Đánh giá thực trạng công tác theo dõi đánh giá tình hình thực hiện KHPT KTXH 5 tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2006 - 2010

Báo cáo thực tập: Đánh giá thực trạng công tác theo dõi đánh giá tình hình thực hiện KHPT KTXH 5 tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2006 - 2010

DANH MỤC CÁC BẢNG……….4

DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT ……… 5

LỜI MỞ ĐẦU……… 6

Chương I: Cơ sở lý thuyết về công tác theo dõi đánh giá dựa trên kết quả thực hiện KH 5 năm ở địa phương……….……… 8

I Các khái niệm cơ bản về theo dõi và đánh giá……… 8

1.Khái niệm Theo dõi……….8

2.Khái niệmĐánh giá ……… 9

3.Lợi ích của theo dõi và đánh giá ……….10

4.Sự liên quan giữa theo dõi và đánh giá……….11

II Sự cần thiết của công tác theo dõi và đánh giá tình hình thực hiện KHPT KTXH 5 năm ……… …… 13

1.Sự khác nhau giữa công tác theo dõi, đánh giá truyền thống và công tác theo dõi, đánh giá dựa trên kết quả……… 13

2.Vị trí và tầm quan trọng của công tác theo dõi, đánh giá dựa trên kết quả ……….15

3 Sự cần thiết phải TDĐG tình hình thực hiện KH 5 năm……… 17

3.1 Vai trò và tác dụng của KH 5 năm……… 17

3.2 Vì sao phải TDĐG tình hình thực hiện KH 5 năm………19

3.3 Cơ sở pháp lý cho việc TDĐG KH 5 năm ………21

III Những điều kiện cơ bản để xây dựng hệ thống theo dõi đánh giá KH 5 năm ở địa phương ……… 22

1 Xây dựng khung theo dõi đánh giá dựa vào kết quả……….22

2 Các thành viên tham gia , thời gian, nội dung và nguồn lực để thực hiện 23

3 Tổ chức thông tin và báo cáo kết quả……… 23

Chương 2: Đánh giá thực trạng công tác theo dõi đánh giá tình hình thực hiện KHPT KTXH 5 năm tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2006- 2010………… 25

I Quy trình và các chỉ số đánh giá của tỉnh Hòa Bình tình hình thực hiện kế hoạch 5 năm 2006-2010……….25

1 Quy trình và nội dung các bước thực hiện công tác theo dõi và đánh giá của Tỉnh Hòa Bình………25

2 Các chỉ số đánh giá của kế hoạch 5 năm 2006- 2010………25

II Tình hình thực hiện công tác theo dõi, đánh giá KHPT KTXH 2006 đến nay 28

1 Về vấn đề cung cấp thông tin ở các cấp (tỉnh, huyện, xã)……….28

2 Năng lực các cấp trong theo dõi, đánh giá………33

2.1 Về tổ chức bộ máy……… 33

2.2.Về tình hình cán bộ……… 36

2.3 Nguyên nhân của những hạn chế và những yếu kém……… 38

3 Nhận thức của các bên hữu quan về vai trò của HĐND và UBND các cấp, cũng như các đoàn thể quần chúng trong việc theo dõi, đánh giá……… 40

Chương 3: Kiến nghị tăng cường công tác theo dõi và đánh giá thực hiện KH 5 năm ở tỉnh Hòa Bình……….41

1 Bối cảnh đổi mới công tác theo dõi, đánh giá nói chung………… 41

2 Điều kiện để xây dựng hệ thống theo dõi đánh giá ở tỉnh Hòa Bình 43

3 Phương hướng đổi mới công tác theo dõi đáng giá KH 5 năm ở tỉnh Hòa Bình………45

4 Kiến nghị nhằm tăng cường công tác theo dõi, đánh giá thực hiện KH 5 năm tại tỉnh HB……… 47

Kết Luận:……….51

Tài liệu tham khảo……… 52

Danh Mục Các Hộp

Hộp 1:……… 30

Hộp 3: ……… 38

Danh Mục Các Bảng

Bảng 1:………12

Bảng 2:………14

Bảng 3: ………37

Bảng 4: ………46

Bảng 5: ………49

Lời mở đầu

Quá trình xây dựng kế hoạch kinh tế- xã hội bao gồm quy trình từ lập kếhoạch, thực hiện, theo dõi và đánh giá rồi đến báo cáo Được mô tả theo sơ đồsau:

Hiện nay công tác theo dõi, đánh giá việc thực hiện kế hoạch phát triểnkinh tế- xã hội được thực hiện theo định kỳ tháng, quý, năm Tuy nhiên việctheo dõi và đánh giá mới tập trung chủ yếu vào kết quả thực hiện của các chỉtiêu đề ra trong bản báo cáo kế hoạch đạt hay không đạt kế hoạch, hay so sánhvới các chỉ tiêu cùng kỳ năm trước Hầu hết các bản báo cáo đều tập chungvào các chỉ tiêu đầu vào, đầu ra, các chỉ tiêu kết quả, các tác động nhưng rất

là sơ sài Với những hạn chế đó, các bên liên quan như các nhà lập kế hoạch ,các nhà hoạch định chính sách, và các đối tác khác có liên quan sẽ không thểnắm bắt được những thông tin chính xác, kịp thời, gây khó khăn cho việc xácđịnh những lợi ích, khó khăn, cũng như nguyên nhân để có thể lên kế hoạch,

dự báo hay đưa ra những chính sách đúng đắn và hợp lý mang lại kết quả caocho xã hội Chính vì vậy cần phải có những giải pháp cho công tác theo dõi vàđánh giá việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội

Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình củacác cán bộ trong Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hòa Bình Đồng thời được sựchỉ bảo tận tình của thầy giáo và sự đóng góp ý kiến của các bạn, tôi đã hoànthành đề tài trên Nội dung của đề tài gồm 3 chương:

Chương I: Cơ sở lý thuyết về công tác theo dõi đánh giá dựa trên kết quả thực hiện

KH 5 năm ở địa phương

ChươngII: Đánh giá thực trạng công tác theo dõi đánh giá tình hình thực hiện

KHPT KTXH 5 năm tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2006- 2010

Chương III: Kiến nghị tăng cường công tác theo dõi và đánh giá thực hiện

KH 5 năm ở tỉnh Hòa Bình

Tôi xin chân thành cảm ơn Thạc sỹ Vũ Cương (giảng viên Khoa Kếhoạch – Phát triển, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân) và Ông Nguyễn NgọcĐiệp (Phòng tổng hợp-Quy hoạch Sở Kế hoạch và Đầu tư- Hòa Bình) đã nhiệttình trực tiếp hướng dẫn tôi thực hiện đề tài này

Trong quá trình thực hiện, mặc dù đã nghiên cứu với tất cả nỗ lực, song

do trình độ và kinh nghiệm bản thân còn nhiều hạn chế, thời gian nghiên cứukhông nhiều, hơn nữa đánh giá tác động dự án là một lĩnh vực mới mẻ nên đềtài không tránh khỏi những thiếu sót Vì vậy, tôi rất mong nhận được sự góp ýquý báu của các thầy cô và các bạn để đề tài được hoàn thiện hơn

Xin chân thành cảm ơn!

Hòa Bình, ngày 05 tháng 05 năm 2009

Sinh viên

Nguyễn Thị Kim Oanh

Chương I: Cơ sở lý thuyết về công tác theo dõi đánh giá dựa trên kết quả thực hiện KH 5 năm ở địa phương

IV. Các khái niệm cơ bản về theo dõi và đánh giá

1 Khái niệm về Theo dõi

Theo dõi là một quá trình thu thập dữ liệu một cách có hệ thống về nhữngchỉ số cụ thể liên quan đến một hoạt động phát triển đang được thực hiện, đểnhững người quản lý và các đối tượng liên quan có được thông tin về tiến độ thựchiện các mục tiêu đề ra sử dụng nguồn vốn đã được phân bổ

Theo dõi được thực hiện bắt đầu khi khởi động một kế hoạch, một chươngtrình, chính sách hoặc dự án Theo dõi là một quá trình liên tục, nó đo lường tiến

độ thực hiện mục tiêu

Việc theo dõi các kết quả thực hiện kế hoạch phát triển, chính sách hoặcchương trình một cách liên tục có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với các nhà quảnlý

Có hai hình thức theo dõi là:

 Theo dõi mức độ tuân thủ( theo dõi quá trình): để đảm bảo rằng cách hànhđộng đã dự kiến phải được thực hiện

VD: Chính quyền thành phố sẽ nâng cấp con đường X

 Theo dõi tác động: để đo lường tác động của một vài hoạt động đối với việcđạt được mục tiêu đã đề ra

VD: Nâng cấp con đường X có lợi cho việc vận chuyển hàng hóa tạo ra a chỗ làmmới, ngoài ra thuận tiện cho việc di chuyển sinh hoạt của dân cư

Mục đích của theo dõi là cung cấp một cách kịp thời, chính xác và hợp lýcác thông tin về những gì hiện đang xảy ra, qua đó có thể điều chỉnh kế hoạch vàcác nguồn lực sao cho phù hợp nhất đối với những đòi hỏi và cơ hội của tình trạngthực tế Nó cũng ghi nhận một cách chi tiết những gì đang xảy ra nhằm phục vụ

cho việc cung cấp thông tin, trách nhiệm giải trình hay cho việc đánh giá trongtương lai.

2 Khái niệm Đánh giá

Đánh giá là một quá trình tổng hợp, phân tích một cách có hệ thống một dự

án, một chương trình, hay một chính sách, một kế hoạch phát triển đang được thựchiện hoặc đã kết thúc, bao gồm đánh giá từ việc lập kế hoạch, thiết kế chươngtrình, dự án đến quá trình thực hiện và kết quả của kế hoạch, chương trình, dự ánhay chính sách

Đánh giá nhằm mục đích xác định tính phù hợp và mức độ đạt được các mụctiêu, hiệu quả phát triển, hiệu suất sử dụng nguồn lực, tác động và tính bền vững.Đánh giá cũng nhằm cung cấp các thông tin và bài học giúp cho các nhà hoạchđịnh chính sách đưa ra các quyết định về các dự án, chương trình hay các chínhsách có hiệu quả

Trên cơ sở phân tích một cách có hệ thống về thực hiện một kế hoạch, mộtchương trình, một chính sách để đưa ra đánh giá về tiến độ, sự liên quan nhữngthành công và những tồn tại hạn chế, hiệu quả chi phí…

Đánh giá là việc sử dụng thông tin có được từ quá trình theo dõi để phân tíchcác kế hoạch, chương trình và các dự án để xác định liệu có cần sự thay đổi hayđiều chỉnh không Trong bước thực thi kế hoạch phát triển kinh tế xã hội địaphương, đánh giá được sử dụng để xác định các họa động có đáp ứng các mục tiêu

kế hoạch một cách có hiệu quả và hiệu lực hay không

Nhiệm vụ của đánh giá là đi xa hơn theo dõi một bước,vì nó là quy trìnhphản ánh về những gì đã và đang xảy ra Thực hiện công tác Đánh giá để đánh giáchung về thực hiện kế hoạch phát triển cho các kế hoạch phát triển dài hạn, trunghạn hoặc hàng năm và để đánh giá những thành công và chưa đủ của chủ trương,chính sách hoặc một chương trình, dự án Nó không chỉ ra giá trị thực của những gì

đã thực hiện mà còn đưa ra những lựa chọn trong tương lai về chiến lược và những

ưu tiên cho việc tiếp tục quá trình phát triển

3 Lợi ích của theo dõi và đánh giá

Trong quá trình quản lý dựa theo kết quả, đo lường việc thực hiện đang diễn

ra và đánh giá định kỳ sự tiến bộ đạt được của kế hoạch đã định ra công cụ chínhxuyên suốt trong quy trình này Đo lường việc thực hiện và đánh giá giúp hiểu rõhơn những gì đã đạt được, từ đó điều chỉnh kịp thời các mục tiêu, các hoạt động đểđạt được các kết quả đã định

Theo dõi các kết quả thực hiện kế hoạch phát triển, chính sách hoặc chươngtrình một cách liên tục có ý nghĩa hết sức quan trọng đối với các nhà quản lý

Công tác theo dõi sẽ cung cấp các thông tin liên tục về tình hình thực hiệncác chỉ tiêu đã được đề ra trong kế hoạch, chính sách, chương trình về sự thay đổi,mức độ thay đổi, tiến triển Việc theo dõi có thể giúp phát hiện các thay đổi bênngoài ý muốn Nếu không thực hiện việc theo dõi, hoặc theo dõi không thườngxuyên, thiếu hệ thống về tình hình thực hiện kế hoạch, chương trình dự án, các nhàquản lý, các đối tượng liên quan khó có thể có các số liệu chính xác về việc thựchiện và không thể biết được các chương trình, dự án…có những vấn đề gì, tìnhhình chuyển biến đến đâu Tất cả thông tin thu thập được từ việc theo dõi có thểgiúp cho các nhà quản lý, các đối tượng nắm bắt được tình hình rõ ràng và cụ thểhơn

Công tác đánh giá và quá trình đánh giá một kế hoạch phát triển, chính sáchhoặc một chương trình dự án đang diễn ra hoặc đã hoàn thành để xác định mức độphù hợp, hiệu quả, hiệu lực, tác động và khả năng duy trì nó Từ việc đánh giá nàychúng ta sẽ rút ra bài học để phục vụ cho quá trình quyết định các kế hoạch, chínhsách, chương trình mới

Các thông tin được theo dõi chỉ cung cấp các tình hình số liệu, không phảnánh được nguyên nhân, kết quả, các tồn tại cũng như điểm mạnh, điểm yếu trong

việc lập kế hoạch, chương trình, dự án Do vậy, từ các thông tin đã có, việc đánhgiá các thông tin có được là hết sức cần thiết.

Đánh giá cũng hỗ trợ cho công tác theo dõi và việc theo dõi phục vụ chocông tác đánh giá, mặc dù chức năng thực hiện của 2 nhiệm vụ này là khác nhau.Đòi hỏi phải xây dựng một hệ thống thông tin và phân tích với hai hợp phần: theodõi và đánh giá, có liên quan mật thiết với nhau

Theo dõi đưa ra các thông tin về tiến độ thực hiện của một kế hoạch tại bất

kỳ thời điểm nào cùng với những chỉ tiêu phấn đấu và kết quả tương ứng Báo cáotheo dõi chỉ mang tính mô tả Đánh giá cung cấp bằng chứng và phân tích về việccác chỉ tiêu kế hoạch đạt được hay không đạt được, nguyên nhân tại sao

Chức năng của việc đánh giá của hệ thống TDĐG dựa trên kết quả là mộtquá trình liên tục, khác hẳn với phương pháp truyền thống là đánh gía khi sự việc

đã xảy ra

4 Sự liên quan giữa theo dõi và đánh giá

Đánh giá và theo dõi có liên hệ mật thiết với nhau: đòi hỏi phải xây dựng hệthống thông tin và phân tích thông tin đó

Theo dõi đưa ra các thông tin về tiến độ thực hiện của một kế hoạch, một chínhsách, chương trình hay dự án tại bất kỳ thời điểm nào cùng với các chỉ tiêu phấnđấu và kết quả tương ứng Báo cáo theo dõi chỉ mang tính mô tả Đánh giá cungcấp những bằng chứng về và phân tích về việc tại sao các chỉ tiêu phấn đấu và kếtquả dự kiến đạt được hoặc không đạt được Đánh giá cho thấy rõ các nguyên nhân

và đây là vấn đề quan trọng, đua ra những vấn đề cần làm những gì…

Đánh giá nâng cao hiệu quả của công tác theo dõi: khi một hệ thống theo dõicho chúng ta biết các tín hiệu về các nỗ lực đang thực hiện là không đúng Cầnphải có các thông tin đánh giá trong suốt quá trình thực hiện kế hoạch chứ khôngphải để đến khi hoàn thành xong kế hoạch, để kịp thời phát hiện ra các điểm không

phù hợp, các điểm hạn chế và xác định được các nguyên nhân của các tồn tại, hạnchế này.

Công tác theo dõi và đánh giá bổ trợ cho nhau trên nhiều phương diện như: sựbổ trợ có tính tuần tự, từ các thông tin theo dõi có thể tạo ra các câu hỏi mà đánhgiá sẽ trả lời hoặc ngược lại thông tin đánh giá có thể nay sinh các lĩnh vực mớicần theo dõi Sự bổ trợ về thông tin, tức là cả cả hai quá trình theo dõi và đánh giácùng sử dụng một thông tin nhưng đặt ra các câu hỏi khác nhau và phân tích khácnhau Sự bổ trợ tương tác là các nhà quản lý sử dụng song song theo dõi và đánhgiá để hỗ trợ các hoạt động quản lý của họ

Trong khi theo dõi báo cáo tiến độ thực hiện kế hoạch, chương trình, dự ánđang triển khai thì công tác đánh giá là phân tích tại sao đạt được hoặc không đạtđược các kết quả dự tính

Trong khi theo dõi sự gắn kết các hoạt động và nguồn lực với các mục tiêu thìđánh giá những đóng góp từ các hoạt động vào kết quả đạt được…

Bảng 1: Tác động hỗ trợ lẫn nhau giữa công tác theo dõi đánh giá

- Báo cáo tiến độ thực hiện kế

hoạch đang triển khai về sự thay

đổi các mục tiêu, chỉ tiêu kế

hoạch

- Phân tích nguyên nhân tại sao các kết quả đạt được hay không đạt được nhưcác kết quả đã dự tính

- Sự gắn kết các hoạt động và

nguồn lực với mục tiêu đặt ra

- Đánh giá những đóng góp từ các hoạt động vào kết quả đạt được

- Xác định các chỉ số, chỉ tiêu có liên

quan đến các chỉ tiêu đặt ra

- Phân tích và nghiên cứu các kết quảngoài ý muốn thông qua việc tổng

hợp, phân tích các cuộc điều tra là chủ yếu

- Định kỳ báo cáo với lãnh đạo

Đảng, chính quyền, cơ quan, cảnh

báo khả năng thực hiện các mục

- Rút ra bài học kinh nghiệm nêu lên những kết quả quan trọng hoặc các tiềm năng của kế hoạch, đưa ra những

tiêu, chỉ tiêu và những vấn đề tồn

tại

kiến nghị về cải tiến kế hoạch sau

- Theo dõi xem xét quá trình thực hiện

thông qua so sánh và phân tích số liệu

theo thời gian

- Đánh giá việc đạt được các mục tiêu đề ra bằng cách so sánh các chỉ tiêu đề ra bằng cách so sánh các chỉ sốtrước và sau khi có hoạt động

- Theo dõi được thực hiện liên

tục và có hệ thống

- Thực hiện định kỳ như đánh giá giữa kỳ, đánh giá cuối kỳ hay đánh giá tác động

- Được thực hiện bởi các cơ quan

quản lý, kế hoạch và các bên có liên

quan

- Các chuyên gia đánh giá độc lập chuyên sâu bên ngoài

Nguồn: Nguyễn Bá Khoáng, Tài liệu tập huấn về TDĐG tạo các khoá đào tạo

về đổi mới công tác lập kế hoạch tại địa phương

II Sự cần thiết của công tác theo dõi và đánh giá tình hình thực hiện

đề cập rất ít

Hiện nay việc quản lý dựa trên kết quả còn được quan tâm nhiều trong việclập, thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội hoặc các chương trình, chính sáchcủa Chính phủ để đảm bảo việc mục tiêu đề ra của kế hoạch phải đáp ứng yêu cầuphát triển kinh tế, đồng thời phải đảm bảo mục tiêu xã hội

Việc quản lý dựa trên kết quả có sự khác biệt so với việc quản lý trước đây,nên trong công tác theo dõi và đánh giá theo phương pháp truyền thống cũng sẽ có

sự khác biệt so với theo dõi và đánh giá dựa trên kết quả

Hệ thống theo dõi đánh giá trước đây đều được thiết lập tập trung vào quátrình thực hiện nhằm xem cơ quan đơn vị này đang làm gì? Có làm theo những gì

họ dự định không? Họ có đủ nguồn lực để thực hiện các hoạt động đó không? Nóicách khác, hệ thống theo dõi đánh giá tập trung vào việc theo dõi, đánh giá xemmột kế hoạch, chương trình, dự án…đã được thực hiện chưa hoặc được thực hiệnnhư thế nào? Và nó thường gắn kết với một đơn vị chịu trách nhiệm , không giúpcho các nhà hoạch định, nhà quản lý biết được mức độ thành công hay thất bại củabản kế hoạch đó, và cũng không thể khẳng định được rằng kết quả mang lại là vìnguyên nhân nào

Trong khi việc theo dõi, đánh giá dựa trên kết quả, ngoài xem xét nguồn lựctài chính, nguồn nhân lực để thực hiện kế hoạch mà cần phải theo dõi, đánh giá cáckết quả đạt được và những tác động của những bản kế hoạch, chương trình đó đạtđược

Việc theo dõi và đánh giá tình hình thực hiện kế hoạch cũng có sự khác nhau

rõ rệt: theo dõi và đánh giá theo phương pháp truyền thống tập trung vào các chỉ sốđầu vào, đầu ra không phân biệt được rõ đầu vào và đầu ra, còn đối với phươngpháp dựa trên kết quả thì theo dõi, đánh giá một cách có hệ thống trong mối quan

hệ chặt chẽ với nhau từ các chỉ số đầu vào, chỉ số đầu ra, chỉ số kết quả và chỉ sốtác động

Bảng 2: Sự khác nhau giữa theo dõi và đánh giá theo phương pháp truyền thống và phương pháp dựa trên kết quả

PHƯƠNG PHÁP TRUYỀN THỐNG PHƯƠNG PHÁP DỰA TRÊN KẾT QUẢ

- Quan tâm nhiều đến các chỉ tiêu đầu

vào, đầu ra, các chỉ tiêu kết quả ít được đề

- Tập trung nhiều đến chỉ tiêu kết quả và tác động

cập

- Hệ thống thông tin nghèo nàn, không

được quan tâm đầy đủ

- Hệ thống thông tin được cải thiện

- Trách nhiệm theo dõi đánh giá chỉ

trong nội bộ, không gắn kết với các

đơn vị bên ngoài

- Trách nhiệm theo dõi đánh giá được phâncông cụ thể, rõ ràng hơn

- Người dân không biết rõ các hoạt

động của chính quyền địa phương đạt

được kết quả gì, có tác động như thế

nào tới họ

- Người dân biết rõ các hoạt động của chính quyền địa phương đạt được kết quả gì, có tác động như thế nào tới họ

- Thiếu minh bạch rõ ràng - Tăng tính công khai minh bạch

Nguồn: Bộ tài liệu đào tạo theo dõi, đánh giá theo kết quả ở địa phương- Ban quản lý dự án SLGP

2. Vị trí và tầm quan trọng của công tác theo dõi, đánh giá dựa trên kết quả

Theo dõi và đánh giá dựa trên kết quả là thước đo về các tiến bộ nhằm đạtđược mục tiêu của các cấp chính quyền địa phương đã được đề ra trong kế hoạchphát triển kinh tế- xã hội Hệ thống theo dõi và đánh giá dựa trên kết quả sẽ khắcphục được những điểm yếu thường thấy trong các hệ thống theo dõi đánh giá trướcđây là thiếu những thông tin phản hồi về các kết quả hoặc hậu quả của các hoạtđộng của Chính phủ hay chính quyền địa phương

Hoạt động theo dõi, đánh giá sẽ cung cấp cho các cấp chính quyền của tỉnh,huyện, xã… các nhà quản lý và các tổ chức xã hội những cách thức để nắm đượckết quả thực hiện và kinh nghiệm trong việc thực hiện kế hoạch phát triển nhằmcải thiện việc cung cấp dịch vụ công, phân bổ nguồn lực hiệu quả hơn và báo cáocác kết quả đạt được như là một phần trong trách nhiệm giải trình trước các đốitượng có liên quan.

Kinh nghiệm của một số nước như Anh, Mỹ, Canada trong việc sử dụngcông cụ theo dõi và đánh giá dựa trên kết quả để giúp ta hiểu thêm về vị trí và tầmquan trọng của việc theo dõi và đánh giá dựa trên kết quả

Canada là một nước sớm áp dụng phương pháp quản lý dựa trên kết quả,năm 1996 Tổng thống ban hành quy chế quản ký dựa trên kết quả, đến năm 2007quốc hội phê chuẩn, ban hành Luật trách nhiệm và kết quả Trên cơ sở Luật tráchnhiệm , cấp Trung ương, Bộ Ngân khố là cơ quan chịu trách nhiệm chung về theodõi đánh giá cấp quốc gia và phê duyệt khung logic dựa trên kết quả của các bộngành

Với hệ thống quản lý dựa trên kết quả của các Bộ , ngành ở Canada đã hoànthiện đựơc báo cáo và theo dõi tình hình thực hiện theo kết quả từ dưới lên, từ cấp

dự án, đến cấp chương trinnhf và cấp bộ từ đó xác định được các kết quả cuối cùngđạt được báo cáo lên Quốc hội và cơ quan kiểm toán Thông qua đó Bộ Ngân khố

và Quốc hội đã sử dụng để phân bổ kế hoạch hàng năm cho các đơn vị

Trên cơ sở các mục tiêu ưu tiên đã được xác định, Chính phủ bang đã xâydựng ra các thước đo kết quả, đó là các chỉ số, chỉ tiêu cụ thể hóa các mục tiêu nóitrên Sau khi xác định được các thước đo( chỉ số, chỉ tiêu) của từng mục tiêu ưutiên, tiến hành xây dựng hệ thống thu thập thông tin Hệ thống thông tin này ởCanada xây dựng rất công phu, có bước thử nghiệm trước khi đi vào vận hànhchính thức Các thông tin thu được từ hệ thống này được sử dụng là đầu vào của

các báo cáo tình hình thực hiện báo cáo hàng năm là cơ sở cho việc xây dựng ngânsách các bộ, ban ngành cấp Bang.

Chính phủ Anh xây dựng hệ thông chỉ tiêu kết quả thực hiện Các chỉ tiêunày tập trung chủ yếu vào các vùng ưu tiên trong giáo dục, y tế, giao thông, tòa án,các chỉ tiêu này chủ yếu là chỉ tiêu kết quả cần đạt đựợc

Chính phủ Mỹ xây dựng Công cụ phân loại đánh giá chương trình là một cốgắng đo lường kết quả thực hiện của Chính phủ Công cụ đã hỗ trợ Văn phòngquản lý và Ngân sách phân tích các thông tin theo dõi và đánh giá việc thực hiệnchương trình như một phần của công việc phân tích ngân sách Hệ thống này cũngkhuyến khích sự quan tâm của các Bộ đối với các thông tin kết quả thực hiện ngânsách

III Sự cần thiết phải TDĐG tình hình thực hiện KH 5 năm

3.1 Vai trò và tác dụng của KH 5 năm

Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội là công cụ Nhà nước định hướng việcquản lý điều hành phát triển kinh tế- xã hội của quốc gia, địa phương trong mộtthời gian nhất định Kế hoạch phải đề ra những mục tiêu phát triển của quốc gia,địa phương trong một thời gian nhất đinh( hàng năm, 5 năm, 10 năm…) với cácmục tiêu đặt ra cho mỗi quốc gia hoặc từng địa phương phải xây dựng và đề ra cácgiải pháp, chính sách trong khuôn khổ nguồn lực sẵn có hoặc có thể huy động đểđạt được các mục tiêu đề ra

Thực tế quản lý cho thấy trong mọi điều kiên, mọi trình độ phát triển, việc

sử dụng các thuật ngữ khác nhau, các khái niệm khác nhau nhưng từng quốc gia,từng địa phương đều phải xây dựng riêng cho quốc giá mình, địa phương mình, địaphương một kế hoạch phát triển kinh tế xã hội riêng trong từng thời kỳ Với mỗi kếhoạch, mục tiêu phát triển đặt ra, các quốc gia và địa phương tìm ra các địnhhướng, chính sách, cách thực hiện để đạt được mục tiêu đề ra

Kế hoạch 5 năm là sự cụ thể hóa các chiến lược và quy hoạch phát triểntrong lộ trình phát triển dài hạn của đất nước Nó xác định các mục tiêu, chỉ tiêutăng trưởng kinh tế, nâng cao phúc lợi xã hội trong thời kỳ 5 năm và xác định cáccân đối, các chính sách về phân bổ nguồn lực, vốn cho các chương trình phát triểncủa khu vực kinh tế Nhà nước và khuyến khích sự phát triển của khu vực tư nhân

Nội dung chủ yếu của việc lập kế hoạch 5 năm bao gồm:

 Xác định các mục tiêu tổng quát và các mục tiêu, chỉ tiêu chủ yếu phát triểnkinh tế xã hội của đất nước trong giai đoạn 5 năm như: Mục tiêu tăng trưởngkinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế, huy động tiết kiệm, cácc chỉ tiêu vềphúc lợi xã hội

 Xác định các chương trình, lĩnh vực phát triển, các vấn đề được đưa vàochương trình và lĩnh vực phát triển có sự lựa chọn, nó thực sự phải là vân đềnổi cộm, trọng yếu trong sự phát triển bền vững của nền kinh tế, các chươngtrình, phát triển chính là cơ sở để hoàn thành các nhiệm vụ và mục tiêu pháttriển của thời lỳ kế hoạch 5 năm

 Phần đưa ra các giải pháp lớn của kế hoạch 5 năm sẽ bao gồm 2 nội dung cơbản: Thứ nhất là xác định các cân đối vĩ mô chủ yếu: cân đối vốn đầu tư, cânđối vốn xuất nhập khẩu, cán cân thanh toấn quốc tế, cân đối sức mua bántoàn xã hội, xác định các khả năng thu hút vốn cả trong và ngoài nước, đồngthời xác định các quan hệ lớn về phân bổ đầu tư giữa các vùng kinh tế, giữacông nghiệp, nông nghiệp và các lĩnh vực văn hóa, xã hội, xác định các quan

hệ cung cầu một số vạt tư hàng hóa chủ yếu Thứ 2 là xây dựng, hoàn thiệnnhững vấn đề cơ chế quản lý, các chính sách kinh tế về hiệu lực bộ máyquản lý và các vấn đề tổ chức thực hiện

3.2 Vì sao phải TDĐG tình hình thực hiện KH 5 năm

Mục đích đánh giá

Điểm đầu tiên chúng ta phải trả lời cho câu hỏi chúng ta dự định sẽ sửdụng thông tin thu thập được từ việc đánh giá như thế nào Ví dụ, vào cuốimỗi buổi chúng ta có thể lắng nghe sinh viên đang làm việc theo cặp với nhau

để xác định xem liệu họ có cần thời gian thực hành thêm bài học hôm nay haykhông Có thể ghi chú những gì chúng ta quan sát được vào danh sách nhữngđiều cần lưu ý hoặc ghi nhớ trong đầu Các kết quả thu được từ hình thứcđánh giá này chủ yếu được dùng để giáo viên xác định xem mọi việc đangdiễn ra có như dự định không và có nên tiếp tục thêm nữa không, hay là cónên thay đổi cách dạy không Cuối khóa học, chúng ta có thể tổ chức việcđánh giá sinh viên với quy mô rộng hơn Qua đó, các sinh viên phải vượt qua

kỳ thi để có thể được công nhận tốt nghiệp Hình thức đánh giá này có lẽđược áp dụng nhằm mục đích giúp cho nhà trường, giáo viên, và sinh viên cótrách nhiệm với việc phải đạt được các chuẩn chất lượng cao

Như vậy, việc theo dõi đánh giá tình hình thực hiện KH 5 năm để biết đượcnhững kết quả đạt được, những tồn tại, hạn chế và biết được các nguyên nhân gâynên Giúp cho lãnh đạo, chỉ đạo điều hành biết được tiến độ thực hiện mục tiêu, chỉtiêu trong kế hoạch, từ đó xác định được kế hoạch có đạt được như mong muốn

Thu thập thông tin

Đánh giá thông tin

Ra quyết định

một quá trình từ các yếu tố đầu vào, đầu ra hay các tác động, mục tiêu cuối cùng cóthể đạt được của kế hoạch phát triển đã đề ra Tìm ra các nguyên nhân, các nhân tốlàm cho mục tiêu chỉ tiêu đề ra đã đạt được hoặc chưa đạt được.

Ngoài ra công tác theo dõi, đánh giá còn cung cấp các thông tin phản hồi vềcác kết quả thực tế và mục tiêu của các cấp chính quyền địa phương Cung cấp các

cơ sở, luận chứng rõ ràng cho việc đưa ra quyết định đúng đắn hay điều chỉnh cácquyết định theo hướng tích cực hơn

Hệ thống theo dõi, đánh giá dựa trên kết quả còn giúp người dân có thể theodõi trách nhiệm của các cấp chính quyền địa phương, cụ thể như:

 Kết quả mà chính quyền địa phương đã đạt được

 Chương trình, chính sách nào đạt hiệu quả

 Những thành công, thất bại của việc thực hiện KH

Công tác theo dõi đánh giá giúp cho các nhà quản lý tốt hơn kế hoạch pháttriển 5 năm ở địa phương trong việc trợ giúp cho việc phân bổ nguồn lực để làmsao đưa ra được quyết định phân bổ các nguồn lực hợp lý hơn, cân nhắc lại cácnguyên nhân của một vấn đề để phát hiện kịp thời những vấn đề phát sinh để từ đótìm ra lựa chọn các cách giải quyết

Theo dõi, đánh giá còn hỗ trợ trong việc đưa ra các phương pháp khác nhau

và tìm ra những phương pháp tốt nhất trong trường hợp chính quyền địa phươngtiếp cận với các tình huống bằng cách thử nghiệm các chính sách khác nhau, vì vậythông qua việc đánh giá sẽ lựa chọn được chương trìmh, chính sách nào ưu việtnhất

Theo dõi đánh giá dựa trên kết quả là một trong những công cụ quản lý quantrọng để cải thiện các hoạt động của chính quyền địa phương các cấp, người dân vàcác bên hữu quan biết được chính quyền thực hiện đúng lời hứa của mình chưa.Các thông tin do công tác đánh giá cung cấp các bằng chứng cho công chúng thấyđược tính minh bạch về cách sử dụng nguồn lực cho phát triển kinh tế xã hội và sự

nỗ lực trong việc cải cách có kết quả hay không, mức độ đạt được của các chươngtrình, chính sách cũng như các chỉ tiêu đề ra trong bản kế hoạch đến đâu Từ đógóp phần tăng cường sự hiểu biết và tạo nên sự đồng thuận trong cộng đồng đểthực hiện mục tiêu kế hoạch phát triển của địa phương đã đề ra Ví dụ như để triểnkhai một mục tiêu đề ra thì sẽ có một loạt các hoạt động thông qua các chươngtrình, chính sách, dự án nhưng muốn làm đựoc thì phải có nguồn lực về tài chínhcũng như nhân lực Việc biết chính quyền địa phương chi tiêu bao nhiêu cho cácchương trình, chính sách để đạt được các mục tiêu này là chưa đủ, mà phải làm rõcác tác động của các quyết định chi tiêu này có thể ảnh hưởng như thế nào đến đờisống của các đối tượng thụ hưởng hoặc cộng đồng dân cư

Trong quá trình xây dựng kế hoạch cũng như trong theo dõi đánh giá, vấn đềhết sức quan trọng là phân biệt được mục tiêu, chỉ tiêu, chỉ số vì đây là yếu tố cốtlõi gắn kết mục tiêu kế hoạch và các chỉ số theo dõi đánh giá, và cũng là một trongnhững vấn đề mà các nhà làm kế hoạch hay nhầm lẫn

Báo cáo theo dõi đánh giá trong việc theo dõi tình hình thực hiện kế hoạch 5năm mục đích trọng tâm là để truyền thông điệp, thông tin cho các bên liên quan

về phát hiện và kết luận rút ra từ việc thu thập, phân tích và lý giải các thông tinđánh giá Do vậy việc hiểu rõ đối tượng sử dụng thông tin và việc họ muốn thấycác thông tin được trình bày như thế nào là quan trọng Trong quá trình tìm tòi cácphát hiện từ việc theo dõi đánh giá, điều quan trọng là phải đảm bảo được tất

cả mọi người đều được thông báo về tiến độ theo dõi, đánh giá tình hình thực hiện

kế hoạch 5 năm ra sao

3.3 Cơ sở pháp lý cho việc TDĐG KH 5 năm

Ngày 30/05/2007, Bộ trưởng Bộ kế hoạch và đầu tư đã ban hành quyếtđịnh số 555/2007/QĐ-BKH về khung theo dõi, đánh giá dựa trên kết quả.Khung theo dõi, đánh giá đã xây dựng trên cơ sở khung logic gắn kết giữa các

khung theo dõi, đánh giá trên kết quả tình hình thực hiện kế hoạch phát triểnkinh tế xã hội 5 năm 2006-2010, các bộ, ngành và địa phương sẽ tổ chức thuthập các chỉ tiêu, chỉ số đề ra, đồng thời xây dựng khung theo dõi, đánh giádựa trên kết quả ngành, lĩnh vực và địa phương.

III Những điều kiện cơ bản để xây dựng hệ thống theo dõi đánh giá

KH 5 năm ở địa phương

Theo dõi đánh giá là một công cụ quản lý nhà nước hữu hiệu có thể được

sử dụng để cải thiện cách thức thực hiện kết quả của chính phủ và các địa phương

Để đảm bảo cho việc tổ chức theo dõi đánh giá việc thực hiện kế hoạchmột cách hiệu quả, cần thiết phải chuẩn bị trước các điều kiện cần thiết về nguồnlực thời gian, nội dung và phương pháp thực hiện Hay nói cách khác, cần phải xâydựng một kế hoạch theo dõi và đánh giá, đây là một nội dung không thể tách rờivới quy trình lập, triển khai thực hiện kế hoạch phát triển KT-XH địa phương

Kế hoạch theo dõi và đánh giá bao gồm: Khung theo dõi đánh giá dựa vàokết quả, xác định các thành viên tham gia, thời gian, nội dung và nguồn lực để thựchiện, tổ chức thông tin và báo cáo kết quả

1 Xây dựng khung theo dõi đánh giá dựa vào kết quả

Việc xây dựng khung theo dõi đánh giá trong việc triển khai tực hiện kếhoạch Trên cơ sở các vấn đề dự kiến theo dõi phải xác định rõ ai là người chịutrách nhiệm theo dõi? Và cần những nguồn lực nào phục vụ cho hoạt động theo dõinày? Các kết quả dự kiến được so sánh với các kết quả thực tế như thế nào, nguyênnhân vì sao?

Vì thế khung theo dõi đánh giá phải được xây dựng một cách hệ thống, cáctiêu chí và nội dung theo dõi phải đo lường được và phải dễ hiểu và các bên có liênquan nhất trí tán thành

Đối với các mục tiêu, cần liệt kê tất cả các chỉ số, cùng với các thông tinliên quan về nguồn gốc và phương pháp thu thập chúng Điều này quan trọng vì đó

chính là sự minh chứng rõ ràng về nguồn gốc của các số liệu được thu thập vàphân tích

2 Các thành viên tham gia , thời gian, nội dung và nguồn lực để thực hiện

Vấn đề tiếp theo là phải có sự phân công quy định rõ ràng trách nhiệmthuộc về thu thập và phân tích thông tin cụ thể Việc thu thập số liệu và phân tíchthông tin được tiến hành thường xuyên theo một quy trình cụ thể Phân tích rõ ai làchủ trì trong việc theo dõi và ai là người chịu trách nhiệm cung cấp các thông tincần thiết Nên sắp xếp sao cho những người tham gia vào trong quá trình xây dựng

kế hoạch cho lãnh đạo địa phương hoặc cho cộng đồng liên quan

Các nhà quản lý địa phương chịu trách nhiệm về thực hiện kế hoạch kếhoạch có thể cũng là người chịu trách nhiệm về kết quả theo dõi và báo cáo Bêncạnh đó, việc thu hút sự chú ý sự tham gia của người dân địa phương hoặc nhữngngười tình nguyện vào trong quá trình theo dõi một cách tiếp cận khác có thể sửdụng để nắm bắt triển vọng của các hoạt động phát triển kinh tế và thu hút ngườidân tham gia vào việc thực hiện các mục tiêu của kế hoạch phát triển kinh tế- xãhội của địa phương

Việc theo dõi đo lường cho từng kết quả có thể là khác nhau vì bản chấtcủa các mục tiêu được theo dõi và các chỉ số được sử dụng là không giống nhau.Thông thường theo dõi có thể được thực hiện theo định kỳ hàng tháng, hàng quý,hàng năm, nửa năm, và trong giữa các giai đoạn của kế hoạch

3 Tổ chức thông tin và báo cáo kết quả

Một yếu tố quan trọng nhưng thường bị bỏ qua khi chuẩn bị công tác theodõi, đó là xây dựng năng lực và quy trình cho việc tổ chức thông tin và công bốcác kết quả theo dõi Mặc dù việc tổ chức thông tin về kết quả theo dõi có vẻ tốnkém hoặc phiền toái, xong nếu không làm tốt công việc này kết quả hoạt độngtheo dõi không có ý nghĩa đối với các địa phương trong việc điều hành và thựchiện kế hoạch Khi các kết quả theo dõi được ghi chép thành các văn bản, và các

thông tin được tổ chức hợp lý thì điều đó sẽ mang lại sự tiết kiệm và lợi ích lớn,khi kế hoạch được thực hiện cho các kế hoạch được phân tích và đánh giá và lập

kế hoạch cho tương lai

Báo cáo theo dõi đánh giá có nhiều vai trò khác nháu, và thông tin đưa ra

có thể sử dụng cho nhiều mục đích khác nhau Các kết quả theo dõi cần đượctuyên truyền định kỳ trong địa phương để đánh giá các phản ứng và nâng cao vềnhận thức về sự tham gia, hỗ rợ các hoạt động phát triển kinh tế Qua đó các ýkiến phản hồi sẽ trở thành những ý kiến quan trọng, từ đó lấy làm cơ sở giúp cácbên liên quan trong việc điều chỉnh kịp thời, để việc thực hiện các mục tiêu đượctốt hơn

Kết quả theo dõi đánh giá cần được truyền bá không ngừng nhằm cung cấpnhững thông tin phản hồi cho những người ra quyết định Các hình thức liên lạckhông chính thống như điện thoại, thư, fax, đối thoại và chính thống như báocáo sơ bộ, báo cáo bằng văn bản để có thể được sử dụng

Chương 2: Đánh giá thực trạng công tác theo dõi đánh giá tình hình thực hiện KHPT KTXH 5 năm tỉnh Hòa Bình giai đoạn 2006- 2010

I Quy trình và các chỉ số đánh giá của tỉnh Hòa Bình tình hình thực hiện kế hoạch 5 năm 2006-2010

1 Quy trình thực hiện công tác theo dõi và đánh giá của Tỉnh Hòa Bình

Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm 2006-2010 của Tỉnh đựoc cụ thể hóatrong bước đi là kế hoạch hàng năm Kế hoạch 5 năm được báo cáo giám sát,đánh giá theo từng năm giữa kỳ và khi kết thúc kế hoạch Các kế hoạch hàng nămđược đánh giá theo tháng, quý, 6 tháng và kết thúc năm

2 Các chỉ số đánh giá của kế hoạch 5 năm 2006- 2010

Trên cơ sở định hướng, mục tiêu, chỉ tiêu, các nguồn lực các giải pháp pháttriển kinh tế xã hội năm 2006-2010 và chương trình hành động thực hiện kế hoạch

5 năm, các ngành các cấp triển khai thực hiện và giám sát, đánh giá định kỳ theocác chỉ số phát triển và theo lĩnh vực quản lý như: Chỉ số đánh giá

 Các chỉ số tổng hợp:

- Tốc độ tăng GDP chung

- Tốc độ tăng trưởng GDP công nghiệp- xây dựng

- Tốc độ tăng trưởng GDP công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp

- Tốc độ tăng trưởng GDP nông, lâm nghiệp, thủy sản

- Mức độ chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành

- Mức độ chuyển dịch kinh tế theo thành phần kinh tế

- Tổng mức bán lẻ hàng hóa, doanh thu, dịch vụ tiêu dung

- Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu

- Kim ngạch xuất khẩu hàng hóa

- Kim ngạch xuất khẩu dịch vụ

- Kim ngạch xuất nhập khẩu

- Tổng thu ngân sách nhà nước

- Sản lượng lương thực cây có hạt

- Độ che phủ rừng

- Thu nhập bình quân đầu người

- Tỷ lệ tăng dân số tự nhiên

- Quy mô dân số

- Tạo việc làm

- Xuất khẩu lao động

- Giảm tỷ lệ hộ nghèo( theo chuẩn quốc gia và quốc tế)

- Số hộ thoát nghèo

- Giảm tỷ lệ trẻ em suy dinh dưỡng

- Tỷ lệ cung cấp nước sinh hoạt hợp vệ sinh cho dân nông thôn

- Tỷ lệ hộ tiêu dùng điện

- Số bác sỹ trên một vạn dân

- Số đơn vị cấp xã có bác sỹ

 Các chỉ số của các ngành kinh tế

Công nghiệp xây dựng:

- Giá trị sản xuất ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp

- Giá trị sản xuất xây dựng

- Giá trị sản xuất( công nghiệp, xây dựng) so với cùng kỳ và so với kế hoạch

- Giá trị và tăng trưởng của những sản phẩm chủ yếu

Ngành nông, lâm, ngư nghiệp:

- Giá trị sản xuất ngành nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản

- Giá trị sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp thủy sản so với cùng kỳ và so với