BÀI TẬP PHƯƠNG TRÌNH QUY VỀ PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI I Phương pháp giải 1 Phương trình trùng phương Phương trình trùng phương là phương trình có dạng 4 2 0( 0) ax bx c a Cách giải Đặt ẩn phụ 2 ( 0)[.]
Trang 1BÀI TẬP PHƯƠNG TRÌNH QUY VỀ PHƯƠNG TRÌNH BẬC HAI
0,
2 Phương trình chứa ẩn ở mẫu thức
Giải phương trình chứa ẩn ở mẫu thức ta làm như sau
Bước 1: Tìm điều kiện xác định của phương trình
Bước 2: Quy đồng mẫu thức hai vế rồi khử mẫu thức
Bước 3: Giải phương trình vừa nhận được
Bước 4: Trong các giá trị tìm được của ẩn, loại các giá trị không thoả mãn điều kiện xác định Các giá trị thoả mãn điều kiện xác định là nghiệm của phương trình đã cho
Muốn giải được bài này ta phải áp dụng các kiến thức đã học
Muốn giải phương trình trùng phương đã phải đưa phương trình về phương trình bậc hai Đưa phương trình trùng phương về phương trình bậc hai bằng cách nào?
Đưa phương trình trùng phương về phương trình bậc hai bằng phương pháp đặt ẩn phụ
Trang 2Nếu kĩ năng giải toán của ta tốt sẽ tạo ra sự phản xạ, tạo ra sự nhận biết nhạy bén:
a
Trang 4Do 0 nên phương trình đã cho có hai nghiệm phân biệt
a) Bài toán của câu này là một phương trình tích
Muốn giải phương trình tích ta phải nhớ cách giải quen thuộc: Đã là phương trình tích
ta thường gặp: Vế trái là một biều thức thuộc dạng tích (có hai hoặc nhiều thừa số) thì một trong các thừa số đó phải bằng 0 Một tích không kể có bao nhiêu thừa số, nếu có một thừa số bằng 0 thì tích đó bằng 0 Do thế ta có:
2
2
3 5 1 0 (1) (3 5 1)( 4) 0
Trang 5Như thế là: ta phải giải hai phương trình (1) và (2)
Trang 6Nếu phương trình 2
0
ax bx c có a b c 0 thì phương trình có một nghiệm x1 1còn nghiệm kia 2 5
2x x 3 0 2x 3x 2x 3 0
2 (2x 2 ) (3x x 3) 0
2 ( 1) 3( 1) 0
x x x ( 1)(2 3) 0
x x
Trang 7Vậy tập nghiệm của phương trình
Trang 81 1
t (bị loại vì điều kiện t 0)
2
15 5 3
2q 5q 1 0 có a 2;b 5;c 1 nên có biệt thức:
Trang 9Áp dụng quy tắc chuyển vế Ta có thể chuyển bất kì số hạng nào của một đẳng thức từ
vế này sang vế kia nhưng phải đổi dấu số hạng đó
Trang 10Khi giải câu này ta phải sử dụng những kiến thức cơ bản nào?
Muốn giải được phương trình 3 2 2 2
2 ( 3) ( 1)( 2)
x x x x x ta phải sử dụng các kiến thức cơ bản:
b x
b x
Trang 11Muốn quy đồng mẫu thức ta phải tìm mẫu thức chung
Muốn tìm được mẫu thức chung phải phân tích các mẫu thức ra thừa số để chọn các thừa số chung Mỗi thừa số lấy với số mũ cao nhất
Muốn phân tích các mẫu thức của các phân thức trong phương trình này ta phải vận dụng hằng đẳng thức đáng nhớ A2 B2 (A B A B )( ) và phải đổi dấu
Trang 13nên ta có a b c 1 7 ( 8) 0 nên theo Vi-ét thì:
1 1
x (không thỏa mãn điều kiện x 1 nên bị loại)
2
( 8) 8 1
c x a
Vậy tập nghiệm của phương trình đã cho là:
10 5 3 1; ;1;
Trang 14(x 1)(0, 6x 1) x(0, 6x 1) 0 ra thừa số ta có:
2 (0, 6x 1)(x 1 x) 0
Trang 152 2 2 2 (x 2x 5 x x 5)(x 2x 5 x x 5) 0
2 (2x x)(3x 10) 0
0 0
x x
Trang 16Phương trình vô nghiệm
Vậy phương trình đã cho có nghiệm là: S 1 5; 1 5
Trang 18Thực hiện phép nhân đa thức với đa thức ở vế trái của phương trình, ta có:
2 (3x 1)(1 x) 15 3x 3x 1 x 15
Áp dụng quy tắc chuyển vế của đẳng thức
Trang 19b x
b x
Trang 20Nếu toàn dân Việt Nam từ 25 tuổi trở lên đều khá toán, nếu giỏi toán thì rất tốt (kể cả
bà bán tôm, bán tép ngoài chợ), tu luyện đạo đức qua toán học (người giỏi toán rất ít khi làm những việc sai đạo lí) thì Việt Nam sẽ không thia kém bất kì quốc gia nào e) Giải phương trình 2
Trang 21a
Trang 22a
Trang 23x x có hai nghiệm phân biệt
Một câu hỏi đặt ra để tư duy Dựa vào kiến thức cơ bản nào để chứng minh một phương trình bậc hai có hai nghiệm phân biệt
* Theo công thức nghiệm, phương trình bậc hai dạng 2
( 0)
ax bx c a có hai nghiệm phân biệt 0 hoặc 0
Trang 24Như vậy phương trình 2
4 1 0
x x có 0 nên có hai nghiệm phân biệt
* Lập phương trình bậc hai có nghiệm 2
1
x và 2
2
x Làm thế nào để lập được một phương trình bậc hai có 2
1
x và 2
2
x ? Phương trình x2 4x 1 0 có 2
x mx m có hai nghiệm cùng dấu
Dựa vào đâu để biết hai nghiệm cùng dấu hay khác dấu
Phương trình bậc hai có hai nghiệm cùng dấu P 0 tức là x x1. 2 0 (vì nếu x1x2
2 2
m
m m
b) Tìm tất cả các giá trị của m để phương trình (1) có hai nghiệm phân biệt
Trang 25
Trang 26Vậy tập nghiệm của phương trình đã cho là S { 2; 3}
c) Giải phương trình 2
3x 5x 2 0
Phương trình 2
3x 5x 2 0 có các hệ số a 3;b 5;c 2 nên có biệt thức: 2
Trang 27Do 169 0 nên phương trình có hai nghiệm phân biệt:
2) Trong trường hợp phương trình có hai nghiệm x x1, 2 Hãy tìm hệ thức giữa x x1, 2 mà không phụ thuộc vào m
Trang 28m thì 3 m 3 phương trình vô nghiệm
2) Tìm hệ thức liên hệ giữa x x1; 2 mà không phụ thuộc vào m
Trang 290 2
3
3 nêu 0 1
Như vậy phương trình có hai nghiệm m và 3m nếu m 0
Phương trình có nghiệm kép khi 2
0 m 0 m 0 b) Giải phương trình 2 2
Trang 302 1
Nếu m 0 và n 0 thì phương trình có vô số nghiệm
g) Giải phương trình 2 2 2
x mx m n
Trang 32* Nếu m 2 thì phương trình vô nghiệm
* Nếu m 2 thì phương trình có nghiệm kép x1x2 1
* Nếu m 2 thì phương trình có hai nghiệm phân biệt: