Bài thi môn: Ngữ Văn lớp 12
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 5)
I ĐỌC – HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
“Cuộc sống riêng không biết đến điều gì xảy ra ngoài ngưỡng cửa nhà mình là một cuộc sống nghèo nàn, dù nó có đầy đủ tiện nghi đến đâu đi nữa nó giống như một mảnh vườn được chăm sóc cẩn thận, đầy hoa thơm sạch sẽ và gọn gàng Mảnh vườn này có thể làm chủ nhân của nó êm ấm một thời gian dài, nhất là khi lớp rào bao quanh không còn làm họ vướng mắt nữa Nhưng hễ có một cơn dông tố nổi lên là cây cối sẽ bị bật khỏi đất, hoa sẽ nát và mảnh vườn sẽ xấu xí hơn bất kì một nơi hoang dại nào Con người không thể hạnh phúc với một hạnh phúc mong manh như thế Con người cần một đại dương mênh mông bị bão táp làm nổi sóng nhưng rồi lại phẳng lì và trong sáng như trước Số phận của những cái tuyệt đối cá nhân không bộc lộ ra khỏi bản thân, chẳng
có gì đáng thèm muốn.”
[Theo A.L.Ghec-xen, 3555 câu danh ngôn, NXB Văn hóa – Thông tin,
Hà Nội, 1997]
Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên [0,25 điểm]
Câu 2: Nêu nội dung chính của văn bản trên [0,5 điểm]
Câu 3: Chỉ ra tác dụng của việc dùng phép so sánh trong văn bản trên [0,5 điểm]
Câu 4: Theo quan điểm riêng của anh/ chị, cuộc sống riêng không biết đến điều gì xảy
ra ở bên ngoài ngưỡng cửa nhà mình gây ra những tác hại gì? [Trả lời ít nhất 2 tác hại trong khoảng 5-7 dòng] [0,25 điểm]
Câu 2 (6.0 điểm)
Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ sau trong bài Sóng của Xuân Quỳnh:
Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu
Trang 10Bồi hồi trong ngực trẻ
(Trích “Sóng” - Xuân Quỳnh, Ngữ văn 12, tập một,
NXB Giáo dục Việt Nam, 2019, tr 155)
-
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ Văn lớp 12
Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 6)
I PHẦN ĐỌC HIỂU (3 ĐIỂM)
Người đàn bà nào dắt đứa nhỏ đi trên đường kia ? Khuôn mặt trẻ đẹp chim vào những miền xa nào
Đứa bé đang lẫm chẫm muôn chạy lên, hai chân nó cứ ném về phía trước, bàn tay hoa hoa một điệu múa kì lạ
Và cái miệng líu lo không thành lời, hát một bài hát chưa từng có
Ai biết đâu, đứa bé bước còn chưa vững lại chính là nơi dựa cho người đàn bà kia sống Người chiến sĩ nào đỡ bà cụ trên đường kia?
Đôi mắt anh có cái ánh riêng của đôi mắt đã nhiều lần nhìn vào cái chết Bà cụ lưng còng tựa trên cánh tay anh bước tìmg bước run rẩy
Trên khuôn mặt già nua, không biết bao nhiêu nếp nhăn đan vào nhau, mỗi nếp nhăn chứa đựng bao nỗi cực nhọc gắng gỏi một đời
Ai biết đâu, bà cụ bước không còn vững lại chính là nơii dựa cho người chiến sĩ kia đi qua những thử thách
(Nguyễn Đình Thi, Tia nắng, NXB Văn học, Hà Nội, 1983)
Câu 1: Xác định phong cách ngôn ngữ của văn bản trên [0,25 điểm]
Trang 11Câu 2: Hãy chỉ ra nghịch lí trong hai câu in đậm của văn bản trên [0,25 điểm]
Câu 3: Qua văn bản trên, anh/ chị hiểu thế nào là nơi dựa của mỗi con người trong cuộc
đời? [0,5 điểm]
Câu 4: Xác định các dạng của phép điệp trong văn bản trên và nêu hiệu quả nghệ thuật
của chúng [0,5 điểm]
II PHẦN LÀM VĂN (7.0 ĐIỂM)
Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức
Dẫu xuôi về phương bắc
Dẫu ngược về phương nam
Nơi nào em cũng nghĩ
Hướng về anh - một phương
(Trích Sóng - Xuân Quỳnh, Ngữ Văn 12, tập 1, NXB GD 2016, tr 155 - 156)
Cảm nhận của anh/chị về đoạn thơ trên, từ đó nhận xét vẻ đẹp tâm hồn người phụ nữ trong tình yêu
-
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ Văn lớp 12
Trang 12Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 7) PHẦN I: ĐỌC HIỂU (3,0 điểm )
Đọc đoạn văn sau và trả lời những câu hỏi:
Vượt khỏi tất cả mọi luật lệ, không phải thơ trở nên buông thả, bừa bãi Sự cẩu thả, buông lỏng chưa bao giờ đi đôi được với nghệ thuật Nhưng câu chuyện luật lệ trong thơ cũng như câu chuyện kỉ luật trong cách mạng Kỉ luật của những tổ chức cách mạng chưa bao giờ dựa trên sự trừng phạt đe dọa mà tồn tại được, kỉ luật ấy phải tự giác mới bền vững Nghệ thuật có kỉ luật sắt của nó, nhưng đó không thể là những trói buộc, lề lối định sẵn bên ngoài, những luật lệ bản thân, những luật lệ từ bên trong mà
ra, chỉ càng quan trọng hơn Đạp đổ bức tường giam trước mặt rồi, giới hạn chỉ còn do sức đi xa của mình
(Mấy ý nghĩ về thơ - Nguyễn Đình Thi)
Câu 1 (0,5đ): Nêu phương thức biểu đạt của đoạn trích
Câu 2 (1đ): Nêu nội dung chính của đoạn trích
Câu 3 (1,5đ): Dựa vào hiểu biết của em, hãy nêu tầm quan trọng của thơ trong cuộc
sống hiện nay của con người
PHẦN II: LÀM VĂN
Câu 1 (2đ): Suy nghĩ của em về câu tục ngữ "Một điều nhịn chín điều lành"
Câu 2 (5đ): Phân tích bức tranh tứ bình trong bài thơ Việt Bắc của Tố Hữu
-
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ Văn lớp 12
Thời gian làm bài: 120 phút
Trang 13(không kể thời gian phát đề)
(Đề số 8) PHẦN I: ĐỌC HIỂU ( 3.0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:
“…Đối với tôi, nguyên tắc thành công đến từ một điều cơ bản: sống trong thế chủ động Cần gì thì lên tiếng Muốn gì thì đấu tranh Kiến thức do học tập Thành tựu nhờ lao động Chẳng có cái gì ở trên đời này tự nhiên mà có Chủ động lèo lái thì mới có
cơ may đưa con thuyền cuộc đời cập bến bờ mơ ước Dù sóng gió, giông bão xảy ra trên hải trình vạn dặm, có giữ vững bánh lái, cầm chắc tay chèo thì mới đến được đất liền Sống mà không biết tự cứu lấy mình, sống thụ động buông thả, thì cũng giống như một con bè trên dòng nước lớn, để mặc sóng gió xô đâu trôi đó, được chăng hay chớ, rồi sẽ mệt nhoài vì dông bão cuộc đời
… Chẳng xuống nước thì không thể biết bơi Sống thụ động thì chẳng khác gì đời cây
cỏ Như thế khác nào tự đào hố chôn mình Sống ở thế chủ động là chủ động học tập, chủ động hỏi han, chủ động giúp đỡ người khác, chủ động gợi ý người khác giúp đỡ mình Chứ em không cứu mình thì ai cứu được em.”
( Trích “Em không tự cứu mình thì ai cứu em” của Rosie Nguyễn – Cuốn Tuổi trẻ
đáng giá bao nhiêu, Nxb Hội nhà văn, 2017, trang 120-121)
Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản
Câu 2 Theo tác giả, sống trong thế chủ động có những biểu hiện nào?
Câu 3 Chỉ ra một biện pháp tu từ và nêu tác dụng: “Sống mà không biết tự cứu lấy
mình, sống thụ động buông thả, thì cũng giống như một con bè trên dòng nước lớn, để mặc sóng gió xô đâu trôi đó, được chăng hay chớ, rồi sẽ mệt nhoài vì dông bão cuộc đời.”
Câu 4 Anh/chị có đồng tình với quan điểm “Em không cứu mình thì ai cứu được em”
không? Vì sao?
PHẦN II: LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1.(2.0 điểm)
Anh/chị hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa cách sống ở
thế chủ động của tuổi trẻ hôm nay
Câu 2 (5.0 điểm)