Tổng hợp về viện chiến lược phát triển

Báo cáo thực tập: tổng hợp về viện chiến lược phát triển

LỜI MỞ ĐẦU

Bộ Kế Hoạch và đầu tư là cơ quan của chính phủ, thực hiện các chức năngquản lý Nhà Nước và kế hoạch và đầu tư, bao gồm: Tham gia tổng hợp về chiếnlược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội chung của cả nước, về cơchế chính sách quản lý kinh tế chung và một số lĩnh vực cụ thể, và đầu tư trongnước, nước ngoài, khu công nghiệp, khu chế xuất và quản lý nguồn hỗ trợ pháttriển chính thức, đấu thầu, doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh trong phạm vi cảnước, quản lý Nhà Nước các dịch vụ công trong lĩnh vực thuộc phạm vi quản lýcủa Bộ Kế Hoạch và Đầu tư với các chức năng nghiên cứu khoa học và tổnghợp, tham gia về lĩnh vực chiến lược và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của

cả nước và các vùng lãnh thổ

Trong thời gian thực tập tại Ban nghiên cứu nghiên cứu phát triển nguồnnhân lực và các vấn đề xã hội thuộc Viện chiến lược Phát Triển, em đã nhậnđược sự quan tâm, giúp đỡ, chỉ bảo và hướng dẫn tận tình của cán bộ trong Viện,

em đã tìm hiểu và nghiên cứu tài liệu và đã nắm bắt được một số vấn đề về cơcấu tổ chức, chức năng nhiệm vụ, tình hình hoạt động và phương hướng hoạtđộng trong những năm tới của Viện cũng như của Ban. Em xin được trình bàytrong bản báo cáo thực tập tổng hợp, bản báo cáo được chia làm 4 phần:

Phần I : Tổng quan chung về Viện Chiến Lược Phát Triển

Phần II: Ban nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực và các vấn đề xã hội.Phần III: Quy trình đưa một đề tài nghiên cứu khoa học vào thực tiễn

Do trong thời gian thực tập ban đầu nên em không tránh khỏi những saisót, vi vậy em mong được sự chỉ bảo và giúp đỡ của quý cơ quan cùng thầyPhạm Xuân Hoà để em hoàn thành việc thực tập và báo cáo chuyên đề sau này

Em xin chân thành cảm ơn quý cơ quan và thầy giáo Phạm Xuân Hoà đãgiúp đỡ em hoàn thành bản báo cáo thực tập tổng hợp này.

Sinh viên : Trần Trung Dũng

I TỔNG QUAN CHUNG VỀ VIỆN CHIẾN LƯỢC PHÁT TRIỂN

1 Lịch sử hình thành.

Viện Chiến lược phát triển thuộc Bộ Kế hoạch và Đầu tư được hình thànhtrên cơ sở tiền thân là hai Vụ của Uỷ ban kế hoạch Nhà Nước( nay là Bộ Kếhoạch và Đầu tư ) là Vụ tổng hợp kế hoạch kinh tế quốc dân dài hạn và vụ kếhoạch phân vùng kinh tế Quá trình hình thành và phát triển từ hai Vụ nêu trêncho đến Viện Chiến lược phát triển hiện nay như sau:

Theo quyết định số 47 – CP ngày 09 tháng 03 năm 1964 của hội đồngChính Phủ, Vụ tổng hợp kế hoạch kinh tế quốc dân dài hạn và Vụ kế hoạch phânvùng kinh tế được thành lập Hoạt động liên tục từ hai hướng lớn đó là về việcxây dựng kế hoạch dài hạn và phân bố lực lượng sản xuất

Trong thời gian từ năm 1964 đến 1983 Vụ tổng hợp kế hoạch kinh tế quốcdân dài hạn đã làm tốt chức năng tham mưu tổng hợp, chuẩn bị kế hoạch dài hạn

Tạ quyết định số 69 – HĐBT ngày 09 tháng 07 năm 1983 của hội đồng bộtrưởng về việc sửa đổi, bổ sung tổ chức trực thuộc Ủy ban Kế hoạch Nhà nước,giải thể Vụ tổng hợp kế hoạch kinh tế quốc dân dài hạn để thành lập Viện nghiêncứu kế hoạch dài hạn theo văn bản số 2982 – V15 ngày 12 tháng 6 năm 1985 củaHội đồng Bộ trưởng quy định co vị trí, chức năng, Bộ lãnh đạo Viện tươngđương cấp cục, và cán bộ lãnh đạo các Ban, Văn phòng trực thuộc Viện tươngDương cấp Vụ

Trong thời gian từ năm 1964 đến năm1974, Vụ Kế hoạch phân vùng kinh tế

đã thực hiện tốt các nhiệm vụ được giao, đặc biệt là chuẩn bị các luận cứ choviệc công tác phân vùng kinh tế và phân bố lực lượng sản xuất Tại nghị định số49-CP ngày 25 tháng 3 năm 1974 của hội đồng Chính Phủ, thành lập Viện phân

vùng và quy hoạch Đếan năm 1977 Hội đồng Chính phủ có quyết định số269_CP ngày 30 tháng 9 năm1977 thành lập Ủy ban phân vùng kinh tế Trungương do Phó Thủ tươngd Lê Thanh Nghị làm chủ nhiệm Uỷ ban Tại quyết định

số 236 – TTG ngày 25 tháng 4 năm 1978 của Thủ tướng Chính Phủ, quyết địnhtrong một số thời gian cần thiết Viện phân vùng và quy hoạch thuộc Uỷ ban kếhoạch Nhà Nước được đặt dưới sự chỉ đạo và quản lý trực tiếp cảu thường trực

Uỷ Ban phân vùng kinh tế Trung ương

Tại Nghị Định số 151 – HĐBT ngày 27 tháng 11 năm 1986 của Hội đồng

Bộ trưởng về việc sửa đổi tổ chức bộ máy làm nhiệm vụ phân vùng kinh tế, giảithể Uỷ Ban phân vùng kế hoạch Nhà Nước thành Viện phân bố lực lượng sảnxuất

Thực hiện Quyết định số 66 – HĐBT ngày 18 tháng 4 năm 1988 cảu Hộiđồng Bộ Trưởng về việc sắp xếp lại bộ máy cảu Uỷ ban Kế hoạch Nhà nước,Chủ nhiệm Uỷ ban kế hoạch Nhà nước đã có quyết định số 198 – UB/TCCBngày 19 tháng 8 năm 1988, giải thể Viện nghiên cứu Kế hoạch dài hạn và giảithể Viện phân bố lực lượng sản xuất để thành lập Viện kế hoạch dài hạn và phân

bổ lực lượng sản xuất

Thực hiện Nghị Định số 86/CP ngày 12 tháng 8 năm 1994 của Chính Phủ

về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và tổ chức bộ máy của Uỷ ban Kế hoạchNhà nước, Chủ nhiệm Uỷ ban Kế hoạch Nhà nướcđã có quyết định số 116UB/TCCB ngày 01 thang 10 năm1994 đổi tên Viện Kế hoạch dài hạn và phân bốlực lượng sản xuất thành lập Viện Chiến lược phát triển, vị trí tương đương tổngcục loại 1, và quyết định 169UB/TCCB ngày 03 tháng 12 năm 1994 về chứcnăng, nhiệm vụ, quyền hạn cùng với tổ chức bộ máy của Viện Chiến lược pháttriển

2 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Viện Chiến lược phát triển

Viện Chiến lược phát triển đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, và ở mỗigiai đoạn một tên gọi khác nhau, nhưng nhiệm vụ bao trùm xuyên suốt phát triểncủa Viện đó là nghiên cứu chiến lược và quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội củacác vùng lãnh thổ nói riêng, của cả nước nói chung, cũng như của các ngành, từ

đó làm cơ sở cho việc xây dựng kế hoạch dài hạn, kế hoạch 5 năm và hàng năm

a.Vị trí và chức năng

Viện Chiến lược phát triển là Viện cấp quốc gia, trực thuộc Bộ Kế hoạch

và Đầu tư, có chức năng nghiên cứu và đề xuất về chiến lược, quy hoạch pháttriển kinh tế - xã hội của cả nước, các vùng lãnh thổ; tổ chức nghiên cứu khoahọc, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chuyên ngành và tổ chức hoạt động tư vấn về lĩnhvực chiến lược, quy hoạch theo quy định của pháp luật

Viện Chiến lược phát triển là đơn vị sự nghiệp khoa học, có tư cách phápnhân, con dấu và tài khoản riêng, hoạt động tự chủ theo quy định của pháp luật

b Nhiệm vụ và quyền hạn

Viện Chiến lược phát triển có những nhiệm vụ và quyền hạn sau đây:

- Tổ chức nghiên cứu và xây dựng các đề án về chiến lược, quy hoạch pháttriển kinh tế - xã hội của cả nước, các vùng lãnh thổ theo sự phân công của Bộtrưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư;

- Giúp Bộ trưởng thực hiện các nhiệm vụ liên quan đến chiến lược, quyhoạch; hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ cho các đơn vị chức năng của Bộ,ngành, địa phương lập quy hoạch phát triển của mình phù hợp với chiến lược,quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội của cả nước đã được phê duyệt;

theo dõi, thu thập thông tin, tổng hợp tình hình thực hiện chiến lược, quy hoạchtổng thể phát triển kinh tế - xã hội của cả nước và vùng lãnh thổ;

- Tham gia thẩm định các dự án quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội củatỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các dự án quy hoạch phát triển ngành,khu công nghiệp, khu chế xuất, khu kinh tế thuộc địa phương quản lý theo phâncông của Bộ Kế hoạch và Đầu tư;

- Tổ chức triển khai thực hiện các chương trình nghiên cứu khoa học vềlĩnh vực chiến lược, quy hoạch được giao và nghiên cứu các lĩnh vực khoahọc khác theo quy định của pháp luật;

- Nghiên cứu lý luận và phương pháp luận về xây dựng chiến lược, quyhoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội;

- Phân tích, tổng hợp và dự báo các biến động kinh tế - xã hội, khoa học,công nghệ, môi trường và các yếu tố khác tác động đến chiến lược, quy hoạch đểphục vụ nghiên cứu chiến lược, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội;

- Thực hiện nhiệm vụ hợp tác quốc tế về lĩnh vực chiến lược, quy hoạchtheo sự phân công của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư;

- Tổ chức thực hiện hoạt động tư vấn về lĩnh vực chiến lược, quy hoạch;tham gia đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chuyên ngành và đào tạo sau đại học theoquy định của pháp luật;

- Quản lý tổ chức bộ máy, cán bộ, công chức, viên chức, lao động hợpđồng của Viện và quản lý tài chính, tài sản, kinh phí được giao theo quy định củapháp luật và phân cấp quản lý của Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư;

- Thực hiện các nhiệm vụ khác do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư giao

3 Cơ cấu tổ bộ máy máy của Viện Chiến lược phát triển

Cơ cấu của Viện Chiến lược phát triển được thể hiện qua sơ đồ sau:

Sơ đồ cơ cấu tổ chức của Viện Chiến lược phát triển

3.1 Lãnh đạo Viện.

Viện Chiến lược phát triển có Viện Trưởng và các phó Viện trưởng Việntrưởng Viện Chiến lược phát triển do Thủ Tướng Chính Phủ bổ nhiệm, miễn

nhiệm theo đề nghị của Bộ Trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư và chịu trách nhiệm

trước Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư về toàn bộ hoạt động của Viện Chiến

Hội đồng khoa học Các phó Viện trưởng

Ban

Dự

Báo

Ban nghiên cứu và phát triển NNLvà các vấn

đề XH

Ban nghiên cứu phát triển các ngành sản xuất

Ban nghiên cứu phát triển các ngành dịch vụ

Ban nghiên cứu phát triển hạ tầng

Trung tâm nghiên cứu kinh tế miền Nam

Trung tâm thông tin tư liệu đào tạo và

tư ván phát triển

Ban nghiên cứu và phát triển vùng lãnh thổ

lược phát triển Hiện nay TS Ngô Doãn Vịnh đang đảm nhiệm chức vụ Việntrưởng Viện Chiến lược phát triển.

Phó Viện trưởng Viện Chiến lược phát triển do Bộ trưởng Bộ Kế hoạch vàĐầu tư bổ nhiệm, miễn nhiệm theo đề nghị của Viện trưởng Viện Chiến lượcphát triển và chịu trách nhiệm trước Viện trưởng về cương lĩnh công tác đượcphân công Hiện nay ở Viện Chiến lược phát triển có TS Lê Anh Sơn,TS.Nguyễn Bá Ân, TS Hoàng Ngọc Phong đang đảm nhiệm chức Phó Viện trưởngViện Chiến lược phát triển

Bộ Kế hoạch và Đầu tư xây dựng kế hoạch về công tác quy hoạch, đầu mối tổnghợp, tham mưu về các vấn đề chung liên quan đến quản lý Nhà nước hàng năm.Nghiên cứu lý luận, phương pháp luận, phương pháp phát triển tổng hợp chiếnlược, quy hoạch Thực hiện các nhiệm vụ khác do Viện trưởng giao

b Ban dự báo

Có chức năng và nhiệm vụ là phân tích, tổng hợp, dự báo về biến độngkinh tế, công nghệ, môi trường,liên kết quốc tế với Thế Giới phục vụ nghiên cứuchiến lược, quy hoạch Phân tích tổng hợp và dự báo các biến động kinh tế - xã

hội trong nước phục vụ nghiên cứu chiến lược, quy hoạch Dự báo các khả năngphát triển, hội nhập kinh tế khu vực và Thế Giới của nền kinh tế Việt Nam.Tham gia nghiên cứu xây dựng kế hoạch 5 năm, hàng năm về các vấn đề có liênquan nghiên cứu lý luận, phương pháp luận và phương pháp dự báo và thực hiệncác nhiệm vụ khác do Viện trưởng giao.

c Ban nghiên cứu phát triển các ngành sản xuất

Có nhiệm vụ nghiên cứu chiến lược và quy hoạch tổng thể phát triển côngnghiệp, nông nghiệp cùng các ngành công nghiệp chế biến trên phạm vi cả nước

và các vùng lãnh thổ Tham gia nghiên cứu xây dựng và triển khai thực hiện dự

án cụ thể hoá chiến lược, quy hoạch phát triển công, nông lâm ngư nghiệp cùngcác ngành dịch vụ khác

d Ban nghiên cứu phát triển các ngành dịch vụ

Có chức năng nghiên cứu chiến lược và quy hoạch tổng thể phát triển một

số lĩnh vực thương mại, dịch vụ trên phạm vi cả nước và các vùng lãnh thổ

e Ban nghiên cứu và phát triển vùng

Có chức năng và nhiệm vụ nghiên cứu, tổng hợp các kết quả nghiên cứu

và xây dựng các đề án chiến lược, quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội,quy hoạch sử dụng đất các vùng lãnh thổ, đầu mối giao thong, tỉnh, đầu mối xâydựng kế hoạch 5, hàng năm về phát triển vùng lãnh thổ, tỉnh, đầu nối tổng hợp,tham mưu các vấn đề liên quan về quản lý Nhà nước đối với công tác quy hoạchvùng lãnh thổ, tỉnh Tham gia thẩm định các dự án quy hoạch phát triển kinh tế -

xã hội của tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Xây dựng hệ thống các bản đồquy hoạch phục vụ công tác lập quy hoạch đồng thời thực hiện nhiệm vụ khác doViện trưởng giao

f Ban nghiên cứu phát triển hạ tầng.

Có chức năng, nhiệm vụ là nghiên cứu tổng hợp các kết quả nghiên cứu vàxây dựng chiến lược, quy hoạch phát triển hạ tầng của cả nước và trên các vùnglãnh thổ, làm đầu mối tham mưu các vấn đề quản lý Nhà nước lien quan đến lĩnhvực hạ tầng Tham gia thẩm định quy hoạch các ngành có lien quan Tham gianghiên cứu kế hoạch 5 năm, hàng năm Nghiên cứu xây dựng chiến lược quyhoạch hạ tầng và bảo vệ môi trường

g Trung tâm nghiên cứu kinh tế Miền Nam và trung tâm thong tin tư liệu,đào tạo và tư vấn phát triển

Có nhiệm vụ nghiên cứu, tổng hợp các kết quả nghiên cứu về sự phát triểnkinh tế của các vùng, lãnh thổ trong Miền Nam, và đào tạo, tư vấn về các lĩnhvực chiến lược, quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội theo quy định của pháp luật

Tổ chức bồi dưỡng nghiệp vụ quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội cho cácngành các địa phương Hai trung tâm này được hình thành theo quyết định của

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư dưới sự đề nghị của Viện trưởng Viện Chiếnlược phát triển và Vụ trưởng Vụ tổ chức cán bộ

h Văn phòng Viện

Có chức năng, nhiệm vụ tổng hợp, xây dựng và theo dõi, đôn đốc việcthực hiện chương trình kế hoạch công tác và quản lý khoa học của Viện, lập báocáo với cấp trên về việc thực hiện nhiệm vụ chính trị của Viện Thực hiện côngtác hành chính, quản trị, thư viện – tư liệu, lưu trữ, lễ tân Quản lý cơ sở vật chấtcảu Viện Đầu mối tổ chức thực hiện công tác đối ngoại và hợp tác quốc tế củaViện Thực hiện công tác tổ chức và nhân sự

i Ban nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực và các vấn đề xã hội

- Nghiên cứu phương hướng phát triển phát triển và những giải pháp nângcao chất lượng nòi giống của con người Việt Nam.

- Nghiên cứu phương hướng phát triển dân số và chất lượng dân số của cảnước và vùng lãnh thổ

(3) Nhóm nghiên cứu chiến lược và quy hoạch phát triển nguồn nhân lực

- Nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực của cả nước

- Nghiên cứu phát triển nguồn nhân lực của các vùng lãnh thổ và phươnghướng điều chỉnh giữa các vùng

(4) Nhóm nghiên cứu các vấn đề xã hội cơ bản của chiến lược và quyhoạch

- Nghiên cứu chiến lược và xây dựng cộng đồng

- Nghiên cứu chiến lược phát triển dân tộc và tôn giáo

- Nghiên cứu cơ cấu và các giai tầng xã hội Trong mỗi lĩnh vực nghiêncứu đều phải bao trùm phạm vi cả nước, cụ thể hoá trên từng vùng, kinh nghiệmquốc tế và so sánh Việt Nam với các nước

4 Một số thành tựu chính mà Viện đã đạt được trong những năm qua.

- Chủ trì các chương trình khoa học cấp Nhà nước 70-01, 70A và nhiều đề tàicấp Nhà nước, cấp Bộ

- Chủ trì xây dựng Tổng sơ đồ phân bố lực lượng sản xuất thời kỳ 1986-1990phục vụ xây dựng kế hoạch 5 năm 1986-1990 và Đại hội lần thứ VI của Đảng

- Tham gia xây dựng chiến lược ổn định và phát triển kinh tế-xã hội 1991-2000;Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội thời kỳ 2001-2010 và tham gia chuẩn bị cácbáo cáo, đề án phục vụ một số Hội nghị Trung ương các khóa

- Làm đầu mối giúp Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư về công tác qui hoạchtrên phạm vi cả nước.

- Chủ trì soạn thảo Nghị định của Chính phủ về công tác qui hoạch, Thông tưcủa Bộ Kế hoạch và Đầu tư hướng dẫn về nội dung, trình tự thành lập, thẩm định

và quản lý qui hoạch phát triển ngành và qui hoạch tổng thể phát triển kinh tế-xãhội lãnh thổ

- Chủ trì, phối hợp với các cơ quan Trung ương triển khai lập dự án qui hoạchtổng thể phát triển kinh tế-xã hội đến năm 2010 cho 8 vùng kinh tế lớn, 3 vùngtrọng điểm Chủ trì xây dựng qui hoạch phát triển công nghiệp và kết cấu hạ tầngthời kỳ 1996-2010 Các kết quả nghiên cứu này đã đóng góp thiết thực cho việcchỉ đạo kinh tế theo lãnh thổ của Chính phủ và định hướng phát triển kinh tế -hội của các địa phương

- Chủ trì các đề án phát triển kinh tế-xã hội các vùng theo chỉ đạo của Thủ tướngChính phủ: Tây Nguyên, Đồng bằng Sông Hồng, Bắc Trung Bộ và Duyên hảimiền Trung, Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long, huyện đảo Phú Quốc,Côn Đảo, khu vực vịnh Cam Ranh, khu vực vịnh Văn Phong

- Triển khai nhiều đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước, trong đó bao gồmcác đề tài thuộc chương trình trọng điểm cấp Nhà nước KC-08, KC-09 và KX-02

và hàng chục đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ

- Nghiên cứu một số vấn đề lý luận và phương pháp luận phân vùng kinh tế vàqui hoạch phát triển ở Việt Nam