De thi giua hoc ki 1 ngu van lop 10 da nang nam 2021 10 de qddvd

Phòng Giáo dục và Đào tạo Đề thi Giữa Học kì 1 Đà Nẵng Năm học 2021 2022 Bài thi môn Ngữ Văn lớp 10 Thời gian làm bài 90 phút (không kể thời gian phát đề) (Đề số 1) I ĐỌC HIỂU (3 điểm) Câu 1 Đọc 2 đoạ[.]

Phòng Giáo dục và Đào tạo

Đề thi Giữa Học kì 1 Đà Nẵng Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ Văn lớp 10

Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)

(Đề số 1) I.ĐỌC HIỂU (3 điểm)

Câu 1: Đọc 2 đoạn văn và trả lời các câu hỏi từ (a) đến (d)

1 Một cô bé mười lăm tuổi, được mẹ chở đi đánh cầu lông Xe hai mẹ con bị

va quẹt, đồ đạc trên xe văng tung tóe Người mẹ vội vàng gom nhặt, vài người

đi đường cũng dừng lại phụ giúp còn cô bé thờ ơ đứng nhìn Đợi mẹ nhặt xong mọi thứ, cô bé leo lên xe và thản nhiên dặn: “Lát về mẹ nhớ mua cho con li chè!”

2 Một cậu học sinh khi được hỏi về ca sĩ nổi tiếng mà cậu hâm mộ, cậu đã trả lời rất rành mạch về cách ăn mặc, sở thích của ca sĩ đó Nhưng khi được hỏi

về nghề nghiệp, sở thích của cha mẹ cậu, cậu ta ấp úng, không trả lời được a/ Xác định chủ đề và phương thức diễn đạt của hai đoạn văn

b/ Câu nói : “ Lát mẹ về nhớ mua cho con li chè!” của cô bé, và thái độ “ấp úng không trả lời được” của cậu bé đã gợi cho em suy nghĩ gì? ( viết từ 2 đến 4 câu trình bày suy nghĩ )

c/ Tìm và gọi tên hai phép liên kết khác nhau trong đoạn văn 2

d/ Thể hiện là một người con trong gia đình, em hãy viết một đoạn văn (4-6 câu) nêu suy nghĩ của bản thân về cách cư xử đúng mực của con cái đối với cha mẹ

e/ Từ hai đoạn văn trên, em hãy viết bài văn nghị luận bàn về chủ đề của hai đoạn văn đưa ra

Câu 2: Tục ngữ có câu: Một sự nhịn, chín sự lành

Từ lời khuyên dạy của cha ông, em có suy nghĩ gì về “văn hóa nhường nhịn” trong cuộc sống hiện nay Viết một bài văn khoảng một trang giấy thi trình bày suy nghĩ ấy

II.LÀM VĂN (7 điểm)

Vẻ Đẹp Của Nhân Vật Pê-Nê-Lốp Qua Đoạn Trích Uy-Lít-Xơ Trở Về

-HẾT - Đáp án và thang điểmI.ĐỌC HIỂU (3 điểm)

Câu 1: (2 điểm)

a/ Xác định chủ đề và phương thức diễn đạt của hai đoạn văn

- Sự vô tâm, vô cảm của con người trong cuộc sống

- PTBĐ: Đoạn văn 1: Tự sự

Đoạn văn 2:

b/ Câu nói : “ Lát mẹ về nhớ mua cho con li chè!” của cô bé, và thái độ “ấp úng không trả lời được” của cậu bé đã gợi cho em suy nghĩ gì? ( viết từ 2 đến 4 câu trình bày suy nghĩ )

- Đó cũng là thể hiện của sự suy tàn về chữ hiếu và vi phạm nghiêm trọng đạo đức con người Á Đông Hai hiện tượng trên như một lời cảnh tỉnh đối với bổn phận làm con của chúng ta

c/ Tìm và gọi tên hai phép liên kết khác nhau trong đoạn văn 2

- Phép nối: Nhưng

- Phép lặp: cậu ( 2 lần)

d/ Thể hiện là một người con trong gia đình, em hãy viết một đoạn văn (4-6 câu) nêu suy nghĩ của bản thân về cách cư xử đúng mực của con cái đối với cha mẹ

- Cư xử đúng mực với ông bà, cha mẹ

- Sống có hiếu thuận, kính trên nhường dưới

- Phải biết chia sẻ, yêu thương, biết phân biệt đúng sai

2· Thân bài:

+ Biểu hiện: Giải thích nội dung của hai hiện tượng trên nói lên sự vô tâm của thế hệ trẻ đối với những người thân yêu nhất, có công nuôi dưỡng và bảo bọc chúng ta từ khi mới sinh ra – đó là cha mẹ, ông bà, thầy cô giáo, Hình ảnh một em bé thờ ơ khi mẹ đi nhặt đồ và hồn nhiên nói: “Lát về mẹ nhớ mua cho con li chè!” cũng như hình ảnh một cậu học sinh rất rành về sở thích của ca sĩ cậu yêu thích mà chẳng biết gì về sở thích, nghề nghiệp, tâm trạng và niềm đau của bố mẹ mình Điều đó đã tạo nên sự phản cảm mạnh mẽ trong tâm hồn người đọc

Nhà trường và xã hội thiếu phương pháp giáo dục đúng mực, thiếu những hoạt động để rèn luyện nhân cách của học sinh và gắn kết con cái với cha mẹ Nhà trường và gia đình còn thờ ơ với việc giáo dục cẩn trọng về đạo đức làm người và những đức tính như: hiếu thảo, lòng biết ơn, lòng nhân ái, tính vị tha, khả năng chia sẻ với những người thân yêu,

+ Hậu quả:

Nếu không khắc phục được những hiện tượng này, xã hội càng ngày càng trở nên băng hoại về đạo đức và sự vô cảm càng ngày càng trở nên phổ biến Những hiện tượng trên là nhát dao cứa vào lương tâm của những người Việt Nam có đạo đức, là nỗi đau dai dẳng cho thế hệ cha anh

Những hiện tượng trên là sự xói mòn về đạo đức, là sự chạy theo những nét đẹp phù phiếm và hư ảo, bỏ quên những nét đẹp chân thật và những tình cảm thiêng liêng

+ Cách khắc phục:

Chủ quan: bản thân mỗi con người phải ý thức về trách nhiệm của mình đối với gia đình và xã hội, rèn luyện lòng nhân ái, lòng vị tha từ những việc nhỏ nhặt nhất

Khách quan: gia đình, nhà trường và xã hội nên chú trọng hơn về việc giáo dục nhân cách cho học sinh, dạy học sinh biết quan tâm tới những người thân yêu, gần gũi với mình, dạy học sinh biết cảm nhận vẻ đẹp của lòng vị tha, sự chia sẻ, đồng cảm và lối sống có trách nhiệm

Lên án mạnh mẽ lối sống thờ ơ, vô cảm, thiếu trách nhiệm, ích kỉ

3· Kết bài: Hai hiện tượng trên đã đánh thức lương tâm của những người đã từng mắc vào những lỗi lầm tương tự Đó là hồi chuông cảnh tỉnh đối với thế

hệ trẻ nói riêng và đối với tất cả những người Việt Nam

Câu 2: (1 điểm)

1 Mở bài:

- Giới thiệu vấn đề cần nghị luận: Bàn về sự nhường nhịn

- Biểu hiện của người biết sống nhường nhịn: Nhường nhịn không chỉ được

áp dụng trong một ngôi nhà để thấy được sự hạnh phúc và ấm áp trong mỗi thành viên trong gia đình mà nó hiện hữu trong những trường hợp riêng và nó góp phần tạo nên một ý nghĩa vô cùng đặc biệt, nó tạo nên một cuộc sống tốt đẹp hơn, không chỉ trong gia đình nó tạo nên một cảm giác gần gũi mà nó tạo nên những cảm giác gần gũi giữa các thành viên trong gia đình, những sự nhường nhịn đó sẽ làm nên cho chúng ta được những điều tuyệt vời nhất, gia đình lúc nào cũng có những cảm giác êm ấm và hạnh phúc, mỗi người đều biết nhường nhịn và cảm thông cho nhau thì gia đình sẽ mãi luôn được hạnh phúc và nó phát triển một cách toàn diện hơn, mỗi người đều tạo nên những không gian riêng và nó to lớn ảnh hưởng mạnh mẽ đến cuộc sống của mỗi người, chúng ta thấy được sự nhường nhịn đó sẽ làm cho mỗi người luôn luôn

có cảm giác an toàn hạnh phúc và không gian trong gia đình lúc nào cũng ấm

áp và không có những tranh cãi riêng nó tạo nên cảm giác hạnh phúc và vô cùng ý nghĩa

* Trình bày ý nghĩa của sự nhường nhịn:

- Sự nhường nhịn sẽ bảo vệ mối quan hệ giữa người với người thông qua việc bảo vệ và gìn giữ hòa khí, đồng thời thiết lập nên tinh thần gắn kết, đoàn kết

- Sự nhường nhịn còn giúp con người vượt thoát khỏi những bon chen, ích kỷ, toan tính của cuộc sống xô bồ, tấp nập thường ngày

- Sống nhường nhịn còn giúp con người bao dung, sẻ chia với những khó khăn, hoạn nạn của người khác và là biểu hiện của lối sống vị tha cao đẹp:

- Khẳng định lại ý nghĩa của lòng khoan dung Liên hệ bản thân

II.LÀM VĂN (7 điểm)

1 Mở bài

- Giới thiệu về vị trí đoạn trích

- Nêu khái quát Vẻ đẹp của nhân vật Pê-nê-lốp không chỉ ở ngoại hình mà còn

- Sự thông minh của nàng khi nghĩ ra cách ngày dệt tấm thảm đêm lại tháo để tấm thảm - không bao giờ hoàn thành và nàng không phải tái giá

- Sự thông minh thể hiện qua các thử thách nàng dành cho Uy-lít-xơ chính là

bí mật giữa hai người

- Sự thận trọng và bình tĩnh thể hiện qua cách nói chuyện, qua những lập luận rằng Uy-lít-xơ không thể trở về

- Sự thận trọng khi nghĩ đủ mọi cách để thử thách xem kẻ hành khất có phải

là chồng của mình hay không

3 Kết bài

- Khẳng định lại nghệ thuật khắc họa nội tâm nhân vật thành công của tác giả

- Nếu lại vẻ đẹp hình thể cũng như nhân cách, phẩm giá của nhân vật lốp Đồng thời tôn vinh vẻ đẹp của phụ nữ Hy Lạp cổ đại

Pê-nê -HẾT -

………

Phòng Giáo dục và Đào tạo

Đề thi Giữa Học kì 1 Đà Nẵng Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ Văn lớp 10

Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)

(Đề số 2)

I ĐỌC HIỂU (3 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

Thể loại:

Truyền kì là một thể văn xuôi tự sự thời trung đại mà khi viết tác giả thường đưa vào những yếu tố hoang đường, kì lạ Qua câu chuyện về thánh thần, ma quỷ, truyện truyền kì thường phản ánh hiện thực, thể hiện tư tưởng và thái độ của người viết về cuộc sống và con người

Tác giả:

Nguyễn Dữ (? -?), sống vào khoảng thế kỉ XVI, người xã Đỗ Tùng, huyện Trường Tân, nay là huyện Thanh Miện, tỉnh Hải Dương Ông xuất thân trong gia đình khoa bảng (cha đỗ Tiến sĩ đời Lê Thánh Tông), là học trò của Nguyễn Bỉnh Khiêm và bạn học của Phùng Khắc Khoan, từng đi thi và đã ra làm quan nhưng không bao lâu thì từ quan về ở ẩn Với Truyền kì mạn lục, ông đã đóng góp rất quan trọng cho sự phát triển của văn xuôi tự sự trung đại Việt Nam

Tác phẩm:

Chuyện chức phán sự đền Tản Viên là câu chuyện có pha nhiều yếu tố hoang đường Đó là câu chuyện về một người tên là Ngô Tử Văn, tính tình ngay thẳng, ghét sự gian tà Trước sự tác oai tác quái của linh hồn tên tướng phương Bắc bại trận, Tử Văn đã đốt đền Tử Văn về gặp Diêm Vương được

xử không có tội, đòi lại được ngôi đền cho Thổ thần Tử Văn sống lại nhưng một tháng sau lại đột ngột qua đời và được trở thành quan phán sự

( Trích Đọc hiểu văn bản ngữ văn 10, Nguyễn Trọng Hoàn) 1/ Nêu nội dung chính của văn bản trên?

2/ Xác định phương thức biểu đạt của văn bản?

3/ Truyện truyền kì khác thần thoại, truyện cổ tích và truyền thuyết ở điểm nào?

4/ Qua văn bản, viết đoạn văn ngắn (5 đến 7 dòng) bày tỏ suy nghĩ về lối sống ngay thẳng, ghét sự gian tà trong cuộc sống hôm nay

II.LÀM VĂN (7 điểm)

Qua Tấm Cám, suy nghĩ về cuộc đấu tranh giữa thiện ác, giữa người tốt kẻ xấu từ xưa đến nay

-HẾT - Đáp án và thang điểmI.ĐỌC HIỂU (3 điểm)

1/ (0,5 điểm)

Nội dung chính của văn bản trên:

- Giới thiệu đặc điểm thể loại truyền kì;

- Giới thiệu khái quát về cuộc đời nhà văn Nguyễn Dữ;

- Tóm tắt truyện Chuyện chức phán sự đền Tản Viên

2/ (0,5 điểm)

Phương thức biểu đạt của văn bản: thuyết minh

3/ (1 điểm)

Truyện truyền kì khác thần thoại, truyện cổ tích và truyền thuyết ở chỗ:

- Truyện truyền kì cũng có thể bắt nguồn từ truyện thần kì của dân gian nhưng

nó đã có tác giả, có sự đầu tư của cấu trúc, chọn lọc chi tiết và hơn hết, mỗi truyện truyền kì là một bài học làm người trọn vẹn

- Truyện truyền kì có dung lượng lớn hơn những truyện dân gian, ngôn ngữ

kể chuyện đã có màu sắc của phong cách, nhân vật của truyện có đời sống,

có cá tính Đặc biệt các tình huống của truyện đầy những bất ngờ, hấp dẫn bởi kịch tính cao

- Truyện truyền kì thông thường là sáng tạo của người nghệ sĩ, mỗi truyện là một vấn đề của cuộc sống Nó không mang tính chức năng trong nội dung phản ánh và tính mô tip về hình thức của truyện

4/ (1 điểm)

Đoạn văn đảm bảo các yêu cầu:

- Hình thức: đảm bảo về số câu, không được gạch đầu dòng, không mắc lỗi chính tả, ngữ pháp Hành văn trong sáng, cảm xúc chân thành;

- Nội dung: Từ vẻ đẹp của nhân vật Ngô Tử Văn, thí sinh liên hệ đến lối sống ngay thẳng, ghét sự gian tà trong cuộc sống hôm nay Cụ thể:

+ Giải thích: Sống ngay thẳng là sống đúng với con người thật của mình, biết đấu tranh chống lại cái ác, cái xấu Ghét sự gian tà là căm phẫn trước sự lộng hành của cái ác

+ Ý nghĩa của lối sống: thể hiện bản lĩnh của con người chính trực, góp phần đem lại cuộc sống tốt đẹp cho mọi người, mọi nhà

+ Phê phán lối sống dối trá, đạo đức giả

+ bài học nhận thức và hành động cho bản thân: hiểu được ý nghĩa của lối sống thẳng thắn, biết đấu tranh phê bình và tự phê bình, tích cực tu dưỡng, rèn luyện đạo đức

II LÀM VĂN (7 điểm)

2 Thân bài

a.Thế nào là cuộc đấu tranh giữa thiện và ác?

- Thiện: tốt đẹp, hợp với đạo đức

- Ác: tính hay gây tai họa, đau khổ cho người khác

⇒ Cuộc đấu tranh giữa thiện và ác, giữa người tốt và kẻ xấu là cuộc đấu tranh với những điều xấu, điều ác gây tai họa cho con người để hướng tới những điều tốt đẹp, hợp đạo đứb

Cuộc đấu tranh giữa thiện và ác trong truyện Tấm – Cám

- Cuộc đấu tranh thiện – ác diễn ra với hai mẹ con Cám đại diện cho cái xấu, cái ác:

+ Cám lười biếng nhưng muốn cướp phần thưởng là tấm lụa đào nên đã lừa Tấm lấy hết giỏ tép

+ Mẹ con Cám muốn diệt trừ người bạn duy nhất của Tấm: cá bống

+ Mẹ con Cám không muốn cho Tấm đi xem hội, đã trộn thóc lẫn gạo, bắt Tấm nhặt riêng ra

+ Mẹ con Cám đuổi cùng giết tận hòng chiếm đoạt vinh hoa phú quý, không cho Tấm con đường sống

- Tấm là đại diện cho “thiện”, đứng trước hành động của mẹ con Cám: + Ban đầu: Chỉ biết khóc

+ Bất bình trước những hành vi mẹ con Cám đã làm

+ Tấm có sự phát triển trong hành động, phản kháng, đấu tranh một cách mãnh liệt để giành và giữ lấy hạnh phúc thuộc về mình thông qua những lần hóa thân

+ Trước sự ngỡ ngàng và khát khao được xinh đẹp như chị, Tấm đã để Cám xuống hố, rội nước sôi cho trắng đẹp rồi chết

+ Dì ghẻ ăn mắm làm từ thịt con gái cũng kinh khiếp lăn ra chết

⇒ Có ý kiến đồng tình, có ý kiến phản đối kết thúc này bởi nó mâu thuẫn với

sự hiền lành, thùy mị của Tấm ⇒ khẳng định Tấm là nhân vật chức năng, thực hiện việc tiêu diệt tận gốc cái ác

c Cuộc đấu tranh giữa thiện và ác trong xã hội xưa và nay

- Từ truyện Tấm Cám, có thể thấy, thiện và ác là hai hiện tượng luôn song hành trong xã hội, không khó để bắt gặp các cuộc đấu tranh thiện - ác trong

xã hội xưa:

+ Chu Văn An vì bất bình, luôn mong muốn đấu tranh tới cùng cho những điều chân chính, những điều “thiện” mà đang sớ mong vua chém đầu 7 tên gian thần nhưng không thành bèn từ quan về quê sống cuộc đời thanh bạch

- Ngày nay, rất nhiều những tấm gương chiến sĩ đã hi sinh thời gian, công sức

và thậm chí là tính mạng để bảo vệ điều thiện đấu tranh cho điều ác:

+ Gần đây nhất là hai hiệp sĩ đường phố của Sài Gòn đã hi sinh tính mạng trên con đường đấu tranh cho điều thiện, ngăn chặn điều ác

⇒ Những con người với cuộc đấu tranh không khoan nhượng vì điều thiện ấy xứng đáng được ngợi ca và trân trọng

d Mục đích, ý nghĩa của cuộc đấu tranh giữa thiện và ác, giữa người tốt và kẻ xấu

- Tại sao lại cần có cuộc đấu tranh thiện - ác?

+ Lúc nào trong xã hội cũng luôn tồn tại hai điều này song song, thiện và ác là hai đối cực của nhau, nếu như xã hội toàn điều ác ⇒ con người rơi vào bi kịch,

xã hội sẽ náo loạn

+ Ngược lại, nếu như xã hội ngập tràn những điều thiện ⇒ con người được sống, đón nhận những điều tốt đẹp, xã hội bình yên, con người phát triển

- Nhìn nhận thực tế dù một xã hội phát triển tới đâu thì đâu đó vẫn sẽ luôn tồn tại những điều xấu, điều ác, bới vậy cuộc đấu tranh thiện – ác là cuộc đấu tranh lâu dài

- Khẳng định dù cho cái xấu có mạnh đến đâu, điều ác có khủng khiếp như thế nào thì cuối cùng điều thiện vẫn sẽ luôn giành chiến thắng

3 Kết bài

- Khẳng định lại vấn đề nghị luận: Câu chuyện Tấm Cám đã để lại những bàn luận trên nhiều khía cạnh khác nhau giữa thiện và ác

- Liên hệ bản thân: Mỗi người cần nhận thức được ý nghĩa của cuộc đấu tranh thiện – ác để không ngừng vươn tới những điều thiện, như thế mới mong có thể trở thành một người tốt

-HẾT -

………

Phòng Giáo dục và Đào tạo

Đề thi Giữa Học kì 1 Đà Nẵng Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ Văn lớp 10

Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)

(Đề số 3) I.ĐỌC HIỂU (4 điểm)

Câu 1 : Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:

“Trèo lên cây bưởi hái hoa, Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân

Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc,

Em đã có chồng anh tiếc lắm thay

Ba đồng một mớ trầu cay, Sao anh chẳng hỏi những ngày còn không

Bây giờ em đã có chồng, Như chim vào lồng như cá cắn câu

Cá cắn câu biết đâu mà gỡ, Chim vào lồng biết thuở nào ra ?”

(Ca dao)

a Xác định phong cách ngôn ngữ và thể thơ của văn bản (0.5 điểm)

b Văn bản trên sử dụng các phương thức biểu đạt nào? (0.5 điểm)

c Nêu nội dung chính của văn bản (0.5 điểm)

d Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp tu từ trong 2 câu: “Bây giờ em đã có chồng, Như chim vào lồng như cá cắn câu.”? (1.0 điểm)

e Viết đoạn văn từ 5 đến 7 dòng thể hiện cảm nhận của anh/chị về nỗi niềm của nhân vật “em” trong 4 câu cuối của văn bản (0.5 điểm)

Câu 2: (1điểm)

Trong truyện “An Dương Vương và Mị Châu Trọng Thủy” (SGK lớp 10 tập 1)

có chi tiết Rùa vàng hiện lên rẽ nước đưa An Dương Vương xuống biển Anh/chị hãy cho biết ý nghĩa của chi tiết đó

II: LÀM VĂN (6 điểm)

Bằng hình thức nhập vai hóa thân vào nhân vật, anh/chị hãy kể lại quá trình đấu tranh của Tấm với mẹ con Cám sau khi được trở thành Hoàng Hậu

-HẾT - Đáp án và thang điểm

Lời trách móc của cô gái vì chàng trai quá chậm trễ trong việc bày tỏ tình cảm với cô

d: (1 điểm)

- Biện pháp tu từ So sánh (như chim, như cá) (0.25 điểm)

- Tác dụng: nhấn mạnh vào tình cảnh bị rang buộc bởi hôn nhân của cô gái

Gợi hình ảnh gò bó, tù túng (chim lồng, cá chậu) Gợi cảm xúc buồn bã, tiếc

nuối của cô gái (0.25 điểm)

- Biện pháp tu từ Ẩn dụ (chim vào lồng, cá cắn câu) (0.25 điểm)

- Tác dụng: nhấn mạnh vào tình cảnh bị rang buộc bởi hôn nhân của cô gái

Gợi hình ảnh gò bó, tù túng (chim lồng, cá chậu) Gợi cảm xúc buồn bã, tiếc nuối của cô gái (0.25 điểm)

e: (0,5 điểm)

Bày tỏ tình cảm buồn bã, xót xa, tiếc nuối

Đúng kỹ năng viết đoạn văn

Câu 2: (1 điểm)

Ý nghĩa của yếu tố thần kì:

- Giúp câu chuyện trở nên hấp dẫn, lôi cuốn

- Phản ánh thái độ của nhân dân với nhân vật lịch sử: kính trọng, biết ơn vị vua An Dương Vương nên nhân dân đã bất tử hóa

II LÀM VĂN (6 điểm)

1 Mở bài

- Giới thiệu câu chuyện, nhân vật kể chuyện

2 Thân bài

Các sự việc chính:

- Tấm bị mẹ con Cám hại chết khi về giỗ bố

- Tấm hóa thành chim vàng anh bay về cung, báo hiệu sự hiên diện của mình

Mẹ con Cám giết chim vàng anh

- Tấm hóa thành cây xoan che bóng mát cho vua Mẹ con Cám chặt cây xoan làm khung cửi

- Tấm hóa mình vào khung cửi, cảnh cáo Cám Mẹ con Cám đốt khung cửi

- Tấm hóa thành quả thị, được một bà lão yêu thích mang về nhà và trở lại thành người chung sống hạnh phúc bên bà lão

- Tấm gặp lại vua và được đón về cung

-HẾT -

………

Phòng Giáo dục và Đào tạo

Đề thi Giữa Học kì 1 Đà Nẵng Năm học 2021 - 2022 Bài thi môn: Ngữ Văn lớp 10

Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)

(Đề số 4)

I ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)

Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Việc tử tế không phải là những gì to tát, phi thường mà đôi khi chỉ là một hành động nhỏ bé nhưng vô cùng giá trị như câu chuyện được lan truyền trên mạng xã hội của cậu bé Đạt “thông cống” khi trời mưa, câu chuyện của nữ sinh nhặt được của rơi trả người đánh mất, cụ bà 80 tuổi với kinh nghiệm 20 năm vá đường không công, sư thầy nhận nuôi hàng trăm trẻ mồ côi…Hay đơn giản, việc tử tế chỉ là hành động thể hiện thái độ sống tích cực, hành động kính trên nhường dưới, có trước có sau, dắt cụ bà qua đường, nhặt rác nơi công cộng… Việc tử tế không phải một ngày, cũng không phải một tháng, một năm

mà là toàn bộ thời gian chúng ta đang sống Vì vậy, hãy tiếp tục lan tỏa những việc làm tử tế mỗi ngày để góp phần xây dựng một cuộc sống tốt đẹp và nhân văn hơn

Câu 1 (0,5 điểm Xác định các phương thức biểu đạt của đoạn trích

Câu 2 (0,5 điểm) Theo tác giả, những câu chuyện tử tế “vô cùng giá trị …

được lan truyền trên mạng xã hội” là những câu chuyện nào?

Câu 3 (1,0 điểm) Chỉ ra và nêu tác dụng của biện pháp nghệ thuật được sử

dụng trong câu sau: “Hay đơn giản, việc tử tế chỉ là hành động thể hiện thái

độ sống tích cực, hành động kính trên nhường dưới, có trước có sau, dắt cụ

bà qua đường, nhặt rác nơi công cộng …”

Câu 4 (1,0 điểm) Anh/chị có đồng ý với tác giả rằng: “Việc tử tế không phải

một ngày, cũng không phải một tháng, một năm mà là toàn bộ thời gian chúng

ta đang sống” hay không? Vì sao?

II LÀM VĂN (7.0 điểm)

Phân tích bài thơ sau:

Một mai, một cuốc, một cần câu, Thơ thẩn dầu ai vui thú nào

Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ, Người khôn, người đến chốn lao xao

Thu ăn măng trúc, đông ăn giá, Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao

Rượu đến cội cây, ta sẽ uống, Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao

(Nhàn – Nguyễn Bỉnh Khiêm – Sách Ngữ văn 10 - tập 1)

-HẾT - Đáp án và thang điểmI.ĐỌC HIỂU (3 điểm)

- Tác dụng: nhằm tăng sức gợi hình gợi cảm cho câu văn, nhấn mạnh ý nghĩa

và chỉ ra những hành động tử tế của con người trong cuộc sống

Câu 4: (1 điểm)

Học sinh chọn đồng ý hoặc không đồng ý và đưa ra lý giải hợp lệ Đồng ý vì làm việc tử tế không phải chỉ làm một lần, hai lần mà phải là cả cuộc đời, bằng những việc làm và hành động vô cùng đơn giản Như vậy chúng ta mới có thể trưởng thành mỗi ngày, cảm thấy sống có ý nghĩa hơn và xã hội cũng sẽ ngày càng lan tỏa nhiều hơn những tấm gương người tốt việc tốt…

II LÀM VĂN (7 điểm)

Câu 1: (2 điểm)

NLXH

a.Đảm bảo yêu cầu hình thức đoạn văn (0,25 điểm)

Có thể trình bày theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành

b Xác định đúng vấn đề cần nghị luậnl (0,25 điểm)

Cách để việc tử tế lan tỏa trong môi trường học đường

c Lựa chọn thao tác lập luận phù hợp để triền khai vấn đề theo nhiều cách nhưng cần làm rõ nội dung (1,0 điểm)

- 1 câu mở đoạn: việc tử tế là cần thiết và quan trọng trong nhà trường, một môi trường học đường tràn ngập việc tử tế thì sẽ lan tỏa ra xã hội góp phần tạp nên một xã hội văn minh, tốt đẹp

- Các câu khai triển đoạn:

+ Người sống tử tế là người có văn hóa, có phẩm chất và nhân cách tốt đẹp, luôn sống chan hòa, yêu thương và hết lòng vì người khác Làm việc tử tế mỗi ngày giúp bản thân cảm thấy mình có ích, có trách nhiệm…từ đó ngày càng hoàn thiện hơn…

+ Trong môi trường học đường, việc tử tế bắt đầu bằng những việc làm và hành động nhỏ nhặt như lễ phép với thầy cô giáo, tôn trọng bạn bè, tuân thủ các quy định về học tập và kỷ luật, vệ sinh của nhà trường, không ăn uống vứt rác bừa bãi, nhặt được của rơi trả lại cho bạn…

+ Tham gia các hoạt động của nhà trường như phong trào nuôi heo đất ủng

hộ quỹ khuyến học LVC, ủng hộ miền Trung lũ lụt, các phong trào thiện nguyện đoàn… + Tuyên truyền, vận động và chia sẻ những tấm gương việc tốt người tốt, hoặc những hành động đẹp ở bên ngoài xã hội vào nhà trường để góp phần xây dựng một môi trường học đường văn minh, lành mạnh hơn

+ Một vài câu chuyện, tấm gương tử tế điển hình…

+ Phê phán những cá nhân thiếu ý thức…

- 1 câu kết đoạn: khẳng định lại lần nữa ý nghĩa của việc sống tử tế mỗi ngày

Từ đó đưa ra những bài học nhận thức và hành động để góp phần lan tỏa những việc tử tế trong môi trường học đường

Hai câu đề: Hoàn cảnh sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm

- Mai, cuốc, cần câu: Là những dụng cụ lao động cần thiết, quen thuộc của người nông dân

- Phép liệt kê kết hợp với số từ “một”: Gợi hình ảnh người nông dân đang điểm lại công cụ làm việc của mình và mọi thứ đã sẵn sàng

- Nhịp thơ 2-2-3 thong thả đều đặn → Cuộc sống ở quê nhà của Nguyễn Bỉnh Khiêm gắn bó với công việc nặng nhọc, vất vả, lam lũ của một lão canh điền

- Trạng thái “thơ thẩn”: chăm chú vào công việc, tỉ mẩn -> Tâm trạng hài lòng, vui vẻ cùng trạng thái ung dung, tự tại của nhà thơ

=> Hai câu thơ khái quát hoàn cảnh sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm ở quê nhà vất vả, lam lũ, mệt nhọc nhưng tâm hồn lúc nào cũng thư thái, thanh thản Hai câu thực: Quan niệm sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm

- Nghệ thuật đối: ta – người, dại – khôn: nhấn mạnh quan niệm sống mang tính triết lí, thâm trầm của nhà thơ

Hai câu kết: Triết lí sống nhàn