SINH HỌC 11 BÀI 46 CƠ CHẾ ĐIỀU HÒA SINH SẢN Phần 1 Lý thuyết Sinh học 11 Bài 46 Cơ chế điều hòa sinh sản Điều hòa sinh sản chủ yếu là điều hòa sinh tinh và sinh trứng Trong điều hòa sinh tinh và sinh[.]
Trang 1SINH HỌC 11 BÀI 46: CƠ CHẾ ĐIỀU HÒA SINH SẢN
Phần 1: Lý thuyết Sinh học 11 Bài 46: Cơ chế điều hòa sinh sản
Điều hòa sinh sản chủ yếu là điều hòa sinh tinh và sinh trứng Trong điều hòa sinh tinh và sinh trứng, hệ nội tiết đóng vai trò chủ yếu Thần kinh và các nhân
tố môi trường ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh và sinh trứng
I Cơ chế điều hòa sinh tinh và sinh trứng
- Các hoocmôn do các tuyến nội tiết tiết ra đi theo đường máu đến tinh hoàn kích thích sản sinh tinh trùng
- Khi nồng độ testostêrôn trong máu tăng cao, cả vùng dưới đồi và tuyến yên đều
bị ức chế nên giảm tiết GnRH, FSH và LH
Trang 22 Cơ chế điều hòa sinh trứng
- Các hoocmôn do các tuyến nội tiết tiết ra đi theo đường máu đến buồng trứng kích thích sản sinh trứng
- Khi nồng độ prôgestêrôn và ơstrôgen trong máu tăng cao, cả vùng dưới đồi và tuyến yên đều bị ức chế nên giảm tiết GnRH, FSH và LH
- Do nồng độ các hoocmôn sinh dục biến động theo chu kì nên quá trình phát triển, chín và rụng của trứng cũng diễn ra theo chu kì Các loài động vật khác nhau có chu kì trứng chín và rụng khác nhau
Ví dụ :
Trang 3- Ở vùng nhiệt đới, chu kì chín và rụng trứng của chuột là 5 ngày, bò 21 ngày, lợn 24 ngày, trâu 25 ngày
- Ở người, trứng chín và rụng theo chu kì tháng, trung bình cứ sau 28 ngày lại
có một trứng chín và rụng
II.Ảnh hưởng của thần kinh và môi trường sống đến quá trình sinh tinh và sinh trứng
Ảnh hưởng của thần kinh và môi trường sống đến quá trình sinh tinh và sinh trứng :
- Căng thẳng thần kinh kéo dài (stress), sợ hãi, lo âu, buồn phiền kéo dài gây rối loạn quá trình trứng chín và rụng, làm giảm sản sinh tinh trùng
- Sự hiện diện và mùi của con đực tác động lên hệ thần kinh và nội tiết, qua đó ảnh hưởng đến quá trình phát triển, chín và rụng của trứng và ảnh hưởng đến hành vi sinh dục của con cái
- Thiếu ăn, suy dinh dưỡng, chế độ ăn uống không hợp lí gây rối loạn quá trình chuyển hóa vật chất trong cơ thể, từ đó ảnh hưởng đến quá trình sinh tinh và sinh trứng
- Người nghiện thuốc lá, nghiện rượu, nghiện ma túy có quá trình sinh trứng bị rối loạn, tinh hoàn giảm khả năng sản sinh tinh trùng
Phần 2: 19 Câu hỏi trắc nghiệm Sinh học 11 Bài 46: Cơ chế điều hòa
sinh sản Câu 1: Testosteron kích thích
A tuyến yên sản sinh LH
B tế bào kẽ sản sinh ra FSH
C phát triển ống sinh tinh và sản sinh ra tinh trùng
D ống sinh tinh sản sinh ra tinh trùng
Lời giải:
Testosteron kích thích ống sinh tinh sản sinh ra tinh trùng
Đáp án cần chọn là: C
Trang 4Câu 2: Testosteron nồng độ cao sẽ
A ức chế tuyến yên và vùng dưới đồi tiết GnRH, FSH và LH
B ức chế tuyến yên tiết GnRH, FSH và LH
C kích thích tuyến yên và vùng dưới đồi tăng tiết GnRH, FSH và LH
D ức chế vùng dưới đồi tiết GnRH, FSH và LH
Lời giải:
Khi nồng độ testosteron trong máu tăng cao gây ức chế ngược lên tuyến yên và vùng dưới đồi, làm 2 bộ phận này giảm tiết GnRH, FSH và LH dẫn đến tế bào
kẽ giảm tiết testosteron
Đáp án cần chọn là: A
Câu 3: Trong cơ chế điều hòa sinh trứng, LH kích thích
A phát triển nang trứng
B nang trứng chín và rụng trứng, hình thành và duy trì hoạt động của thể vàng
C dạ con phát triển chuẩn bị cho hợp tử làm tổ
D tuyến yên tiết ra hoocmôn
Lời giải:
Trong cơ chế điều hòa sinh trứng, LH kích thích nang trứng chín và rụng trứng, hình thành và duy trì hoạt động của thể vàng
Đáp án cần chọn là: B
Câu 4: Trong cơ chế điều hòa sinh trứng FSH kích thích
A phát triển nang trứng
B tuyến yên tiết hoocmôn
C nang trứng chín và rụng trứng, hình thành và duy trì hoạt động của thể vàng
D dạ con phát triển chuẩn bị cho hợp tử làm tổ
Trang 5Lời giải:
Trong cơ chế điều hòa sinh trứng FSH kích thích phát triển nang trứng
Đáp án cần chọn là: A
Câu 5: Nhau thai sản sinh ra hoocmôn gì trong ba tháng đầu thai kì
A Progesteron
B FSH
C HCG
D LG
Lời giải:
Hoocmon nhau thai (HCG) có tác dụng duy trì thể vàng trong 3 tháng đầu thai
kì
Đáp án cần chọn là: C
Câu 6: Cho các yếu tố sau:
1 Hệ thần kinh
2 Các nhân tố bên trong cơ thể
3 Các nhân tố bên ngoài cơ thể
4 Hệ nội tiết
5 Hệ đệm
Có bao nhiêu yếu tố có ảnh hưởng lớn đến quá trình điều hòa sinh tinh và sinh trứng?
A 2
B 3
C 1
D 4
Trang 6Lời giải:
4 yếu tố 1, 2, 3, 4 đều ảnh hưởng đến quá trình điều hòa sinh tinh và sinh trứng Đáp án cần chọn là: D
Câu 7: Tuyến yên tiết ra chất nào?
1 FSH
2 Testosteron
3 LH
4 GnRH
5 Ơstrogen
Phương án trả lời đúng là:
A (1) và (4)
B (3) và (4)
C (1) và (2)
D (1) và (3)
Lời giải:
Tuyến yên tiết ra các chất FSH và LH
Đáp án cần chọn là: D
Câu 8: GnRH kích thích
A phát triển ống sinh tinh và sản sinh ra tinh trùng
B tế bào kẽ sản sinh ra testosteron
C tuyến yên sản sinh LH và FSH
D ống sinh tinh sản sinh ra tinh trùng
Lời giải:
Trang 7GnRH kích thích tuyến yên sản sinh LH và FSH
Đáp án cần chọn là: C
Câu 9: Trong cơ chế điều hòa sinh tinh, LH kích thích
A ống sinh tinh sản sinh ra tinh trùng
B tế bào kẽ sản sinh ra testosteron
C phát triển ống sinh tinh sản sinh ra tinh trùng
D tuyến yên tiết FSH
Lời giải:
Trong cơ chế điều hòa sinh tinh, LH kích thích tế bào kẽ sản sinh ra testosteron Đáp án cần chọn là: B
Câu 10: Trong cơ chế điều hòa sinh tinh, FSH kích thích
A ống sinh tinh sản sinh ra tinh trùng
B tế bào kẽ sản sinh ra testosteron
C phát triển ống sinh tinh và sản sinh ra tinh trùng
D tuyến yên sản sinh LH
Lời giải:
Trong cơ chế điều hòa sinh tinh, FSH kích thích ống sinh tinh sản sinh ra tinh trùng
Đáp án cần chọn là: A
Câu 11: Sự phối hợp của những loại hoocmôn làm cho niêm mạc dạ con dày và phồng lên, tích đầy máu trong mạch chuẩn bị cho sự làm tổ của phôi trong dạ con là hoocmôn
A Progesteron và ơstrogen
B kích thích nang trứng, progesteron
Trang 8C tạo thể vàng và ơstrogen
D thể vàng và progesteron
Lời giải:
Progesteron và ơstrogen làm cho niêm mạc dạ con dày và phồng lên, tích đầy máu trong mạch chuẩn bị cho sự làm tổ của phôi trong dạ con
Đáp án cần chọn là: A
Câu 12: Các loại hoocmôn phối hợp kích thích phát triển nang trứng và gây rụng trứng là hoocmôn
A kích thích nang trứng (FSH), progesteron và ơstrogen
B progesteron, hoocmôn thể vàng (LH) và ơstrogen
C kích thích nang trứng (FSH), hoocmôn làm rụng trứng và tạo thể vàng (LH)
và ơstrogen
D kích thích nang trứng (FSH), hoocmôn làm rụng trứng và tạo thể vàng (LH)
và progesteron
Lời giải:
Các loại hoocmôn phối hợp kích thích phát triển nang trứng và gây rụng trứng
là hoocmôn kích thích nang trứng (FSH), hoocmôn làm rụng trứng và tạo thể vàng (LH) và ơstrogen
Đáp án cần chọn là: C
Câu 13: Thời kỳ mang thai không có trứng chín và rụng vì khi nhau thai được hình thành
A vì thể vàng tiết ra hoocmôn progesteron ức chế sự tiết ra FSH và LH của tuyến yên
B sẽ tiết ra hoocmôn nhau thai (HCG) duy trì thể vàng tiết ra hoocmôn progesteron ức chế sự tiết ra FSH và LH của tuyến yên
C sẽ tiết ra hoocmôn kích dục nhau thai ức chế sự tiết ra FSH và LH của tuyến yên
Trang 9D sẽ duy trì thể vàng tiết ra hoocmôn progesteron ức chế sự tiết ra FSH và LH của tuyến yên
Lời giải:
Hoocmon nhau thai (HCG) có tác dụng duy trì thể vàng trong 3 tháng đầu thai
kì Thể vàng được duy trì tiết ra estrogen và progesteron Nồng độ cao các chất này ức chế vùng dưới đồi tiết GnRH và tuyến yên tiết FSH, LH do đó ngăn không cho trứng chín và rụng trong thời kì này Kể từ tháng thứ 3 của thai kì, nhau thai
sẽ tiết estrogen và progesteron, thể vàng tiêu biến Do vậy thời kỳ mang thai không có trứng chín và rụng
Đáp án cần chọn là: B
Câu 14: Thời kỳ mang thai không có trứng chín và rụng vì khi nhau thai được hình thành
A vì thể vàng tiết ra hoocmôn progesteron ức chế sự tiết ra FSH và LH của tuyến yên
B sẽ tiết ra hoocmôn nhau thai (HCG) duy trì thể vàng tiết ra hoocmôn progesteron ức chế sự tiết ra FSH và LH của tuyến yên
C sẽ tiết ra hoocmôn kích dục nhau thai ức chế sự tiết ra FSH và LH của tuyến yên
D sẽ duy trì thể vàng tiết ra hoocmôn progesteron ức chế sự tiết ra FSH và LH của tuyến yên
Lời giải:
Hoocmon nhau thai (HCG) có tác dụng duy trì thể vàng trong 3 tháng đầu thai
kì Thể vàng được duy trì tiết ra estrogen và progesteron Nồng độ cao các chất này ức chế vùng dưới đồi tiết GnRH và tuyến yên tiết FSH, LH do đó ngăn không cho trứng chín và rụng trong thời kì này Kể từ tháng thứ 3 của thai kì, nhau thai
sẽ tiết estrogen và progesteron, thể vàng tiêu biến Do vậy thời kỳ mang thai không có trứng chín và rụng
Đáp án cần chọn là: B
Câu 15: Quá trình chín và rụng của trứng diễn ra theo chu kì là do ảnh hưởng của:
Trang 10A Nồng độ hoocmon sinh dục biến động theo chu kì
B Các nhân tố bên trong biến động theo chu kì
C Điều kiện môi trường biến động theo chu kì
D Hoat động của hệ nội tiết biến động theo chu kì
Lời giải:
Quá trình chín và rụng của trứng diễn ra theo chu kì là do ảnh hưởng của nồng
độ hoocmon sinh dục biến động theo chu kì
Đáp án cần chọn là: A
Câu 16: Progesteron và ơstrogen nồng độ cao sẽ
A ức chế tuyến yên tiết GnRH, FSH và LH
B ức chế tuyến yên và vùng dưới đồi tiết GnRH, FSH và LH
C kích thích tuyến yên tăng tiết GnRH, FSH và LH
D ức chế vùng dưới đồi tiết GnRH, FSH và LH
Lời giải:
Khi nồng độ prôgestêrôn và ơstrôgen trong máu tăng cao gây ức chế ngược, vùng dưới đồi và tuyến yên giảm tiết GnRh, FSH và LH Đó là sự điều hòa ngược âm tính
Đáp án cần chọn là: B
Câu 17: Hoocmôn thể vàng tiết ra gồm
A progesteron và ơstrogen
B FSH, ơstrogen
C LH, FSH
D Progesteron, GnRH
Lời giải:
Trang 11Thể vàng tiết ra progesteron và ơstrogen
Đáp án cần chọn là: A
Câu 18: Hằng ngày phụ nữ uống viên tránh thai (chứa progesteron hoặc progesteron + ơstrogen) có thể tránh được mang thai vì:
A Làm cho nồng độ các hoocmon này trong máu giảm gây ức chế tuyến yên và vùng dưới đồi tăng tiết GnRH, FSH và LH và trứng không chín và rụng
B Làm cho nồng độ các hoocmon này trong máu tăng cao gây ức chế tuyến yên
và vùng dưới đồi giảm tiết GnRH, FSH và LH và trứng không chín và rụng
C Làm cho nồng độ các hoocmon này trong máu tăng cao gây ức chế tuyến yên
và vùng dưới đồi tăng tiết GnRH, FSH và LH và trứng không chín và rụng
D Làm cho nồng độ các hoocmon này trong máu giảm gây ức chế tuyến yên và vùng dưới đồi giảm tiết GnRH, FSH và LH và trứng không chín và rụng
Lời giải:
Progesteron hoặc progesteron + ơstrogen trong thuốc tránh thai được bổ sung vào cơ thể làm cho nồng độ các hoocmon này trong máu tăng cao gây ức chế tuyến yên và vùng dưới đồi giảm tiết GnRH, FSH và LH và trứng không chín và rụng
Đáp án cần chọn là: B
Câu 19: Xét các yếu tố sau:
1 Căng thẳng thần kinh (stress)
2 Thiếu ăn, suy dinh dưỡng
3 Chế độ ăn không hợp lý gây rối loạn trao đổi chất của cơ thể
4 Sợ hãi, lo âu
5 Buồn phiền kéo dài và nghiện thuốc lá, nghiện rượu, nghiện ma túy
6 Nhiệt độ môi trường tăng giảm đột ngột
Những yếu tố gây rối loạn quá trình sinh trứng và làm giảm khả năng sinh tinh trùng là
Trang 12A (1), (2), (3), (4) và (5)
B (1), (2), (5) và (6)
C (3), (4) và (5)
D (2), (4) và (5)
Lời giải:
Những yếu tố gây rối loạn quá trình sinh trứng và làm giảm khả năng sinh tinh trùng là (1), (2), (3), (4) và (5)
Đáp án cần chọn là: A