triển khai ứng dụng công nghệ sản xuất các loại nấm có năng suất, chất lượng cao tại khánh hòa

Vấn để nghiên cứu và sản xuất nâm ăn trên thể giới ngảy cảng phát triển mạnh mẽ, hiện nay trên thé giới có khoảng 2.000 loài nâm ăn trong đó có 80 loài nắm ăn ngon đang được các nước ngh

ỦY BAN NHAN DAN TINH KHANH HOA

SO KHOA HOC VA CONG NGHE

BAO CAO KET QUA DE TAI:

TRIỂN KHñI ONG DUNG CONG NGHE SAN XUAT CAC LOG! NGM CO NANG SUAT, CHAT LUONG CA0

Tal KHANH HOG

NHA TRANG - NĂM 2004

ỦY BAN NHÂN DÂN TỈNH KHÁNH HÒA

SỞ KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

BAO CAO KET QUA DF TÀI:

TRIEN KH@l GNG DUNG CONG NGHE SAN XUAT CAC LOGI NAM CO N@NG SUQ@T, CHAT LUONG Cao

Tal KHANH HOG

KS Bùi Văn Binh

bác Dư quan nhối hợp triển khai:

Các phòng NN&PTNT - Trạm KNKL: TP Nha Trang,

TX Cam Ranh, Huyện Diên Khánh, Huyện Ninh Hòa, Huyện Vạn Ninh

NHA TRANG - NĂM 2004

Sở Khoa học và Công nghệ

MỤC LỤC 017901900001.) 0)06))0/7 10808767 1

0/17/12 ~ A.:.: , 4

i0100e4:103/002)050ý9/ 00687 8

PHAN I: 0171070187 9

lv SU PHAT TRIEN CUA NGHỆ NUÔI TRÔNG NẮM: 10

1I THÀNH PHẨN DINH DƯỠNG CỦA NẴN à S2 errree j4 PHAN II: MỤC TIỂU - NỘI ĐUNG - PHƯƠNG PHÁP TRIÊN KHAI ĐỂ TÀI 16

DA 0901/20 raa 17

NOI DUNG

HH PHƯƠNG PHÁP TRIÊN KHAI THỤC HIỆN: à seo 17 PHAN IIL: NOI DUNG TRLEN KHAI THUC HIEN 0 0ccccceecesccesseeteccessesesenenestetnies 19 A/CÔNG NGHỆ NHẬN CHUYỂN GIAO: is 20 CÔNG NGHỆ NHÂN GIỐNG NM 20

L1/ MEO GIỐNG GÓC : ni 2h 20 1/Meo Nâm Rơm : chi thethhehhehHrrereerreirre 20 2/Meo nâm Mộc Nhĩ - Nẵm Sò : 0.2S St HS Hee 22 3/Meo nâm linh ii ã 23

13⁄/ MEO GIỐNG CẤP I: ca, 2 1/Môi trường nhân giống : ứ 24 2/Cây 21017 25

n0 0n on .-”ồễ".'' 4 26

4/Báo quản giống : ST T1 TH TH TH HH 26 13/MEO GIÔNG CẮP HI- 27

L/Môi trường nhân 7122 Ẽ 8 27 2/Cây 0001 27 3/Phương phấp nuôi SỢI : chư 28

14/MEO GIÓNG CẬP HHH - 6E re 28

1/San xuat giống trên cơ chất hạt - 252cc 2c2vcccrtccrrrrerrrrree 28

2/San xuất giộng cấp 1H trên cơ c hất than san : 3/San xuat gidng cap Ill trén co chat miin cua :

4/San xuat giống cập II trên cơ chất rơm rạ : cover

L3 MỘT SỐ ĐIỀM LƯU Ý TRONG LÀMI GIỐNG - ào S2 34

1 Chế biến nguyên liệu 2 ec cc eee ccsseeeneeceseesseesneccseceuecsnecestceeeeeesneesnss 34

P220: 0T QQUQAỤỤANNNNNNNNuggdđgddggggđđ1A 34

3 Cay giống : L1 HH1 09 1k 0E ng TH KT TT TH KT Hà 35

De Ti Tac Khai Vy Duy Cang Ngb Sin Nutt Cac Lent Nin Cs Nang Suit, Chet Leagny Cae Tei Kink Hr = 4

3/ Nuôi trồng nắm rơm trên mùn cưa thải của nắm mẻo :

HU/CÔNG NGHỆ NUÔI TRÔNG NĂM SỐ Q02 22222 se 4

* KY THUAT NUOI! TRONG NAM "9 -‹.SäSO

1 Công nghệ nuôi trồng nam sò trên rơm rạ và bã mía : 40

2 Công nghệ muôi trong nắm sở trên bông thải : che 42

3 Công nghệ nuôi trông nắm sò trên mùn Cưa : se 42

IV/ICONG NGHE NUÔI TRÔNG NĂM LINH CHI à 22 eece 43

* suy TRÌNH CÔNG NGHỆ: re 43

1 Kỹ thuật tiến hành : cess 2 2202222211212 ereerre 43

2 Chăm sóc thu hái:

V/ CONG NGHỆ NUÔI TRÔNG NẤM MỘC NHĨ 2e ce 44

* KỸ THUẬT NUỒI TRÔNG NÁM MỘC NHĨ : 44

1/ Công nghệ nuôi trông nắm mộc nhĩ trên mùn cưa : 44 2/ Công nghệ nuôi trông nắm mộc nhĩ trên gỗ khúc : 45

Vil CONG NGHE CHE BIEN, BAO QUAN NÁM " đỐ

1/ Bao quan nam tuoi:

2/ Chế biến nắm tươi: 47 3/ Chế biến nấm muốii: s-c- s2 St E221 E21 EEEEtrerrrrerrrere 47

4/ Cách làm khô nắm và bảo quân nấm khô: 5s cccccecrcxec 48

VH/ XỬ LÝ CHÁT THÁI SAU KHI NUÔI TRÔNG NẤM Seo 49

1 Chat thai là dạng sợi (rom ra, bông phế thải, )sau khi nuôi trồng

TT 49

2 Chất thải là mùn cưa sau khi nuôi trồng nấm: so 49

B/ KET QUA SAN XUAT MEO GIONG NAM Ở KHÁNH HÒA: 50

1/ KET QUA SAN XUAT MEO GIONG GOC WA CAP l: S2 30 L/Nhan xet danh 80 TỐ 50

2/Kết quả:

I/KÉT QUA SAN XUAT MEO GIÓNG CÁP II VÀ HH] - 5 50

1/Trại Nhân g giống vật nuôi cây trồng suối đẫu: uc coi 50

2/ H6 bal Nguyễn Thị Minh NQUy Ste CA CN 51

C/KET QUA TAP HUAN KY THUAT NUOI TRONG-CHE BIEN VA XU LY

CHÁT THÁI CÚA 4 LOẠI NÁM : 0 2n errreerree 52

D/KET QUA NUOI TRONG TRONG DAN:

I) NAM RƠM: pete TH H- TH TH HH HH HH Hư HH HH HH Ha 53

1/Mô hình nuôi trông nâm rơm trên nguyên liệu là rơm rạ của hộ bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt-xã Diên Sơn -Diên khánh: 54

Si 2u Guá Kha Voy Dang Cany Wh Sin Xu Cá lst Nin Cs Ning Sai, Chit Leamg Coe Tei Khanh Hon 5

Sở Khoa học và Cơng nghệ

“Mơ hình nuơi trơng năm rơm của hộ Ơng Phan Văn Tính-Xã Vinh

Phương-TP J”) 20222200 0 CON 55 3/ Mơ hình nuơi trơng nắm rơm của hộ Ơng Nguyễn Văn Lai- Xã Vạn

phú- huyện Vận )HHAẰẮÁÁ 56

¿5.678 2n nh ậ<‹1ăăăă.Ẽ.Ề äẼäẼ.äăẽăẼỀẼ 3ĩ

L/ Mơ hình nuơi trồng nắm sị trên nguyên liệu cùi bắp xay của hộ ơng Nguyễn Văn Nhung- Xã Cam Phước Tây-Cam rane eee 56 2/ Mơ hình nuơi trồng nấm sị trên nguyên liệu: mùn cưa tạp, đặc biệt ở

mơ hình này cĩ phương pháp tái sử dụng nguyên liệu đã nuơi trồng nắm

đề nuơi trồng tiếp của hộ ơng Lê Tấn Tải-xã Cam Phúc Bắc-Cam Ranh:

3/ Mơ hình nuơi trồng nắm sị theo hướng tận dụng nhà trại cĩ sẵn và cơng nhàn rồi đặt bịch đã cây giơng sẵn ở trại Nhân giỗng VNCT Suối

dâu, đem về chỉ chăm sĩc và thu hái, đĩ là mơ hình của ơng Đồ Liêu-

.H/ MƠ HÌNH VUƠI TRƠNG NĂM MỘC NHĨ 4 55 222 59

1/Mơ hình nuơi trồng Mộc nhĩ trên mùn cưa cao su, nuơi trồng tại Trại

Nhân Giống vật nuơi cây trồng Suối đầu: -S22cccccrrerereee 60 2/ Mơ hình nuơi trồng nằm Mộc nhĩ trên mùn cưa xoải ở hộ bà Nguyễn Thị Minh NguyỆt: ch t 60

1V/MƠ HÌNH NUƠI TRƠNG NẤM LINH CHI 22 2222222 221ee ĩi

1/ Mơ hình nuơi trồng nắm Linh chỉ của hộ bà Nguyễn Thị Minh

)h 1 6] 2/ Mơ hình nuơi trồng nắm của Ơng Nguyễn Bá Tâm phường Vĩnh hải-

1 CƠNG NGHỆ NUƠI TRƠNG NẤM SỊ: (Pleurolus SP.) oon:

1/ Tréng ndm sị trén Min CUA to eeceesesseeseeseccsseseeseessesseseeseessssecenessesseees 68 2/ Tréng nam ¡2:0 0 70 3/ Trồng nắm sị trên bơng thải : co He 71 11/ CƠNG NGHỆ NUƠI TRƠNG NẤM LINH CHỈ: (Garnoderrma lucidum) 72 1V/ CƠNG NGHỆ NUƠI TRƠNG NĂM MỘC NHĨ: (Auricularia auricular) 73 V/ MOT SO BIEN PHAP PHONG BENH TRONG NUOI TRONG NAM 75 1/ Chon dia di€m toes cccccecceccsscssseseessseeseeecesessessssenssseesessevsesacsassusseeasesssneess 75

Dé Doi Dita Khai thụ Dung Cong Nghe Sin Xutt Cie Lowi Nain Co Ning Sat, hat Lecang Can Tai_Khioh Noa 6

Sở Khoa học và Công nghệ

2/ Hợp lý hoá quy trình sản Xuất ¿ c2 re 75 3/Một số biểu hiện trong trồng nấm và biện pháp khắc phục : 76 4/ Xử lý môi trường và nguyễn lIỆU ¡ co SH 77

5/ Ngăn chặn bệnh lây lan : HH HH 1x ke 77

FY KET LUAN - KIEN NGHU 5 ooo cccececcsescssesscecosescenesevteeeceesenesensecestneteseseacacane 80

Sẻ Xdaa Thạc (áng ?fạđệ (1A 2WVát “hường

BANG KY HIEU VIET TAT

Môi trường PGA: là môi trường nuôi cây meo giông viết tất của 3 chữ: Potato, Glueose., Agar (Khoai tây đường và thạch)

Nai Autoclave: Ndi hap ap suất

Box cấy: Tủ cấy vô trùng

Sẻ Khoa Hac Cing Ugh “là 2lVái “hivùw2

U SỰ PHÁT TRIẾN CỦA NGHÈẺ NUÔI TRÒNG NÁM:

Ngành sản xuất nắm ăn đã hình thành và phát triển trên thế giới từ hàng trăm

năm nay Do đặc tính khác biệt với thực vật và động vật về khả năng quang hợp, dinh dưỡng và sinh sản, nâm được xếp thành một giới riêng, Giới nâm có nhiều loài, chúng đa dạng về hình dáng, màu sắc, gồm nhiều chủng loại và sống ở khắp nơi, cho đến nay con người chỉ mới biết đến một số loài dé phục vụ cuộc sông

Vấn để nghiên cứu và sản xuất nâm ăn trên thể giới ngảy cảng phát triển mạnh mẽ, hiện nay trên thé giới có khoảng 2.000 loài nâm ăn trong đó có 80 loài nắm ăn ngon đang được các nước nghiên cứu và nuôi trồng, ngành nấm đã trở thành một ngành công nghiệp thực phâm thực thụ

Sự phát triển của nghề nuôi trồng nắm do nhiều nguyên nhân: do nuôi trồng chủ động; Là thực phẩm giàu dinh dưỡng, được dùng ngày càng phố biến trong các bữa ăn; Hơn nữa nhờ tiến bộ của khoa học kỹ thuật, nhất là công nghệ sinh học; Sự bùng phát của công nghệ thông tin; Sự hình thành các hiệp hội trồng nam Tuy akicn von đề chủ yếu vấn lả tính hiệu quả của việc ts Ana nam, mot ngành nuê! trồng chỉ sử đụng nguyên liệu chính là phê liệu của nồng nghiệp, lâm nghiệp rhư: rơm rạ, mùn cưa, bông thải, bã mía, cùi bap ‹ Sản phẩm không bị cạnh tranh với các ngành khác; Là một nguồn thực phẩm giàu đinh dưỡng; Một số chủng loại nấm

có khả năng điều trị bệnh cho người như: nâm Đông cô (lentinus edodes); nam Bao ngu (Pleurotus florida), nam Chan chim (Sehizophy!lum commune), nam Linh chi (Ganoderma lucidum), nam Phuc linh (Poria cocos)

Ở các nước phát triển như Ha lan, Phap, Y, Nhat ban, Mỹ, Đức nghề trồng nắm đã được cơ giới hoá cao, từ khâu xử lý nguyên liệu đến thu hái, chế biến nắm đều do máy móc thực hiện, như Pháp sản xuất ra 200.000 tấn nấm nhưng chỉ có hơn 6.000 người nuôi trồng

Thị trường tiêu thụ nắm lớn nhất hiện nay là Mỹ, Nhật Bản, Đài Loan và các nước Châu Âu, mức tiêu thụ bình quân tính theo đầu người của Châu âu và Mỹ là 2 -3kg/năm Trên thị trường Châu âu, nắm mỡ chiếm khoảng 80- 95%, mộc nhĩ khoảng 10% thị phần Giá nắm mỡ tươi khoảng 600- 1000USD/tần, nâm mỡ muối khoảng 1.000-1.200 USD/tan Cac loai nam khác như mộc nhĩ, nắm hương, nắm rơm có giá bán giao động khoảng l 700-6 500USD/tan San pham nam được tiêu thụ chủ yêu ở dạng tươi, đóng hộp, sấy khô, đông lạnh, nâm muối, thực phâm chế biến từ nấm

Các nước ở khu vực châu á như Nhật, Đải loan, rung quốc, Malayxia, Indonesia, Singapore, Triều tiên, Thái lan nghề nuôi trồng nầm đang phát triển mạnh mẽ Nhật nuôi trỗổng chủ yếu các nấm dược liệu như nắm Đông cô, Kim châm, Trân Châu với sản lượng lớn nhất thế giới Trung quốc chỉ trong vòng l0

Di Tis Tete Khai Vg Dang Cong Nght Sin Nutt Cte Logi Nein Co Nang Sutt, Chet Lang Cur Tei Khink Hea 10

Sé Khoa Hoe Cing Nght Va Mii Trusting

năm hiện nay san lượng nắm mỡ, nắm hương nuôi trồng lớn nhất thế giới, với

khoảng 1,5 triệu tan trên năm, (Trích trong báo cáo của Bộ NN&PTNT năm 2003)

Ở Việt ï Nam nam ăn cũng đã được biết từ lâu, tuy nhiên chỉ hơn 10 năm trở

lại đây, trồng nam mới được xem như là một nghề mang lại hiệu qua kinh tế, do

Việt nam hội đủ các điều kiện để phát triển nghề trồng nam:

|- Nguén nguyên liệu để nuôi trông nắm dỗi dào: rơm rạ, thân gỗ mùn cưa,

bã mía, củi bấp bông thải Chỉ tính riêng rơm rạ, ltan thóc sẽ cho ra I, 2tan rom ra

khô, thì tông sản lượng rơm rạ khô trong cả nước đạt con số vài chục triệu tan/nam,

nguyên liệu còn rất dư thừa

2- Lực lượng lao động doi dào và giá công lao động rẻ, nhất là công lao động

nông nhản ở các vùng nông thôn (tính trung bình † lao động nông nghiệp chỉ mới

dùng hết 30-40°ø quỹ thời gian), chưa kể một số lượng lớn các lao động phụ ở nông thôn đều có thể tham gia nuôi trồng nắm

3- Điều kiện tự nhiên về nhiệt độ, âm độ rất thích hợp cho nam phat trién,

cả hai nhóm nắm (nhóm ưa nhiệt độ cao: nam Tơm, mộc nhĩ, trồng được ở miễn nam, nhóm ưa nhiệt độ thấp như: nấm mỡ, nắm hương, nắm sò tròng được ở mién bac

4- vỏa đầu tư ban đầu thấp, SƠ với đầu tư cho các ngàni: sán xuất khác Ví dụ: vốn đầu tư nhà trại cho nuôi trồng nắm rơm khoảng 1-3 triệu đồng, ngoài ra có

thê tận dụng nhà trại, kho bãi có sẵn, vì nghề nuôi trông nắm không doi hoi nha trai

phai kién cô hoặc đầu tư bài bản

5- Kỹ thuật nuôi trồng nắm không phức tạp, một người dân bình thường cũng có thể tiếp thu công nghệ trong một thời gian ngắn

6- Thị trường tiêu thụ nắm trong nước và trên thế giới tăng nhanh do sự phát triển chung của xã hội

*Vấn đẻ nghiên cứu và phát triển nam ăn ở nước ta trong những năm 70 của thé ky 20 voi những mộc đáng ghi nhận như sau:

- Năm 1984 thành lập Trung tâm nghiên cứu nắm ăn tại trường Đại học Tổng hợp Hà Nội

- Năm 1985 tổ chức FAO tài trợ, UBND thành phố Hồ Chí Minh thành lập xí

nghiệp nâm TP HCM

- Một số đơn vị sản xuất nẫm khác cũng được thành lập như: Công ty nắm

Thanh Bình (Thái Bình), Xí nghiệp nắm (Tổng công ty rau qua Việt Nam- VEGETEX€O) các công ty liên doanh sản xuât và chế biến nắm ở Ca an Tho, Da Lạt Một sô đơn vị đã có những hoạt động trong xuất nhập khẩu nắm như: Tổng công ty rau quả Việt Nam, Tổng công ty Xuất nhập khẩu máy (Technoimport), Unimex Hà Nội Liên hiệp các xí nghiệp thực phẩm Ví sinh Hà Nôi, Xí nghiệp nắm

‘Ds Thi Tie Khai Ung Dung Cang Nghe Sein Nutt Cac Loi Vin Cs Nong Suit, Chat Leamg Cav Tai Khink Sha 1

Sẻ Khoa ?tạc (đu ?7f24¿ “là 2/ái “ường

nhiên cùng với sự phát triên của xã hội, một số siêu thị đã bắt đầu chủ ý tiểu thụ cac san pham nắm sấy khô (như nắm sò khoảng: 40.000đ/kơ: nắm mộc nhỉ: 40.000đ - 60.000đ/kg), các sản phẩm muối và đóng hộp (giá bán giao động trong Khoảng 30.000đ -150.000đ/kg) Các dạng nam mudi, nam sây khô đa phần được chế biến tại hộ gia đỉnh bằng các thiết bị thủ công có chất lượng không cao Sản phẩm nam đóng hộp được chế biến ở các doanh nghiệp lớn, tập trung da phân Ø các tinh phía nam, như Vĩnh Long có 01 cơ sở sản xuât nắm muôi xuất khâu quy mê

2.000 tấn sản phẩm/năm, 01 nhà máy nấm rơm đóng hộp của công ty Chien-L¡

Foods (Dai Loan) (Trích trong báo cáo của Bộ NN&PTNT năm 2003)

Hiện nay phong trào nuôi trồng nam dang phat triển mạnh ở các tỉnh như: Thái Bình, Thanh Hoá, Bắc Ninh, Hải Dương, Nam Định, Bắc Giang, Lạng Sơn

Hà Nội, Hà Tây, Vĩnh Phúc, Cao Bang, Thanh Hóa, Nghệ An, Ha Tĩnh, Quảng Bình, DacLac, KonPuin, Thừa Thiên Huệ Quảng Nam, Khánh Hòa Bá Ea Vúũng

Tàu, Trả Vịnh, Sóc Trăng

Các tỉnh phía bắc nuôi trồng nam mỡ, sản lượng khoảng 10.000tắn/năm, chủ yếu để chế biến nắm muối xuất khâu, khoảng 20% dùng tiêu thụ nội địa ở dạng tươi Các loại nắm ăn khác như: nẵm 80, nam rom, moc nhi nang suat 100 tan nam tươi/năm Các tỉnh phía Nam phát triển nghề trồng nam rơm rât nhanh, sản lượng tăng theo cáp số nhân, từ trước năm 1990 mới đạt con số vai trăm tần/năm, đến nay đạt trên 40.000 tấn/năm, ngoài nắm rơm, nằm mèo và nấm sò cũng được nuôi trồng

phô biến (trích trong báo cáo của Trung tâm Công nghệ Sinh học Thực vật-Viện Di

Truyền năm 2003)

Khánh Hòa là một trong những tỉnh có phế phẩm sau nông nghiệp rất nhiều: rom rạ, bã mía, mùn cưa , hiện nay sau mỗi vụ lúa ba con chi dét đi rất lãng phí

và gây ô nhiễm môi trường Bên cạnh đó lực lượng lao động nông nghiệp còn rât

dư thừa, nhất là vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa

Người dân Khánh Hòa đã biết trồng nâm từ rất lâu, trước khi đẻ tài triển

khat, bả con nuôi trồng chủ yếu là nằm rơm, tập trung nhiều nhất ở Diên Khánh và

Ninh Hòa, họ nuôi trồng dưới 2 hình thức: trong nhà và ngoài đồng, làm theo cách hóc ôm tấn HỘ, cộng với nguồn cung cấp mẹo giống trôi nổi chất lượng không

dam bao, cho nên năng suất rất thấp và không ô ôn định, không có hiệu quả kinh tế

Người dân rất cần sự hỗ trợ từ phía nhà nước về kỹ thuật nuôi trồng nắm và nguồn cung cấp meo giống chất lượng cao, ôn định

Sau khi đề tài triển khai (từ tháng 12/2001- tháng 12/2003), hiện nay phong trảo trồng nấm đang phát triển mạnh và rộng khắp các nơi, tập trung mạnh nhất là

Dé Thi Tide Khai Ung Dung Cong NoheStin Xuat Civ hoai Vein Gs Fang Suit, Chet ohiamg Cao mi ánh ba 12

Sk Khoa Hae Cing Nght Va Mai Trusting

Dién Khanh va Nha Trang, loai nắm bà con nuôi trồng nhiều nhất là: nẫm rơm và nấm sở, lảm trên nguyên liệu là rơm rạ, mùn cưa xoài, mùn cưa dừa, bông thải, cùi

bắp Thị trường tiêu thụ chủ yếu là bán nắm tươi ở chợ, theo giá bán hiện nay nấm

sò giao động từ 6.000đ — 8.000đ/kpg; Nam rom 8.000đ — 15.000đ/kg

* Phương hướng và giải pháp trong thời gian tới: (Trích trong báo cáo về thực trạng và giải pháp trong sản xuất, chê biên vả tiêu thụ nâm của Bộ NN&PTNT năm 2003):

- Đây nhanh tốc độ phát triển nghề tròng và chế biến nắm ở nước ta, nhằm tận dụng nguồn nguyên liệu dồi dao và lao động trong các vùng nông thôn, tạo ra sản lượng nắm lớn phục vụ cho nhu cầu tiêu thụ nội địa và xuất khẩu, tạo ra công việc làm thu hút lao động nông thôn, chuyên dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp nông thôn, tăng kim ngạch xuất khâu cho quốc gia

- Dự kiến đến năm 2010 sản lượng nắm đạt 1,0 triệu tấn/năm, chế biến được trên 40-50% tổng sản lượng nắm dưới dạng nắm muối, nắm sấy khô, nấm hộp, bột nắm Tâng giá trị sản phẩm đạt 7.000 tỷ đồng/năm Kim ngạch xuất khẩu đạt trên

200 triéx USD/nan

- Các tỉnh phía Nam ưu tiên phát triển nấm rơm và mộc nhĩ, phia Bac nam

mỡ và nắm Sò

- Tang cuong tuyén truyền mở rộng thị trường trong nước; Đối với thị trường

xuất khẩu: cần tăng cường chất lượng, hạ giá thành, nâng cao sức cạnh tranh cho sản phẩm, xây dựng thương hiệu cũng như đây mạnh công tác xúc tiến thương mại

- Tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp sản xuất chế biến và tiêu thụ nắm, đặc biệt chú ý ý đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại địa phương

- Có chính sách hỗ trợ nghiên cứu và phát triển những công nghệ sản xuất chế biến gắn với việc phát triển thị trường trong nước, tìm kiếm thị trường xuất khẩu

- Nhà nước sẽ có những biện pháp hỗ trợ về cơ chế, chính sách Tiến tới thành lập Hiệp hội nắm toàn quốc nhăm tập hợp các nhà khoa học, các cơ sở sản xuất, các hộ nông dân giàu kinh nghiệm tạo thêm sức mạnh tong hop gop phan đây nhanh tốc độ phát triển ngành nấm ở Việt Nam

Tóm lại phát triển nghề trồng nắm ở nước ta là điều tất yếu, nó không chỉ giải quyết vấn đề lao động mà còn đem lại của cải cho xã hội Tuy nhiên dé nghệ trông nâm nhanh chóng phát triển bền vững, bên cạnh sự vận động theo như cầu xã hội, cần có nhiều đầu tư về mặt khoa học: như giống, kỹ thuật nuôi trồng, phòng bệnh, chế biến sản phẩm, cung cấp thông tin, huấn luyện kỹ thuật và nhất là có chính sách ưu đãi cho những người trồng nắm như: cho vay vốn sản xuất, miễn

thuế, giúp đầu ra, tăng cương tuyên truyền phổ biến hương dẫn về gia tri dinh dưỡng va cach ăn nấm

Di Tit Tite Khai Ung Dang Cong Nght Sin Katt Cte Logi Nim Cs Nang Suit, Chet Lenny Coo Ty iu Sha 13

"`

Sé Khaa Woe Cing Nahi Va Mii Treing

H/THANH PHAN DINH DUONG CUA NAM:

Nắm ăn là thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, hàm lượng Prôtein chỉ đứng sau thịt cá nhưng cao hơn bat cứ một loại rau quả nảo, lượng đạm cũng thay doi theo loải nắm: thấp nhất là nam mèo ( 4-9 %) cao nhất là nam trang (24-44%) rat

giàu leucin và lysin Trong nắm rất giàu các chất khoáng: Na, Ca, k, P,} Mg va các vitamin như: sinh tổ B C.K, A, D, E trong đó nhiều nhất là sinh tô B axit

nicotinie, axH pantothenic đặc biệt là các axít amain không thay thế Nam chứa ít đường với hàm lượng đường thay đổi từ 3-28% trọng lượng tươi Nẵm ăn không có độc tố, vì vậy người ta coi nấm ăn như một loại thịt sạch vả rau sạch, ngoải giá trị dinh dưỡng nấm còn có nhiều đặc tính của biệt được như: làm hạ huyết ap chong

bệnh béo phi, chữa bệnh đường ruột, hạn chế các tác nhân ung thư như nâm mèo,

nắm đông cô, nắm bào ngư

THÀNH PHAN CUA MOT SO LOAI NAM TRONG PHO BIEN

(Don vi: % tính trên trọng lượng khé, nang lwong= Keal/100g trong lượng khô)

20.8 4.2 18.4 2.6

66.7 73.7

6.3 8.3 5.3 5.3

THANH PHAN AXIT AMIN cia một số loai nam phé bién

Don vj tinh: mg trong 100g chất khô (Trích trong “Nấm ăn — Cơ sở khoa học và công nghệ nuôi trồng” của Trung

tâm CNSH-Viện Di truyền Nông nghiệp)

Di Tai Tir Kbai Ung Dang Cong Nghe Sin Xuatt Cae olin Nein Cs Nang Sat, Chit “tạng Ca S:, Khai 1h, 15

"ST tt TEED EEL ELD L EOL LDL ENLACE OOM LMA ELLE EOE ALAS

MUC TIEU - NOI DUNG

Sé Khoa Fae Cing Ugh Va 7/(âc "Tbưùn?

- Tiếp nhận quy trình công nghệ sản xuất các chủng meo giống, nuôi trồng,

chế biến và xử lý chat thai sau thu hoạch của 4 loại năm: rơm, sò, mộc nhĩ, linh chi

- Nuôi cấy các chủng meo giống đầu dong | thuần chung cho nang suat chat lượng cao trong phòng thí nghiệm: nhân meo giông cấp I, II và III của 4 giống nâm: rơm, sò, mộc nhĩ, linh chi

- Tổ chức các lớp huấn luyện công nghệ sản xuất nắm có năng suất chất lượng cao-công nghệ chế biến nấm-xử lý chất thải sau thu hoạch nắm cho lực lượng cán bộ khuyến nông, cán bộ phòng nông nghiệp và nông dân Tp Nha Trang, Thị Xã Cam Ranh và các thuyện

- Song song tổ chức các lớp huấn luyện, tô chức cac mö hình trình điễn, giúp người học năm vững công nghệ

HƯ PHƯƠNG PHÁP TRIÊẾN KHAI THỰC HIỆN:

- Đề tài tiếp nhận quy trình công nghệ sản xuất giống-nuôi trồng-chế biến và

xử lí chất thải sau thu hoạch của 4 loai nam: rơm, sò, mộc nhĩ và linh chi tại Trung tâm Công nghệ Sinh học Thực vật-Viện Di truyền Nông nghiệp, đây là đơn vị đầu ngành có trình độ chuyên môn cao, chọn tạo các chủng meo giông nam ăn có giá trị Trung tâm có nhiều quy trình công nghệ nuôi trông đơn giản, rễ tiền, đễ áp dụng, đã được Hội đồng khoa học Bộ Nông nghiệp & Phát triển Nông thôn công nhận, cho phép áp dụng rộng rãi trên địa bàn cả nước Hiện nay công nghệ sản xuất giống-nuôi trồng- -chế biến nắm của trung tâm Công nghệ Sinh học Thực vật-Viện

Di truyền Nông nghiệp đã được nhiều tỉnh nhận chuyền giao và triển khai ứng dụng thành công

Trong công nghệ sản xuất giống, Trung tâm Công nghệ Sinh học Thực vật-

Viện Di truyền Nông nghiệp chỉ chuyên giao công nghệ sản xuất meo giống cấp I,

II và II

-Để hoàn thiện quy trình sản xuất giống, đề tài tiếp tục nhận chuyến giao công nghệ phân lập giông gốc của 4 giống: rơm, sò, mộc nhĩ, linh chi tại Trung tâm Công nghệ Sinh học -Trường Đại Học Khoa học Tự Nhiên TP Hồ Chí Minh

- Triển khai phân lập giống gốc và nuôi cấy các chủng meo giống thuần chủng đầu dòng cắp I của 4 loại nắm: rơm- sò-mộc nhĩ- linh chỉ tại phòng nuôi cấy

mô của Sở KHCN&MT

Dé Tei Dit Khai Ung Dung Cing Vghs Sin Nutt Cte hogs Nain Cs Ning Sut, Chat cLreng Cav Tei K eink Kha 17

Sk Khoa Hoe Ging Nght Va Mit Truiug

- Trién khai nudi cay meo giống cấp II, II của 4 loại nấm trên tại Trại Nhân giống Vật nuôi Cây trồng Suối dầu thuộc Trung tâm Khuyến nông Khuyến lâm Đây là cơ sở cung câp meo giống cap II và III chat lượng cao

- Để tài cũng đã tư vấn hỗ trợ kỹ thuật cho 1 cơ sở tư nhân: Hộ bà Nguyễn Thị Minh Nguyệt, Diên Sơn -Diên Khánh trở thành một cơ sở sản xuất và cung cấp

meo giống cấp H và [II của 4 loại nắm rơm sò, mộc nhĩ, linh chi

- Tổ chức 10 lớp tập huấn và huấn luyện kỹ thuật nuôi trồng -chế biến và xử

ly chất thải sau thu hoạch nắm cho cán bộ các phòng nông nghiệp - trạm khuyến nông và nông dân Tp Nha Trang, Thị Xã Cam Ranh và các Huyện Mỗi lớp có 30 học viên tham dự, vừa tập huấn lý thuyết vừa triển khai thực hiện mô hình nuôi trồng của 4 loại nam trên, nhằm giúp người học vừa học lý thuyết vừa tiến hành thực hành giúp nắm vững hơn quy trình kỹ thuật

- Đề tài triển khai thực hiện từ tháng 12/2001 đến tháng 12/2003

Dé Tit Tn Khoi Ug Dang Cong Nyt Stee Natt Cac Logi Nin Ce Neng Saat, Chit lạng Œe 9z Ấlal la — 18

MOEN EL UA TE OLE OE ER LEILA MEER LEAL EDEL EAA EEE hg

Sẻ Khoa Hoe Cing Ughé Va 7/(ác “hường

A/CONG NGHE NHAN CHUYEN GIAO:

UCÔNG NGHỆ NHÂN GIÓNG NÁM:

* Meo giống tồn tại dưới dạng những sợi tơ nắm nhân và bảo quản trong phòng

thí nghiệm Meo giông tốt phải đạt những tiêu chuân sau đây :

- _ Thuần khiết không lẫn tạp

-_ Có sức sống khoẻ (kích thước tơ, mật độ phát triển tơ, tốc độ phát triển tơ),

chống chịu được bệnh

- _ Ôn định tính di truyền

- _ Cho năng suất cao

Qui trinh san xuất meo giông nâm bao g6m :

1/ Meo Nam Rom :

1.1/ Môi trường dinh dưỡng :

* Công thức môi trường : Môi trường PGA (bao gồm khoai tây, glucose, agar agar)

Sẻ Khoa Hoe Cing Nght “là 2l(ât "Thường?

-_ Cho agar đã ngâm vào nước chiết khoai tây, đun dung dịch cho đến khi

-_ agar tan đều, cho dung dịch đường glucose vào, khuấy đều và bỗ sung thêm nước sao cho dung dich khoang 11

-_ Chia dung dịch trên vào các ống nghiệm có kích thước 18 x 18ml

- Hấp khử trùng: Sau khi đỗ ống nghiệm tiến hành hấp Đối với ống nghiệm tốt nhất là nên sử dụng nỗi autoclave Thanh tring ở áp lực 0,85 — 1,15 atm trong thời gian 90 phút kế từ khi đạt áp lực(P)

- _ Yêu cầu của việc hấp khử trùng :

+ Diệt toàn bộ vi sinh vật trong môi trường

+ Đảm bảo nguồn dinh dưỡng không bị phân giải x @¿¿ „:¿z+:

ˆ # a ,

1.2/ Phân lập giống : Hà ĐÁ

* Chọn quả thể :

-_ Phải thu hái ngay trên mô

- liêu chuan: 1o, chắc, không úng nước, o giai đoạn bún: dug, Kong

nhiễm bệnh, có màu sậm -

- Nam sau khi thu hái phân lập càng sớm càng tôt

* Thao tác phân lập :

- _ Vệ sinh tai nấm

-_ Vệ sinh nơi làm việc

- Thao tác cấy : Dùng lưỡi dao lấy 1 miéng thịt nắm cho vào ống nghiệm trên ngọn đèn côn Tiếp tục lấy cho đến khi hết thịt nấm Sau khi cay xong dan nhan 6 ống nghiệm, ghi ký hiệu giống, ngày cấy giống, bao đầu ông nghiệm và lập sô giông như sau :

-_ Cho ống nghiệm vào khay (ủ nằm) dùng báo sạch đậy lại

-_ Nhiệt độ ủ thích hợp cho tơ nắm rơm là 32-35°C

- Sau 24h lay ra kiém nhiễm, kiểm tra ống nghiệm mỗi ngày là tốt nhất để

loại nhiễm và phân loại ông tt

-_ Trong điều kiện nhiệt độ thích hợp, sau 5-6 ngày ống nghiệm sẽ đầy tơ Khi đó có thể sử dụng ngay hoặc chờ đến khi có hậu bào tử rồi mới sử

dụng Bịch meo có nhiều hậu bảo tử là bịch meo khoẻ tốt

1.4/ Bảo quản giống :

Di Tas Tite Khoi Ug Dang Cong Nt Sin Xutt Cae Logi Nam Ce Nang Sut Chit Liagng Cao Tei_Kheink Hoa 21

Sé Khoa Hoe (dwa 7fạdệ Va Wii “uing

- 6 nhiệt độ thường, thời gian sử dụng tốt nhất từ 7-15 ngày kế từ ngày cây

giống

- Ở điều kiện nhiệt độ 20°C (phòng có máy điều hoà nhiệt độ) có thé bảo

quản trong | thang

-_ Trong thời gian bảo quản nếu có nhu cầu sử dụng thì lay 6 éng nghiém ra khỏi 20°C và để ở nhiệt độ thường 24-48h mới cấy chuyền

2/ Meo nắm Mộc Nhĩ— Nắm Sò :

2.1/Môi trường dinh dưỡng :

* Công thức môi trường - Môi trường PGA + pepton

* Cách chế biển :

- Vo that sach dau xanh cho vao nấu chung với khoai tây, khi khoai vừa

mêm chiết lây nước

- _ Các công đoạn còn lại giống như làm môi trường ở nắm rơm

* Khử trùng : Tường tự như nấm rơm

* Bao quan : Ti tương tự như nắm rơm

2.2/Phân lập :

* Chọn quá thể :

- Nấm mộc nhĩ : Chọn tai to, dày, màu sậm, không nhiễm mites Nắm ở

giai đoạn hình đĩa nhưng mép nâm chưa nhăn, nên thu hái ngay trên bịch không bị nhiễm

- Nấm sò : Chọn tai to, không úng nước, không nhiễm bệnh, không bị côn trùng ăn, có màu xám đậm càng tốt Tai nắm ở giai đoạn hình lá lục bình nhưng mép nắm chưa nhăn, tốt nhất là thu hái ngay trên bịch tốt có năng suât cao

* Phân lập -

* Đối với nắm mộc nhĩ :

- Vệ sinh tai nắm

- Vệ sinh nơi làm việc

- Thao tác cấy : dùng dao lấy 1 miếng thịt nắm cho vào giữa mặt thạch trong ống nghiệm, sau đó đậy nút bông, bao đầu ( giống như phân lập

nâm rơm)

* Đối với nắm SỐ :

- Vé sinh tai nam

- Vệ sinh nơi làm việc như trên

Di Tai Tite Khai Ung Dang Cang Nght Sin Natt Cae Lagi Nein Co Ning Suit, Cott Liang Ca Fe Khia Hea 22

Sé Khoa Woe Cing Nghi Va Mit Trung

- Thao tác cay : Khử trùng dao hoặc kéo 3 lần, chờ dao nguội Dùng dao/kéo cat gon | miéng thit nam tir giữa xuống tới cuống

- Các bước kế tiếp làm giống như phân lập nắm mộc nhĩ

2.4/ Bao gud giống :

- Sau khi ô ống nghiệm đầy tơ ta có thể sử dụng bằng cách cây chuyền ngay

hoặc cay thăng vào môi ¡ trường hạt,

-_ Nếu muốn bảo quản giống, sau khi ống nghiệm đây ta chờ thêm 1-2 ngày cho tơ thuần thục rỗi lưu trữ Nhiệt độ lưu trữ thích hợp cho nắm Mộc Nhĩ và nam sò là 10° C ( ngăn rau tủ lạnh), thời gian trữ nâm Mộc Nhĩ là 3 tháng, nâm sò có thê 6 tháng

- _ Nếu để ở nhiệt độ thường thì thời gian sử dụng tốt nhất là trước 1 tháng

3/ Meo nắm linh chỉ:

3.1/Môi trường dinh dưỡng :

* Công thức môi trường - Môi trường PGA + pepton

* Cách chế biến :

- _ Vo thật sạch đậu xanh cho vào nấu chung với khoai tây, khi khoai vừa mềm chiết lấy nước

- _ Các công đoạn còn lại giỗng như làm môi trường ở nầm rơm

* Khử trùng : Tương tự như nắm rơm

* Bảo quản : Tương tự như nấm rơm

Sé Khoa Hoe Cing Ughi Va Mit Trasng

* Thu hai va bảo quản -

Hai nam con chira 1 phan mat cua 6 chan nam, gói lại bằng giấy sạch, bảo quản mát trong quá trình vận chuyển về nơi cấy

* Phân lập :

- Vé sinh tai nam

- Vé sinh noi làm việc

- Thao tac cấy : Nhúng dao cấy vào cồn và đốt 3 lần, chờ dao nguội Dùng dao lay 1 mẫu thịt nam khoảng 2 x 3mm ở phân sợi giữa 2 mép nâm cho vào giữa mặt thạch trong ông nghiệm, sau đó đậy nút bông, bao đầu (giống như phân lập nâm rơm) Lưu ý các thao tác trên đều thực hiện trên ngọn đèn côn Tiếp tục lấy những mẫu khác cho đến khi hết thịt nắm

3.3/ Ú tơ :

-_ Nhiệt độ ủ thích hợp 24 —260C

- Cach ủ : Cho vào khay ở vị tri nam, đậy bằng giấy sạch, kiểm tra nhiễm

mỗi ngày Nơi ủ phải sạch sẽ thoáng mát, không âm ướt,

- _ Sau 24h lấy ra kiểm nghiêm, kiểm tra ống nghiêm mỗi ngay

- Nếu ủ ở nhiệt độ thích hợp thì khoảng 15 —17 ngày tơ sẽ ăn kín ống

nghiệm

3.4/ Bảo quản giống :

- Sau khi ô ống nghiệm đầy tơ ta có thê sử dụng bằng cách cấy chuyển ngay hoặc cay thang vao méi trường hạt,

-_ Nếu muốn bảo quản giống, khi ống nghiệm đầy tơ, chờ thêm 1-2 ngày cho tơ thuần thục rồi lưu trữ Nhiệt độ lưu trữ thích hợp cho nấm Linh chỉ là 17 - 20oC

- _ Nếu để ở nhiệt độ thường thì thời gian sử dụng tốt nhất là trước 1 tháng 1.2/ MEO GIONG CAP I:

1/ Môi trường nhân giống :

1.1/Công thức môi trường : môi trường PGA + bột bắp, cám gạo và giá đỗ

Được áp dụng cho các loại nắm

*Cách làm :

-_ Khoai tây được gọt vỏ, rửa sạch cho vào nồi chứa khoảng 1 lít nước cất đun đến khi sôi, bỏ giá vào tiếp tục đun cho đến khi cọng giá trong thì ngừng đun Gạn lọc dung dịch trên vào vải xô 4 lớp nhưng không được bóp (gọi là dung dịch 1)

Ds Tei Tite Khet Ung Dang Cang Nob Sin Xutt Cae ei Nim C Nang Sut, Cit cng Cao Tes Khinb Hoa 24

Sé Khoa Hae Cing Noh Va Wit “nuing

-_ Hòa tan đường glucose vào nước, sau đó đồ vào dung dịch trên, nếu cần thêm nước vào cho đủ 1,1 —1,2 lít Tiến hành đun cho đến khi dung dịch sôi đều thì ngừng đun

1.2/ Phương pháp đỗ môi trường :

* Chuẩn bị :

Ống nghiệm cùng kích cỡ

Môi trường (ở nhiệt độ 50 —100°C)

Ong dong, phéu dé

Bông, nút, khay nhựa, túi PP

* Cáck đã -

-Dung dịch dược do vao ông nghiệm Trong quá trìna dỏ không duợc

để dung dịch dính vào phần trong của miệng ống nghiệm Sau đó chờ cho

ống nghiệm nguội rồi mới làm nút bông

Sau khi nút bông, ống nghiệm được gom thành từng bó, dùng túi PP bịt đầu từng bó 1, xếp ống đứng vừa chặt tay vào khay inox và tiễn hành

* Chuẩn bị môi trường để cấy :

- Ong nghiệm khi đã nguội gom thành từng bó đặt đứng vào những khay sạch và chuyển vào phòng chờ, tiến hành theo dõi 3-5 ngày, nút bông đã khô, nước không đọng thành giọt ở đáy ống nghiệm, và không biểu hiện nhiễm khuẩn là đạt yêu cầu

2/ Cay giống :

2.1/ Chuẩn bị :

-_ Môi trường đạt yêu cầu

- _ Phòng cấy sạch khô ( nhiệt độ 22-26°C, ẩm độ 65-75%)

Dt Tai Fide Khas Ug Dung Cong Wight Sà, Xua Cc ca fiớn C flaog Sa Cao Cá Sạc Khas Hoa 25

S& Khoa Hee Cine Nght Va We “uing

- Chuan bị giống cấy :

e Giống không quá già, loại bỏ những ống giống mà hệ sợi đã ăn xuống đáy thạch hoặc hình thành mâm mông quả thể

° Giống không quá non, giống chưa dàn trải kín bề mặt thạch, chưa đến tuôi

° Chất lượng giống phải tốt, mật độ sợi dàn đều trên mặt thạch, sợi không

bị rối, không liên kết tạo thành sợi khổng lỗ và không phân biệt thành

nhiều vùng có màu sắc khác nhau

° Giống không bị lẫn sợi, trong môt tuýp giống hình thành nhiều vùng sợi khác nhau và ở môi vùng đều có vách ngăn hoặc đường biên giới

e Tuýp giống không bị nhiễm mốc xanh, đen, vàng Tập trung nhìn ở nút bông phân trên của thạch nghiêng

2.2/ Phương pháp cấy :

- V6 tring que cây, vùng miệng ống giống và ống môi trường nhưng không

đê nóng

-_ Giống được cắt thành từng đoạn cò kích thứơc 0,2 x 0,2 x 0,lom va dat

đúng vào vị trí giữa bê mặt thạch nghiêng của ông môi trường cập I

3/Nuôi sợi :

-_ Giống khi được cấy vào môi trường cp I, xép những ống nghiệm đó vào khay, lấy báo sạch phủ kín bề mặt khay, chuyển các khay vào phòng nuôi sợi Phòng nuôi phải đảm bảo sạch sẽ, thông thoáng, ánh sáng yêu hoặc không cân ánh sáng Phòng nuôi phải có nhiệt độ ôn định Đối với giống

chịu nhiệt khoảng 26-30°C, giống chịu lạnh 20-25°C

- _ Phương pháp chọn nhiễm :

® Ngày 1l -3 : Tập trung chọn nhiễm khuẩn tại vùng đặt giống, loại những ống nghiệm có những chấm đục sữa và có ánh nước

®_ Ngày 3 ~7 : Tập trung chọn nhiễm khuẩn trên bề mặt thạch nghiêng

® Ngày 7 —-l0 : Chọn mốc trên bề mặt thạch và nút bông, loại những tuýp có biểu hiện những chấm mốc đen, xanh, vàng hoa cau

® Sau ngày 10 : Chọn nhiễm để loại những tuýp giống kém phẩm chất, phát triển quá chậm hoặc những tuýp giống bị lẫn sợi

4/ Bảo quản giống :

-_ Khi giống đến tuổi đệ nhân truyền hoặc mật độ sợi đã phủ kín bề mặt thạch nghiêng thì có thể sử dụng được

- Cach bao quản :

Ds Tai Tite Khoi Ug Dung Cong Nght Sita Nutt Ce cLoai Nim Cs Neng Saat, Chat Lang Coo Tes Kheink Ha 26

Sk Khoa Hoe Ging Mght Ve, Mit Trung

Vệ sinh sạch sẽ bên ngoài Ống giống, gom thành bó, dùng giấy báo 2 lớp

hoặc giây ximăng ] lớp bao bọc toàn bộ phía ngoài

1.3/ MEO GIONG CAP IL:

1/ Môi trường nhân giống :

Giống cấp II đối với đa số các loại giống nắm được làm trên môi trường hạt 1.1/Chọn thóc :

Thóc làm môi trường phải chắc, không mối mọt, mốc cùng chủng loại và ít

nhựa

* Cách xử lý :

-_ Thóc được đãi trâu và ngâm trong nước sạch, thời gian từ 12 —14h

- Luộc thóc : Tỉ lệ thóc/nước là l:1, đun lửa to và thường xuyên khuấy cho nhiệt độ lên đều, khi sôi khoảng 5 phút hạt thóc nứt vỏ trâu thì giảm lửa sao cho thóc chín đều và không còn li trắng

-_ Phối trôn phụ gia : Thóc khi luộc chín được vớt và trái mỏng ra các dung

cụ đựng, dùng quạt thổi mạnh đề hơi nước bay hơi nhanh và lớp vỏ se khô Lúc đó tiến hành trộn bột nhẹ theo tỉ lệ 1,2-1,5% so với thóc đã luộc

1.2/ Phương pháp đóng chai và hấp chai :

- Giống cấp II được làm toàn bộ trong chai thuỷ tỉnh chịu nhiệt hoặc chai nhựa PP Sau khi đưa nguyên liệu vào chai, dùng vải sạch lau sạch miệng

chai, làm nút bông và sử dụng nhựa PP để bịt đầu, sau đó dua vao hap

-_ Môi trường cấy đã nguội hẳn, nút bông khô

- Gidng cấp I đưa vào cấy đảm bảo đúng tuổi, chất lượng tốt và không bị nhiềm

Sé Khoa Hoc Cing Nghéi Va Wat “Inuing

Giống cấp I cắt thành từng đoạn và được đặt đúng giữa bể mặt môi

trường cập HH

3/ Phương pháp nuôi sợi :

Điều kiện phòng nuôi : Sạch, thông thoáng, khô, ánh sáng yêu, nhiệt độ

én định

Chai gióng cấp II sau khi cấy giống đặt lên dàn giá với khoảng cách

>=3cm khi đặt đưa gọn từng lô, ghi nhật ký theo dõi để chọn nhiễm

* Phương pháp chọn nhiễm -

e Ngày l - 5: Tập trung chọn nhiễm khuẩn tại vùng có miếng giống cap I

e Ngày 5 - 7: Chọn nhiễm khuẩn tại môi trường cấp H

® Ngày 7 ~ 12: Chọn nhiễm mốc trên cơ chất hạt

® Sau ngày 12: Chọn và loại những chai giống có biểu hiện rối sợi, kém pham chat

Khi hệ sợi đã kín xuống đáy chai thì giống có thể đưa đi nhân truyền hoặc

bảo quản

L.4/MEO GIONG CAP III:

1/San xuat giống cấp II trên cơ chất hạt :

Sử dụng cho tất cả các loại nắm

Thóc sử dụng ít nhựa, đều, không lẫn

Bảo quản nơi khô ráo, chống mỗi, mọt

Sk Khoa Hae Cing Nahe Va Wit Pricing

Thiết bị sử dụng : Dùng nồi BK-75

Khi cho nguyên liệu vào không được nén, không để sát thành nồi Kiểm tra nước trong nồi, đóng nắp nổi theo nguyên tắc đối xứng, vặn đều tay Kiểm tra tất cả các van đã đóng mở hợp lý chưa?

Hap thanh trùng ở áp lực 1,5atm, thời gian hấp là 2h

*Tiên chuân nguyên liệu saH khi hấp :

Nguyên liệu có mâu nâu hoặc vàng sam

Hat thóc săn, không nở toe, độ âm nguyên liệu đồng đều

Xếp bịch vào box cấy

Kiểm tra và vệ sinh chai giống cấp II bằng cồn n đưu ý ký hiệu giống để khỏi nhằm lẫn)

Thao tác cấy : Cay dưới ngọn lửa đèn cồn Sử dụng que cấy {đã khử trùng

3 lần) đánh cho tơi giống trong chai giống cấp II rồi khểu giống cấp Il vao bịch môi trường cập II, thao tác cây phải nhanh, chính xác để tránh nhiễm, sau đó đậy nút bông lại, nút bông không nên cầm hết mà chừa phần để đóng hạn chế gây nhiễm cho bịch giong

Sau khi cay xong, chuyển toàn bộ bịch đã cấy ra rỗ, tránh chạm nút bông xuông nền

Người phụ cấy có nhiệm vụ ghi ký hiệu giống, ngày cấy giống, bọc đầu, đếm số lượng bịch và ghi vào số nhật ký thật chính xác

Di Det Tre Khoi Ung Ding, Cang Nght Sin Xutt Cae cboni Vain Co Neng Sut, Chat chang Cao Fei Khai, kh 29

Sẻ Khoa Hoe Cing Ughé Va Mit “reing

- Trong phong cấy hạn chế việc nói chuyện hay đi lại

- Sau khi cấy xong mới chuyển toàn bộ bịch đã cây ra phòng ươm Vệ sinh box cấy, dụng cụ cấy bằng, côn, vệ sinh phòng cấy, thường xuyên lau tường nền xung quanh box cấy

- Chỉ tiết phi trên số cấy giống :

Ngày | Người | Loại Số Tinh trang | Tinh trang Ghi

cây cây | giông | lượng |nguyên liệu giống cap IT chú

1.6/Ươm sợi : ( Phan sau)

1.7/Xuất kho :( phần sau)

2/Sản xuất giống cấp HI trên cơ chất thân sắn :

- Sử dụng cho các loại nằm mộc nhĩ, nâm sò trên mùn cưa

-_ Sơ đồ các bước tiên hành : Giỗng như trên thóc

2.1/Chuẩn bị thân sắn :

- _ Chọn những loại sắn lưu niên, ít mắt, nhiều nạc, nhẹ cảng tốt

- _ Kích thước thân sắn : 13 x (0,8 —1,0) x (0,5 — 0,8)em

- Chon than thắng, không mốc, mọt, phơi thật khô

- _ Thân sẵn phải được cạo hết vỏ và ruột, không sử dụng hoá chất bảo quản Ngâm trong nước vôi có pH=10-12 với thời gian 12h

2.2/Luéc san :

Trước khi luộc phải rửa sạch thân sắn cho hết vôi, sau đó xếp vào nôi và

đè gạch cho nước vào vừa ngập thân sin Dun lửa cho đến khi sôi khoảng

20-25 phút thì vớtra doe Jac

- _ Trộn ngay phụ gia khi đưa sẵn ra khỏi nồi

-_ Đóng túi : Dùng túi PP có kích thước 16 x28cm chứa 80-90 que sắn Loại

bỏ những que cong, khác kích cỡ, tránh làm rách túi, lỏng túi

-_ Làm nút bông, nắp đậy giỗng như trên thóc

2.4/Hắp khử trùng :

Dé Dei Tribe Khas Ug Dang Cong Nght Sain Natt Cc Lani Nim C Ning Suit, Chit Bạn, Ca Te Kin Hoa 30

Sé Khaa Hee (áua ?fạđệ 'Ủà 2/Vát “Thường

Giống như trên thóc nhưng thời gian hấp là 100°

2.5/CẤy giống :

Tương tự như trên thóc

2.6/Ươm sợi : (Phần sau)

2.7/Xuất kho : ( phần sau)

3/ Sản xuất giống cấp III trên cơ chất mùn cưa :

-_ Sử dụng cho loại nắm mộc nhĩ trên gỗ, nắm hương trên gỗ

-_ Trộn đều với nước vôi có pH = 12, chỉnh ẩm A° =62-65% bằng cách vat 1

năm mùn cưa thây nước chỉ ướt vân tay mà không chảy thành giọt, khi thả ra năm mùn cưa không tơi là được

-_ Thời gian ủ từ 1 —3 ngày Nếu kéo dài 5-6 ngày thì phải đảo

3.4/ Phối trộn phụ gia — Đóng túi:

- Do pH trudc khi tron để xác định lượng bột nhẹ Nếu pH =7,5-8 thì không cần bổ sung, nếu pH nhỏ hơn thì có thể cho thêm 1% bột nhẹ ( tính theo trọng lượng mùn cưa đã tạo âm)

- _ Sau đó bỗ sung 5% cám gạo + 5% bột bắp

Sk Khoa Hoe Ging Nahe Va Mat Mrucing

3.6/Hắp khử trùng :

- Giống như trên các loại khác nhưng thời gian hap là 2h khi nguội không bóp mà đề nguyên chờ cây giông

3.7/Cây giống : Tương tự như trên các loại khác

3.8/Ươm sợi : (phần sau)

3.9/Xuất kho : ( phần sau)

4/ Sản xuất giống cấp III trên cơ chất rơm rạ :

-_ Sử dụng cho nam rom

- Sơ đô các bước tiên hành :

Rơm rạ——* Tạo ẩm —*Ủ đồng ——* Băm rơm ——* Trộn phụ gia

-_ Giống như trên thóc, thời gian khử trùng là 2h

4.7/Cay giống : Tương tự như các loại nguyên liệu khác

Di Tri Tribe Khas Usrg Dung Cong Noha Stim Xutt Cte Logi Nim Ce Neng Suit, Chat cLirong Cao Tea Kbeind Hoa 32

Sử 24⁄aa Thạc Cing Nghe Va Mit rutug

4.8/Ươm sợi : (phan sau)

4.9/Xuat kho : (phan sau )

* Phần ươm sợi : Chung cho tất cả các loại co chất trên

® Nhà xưởng :

- _ Ươm giống chịu nhiệt : nắm rơm, mộc nhĩ

- _ Ươm giống chịu lạnh : nắm mỡ, sò, hương, linh chi

- Phong uom phải được vệ sinh sạch sẽ, thường xuyên vệ sinh công nghiệp

định kỳ

-_ Đặt nơi thoáng mát, khô ráo, có hệ thống cửa số dé điều chỉnh độ thông thoáng và có rèm dé điều chỉnh ánh sáng

+ Thiếtbi:

-_ Quạt thông gió 1 hút, 1 đây Quạt hút nên có mảng lọc dé loc tap khuẩn

- _ Điều hoà nhiệt độ để điều chỉnh nhiệt độ phòng

- Den chọn nhiễm, tốt nhất là lắp đường đâ, điện hu càng dàn giá cho, dễ

di chuyền

-_ Lưu ý quạt và điều hoà không nên bật cùng lúc

® Dụngcu:

- Dan gia 2 kích thước 1,6 x 0,5 x 1,8m ; khoảng cách giữa các kệ 0,5m

thường lắp băng kính, kệ dưới cùng cách đât 30cm

s* Các bước tiến hành khi ươm sợi :

- Chuyén các túi đã cây lên đàn, mùa nóng xếp thưa các túi ra, mùa lạnh có thể xếp sát nhau Các dàn nên đánh số đề tiện theo dõi

Sé Khoa Hee (ân ?fạtệ “là 2l(ác “huưàng

túi ở cổ soi từng túi một Khi phát hiện ra giống nhiễm cần cho ngay vảo túi nylon hoặc bao tải, wet đối không được ném hoặc di chuyền bịch qua lại nhiều lần Ghi số lượng túi nhiễm và đưa giống nhiễm ra ngoài

e Lần thứ 3 vào ngày thứ I0, thao tác chọn nhiễm chủ yếu là nhiễm

môc và loại bỏ tât cả những bịch giông kém phẩm chât

e_ Đối với một số giống mà thời gian ươm đải ngày như nắm mỡ, nắm hương, mộc nhĩ thì phải chọn nhiễm lần 4

Một số dạng nhiễm trong quá trình làm giống :

e© Nhiễm mốc : Mốc xanh, đen, vàng cam do thao tác cay gidng, van dé

vé sinh phong cây, do nút bông bị ướt hoặc do giống cấp II bị nhiễm trước (mốc bê mặt Hoặc do túi thủng, nguyên liệu thanh trùng chưa tốt dẫn đến một số nắm men tấn công, sau đó là nam mốc do phòng

ươm không đảm bảo các điều kiện về nhiệt độ, âm độ (mốc toàn bộ)

e Nhiém khuân : Tủi nguyên liệu vữa, chảy nước màu nâu và có mùi chua khó chịu có thể là do luộc và hấp khử trùng không tốt như thóc không chin lõi, hạt thúc nó quá, phòng ươm bí ngận thiểu thoáng khi,.do giống cáp II bị nhiễm khuẩn

© Côn trùng : Nhu (mites) ở trên mộc nhĩ xuất hiện trong điều kiện

nhiệt độ cao, vệ sinh không tốt, chọn sai địa điểm phòng ươm

Khi thấy bào tử mốc phát tan thi dùng khăn ướt đề vệ sinh dàn, sàn nha

Nên sử dụng máy hút bụi trong phòng ươm

* Nhiệt độ ươm gợi thích hợp cho từng loại giống :

- Nấm rơm và nắm mộc nhĩ : 25 -32°C

- _ Nấm mỡi linh chỉ, sò, hương : 22 — 26°C

1.5/ MOT SO ĐIỆM LƯU Ý TRONG LÀM GIÓNG :

1 Chế biến nguyên liệu :

-_ Âm độ không đạt : Quá ướt hoặc quá khô

Sk Khaa Hoe Cing Nght Va Mit rutng

- Nhimg nguyén liéu khi thém phy gia chú ý chế độ hấp khử trùng phải đủ thời gian, đạt áp lực Trong quá trình hâp nên chú ý xả van đáy thường

xuyên đề đảm bảo độ đông đêu, đảm bảo đủ nhiệt độ cho nguyên liệu

3 Cây giống :

-_ Khi giống gốc nhiễm sẽ gây nhiễm hàng loạt, do đó phải kiểm tra chặt

ché gidng goc trước khi cây chuyên

- Thao tác cấy phải đúng kỹ thuật, cây nhanh, cấy gần đèn và khi nút bông phải ho that kỹ, loại bỏ hắn những nút bông bị ướt trong quá trình cấy -_ Vệ sinh định kỳ phòng cấy, máy điều hoà, box cấy, mảng lọc thô trong box cây

4.U to:

- Phong 0 to va dàn kệ dễ bị âm mốc, vì vậy chủ ý vệ sinh định kỷ, tạo độ thông thoáng cho phòng ủ, vệ sinh dàn kệ băng nước Javel (5 —10%), tạo ánh sáng vừa phải, vệ sinh nên phòng ủ

Khi meo nhiễm nhài loại khỏi nhà ủ ngay

-_ Định kỳ 1⁄2 năm xử lý kho 1 lần bằng formol (10-15m”/ít)

Ds Tai Téa Khet thy Dang Cang Nght Sin Xutt Che clos Nim Cs Nang Suit, Chit Lang Can Tp Khai Moa 35

Sé Khoa Fac Cing Ughé Va Mt “Iucing

KE HOACH TO CHUC SAN XUAT VA NUOI TRONG

Sở Khoa học và Công nghệ

I/CÔNG NGHE NUOI TRONG NAM ROM

Tên khoa học : Volvariella Volvacea

*/ CÔNG NGHỆ NUÔI TRÒNG :

1/ Nuôi trồng trên Rơm rạ :

1 1/ Sơ đề :

làm ướt ngày 2-3 ngày

= ảo đồng Cấy giống

-4 ~ z Thu hái «ney Cy ham s6c

1.2/ Kỹ thuật tiền hành:

nay Nuôi ủ tơ

- Rơm ra, Mùn cưa thải, bã mía, Bông thải được làm ầm với nước vôi 1%

- Tiến hành ủ đồng : sử dụng kệ lót có kích thước 1,5m x I,5m, nên có cột

thông khí ở giữa đồng tạo độ thông thoáng giúp cho quá trình lên men tốt

( Đối với mùn cưa cao su, thời gian ủ không nên kéo dài quá 3 ngày)

Sở Khoa học và Công nghệ

Nguyên liệu phải có màu săm và mềm, độ âm chuẩn

Tiền hành cấa re 1 lớp rơm dày khoảng 8-10 cm tạo bề mặt tương đôi bằng phang, cay 1 lớp giống cách thành khuôn 3-4‡em(có thể rải đều hoặc cấy thành từng điểm cách nhau 20cm xung quanh khuôn cây) Tiếp tục cho lớp rơm thứ 2.3, 4 tương tự như lớp thứ 1 riêng lớp rơm phủ trên cùng chị cần móng khoang 5cm là được Sau đó dùng tay nhắc khuôn ra và tiếp tục làm các khuôn kế tiếp cho đến khi hết đồng ủ

.3/ Chăm sóc sau khi cây gidng :

* Cham sóc trong nhà :

Sau khi cấy ø giống xong, để mô khoảng 5- -6piờ cho bể mặt mô nắm se khô, sau đó dùng tâm nhựa phủ kín từng mô nấm, thời gian phủ nhựa có thể kéo đài 3-4 ngày Trong giai đoạn này nên điều chỉnh nhiệt độ ở mức 37-40°C

là tốt nhất

Sang ngày thir 4, 5, 6 tiép tục theo dõi nhiệt độ trong mô nắm và duy trì ở mức 35- 38°C, dỡ bỏ tâm nhựa | phi va bất đầu chế độ chăm sóc bằng nước tưới dưới dạng phun sương, Mỗi ngày có thể tưới I hoặc 2 lần tuỳ theo mô nắm khô nhiều hay ít Lượng nước tưới mỗi lần rất ít, khoảng 0,11 ímô/lần Sang ngày thứ 7 —8 , khi ngửi thấy mùi đặc trưng của nắm rơm hoặc quan sat thay soi nam a kết thành mạng nhện trên bề mặt mô thì tiền hành tưới đón nâm Lượng nước tưới nhiều hơn bình thường làm sao trên bề mặt mô nắm nược nhỏ thành giọt là được

Khi nấm bắt đầu ra dưới dang dinh phím phải tưới nước hết sức thận trọng, tưới dưới dạng phun sương đề tránh làm chết nắm Khi nấm đã chuyển sang giải đoạn hình nút phải duy trì chế độ tưới để luôn giữ ấm cho mô nấm, có

thể tưới 1-2 lần trong ngảy vào lúc 8-9 giờ sáng hoặc 3-4 giờ chiều tránh

gây sốc nhiệt cho nấm

* Chăm sóc ngoài trời :

Sau khi cây xong khoảng 5-6h ta phủ | lop rom ao (rom khô) lên trên mô

nắm rồi phủ tiếp 1 lớp rơm 4m dày từ 5-l0cm (áo mô) trên cùng để giữ

nhiệt cho mô nằm Trong thời gian này cũng luôn theo dõi nhiệt độ của mô nấm Nhiệt độ quá 42°C thì nên dỡ áo mô ra phơi mõ khoảng 15-30 phút rồi sau đó đậy lại như cũ Trong trường hợp nhiệt độ thấp hơn 34°C thì phải sử

dụng nylon phủ kín mỗ và làm lớp áo rơm thật dày để kích nhiệt cho mô

nắm

Đến ngày thứ 3 tiễn hành đảo áo mô

Sang ngày thứ 4, 5, 6 : Bắt đầu quá trình tưới chăm sóc cho mô đồng thời kiểm tra nhiệt độ đề điều chính Ngày thứ 6 lại tiếp tục đảo áo mô

Sa Su Giai Ki Ung Dung Cong Nght Suin Xuat Cie Lusi Nim Ce Ning Std, Chat Lining Car Tai-Kaiah Hoa 38

Sở Khoa học và Công nghệ

Noày thứ 7 hoặc 8 nam bắt đầu ra dạng đính phìm Lưu ÿ trong giải đoạn nảy tưới nước phải cân thận tránh làm chết nắm, lượng nước tưới tuỳ theo

mô nắm khô hay không mà điều chỉnh cho phủ hợp

1.4/ Cham soc thu hai :

Từ lúc nấm ra khoảng 3-4 ngày khi đã chuyển sang giai đoạn hình trứng hoặc kéo đài thì nên thu hai ngay Sau 5-6 ngày thu dứt điểm vả ngừng tưới l-2 ngày dé nâm hỏi phục lại hệ sợi, sau đó tiếp tục chế độ chăm sóc như ban dau dé thu tiếp đợt hai Có thé tan thu đến 3-4 đợt nhưng thông thường chỉ nên thu 2 đợt để giải phóng nhà trồng, vì nam chỉ tập trung ra ở 2 đợt đầu, chiêm 80-90% năng suất; đợt 3, 4 nắm ra rất ít và làm kéo đài thời gian thu hái

Năng suất năm rơm có thể dao động từ 8 —20%, bình quân 1 vụ đạt khoảng, 12%

2/ Nuôi trồng trên bông thải :

Các bước tiễn hành đều tương tự như trồng nấm trên rơm rạ nhưng lưu ý một số điểm như sau :

Bông được xé vụn ngâm trong nước vôi 0,5% cho ngầm đều

Ủ đồng 3 3 ngày, nhiệt độ đồng ủ có thể lên đến 70°C Sau đó chỉnh lại âm độ

rồi tiến hành cấy giống

Cay ¢ giống, cử mỗi lớp bông khoảng 7- 10 em cấy 1 lớp giống, làm lần lượt cho đến lớp thứ 4

Sau khi cấy phủ 1 lớp nhựa cách chân >= 10cm

Giữ nhiệt độ đồng ủ trong khoảng 30-37°C, không cần tưới nước bô sung

Sau 7 ngày mới bắt đầu tưới đón nắm, tưới dang phun sương, lượng nước tưới rất ít vừa đủ để giữ âm cho mô nắm

Có thể thu từ 2-3 lần Năng suất bình quân đạt 30 %

3/ Nuôi trồng năm rơm trên mùn cưa thải của nắm mèo :

Mùn cưa được làm vụn tơi ra tron voi nude voi 1% sau đó đem ú đồng 2-3 ngày, có thê đảo trộn 1-2 lần và bô sung thêm urẻe hoặc dạm SA hoặc DẠP

1 —3 %p, u dong 1-3 ngày

Có thể thêm tro rơm hoặc tro trâu dé tăng hàm lượng khoáng, tỉ lệ 1-2%⁄% so

với nguyên liệu hoặc có thê thêm cám với tỉ lệ 3 —S%

Giống được trộn đều trong mùn cưa (200g giống cho 30-40Kg mùn cưa), sau đó đắp thành luồng yong 40cm, cao 20cm, dai tuy y Phoi khé 1-2 nang mới làm áo mô bằng nylon, kéo dai trong 7-10 ngày

Di Tis Tri Khoi Ug Dang Cong Nghe Sin Neat Cie choi Nin Cs Ning Suit, et Lag Cao Tai Khink thn 39

Sở Khoa học và Công nghệ

- Mỗi ngày nên mở từ 15-30 phút cho thoáng và khô nước bè mặt mô Trong

- suốt thời gian ủ nên tránh tưới nước vì có thé gây nhiễm mốc

- Sau 7 ngay tuoi don nam déu khap mặt mô Liên tục giữ âm bằng nước tưới

nhưng cần thận để không hại tai nâm, tướt Ì lan vào buổi chiều

-_ Năng suất nam rơm trên mùn cưa thải có thể đạt 22%, khoảng 3-4Kg/ 40

bịch mùn cưa thải

IH/CÔNG NGHỆ NUÔI TRÒNG NÁM SÒ

-_ Quả thê nắm phát triển qua nhiều giai đoạn:

Dạng san hô ————> Dạng dùi trỗổng————*# Dạng phếu————>Dạng phểu

lệch

Đạng lá lục bình

- Rom ra, ba mia khéng mốc được tạo ẩm bằng nước vôi 0,5% sau đó

dem ủ đông, sau 2-3 ngày thì đảo

- Trước khi đảo lần 3, nếu là rơm thì phải chặt thành từng đoạn khoảng

5-10em, chỉnh lại độ âm, sau đó đem ủ lại thêm 2 ngày nữa mới bắt đầu cấy giống

-_ Sử dụng túi nylon có kích thước 30 x 40cm, cho nguyên liệu vào tui | lop day khoang Sem, an déu xung quanh sau đó cây giống vào xung

quanh thành túi, tiếp tục đủ 4 lớp giống Riêng lớp trên mặt thì giống

duoc rai đều, 1.3/ Chăm sóc -

Đà S)¡ Sa KHa Ung Dang Cang Thúc Sin Xt Cie heat Nin Co Nang Suit, hat Lomg Cao TaiKhsink Move 40

Sở Khoa học và Công nghệ

-_ Vơm trong thời gian 20 —~25 ngày cho đến khi sợi nấm ăn kín đáy bịch Trong thời gian này không nên tưới nước, nêu phòng khô quá chỉ nên tăng ấm độ bằng cách tưới nước nên hoặc xung quanh tường

-_ Khi bịch đã ăn kín đáy thì mở chuyển sang nhà chăm sóc hoặc dẻ chăm

- Bich sau khi treo đây hoặc xếp kệ, tiễn hành tưới trực tiếp lên bịch

Hai ngày sau khi tưới tiên hành rạch bịch

» Nếu dùng phương pháp treo thì có thể rach 8- 12 vét xung quanh

bịch mỗi vết rạch đài 3 —5cm, ăn vào phần sợi nắm một ít

« Nếu xếp kệ, có thể mở miệng bịch và rạch đáy bịch 2 vết song song đải 5-10cm

- Sau khi rạch 2-3 ngày sau không nên tưới trực tiếp lên bịch, những ngày sau đó có thể tưới nước trực tiếp lên bịch để duy trị độ ẩm cho

nhà trồng, mỗi ngày tưới 1-2 lần tuỳ thời tiết

-_ Khoảng 4-5 ngày sau rạch bịch nấm bắt đầu kết dưới đạng san hô, chỉ tưới ở đạng phun sương, ngày tưới 1 ~2 lần vào lúc 9-10 giờ sáng hoặc 4-5 giờ chiêu

- Khi nam đã chuyển Sang giai đoạn phểu trở đi thì có thể tăng, cường nước tưới để duy trì độ âm ở mức <95% (cao quá nắm dễ nhữn và chết)

-_ Khi nấm chuyển sang đạng phếu lệch hoặc dang 1a thi tiến hành thu

hái Thời gian thu hai dot 1 khoang 4-5 ngay

- Két thuc dot thu hái thứ nhất thi ngừng tưới 2-3 ngày, vệ sinh sạch sẽ

bịch nắm, tiếp tục chăm sóc như ban đầu

-_ Mỗi bich nam có thể thu 4-5 đợt, kết thúc một đợt nuôi trồng trong

khoảng 2-3 tháng

- Nang suat nấm dao động trong khoảng 30 ~ 80% nghĩa là với | tấn

nguyên liệu (khô) có thể thu từ 300-800Kg năm tươi

Di Tus Trt Khai Vog Dag Cong Nol Sin Xeuit Cae oat Win Co Vang Suit Grit Lang Cao Tye Kaink Hea 41