Phòng Giáo dục và Đào tạo Đề thi Giữa Học kì 1 Năm học 2021 2022 Bài thi môn Ngữ văn lớp 10 Thời gian làm bài 90 phút (không kể thời gian phát đề) (Đề số 1) I ĐỌC – HIỂU (4,0 điểm) Đọc đoạn trích sau[.]
Trang 1Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Giữa Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ văn lớp 10
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 1)
I ĐỌC – HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:
Trọng Thủy nhận dấu lông ngỗng mà đuổi Vua chạy tới bờ biển, đường cùng không có thuyền qua bèn kêu rằng "Trời hại ta, sứ Thanh Giang ở đâu mau mau lại cứu” Rùa Vàng hiện lên mặt nước, thét lớn "Kẻ nào ngồi sau ngựa chính là giặc đó!" Vua bèn tuốt kiếm chém Mị Châu,
Mị Châu khấn rằng "Thiếp là phận gái, nếu có lòng phản nghịch mưu hại cha, chết đi sẽ biến thành cát bụi Nếu một lòng trung hiếu mà bị người lừa dối thì chết đi sẽ biến thành châu ngọc để rửa sạch mối nhục thù"
Mị Châu chết ở bờ biển, máu chảy xuống nước, trai sò ăn phải đều biến thành hạt châu Vua cầm sừng tê bảy tấc, Rùa vàng rẽ nước dẫn vua đi xuống biển
(Trích Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thuỷ, trang 42, SGK
Ngữ văn 10, Tập I, NXBGD 2006) Câu 1: Nêu những ý chính của đoạn trích trên (1,0 điểm)
Câu 2: Đoạn trích trên có các nhân vật giao tiếp nào? (1,0 điểm):
Câu 3: Tiếng thét lớn của Rùa Vàng: “Kẻ ngồi sau lưng chính là giặc đó!" nhằm mục đích gì? (1,0 điểm)
Trang 2Câu 4: Qua kết cục bi thảm của nhân vật Mị Châu trong truyền thuyết trên, người xưa muốn nhắn nhủ điều gì đến thế hệ trẻ muôn đời sau? (1,0 điểm)
II LÀM VĂN (6,0 điểm)
Ý kiến của anh/chị về câu nói của M Go-rơ-ki: "Sách mở rộng trước mặt tôi những chân trời mới"
-HẾT - ………
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Giữa Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ văn lớp 10
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 2)
I ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
Yêu Tổ quốc từ những giọt mồ hôi tảo tần Mồ hôi rơi trên những cánh đồng cho lúa thêm hạt Mồ hôi rơi trên những công trường cho những ngôi nhà thành hình, thành khối Mồ hôi rơi trên những con đường nơi rẻo cao Tổ quốc của những thầy cô trong mùa nắng để nuôi ước mơ cho các em thơ Mồ hôi rơi trên thao trường đầy nắng gió của những người lính để giữ mãi yên bình và màu xanh cho Tổ quốc
(Nguồn http://vietbao.vn ngày 9-5-2014) Câu 1: Văn bản trên thuộc phong cách ngôn ngữ nào? (0,5 điểm)
Trang 3Câu 2: Biện pháp tu từ nào được sử dụng chủ yếu trong văn bản trên? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó (1,0 điểm)
Câu 3: Những từ ngữ: cánh đồng, công trường gợi nhớ đến đối tượng nào trong cuộc sống (1,0 điểm)
Câu 4: Đặt nhan đề cho văn bản trên (0,5 điểm)
II LÀM VĂN: (7 điểm)
Truyền thuyết An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy là một trong
những câu chuyện có sức hấp dẫn được lưu truyền trong dân gian về buổi đầu của lịch sử dân tộc – một câu chuyện vừa mang nét hiện thực vừa mang nét huyền thoại thời Âu Lạc
Hãy hóa thân thành An Dương Vương kể lại Truyện An Dương Vương và
Mị Châu – Trọng Thuỷ (có thể thay đổi một số tình tiết ở đoạn cuối câu
chuyện)
-HẾT - ………
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Giữa Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ văn lớp 10
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 3)
Trang 4I PHẦN ĐỌC HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
Khi còn là thống soái trong quân đội, có lần thất bại thảm hại trong trận chiến Napoleon Bonaparte dẫn đám tàn quân rút về một đảo nhỏ Ông chán nản ngồi một mình trong ngôi nhà hoang đổ nát, ngậm ngùi gặm nhấm nỗi đau của
kẻ bại trận Nhìn thấy góc tương trước mặt chằng chịt mạng nhện giăng, thống soái mệt mỏi quờ tay phá chúng đi bằng sức lực yếu ớt còn lại Chính lúc đó, ông kinh ngạc thấy một con nhện ló đầu ra, bám lấy đầu sợi tơ bị đứt rồi dệt lại căn nhà của mình Ông thử phá đi mạng nhện mới nhưng con nhện không
hề nản lòng, cứ kiên nhẫn dệ đi dệt lại Đột nhiên vị tướng thần người suy nghĩ
và hiểu ra vấn đề, lấy lại chí khí, triệu tập quân binh trở lại chiến trường Trận
đó ông thắng lợi giòn giã
Cuối đời, khi Napoleon Bonaparte bị đày chung thân trên hòn đảo St Helena, ông nhận được món quà tặng của người bạn thân, một bộ cờ vua bằng ngà có nạm ngọc Napoleon Bonaparte rất thích món quà tinh xảo này và luôn giũ nó bên mình Sau khi người tù lừng danh này chết đi, bộ quân cờ được bán với giá cao và qua tay nhiều người Song gần đây người sở hữu cuối cùng bộ quân
cờ đã tình cờ phát hiện ra một quân cờ có thể vặn ra và trong đó có một kế hoạch tỉ mỉ làm sao để trốn khỏi đảo Thế nhưng Napoleon Bonaparte đã không biết được bí mật này
Tổng hợp từ Quà tặng cuộc sống và tạp trí Tri thức thế giới
Trang 5Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính thức được sử dụng trong đoạn
trích
Câu 2 Napoleon Bonaparte bỏ lỡ cơ hội trốn khỏi đảo St Henlena vì điều gì? Câu 3 Theo Anh/chị từ hình ảnh con nhện “kiên nhẫn dệt đi dệt lại” mạng
nhện, Napoleon Bonaparte đã “suy nghĩ và hiểu ra vấn đề” gì?
Câu 4 Qua hai mẩu chuyện trên, anh chị thử đưa ra nhận xét của mình về
Câu 2 (5.0 điểm)
Bàn về văn học, tác giả Nguyễn Văn Hạnh đã viết:
Văn học luôn có một cách nhìn kết hợp thực tế và lý tưởng, cái hiện có và cái nên có, khiến con người nhận được thực trạng nhân thể, sống có ước mơ, có khát vọng về chân, thiện, mỹ
Anh/chị hiểu như thế nào về ý kiến trên? Bằng những hiểu biết về truyện cổ
tích “Tấm Cám” hãy làm sáng tỏ
-HẾT - ………
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Giữa Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ văn lớp 10
Trang 6Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 4) PHẦN I - ĐỌC - HIỂU (3.0 điểm)
Đọc văn bản và trả lời câu hỏi:
Lệ
nước mắt của ong là mật nước mắt của hoa là hương nước mắt của chim là những tiếng ca thoáng tưởng du dương
nước mắt của sông là những gợn sóng dường như bình yên nước mắt của mây là những giọt mưa ngỡ vợi ưu phiền
nước mắt thiên nhiên là những dịu êm khiến ta mỉm cười liệu nước mắt ta rớt xuống
có làm một đóa hoa tươi?
(Trích Hở, Nguyễn Thế Hoàng Linh, NXB Hội nhà văn, 2011)
Trang 71/ Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong văn bản (1,0 điểm)
2/ Chỉ ra và nêu hiệu quả của biện pháp nghệ thuật chủ yếu được sử dụng trong văn bản (1,0 điểm)
3/ Tác giả đã đề cập đến “nước mắt” của những đối tượng nào? Hình ảnh
“nước mắt” trong văn bản gợi em nghĩ đến điều gì” (1,0 điểm)
về lời nhắn nhủ trên (2,0 điểm)
2/ Truyện An Dương Vương và Mị Châu – Trọng Thủy thể hiện sâu sắc bi kịch nước mắt nhà của vua An Dương Vương và công chúa Mị Châu Chọn một trong hai nhân vật trên để trình bày suy nghĩ của bản thân em (5,0 điểm)
-HẾT - ………
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Giữa Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ văn lớp 10
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
Trang 8(Đề số 5)
I ĐỌC HIỂU: (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu ở dưới văn bản:
Tình người Quảng Bình giữa lũ dữ lịch sử
Quảng Bình đang trải qua trận lũ lịch sử kể từ năm 1979 Hiện mưa vẫn rất to, cả tỉnh bị nước ngập sâu trên diện rộng với mức độ nguy hiểm tăng cao Khoảng 8 giờ sáng 18 - 10, Công an xã Quảng Lộc, thị xã Ba Đồn nhận được điện thoại của người thân chị Đinh Thị Tươi (SN 1989, ở thôn Vĩnh Lộc, xã Quảng Lộc) báo tin sản phụ này đang chuyển dạ, cần được chuyển gấp lên Bệnh viện đa khoa Bắc Quảng Bình Lúc này mưa rất to; tuyến đường từ trung tâm xã đến thị xã Ba Đồn bị lũ nhấn chìm Thiếu tá Nguyễn Hồng Cồn, Trưởng Công an xã Quảng Lộc quyết định dùng chiếc thuyền pháo đẩy sản phụ men theo tuyến đường liên xã đi hơn một km trong nước lũ để ra tới điểm cao cầu Quảng Hải 2 Ở đó, được sự hỗ trợ của lực lượng cảnh sát giao thông thị xã đang ứng trực, sản phụ được chuyển lên xe của công an, đến bệnh viện an toàn
(Theo báo Nhân dân điện từ, ngày 19/10/2020)
Câu 1: Theo lĩnh vực và mục đích giao tiếp, văn bản trên thuộc phong cách
ngôn ngữ gì? (1,0 điểm)
Câu 2: Nêu nội dung chính của văn bản? (1,0 điểm)
Câu 3: Theo văn bản, trong lúc mưa vẫn rất to, vả tỉnh bị nước ngập sâu trên
diện rộng với mức độ nguy hiểm tăng cao, Thiếu tá Nguyễn Hồng Cồn, Trưởng Công an xã Quảng Lộc đã làm gì để giúp sản phụ được chuyển lên xe của công an, đến bệnh viện an toàn? (1,0 điểm)
II LÀM VĂN (7,0 điểm)
Cảm nghĩ của anh/chị những ngày đầu tiên bước vào Trường trung học phổ thông
-HẾT -
Trang 9………
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Giữa Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ văn lớp 10
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 6) PHẦN I: ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn văn và trả lời câu hỏi sau:
"Thế là Đăm Săn lại múa Chàng múa trên cao, gió như bão Chàng múa dưới thấp, gió như lốc Chòi lẫm đổ lăn lóc Cây cối chết rụi Khi chàng múa dưới thấp, vang lên tiếng đĩa khiên đồng Khi chàng múa trên cao, vang lên tiếng đĩa khiên kênh Khi chàng múa chạy nước kiệu, quả núi ba lần rạn nứt, ba đồi tranh bật rễ bay tung."
(Trích Đăm Săn – sử thi Tây Nguyên)
Câu 1: Đoạn văn trên được trích trong văn bản nào? Thể loại của văn bản?
Trang 10Hãy hóa thân vào nhân vật An Dương Vương và kể lại công cuộc xây dựng thành Cổ Loa
-HẾT - ………
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Giữa Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ văn lớp 10
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 7)
I PHẦN ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn thơ và thực hiện các yêu cầu:
- Con yêu mẹ bằng ông trời Rộng lắm không bao giờ hết
-Thế thì làm sao con biết
Là trời ở những đâu đâu Trời rất rộng lại rất cao
Mẹ mong, bao giờ con tới!
- Con yêu mẹ bằng Hà Nội
Trang 11Để nhớ mẹ con đi tìm
Từ phố này đến phố kia Con sẽ gặp ngay được mẹ
- Hà Nội còn là rộng quá Các đường như nhện giăng tơ Nào những phố này phố kia Gặp mẹ làm sao gặp hết[…]
Tính mẹ cứ hay là nhớ Lúc nào cũng muốn bên con Nếu có cái gì gần hơn
Con yêu mẹ bằng cái đó
- À mẹ ơi có con dế Luôn trong bao diêm con đây
Mở ra là con thấy ngay Con yêu mẹ bằng con dế!
(Con yêu mẹ, Xuân Quỳnh) Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản
Câu 2: Đoạn thơ thể hiện những so sánh hồn nhiên của đứa trẻ Chỉ ra những
so sánh đó
Câu 3: Anh/chị nhận thấy những vẻ đẹp gì ở người con trong đoạn văn bản?
Trang 12Câu 4: Viết đoạn văn (khoảng 10 dòng) về giá trị của tình mẫu tử trong đời sống mỗi con người
II PHẦN LÀM VĂN (7,0 điểm)
Bằng sự tưởng tượng của mình, anh/chị hãy hóa thân vào nhân vật Rùa Vàng
kể lại theo ngôi thứ nhất hai lần gặp An Dương Vương trên đất Âu Lạc Từ đó, nhận xét về vai trò của những yếu tố tưởng tượng, hư cấu trong truyền thuyết
-HẾT - ………
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Giữa Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ văn lớp 10
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 8) PHẦN 1 (2,0 điểm)
"Đăm Săn rung khiên múa Một lần sốc tới, chàng vượt một đồi tranh Một lần sốc tới nữa, chàng vượt một đồi lồ ô Chàng chạy vun vút qua phía đông, vun vút qua phía tây
Còn Mtao Mxây thì bước cao bước thấp chạy hết bãi tây sang bãi đông Hắn vung dao chém phập một cái, nhưng chỉ vừa trúng một cái chão cột trâu."
(Đăm Săn – Sử thi Tây Nguyên)
Trang 13Đọc đoạn văn trên và thực hiện các yêu cầu sau:
1 Hãy chỉ ra đặc điểm nghệ thuật sử thi có trong đoạn văn (1,0 điểm)
2 Nêu ý nghĩa, nghệ thuật của nó (1,0 điểm)
PHẦN 2 (8,0 điểm)
Công cha như núi Thái Sơn Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Một lòng thờ mẹ kính cha Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con
(Ca dao)
1 Từ gợi ý của bài ca dao, anh (chị) hãy viết một đoạn văn (khoảng 5 – 7 câu) theo lối diễn dịch trình bày những suy nghĩ bức xúc của mình về đạo làm con
ở lứa tuổi học sinh THPT hiện nay (3,0 điểm)
2 Cảm nhận của anh (chị) về vẻ đẹp của bài ca dao trên (5,0 điểm)
-HẾT - ………
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Giữa Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ văn lớp 10
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 9)
Trang 14PHẦN I: ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đọc văn bản sau và thực hiện các yêu cầu sau:
Tôi được tặng một chiếc xe đạp leo núi rất đẹp nhân dịp sinh nhật của mình Trong một lần tôi đạp xe ra công viên chơi, một cậu bé cứ quấn quanh ngắm nhìn chiếc xe với vẻ thích thú và ngưỡng mộ thực sự
- Chiếc xe này của bạn đấy à? Cậu bé hỏi
- Anh mình đã tặng nhân dịp sinh nhật của mình đấy Tôi trả lời, không giấu về tự hào và mãn nguyện
- Ồ, ước gì tôi Cậu bé ngập ngừng
Dĩ nhiên là tôi biết cậu bé đang nghĩ gì rồi Chắc chắn cậu ấy ước ao có được một người anh như thế
Những câu nói tiếp theo của cậu bé hoàn toàn nằm ngoài dự đoán của tôi
- Ước gì tôi có thể trở thành một người anh như thế!
Cậu ấy nói chậm rãi và gương mặt lộ rõ về quyết tâm Sau đó, cậu đi về phía chiếc ghế đá sau lưng tôi, nơi một đứa em trai nhỏ tật nguyền đang ngồi
Câu 2: Cậu bé ước trở thành người anh thế nào? (0,5 điểm)
Câu 3: Theo anh (chị) câu nói ''Cậu ấy nói chậm rãi và gương mặt lộ rõ vẻ quyết tâm" có ý nghĩa gì? (1,0 điểm)
Trang 15Câu 4: Văn bản trên gửi đến chúng ta thông điệp gì? (Viết 1 đoạn văn khoảng
10 đến 15 dòng) (1,0 điểm)
PHẦN II: LÀM VĂN (7,0 điểm)
Cảm nhận của anh, chị về nhân vật An Dương Vương trong truyền thuyết Truyện An Vương và Mị Châu, Trọng Thủy (Ngữ Văn 10, tập 1, NXBGD) Từ nhân vật này, anh chị hãy liên hệ về bài học giữ nước ngày hôm nay?
-HẾT - ………
Phòng Giáo dục và Đào tạo
Đề thi Giữa Học kì 1 Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ văn lớp 10
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề số 10) Đ10
PHẦN I: ĐỌC – HIỂU (3,0 điểm)
Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi:
Miền Trung chưa kịp bình tâm bởi “biển chết” thì lại tiếp thiên tai nước lũ ngập tràn dân đã nghèo lại càng khốn khó hơn Trong lúc gian khó nhất chính là lúc hiểu rõ lòng người nhất: mới chứng kiến lòng trắc
ẩn, sự sẻ chia, đồng cảm của người Việt chúng ta Triệu triệu con tim mang dòng máu vua cha Lạc Long Quân đều đau đáu hướng về Miền
Trang 16Trung thân yêu Từ các cơ quan Nhà nước đến người dân thực hiện quyên góp thông qua các tổ chức đoàn thể có chức năng huy động, phân phối tiền từ thiện, hỗ trợ nhân dân miền Trung thì lần này hoạt động thiện nguyện từ các tầng lớp dân cư đã có bước đột phá lớn Không chỉ tấm lòng vàng của giới nghệ sĩ với sự tiên phong của MC Phan Anh và các đồng nghiệp, doanh nhân, các nghiệp đoàn, hội nghề nghiệp, các nhóm bạn bè, nhóm gia đình, nhóm học sinh, sinh viên, nhóm cán bộ công chức cho đến từng gia đình, từng cá nhân đều xót xa, day dứt Muốn sẻ chia với dân miền Trung với đi một chút khó khăn Và ai cũng muốn tình cảm của mình, những đồng tiền của mình chắt góp, gửi gắm thực đến được tận tay người dân vùng lũ
(Nguồn: dantri.com.vn, ngày 30-10-2016) Câu 1: Xác định phương thức biểu đạt của đoạn trích trên? (0,5 điểm)
Câu 2: Nêu nội dung của đoạn trích? (0,5 điểm)
Câu 3: Biện pháp tu từ chính được sử dụng trog đoạn trích là gì? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó? (1,0 điểm)
Câu 4: Anh/chị có suy nghĩ như thế nào về thông điệp được tác giả gửi gắm trong câu: “Trong lúc gian khó nhất chính là lúc hiểu rõ lòng người nhất: mới chứng kiến lòng trắc ẩn, sự sẻ chia, đồng cảm của người Việt chúng ta”? (1,0 điểm)
PHẦN II: TẬP LÀM VĂN (7,0 điểm)
Câu 1: (2,0 điểm)
Từ việc đọc hiểu, rút ra nội dung đoạn trích ở phần Đọc – hiểu hãy viết một đoạn văn khoảng (200 chữ) về hiện tượng lũ lụt tại miền Trung trong thời gian gần đây
Câu 2: (5,0 điểm)
Hãy kể lại truyện cổ tích Tấm Cám với một kết thúc khác
-HẾT -