TIA PHÂN GIÁC CỦA GÓC A Phương pháp giải 1 Tia phân giác của một góc Tia phân giác của một góc là tia nằm giữa hai cạnh của góc và tạo với hai cạnh ấy hai góc bằng nhau Từ định nghĩa ta suy ra Tia Oz[.]
Trang 1TIA PHÂN GIÁC CỦA GÓC
A Phương pháp giải
1 Tia phân giác của một góc
Tia phân giác của một góc là tia nằm giữa hai cạnh của góc và tạo với hai cạnh ấy hai góc bằng nhau
Từ định nghĩa ta suy ra
Tia Oz là tia phân giác của ∠xOy ⇔ ∠xOz = ∠zOy và tia Oz nằm giữa hai tia Ox;
Oy
Hoặc tia Oz là tia phân giác cuả
Hoặc tia Oz là tia phân giác của
2 Cách vẽ tia phân giác của một góc
Cách 1: Dùng thức đo góc
Muốn vẽ tia phân giác Oz của góc xOy ta làm như sau:
Trên cùng một nửa mặt phẳng có bờ chứa tia Ox, cùng phía với tia Oy, ta sử dụng thước đo góc vẽ góc xOz sao cho
Cách 2: Gấp giấy
Trang 2Vẽ góc xOy lên giấy trong Gấp giấy sao cho cạnh Ox trùng với canh Oy Nếp gấp cho ta vị trí của tia phân giác Vẽ tia phân giác theo nếp gấp đó
Nhận xét: Mỗi góc ( không phải là góc bẹt) chỉ có một tia phân giác
Chú ý:
Đường thẳng chứa tia phân giác của một góc là đường phân giác của góc đó
B Các dạng toán
Dạng 1: Tính số đo góc
Ví dụ 1: Cho Oz là tia phân giác của xOy, biết xOy 660 Tính số đo góc xOz
Lời giải:
Vì Oz là tia phân giác của xOy nên 330
2
xOy xOz
Ví dụ 2: Cho xOy và yOz là hai góc kề bù Biết 0
120
xOy và tia Ot là phân giác của yOz Tính số đo xOt
Lời giải:
xOy và yOz là hai góc kề bù nên
0
0
180
60
yOz yOz
Vì Ot là tia phân giác của yOz nên
0 30 2
yOz
180 180 30 150
Trang 3Ví dụ 3: Cho 0
150
xOy , vẽ tia Oz bất kì nằm trong góc đó Gọi Oa, Ob theo thứ
tự là tia phân giác của xOz zOy, Tính aOb
Lời giải:
Vì Oa là tia phân giác của xOz nên
2
xOz
Vì Ob là tia phân giác của zOy nên
2
zOy zOb
Ta có
0
1 2 1 2 75
xOy
Dạng 2: Chứng tỏ một tia là tia phân giác của một góc
Ví dụ 4: Cho hai tia đối Ox, Oy Trên cùng nửa mặt phẳng bờ xy, vẽ các tia Oz, Ot
80 , 50
xOz yOt Chứng tỏ Ot là tia phân giác của yOz
Lời giải:
Trang 4Trên cùng nửa mặt phẳng bờ xy, ta có
Tia Ot nằm giữa tia Ox va Oy nên
0
50 180 130
tOx tOx
(150 80 )
xOt xOz nên tia Oz nằm giữa Ox và Ot, do đó
0
80 130 50
zOt zOt
Tia Oz nằm giữa tia Ox và Oy nên
0
80 180 100
yOz yOz
(100 50 )
yOz yOt nên tia Ot nằm giữa Oy và Oz Mặt khác
0 50
yOt zOt do đó Ot là tia phân giác của yOz
Ví dụ 5: Cho góc 0
110
xOy có Oz là tia phân giác Các tia Om, On nằm trong góc
30
xOm yOn Chứng tỏ Oz là tia phân giác của mOn
Lời giải:
Trang 5Trên cùng nửa mặt phẳng bờ chứa tia Ox, ta có
Oz là tia phân giác của xOy nên
0 55 2
xOy
(55 30 )
xOz xOm nên tia Om nằm giữa Ox và Oz, do đó
0
25
mOz mOz
Tia On nằm giữa tia Ox và Oy nên
0
30 110 80
xOn xOn
(80 55 )
xOnxOz nên tia Oz nằm giữa Ox và On, do đó
0
25
nOz nOz
Vậy tia Oz nằm giữa hai tia Om và On đồng thời mOzzOn nên Oz là tia phân giác của góc mOn
C Bài tập tự luyện
Bài 1: Cho tia Ox là tia phân giác của góc yOz Biết góc 0
56
xOy Tính số đo góc
yOz
Lời giải:
Trang 6Vì Ox là tia phân giác của góc yOz nên
2
yOz
112
yOz
Bài 2: Trên nửa mặt phẳng bờ chứa tia Ox, vẽ hai tia Oy và Oz sao cho
60 , 100
xOy xOz Vẽ tia Oa, Ob lần lượt là phân giác của xOz yOz, Tính số đo góc aOb
Lời giải:
Trên nửa mặt phẳng bờ chứa tia Ox, ta có
(100 60 )
xOz xOy nên tia Oy nằm giữa Ox và Oz, do đó
0
40
yOz yOz
Vì Oa là tia phân giác của xOz nên 0
50 2
xOz
Vì Ob là tia phân giác của zOy nên 0
20 2
zOy
Ta có
0
50 20 30
Bài 3: Trên nửa mặt phẳng bờ chứa tia Ox, vẽ hai tia Oy và Oz sao cho
65 , 130
1 Trong ba tia Ox, Oy, Oz tia nào nằm giữa hai tia còn lại?
2 Tính yOz
Trang 73 Chứng tỏ Oy là tia phân giác của xOz
4 Vẽ tia Ot là tia đối của tia Oy So sánh xOt và zOt
Lời giải:
1 Trên nửa mặt phẳng bờ chứa tia Ox, ta có 0 0
(130 65 )
xOzxOy nên tia Oy nằm giữa Ox và Oz
2 Vì tia Oy nằm giữa Ox và Oz nên
0
65
yOz yOz
3 Ta có tia Oy nằm giữa Ox và Oz đồng thời xOy yOz nên tia Oy là tia phân giác của góc xOz
4 Vì tia Ox nằm giữa Oy và Ot nên
0
65 180 115
xOt xOt
Vì tia Oz nằm giữa Oy và Ot nên
0
65 180 115
zOt zOt
Vậy xOt zOt
Bài 4: Trên nửa mặt phẳng bờ chứa tia Ox, vẽ hai tia Oz và Oy sao cho
30 , 110
Trang 81 Trong ba tia Ox, Oy, Oz tia nào nằm giữa hai tia còn lại?
2 Vẽ Ot là tia phân giác của yOz Tính zOt tOx,
Lời giải:
1 Trên nửa mặt phẳng bờ chứa tia Ox, ta có 0 0
(110 30 )
xOzxOy nên tia Oy nằm giữa Ox và Oz
2 Vì tia Oy nằm giữa Ox và Oz nên
0
80
yOz yOz
Vì Ot là tia phân giác của yOz nên 0
40 2
yOz
Vì tia Oy nằm giữa Ox và Ot nên 0
70
tOxxOyyOt
Bài 5: Cho hai góc kề AOB BOC, có tổng bằng 0
160 , trong đó AOB bằng bảy lần
BOC
1 Tính số đo AOB BOC,
2 Trong góc AOC vẽ tia OD sao cho COD 900 Chứng tỏ OD là phân giác của AOB
3 Vẽ tia OE là tia đối của tia OC So sánh AOC và BOE
Lời giải:
Trang 91 Vì AOB BOC, là hai góc kề nên
0
0
0
0
160
20
BOC BOC
Suy ra AOB 1400
2 Tia OD nằm giữa tia OA, OC nên
0
90 160 70
AOD AOD
Vậy
2
AOB AOD , mặt khác tia OD nằm giữa OA, OB nên OD là tia phân giác của AOB
3 Tia OB nằm giữa tia OE, OC nên
0
20 180 160
BOE BOE
Vậy AOCBOE