Dàn ý phân tích và nêu cảm nghĩ về tác phẩm Cha con nghĩa nặng 1 Mở bài – Giới thiệu khái quát tác giả Hồ Biểu Chánh, đoạn trích “Cha con nghĩa nặng” thuộc nửa sau chương IX của tiểu thuyết cùng tên 2[.]
Trang 1Dàn ý phân tích và nêu cảm nghĩ về tác phẩm Cha con nghĩa nặng
1 Mở bài
– Giới thiệu khái quát tác giả Hồ Biểu Chánh, đoạn trích “Cha con nghĩa nặng” thuộc nửa sau chương IX của tiểu thuyết cùng tên
2 Thân bài
– Phân tích hoàn cảnh và số phận của Trần Văn Sửu:
+ Là người nông dân chất phác thật thà, là người chồng yêu vợ thương con
+ Bi kịch gia đình xảy đến đành phải trốn đi bảo vệ hạnh phúc và êm ấm cho con – Phân tích cuộc gặp gỡ của hai cha con trên cầu Mê Tức:
+ Tình thương con và sự hy sinh của Trần Văn Sửu
+ Tình thương cha và lòng hiếu thảo của nhân vật “Thằng Tí”
Phân tích và nêu cảm nghĩ về tác phẩm Cha con nghĩa nặng – Mẫu 1
Hồ Biểu Chánh - một nhà văn có sự am hiểu sâu sắc về cuộc sống và con người Nam
Bộ, được xem là "một trong số ít những người tiên phong đặt nền móng cho tiểu thuyết Việt Nam hiện đại" "Cha con nghĩa nặng" là tác phẩm thứ 15 của Hồ Biểu Chánh để lại dấu ấn đậm về cuộc sống và tính cách con người Nam Bộ, đặc biệt với đoạn trích được học, người đọc cảm nhận được tình cảm cha con thiêng liêng, nặng tình nặng nghĩa giữa hai nhân vật Sửu và Tí, đó chính là một giá trị đạo đức tốt đẹp của con người
Trần Văn Sửu vốn là một nông dân hiền lành, chăm chỉ, yêu vợ thương con nhưng không may lấy phải người vợ xấu nết, đã ngoại tình còn giữ chồng cho nhân tình chạy, không có ý ăn năn hối lỗi, trong cơn tức giận Sửu xô vợ, không may vợ ngã xuống phản chết ngay Phải chịu án bỏ tù nhưng nghĩ đến tương lai các con nên Sửu
Trang 2đã bỏ trốn, mọi người thì tưởng anh đã nhảy sông tự tử, sau mười mấy năm lẩn tránh
đi biệt xứ, Sửu lẻn về thăm con, biết cuộc sống của con đang êm ấm hạnh phúc và nghĩ rằng sự có mặt của mình chỉ mang đến nhiều bất lợi nên anh lại đành ra đi Chạy đến cầu Mê Tức, vì mệt mà anh ngồi dựa cầu nghỉ, anh nghĩ đến cái chết để bảo toàn hạnh phúc cho con cái "Bây giờ mình còn sống nữa làm gì chết mới quên hết việc cũ được, chết đặng hết buồn rầu cực khổ nữa" Nghĩ về cái chết của vợ, nhớ lại cảnh gia đình ngày trước mà trong lòng Sửu đau đớn vùng dậy nói lớn "Mấy con ơi! Cha chết nhé Mấy con ở lại mạnh giỏi, để cha theo mẹ con cho rồi" rồi anh định chui qua cầu tự tử nhưng thằng con trai của anh - thằng Tí đã đến kịp gặp bố "Thằng
Tí chạy riết lại nắm tay cha nó, dòm sát trong mặt mà nhìn, rồi ôm cứng trong lòng "
Gặp được con, nghe tiếng con gọi và câu hỏi của con, Trần Văn Sửu lặng người đi, mất hết trí khôn, chỉ biết đứng xui xị xui lơ, hai cha con ôm nhau mà khóc Vừa mới gặp được con nhưng vì thương con, lo cho hạnh phúc của con Sửu đã vội giục con
về "Con phải về đặng lo cưới vợ", dù thằng Tí có nói đủ kiểu để kéo cha về cùng nhưng chẳng có đường nào cho anh về, "về rồi làng tổng họ đến bắt còn gì?", anh nghĩ đến sự yên ổn và hạnh phúc của con mà chẳng dám đoàn tụ, thà đi cho biệt tích
để cho thằng Tí lấy vợ còn con Quyên lấy chồng cho được tử tế
Trần Văn Sửu là một người cha yêu thương con hết lòng, chấp nhận mọi sự khổ đau, sai trái ngay cả chấp nhận cái chết chỉ đề gìn giữ cuộc sống yên ổn, hạnh phúc của các con Số phận bất hạnh của anh như làm nền cho vẻ đẹp của một người nông dân chất phác, bình dị và giàu tình cảm, sẵn sàng hy sinh cả cuộc đời vì con Thằng Tí tuy có tuổi thơ chẳng mấy đẹp đẽ, côi cút bơ vơ nhưng nó lại có được những suy nghĩ sáng dạ, không oán trách cha mình mà lại càng thương cha
Nó chạy theo và gặp cha trên cầu nó vui mừng khôn xiết, ôm chặt lấy cha mà khóc,
đó là nỗi nhớ thương thiếu thốn tình cha suốt mười mấy năm nó phải chịu đựng Gặp được cha, thấu hiểu những nỗi khổ, nỗi bất hạnh của cha, Tí sẵn sàng bỏ lại hạnh phúc của mình để xin đi theo chăm sóc cho cha, những suy nghĩ của Tí lúc này chỉ hướng đến cho cha, lo lắng cho cha, không tìm cách cho cha về đoàn tụ với gia đình
Trang 3thì tìm cách đi theo cha "Đi theo đặng làm mà nuôi cha; chừng nào cha chết rồi con
sẽ về", "Con không đành để cha đi một mình
Con muốn theo cha mà kiếm chỗ cho cha ăn ở yên nơi rồi con sẽ về" Thằng Tí vì thương cha mà cố gắng tìm mọi cách thuyết phục cha nghe theo cách của nó, nó cảm thấy suốt bao năm cha đã chịu đủ mọi cực khổ rồi, bây giờ nó lại để cha chịu đựng một mình thì cực cho cha quá, mà nó cũng bất hiếu quá Sự hiếu thảo, ân cần và chu đáo trong từng hành động, suy nghĩ của thằng Tí cho thấy nó là một đứa con hiếu thảo, sẵn sàng gác lại hạnh phúc riêng của mình để chăm lo phụng dưỡng cho cha Qua đoạn trích "Cha con nghĩa nặng" của Hồ Biểu Chánh, ta thấy được rõ những mâu thuẫn: giữa tình cha thương con và hạnh phúc của con, giữa hạnh phúc của con
và tình con thương cha Chính những mâu thuẫn ấy đã góp phần thể hiện sâu sắc tình cảm cha con sâu nặng, cha sẵn sàng hy sinh vì hạnh phúc của con, còn con sẵn sàng gạt đi hạnh phúc riêng tư để chăm sóc và báo hiếu cho cha
Phân tích và nêu cảm nghĩ về tác phẩm Cha con nghĩa nặng – Mẫu 2
Hồ Biểu Chánh là một trong những tác giả đặt nền móng cho tiểu thuyết Việt Nam hiện đại Ông là một tác giả quen thuộc đối với người dân Nam Bộ Những tiểu thuyết của ông phản ánh chân thực cuộc sống của con người Nam Bộ cũng như những truyền thống đạo đức tốt đẹp của con người giữa cuộc đời “Cha con nghĩa nặng” là một tiểu thuyết tiêu biểu của ông thể hiện tình cảm cha con sâu nặng giữa người cha tên Sửu và người con Tí
Để làm nổi bật chủ đề về tình nghĩa cha con sâu nặng, tác giả đã tạo nên tình huống truyện với những mâu thuẫn cao trào, giàu kịch tính Đọc đoạn trích người đọc có thể cảm nhận được số phận éo le của nhân vật Sửu Đó là một người nông dân thuần phác, yêu vợ, thương con, chăm chỉ hiền lành Nhưng vì một phút nóng giận, ông vô tình giết vợ, vì thế phải sống chui lủi, đi biệt xứ
Ông chịu nỗi đau cả về thể xác lẫn tinh thần, lúc nào cũng sống trong tình cảnh dằn vặt lương tâm Sống nơi biệt xứ, làm đủ nghề thuê mướn, thay tên đổi họ, nỗi khổ
Trang 4tâm luôn đầy ắp trong lòng Trần Văn Sửu, ông nhớ khôn nguôi và da diết những đứa con của mình
Trình bày cảm nghĩ về tác phẩm Cha con nghĩa nặng của Hồ Biểu ChánhÔng đã trở
về với mong muốn là được gặp các con của mình nhưng điều đó sẽ làm liên lụy tới các con của ông Hai người con Quyên và Tí đều đều chuẩn bị lấy vợ, lấy chồng Sự xuất hiện của ông chắc chắn sẽ khiến hạnh phúc của các con bị ảnh hưởng Vì thế ông quyết tâm ra đi dù chưa gặp được các con và có ý định nhảy sông tự tử
Các nhân vật đứng trước trở ngại rất lớn Nếu cha trở về thì sẽ bị làng tổng bắt, các con sẽ bị vạ lây Nếu con theo cha thì sẽ phải chịu nhiều khổ cực và không chăm sóc được cho ông ngoại Hai cha con bàn ngược tính xuôi mãi cuối cùng cũng đưa ra được quyết định Đẩy nhân vật vào tình huống éo le, khó xử tác giả đã khắc họa được tình cảm cha con sâu sắc, tăng tính thuyết phục cho câu chuyện
Trước hết, qua đoạn trích chúng ta có thể thấy được tình cảm sâu sắc của người cha Trần Văn Sửu dành cho con của mình Sau bao năm tháng biệt xứ với nỗi nhớ con khôn nguôi người cha tìm về quê hương với mong muốn được gặp lại những đứa con của mình để giãi bày với chúng Gặp lại bố vợ, Sửu chấp nhận tất cả những lời mắng nhiếc, sỉ nhục để đạt được mục đích của mình
Ông nói với cha vợ những lời đau đáu từ trái tim, chứa chan những giọt nước mắt của sự khổ đau, làm hiện lên tấm lòng thương con vô hạn của người cha Nỗi nhớ thương con đến cháy lòng làm cho ông trở nên kiên quyết: “xăm xăm bước đi về cửa”, “lột nón xuống mà cầm trên tay”
Cũng chín vì thương con mà ông trở nên mềm yếu “cúi mặt ngó xuống đất, hai hàng nước mắt chảy ròng ròng…” rồi khóc rấm rứt Qua lời than của Sửu chúng ta có thể thấy được cuộc đời đầy éo le khổ cực của người cha và tấm lòng thương nhớ con da diết Dòng cảm xúc trào dâng khiến ông không kiềm chế được đã thốt lên thành lời:
“Con thương sắp nhỏ quá”, “Con thương nhớ chúng nó quá tía ơi”, “Con nhớ sắp nhỏ quá” Và chính tấm lòng yêu thương con vô bờ của Sửu đã làm lay động những tình cảm tốt đẹp trong Hương Thị Tào Từ chỗ mắng nhiếc lúc ban đầu, Hương Thị Tào lại nghẹn ngào xúc động cùng Sửu
Trang 5Sau khi nghe cha vợ nói các con vẫn rất thương mình, Sửu muốn gặp chúng dù phải
ẩn mình dưới hình dạng thổ dân Chi tiết này cho thấy hình ảnh một người cha đầy bất hạnh Ông trở về nhà với nỗi khao khát gặp con bao nhiêu thì lại sẵn sàng lặng
lẽ ra đi bấy nhiêu khi mà hay tin các con hiểu được lòng mình và chúng chuẩn bị có được hạnh phúc bên cạnh những người thương yêu
Sự trở về của ông chắc chắn sẽ làm liên lụy tới chúng Vì vậy ông sẵn sàng từ bỏ khao khát gặp lại con, quyết tâm dứt áo ra đi để “miễn là con được giàu có, sung sướng thì thôi” Ông ra đi và mang theo ý định về cái chết, chết để “quên hết việc cũ”, “hết buồn rầu, cực khổ”, chết để khỏi liên lụy tới con Như vậy, có thể thấy được Trần Văn Sửu là hiện thân của những phẩm chất đạo đức tốt đẹp Một con người thiện lương nhưng phải sống một cuộc đời bất hạnh, một người cha thương con, đau đáu nỗi đau nhớ con, mong muốn cho con được hạnh phúc, sống vì con và chết cũng vì con
Bên cạnh tình cảm sâu nặng người cha dành cho con thì đoạn trích cũng thể hiện tấm lòng hiếu nghĩa của con đối với cha sau nhiều năm xa cách Thời gian không thể làm xóa nhòa đi bóng hình người cha trong tâm hồn Tí Chính vì thế khi gặp lại cha, Tí khao khát được sống trong tình yêu thương của cha Cuộc đối thoại dưới đem trăng của ông ngoại và Sửu đã bị Tí nghe thấy, nó hiểu và thương cha hơn
Chính vì thương cha, hiểu cha và muốn gắn bó với cha Tí trở nên đĩnh đạc và chủ động Nó hỏi ông ngoại về cha, chạy theo cha khi Sửu bỏ đi, cất tiếng gọi tha thiết
từ một trái tim khao khát tình phụ tử: “Ai đó? Phải cha đó không cha?” Khi Trần Văn Sửu muốn kết thúc cuộc đời thì Tí đã đến với tấm lòng yêu thương cha chân thành, cứu Sửu trở về với cuộc sống
Cảnh cha con nhà Tí gặp nhau sao mà giản dị, cảm động đến thế! “ Thằng Tí chạy lại nắm riết lấy tay cha nó…” Khi gặp được cha rồi, nó chẳng rời cha nửa bước, kiên quyết cha đi đâu thì sẽ theo đó: “Hễ cha đi thì con đi theo” Dù xa cách nhiều năm nhưng giữa cha con Tí có một sợi dây gắn kết bền chặt, để khi gặp lại, tình cha con lại đong đầy như thế! Vì con cha muốn sống, vì cha con quên đi hiện tại của mình
Đó chính là nghĩa nặng của tình cha con
Trang 6“Cha con nghĩa nặng” là một cuộc gặp gỡ đầy xúc động về tình cha con Thông qua việc xây dựng tình huống truyện đầy mâu thuẫn cao trào tác giả đã thành công khi khắc họa tình cảm sâu nặng giữa cha con Trần Văn Sửu Đó là tình cảm sâu đậm, thiêng liêng và bất diệt Đoạn trích còn đặc biệt thành công khi tác giả sử dụng ngôn ngữ rất bình dị, gần gũi, đậm chất con người Nam Bộ
Phân tích và nêu cảm nghĩ về tác phẩm Cha con nghĩa nặng – Mẫu 3
Ai đã từng đọc tác phẩm cha con nghĩa nặng của Hồ Biểu Chánh hẳn không khỏi xúc động trước tình cha con thắm thiết của ông Trần Văn Sửu với hai con người là Quyên và Tí Mặc dù gặp hoàn cảnh éo le, trôi dạt, bỏ quê hương ra đi hơn mười một năm nhưng ông Sửu vẫn luôn hướng về các con, lo cho cuộc sống vật chất cũng như tinh thần của con mình
Có thể nói, ông Sửu là một người cha đã chịu bao nhiêu đau khổ nhưng luôn nêu cao tình cảm thương con, luôn hi sinh vì các con Ông là một người cha thật điển hình, gặp bao khó khăn, khổ ải, thay tên đổi họ, sống cũng như chết - mà linh hồn vẫn ngời sáng hướng về các con
Ông Sửu là một người cha phải chịu đựng bao nhiêu nỗi đau khổ Từ lúc còn trai trẻ, ông đã phải chịu đựng một cuộc sống chung với người vợ thiếu đạo đức Nếu đọc từ đầu tác phẩm, chúng ta sẽ hiểu hơn điều này Một con người thật thà, chăm chỉ, thương vợ thương con như ông mà phải sống với người vợ đàng điếm, lăng loàn, lại
có ngoại tình thì thật là bất hạnh
Ngay trong lời nói của Trần Văn Tí - người con trai ông cũng đã thể hiện rõ điều đó: “Cưới vợ làm gì? Cưới vợ đặng báo hại như má báo hại cha hồi trước đó sao?" Cũng vì người vợ thiếu đạo đức này cùng với sự nóng tính của mình, ông lại phạm tội ngộ sát vợ (do một lần Trần Văn Sửu bắt được vợ ngoại tình lại ăn nói láo xược, tức quá, Sửu xô vợ và không may vợ bị chết)
Thế rồi, ông phải bỏ quê hương đi trốn biệt, sống chui lủi mười một năm trời, thay tên đổi họ Cuộc đời ông thật là bất hạnh, có nhà cửa, con cái mà cũng như không, phải sống đơn độc nơi đất khách quê người, từ người Kinh đến thành người Thổ
Trang 7Ngay cả cái tên Trần Văn Sửu ông đã mang từ khi lọt lòng mẹ Ông cũng không được giữ lấy mà đành phải đổi thành Sơn Rùm
Mười một năm ấy ông cũng không được sống thanh thản với cõi lòng mình, trong ông luôn canh cánh một nỗi lo không dứt: lo cho hai đứa con còn đang ở quê nhà, lo cho nỗi oan khuất của mình chưa được giải tỏa Tuy nhiên, cuộc đời đầy khổ ải trong mười một năm qua của ông cũng chưa được kết thúc khi ông trở lại quê nhà thăm con Mục đích trở về làng của ông thật giản dị, trong sáng
Vậy mà, ông vẫn không được chấp nhận Ai đã từng là người cha chắc đều thấu hiểu nỗi đau xót của ông: xa cách con bao nhiêu năm, bây giờ chỉ chờ một lúc nữa thôi, ông sẽ thỏa lòng mong nhớ, ông sẽ gặp được con, sẽ giải đáp được bao nhiêu câu hỏi mà ông luôn mong có được ngày trả lời Không biết giờ đây chúng có còn nhớ đến ông không? Bấy lâu nay chúng sống ra sao, giờ đây chúng lớn bằng chừng nào? Nhưng do lời khuyên ngăn của bố vợ mà ông đành gạt nước mắt quay trở lại: “Sống làm chi, rồi quan làng họ bắt, đây sinh chuyện ra nữa Mày thiệt là khốn nạn lắm Đi liền bây giờ đi Vô Rạch Giá, Cà Mau mà trốn cho biệt tích, đừng có về đây nữa ” Như vậy, cuộc gặp gỡ không hẹn trước của ông đã tan vỡ trong sự đau xót Bao mơ ước có ngày gặp lại con của ông đã tan tành Nỗi đau khổ của ông không chỉ có vậy
Ông ra đi dưới ánh trăng trong trẻo, sáng sủa lại phải hoảng hốt bỏ chạy mà người đuổi lại chính là con trai mình “Cha chạy trước, con chạy sau, nhưng vì cha sợ chúng bắt phải chạy đặng thoát thân, nên chạy mau quá, con theo không kịp” Ông chạy trốn con như một kẻ tội phạm bị truy bắt Ông chạy trước để tránh gặp mặt con (điều
mà ông không hề muốn); con chạy sau đuổi theo cha để kịp ngăn chặn những hành động buông xuôi của cha và mong gặp lại cha sau bao năm xa cách
Có thể nói, Trần Văn Sửu là một người cha chịu bao nhiêu cay đắng, bất hạnh của cuộc đời, những cay đắng, bất hạnh không biết bao giờ mới hết Tuy phải chịu khổ cực nhưng Trần Văn Sửu vẫn luôn là người cha thương yêu các con 11 năm trời thể xác ông như tàn tạ, như đã chết, nhưng tâm hồn, tình thương vẫn sống, vẫn lớn dần, ngời sáng hướng về các con Có thể nói, mười một năm trời ấy, tình thương yêu, nhớ
Trang 8các con lớn dần lên trong ông, tích tụ lại và đến một ngày nó thôi thúc ông quay về làng tìm gặp con mình
Động cơ trở về làng của ông Sửu là tìm hiểu cuộc sống và giải tỏa nỗi băn khoăn cho những đứa con Đó là một người cha đầy trách nhiệm, biết quan tâm đến cuộc sống vật chất và tinh thần của con Tuy sống trong khổ cực, sống cũng như chết, nhưng không vì thế mà ông buông xuôi, quên lãng các con Phút đầu gặp bố vợ, ông nói: “Mười mấy năm con thương nhớ chúng nó quá tía ơi”, “Con nhớ sắp nhỏ quá” Qua những câu nói của ông Sửu, ta càng thấm thía hơn tình yêu thương của ông với các con Trong câu nói của ông dường như có nước mắt, như van nài năn nỉ người
bố vợ vì một mục đích duy nhất: được gặp con Có lẽ, mười một năm qua ông đã cố sống để mong có ngày này: “Mười một năm cực khổ hết sức, sống ráng mà sống, là
vì trông mong có ngày thấy được mặt con”
Khi biết những điều lo lắng của mình đã được giải tỏa, ông đã chấp nhận cái chết để mong con mình được sung sướng, không phải liên lụy vì ông - một người cha đã từng bị người đời cho là kẻ phạm tội Hành động của ông có thể hơi kì quặc nhưng cũng không hợp lí, đúng với tâm lí và phẩm chất của người cha luôn luôn cầu mong cho được hạnh phúc Ông ra đi tìm cái chết trong sự sung sướng, thỏa mãn vì các con ông giờ đây đang được hạnh phúc
Chính vì vậy, cảnh dòng sông - nơi ông định trầm mình được Hồ Biểu Chánh tả lại thật đẹp Nó như tô đậm thêm hình ảnh đáng thương đáng quý của người cha: “Bấy giờ mình còn sống làm gì nữa! Bấy lâu nay mình lăn lóc chịu cực khổ mà sống, ấy
là vì mình thương con, mình sợ nó không hiểu việc xưa ( ) chết mới quên hết việc
cũ được, chết đặng hết buồn rầu, cực khổ nửa” Tuy nhiên, ý định của ông không thành vì con trai đã kịp ngăn lại
Ông Sửu gặp được con, mừng mừng tủi tủi Có lẽ đây là giờ phút vui sướng nhất của ông sau mười một năm Tí tỏ ý sẵn sàng đi nuôi cha nhưng ông Sửu vẫn tỏ ra là một người cha hết lòng vì con, ông Sửu khuyên Tí về nhà với ông ngoại, còn ông lại tiếp tục cuộc đời mai danh ẩn tích, chấp nhận cuộc đời tha phương lặng lẽ, không tên
Trang 9tuổi, họ hàng, sống cũng như chết, bởi ông nhận ra rằng: Chỉ có như vậy hạnh phúc của con mới được trọn vẹn, các con sẽ không phải bận bịu, liên lụy vì ông
Có thể nói, đến giây phút này, được gặp con, được biết những điều mà ông hằng mong ước cho cuộc sống của các con, ông vẫn từ chối quay trở về làng cùng chung hưởng cảnh sum họp gia đình Ông chấp nhận cảnh chia lìa là để con được hưởng hạnh phúc trọn vẹn Ông luôn luôn hi sinh bản thân mình để giành lấy hạnh phúc cho hai con
Tìm hiểu nhân vật người cha - ông Trần Văn Sửu, một con người chịu đau khổ nhưng luôn mong con được hạnh phúc, hi sinh tất cả vì con, ta lại nhớ đến nhân vật Lão Hạc trong tác phẩm cùng tên của Nam Cao Lão Hạc cũng là một người cha đầy đau khổ vì nghèo quá mà đành phải để con đi làm đồn điền cao su, cuối cùng lão đã tìm đến cái chết để giữ lại cho con mảnh vườn và số tiền bấy lâu ông dành dụm được mà không muốn tiêu phí vào việc chữa chạy bệnh tật ốm đau của mình
Tóm lại, Cha con nghĩa nặng là một tác phẩm đề cao giá trị con người Đó là tình cha con, nêu cao ý nghĩa nhân bản, nhân văn thật xúc động Qua tác phẩm, ta hiểu thêm về ý nghĩa “biểu chánh”, đó là đề cao tình người với người, khuyên con người sống có tình có nghĩa, thủy chung với nhau, biết hi sinh bản thân mình để đem lại, giành lại nguồn vui cho mọi người, cho những người trong gia đình cũng như những người khác
Đặc biệt là trong tình cảm giữa những người cùng chung một gia đình: Hãy sống với nhau chân thành, tình sâu, nghĩa nặng, bỏ qua những thiếu sót sai lầm của nhau để cùng chung hưởng cuộc sống hạnh phúc Đọc đoạn trích của tác phẩm, chúng ta thêm khâm phục Hồ Biểu Chánh - con người đạo đức cao cả; khâm phục và cảm thông với Trần Văn Sửu - người cha điển hình, của tình thương yêu vợ con, hết lòng
vì hạnh phúc của người thân
Phân tích và nêu cảm nghĩ về tác phẩm Cha con nghĩa nặng – Mẫu 4
Hồ Biểu Chánh là một trong số những cây bút đặt nền móng quan trọng cho tiểu thuyết Việt Nam hiện đại Trước khi Tự Lực Văn Đoàn xuât hiện (1932), Hồ Biểu
Trang 10Chánh đã cho ra mắt bạn đọc hơn 20 cuốn tiểu thuyết và sau này là hơn 60 cuốn tiểu thuyết Ông là một tác giả quen thuộc của người dân Nam Bộ Tiểu thuyết của ông chẳng những đã phản ánh một phong cách phong phú và chân thật cuộc sống của nhân dân Nam bộ mà còn thể hiện đạo đức tốt đẹp của con người giữa cuộc đời Tiểu thuyết Cha con nghĩa nặng đã nêu bật tình cảm sâu sắc xúc động của nhân vật cha Sửu và nhân vật con Tí Đoạn trích “Cha con nghĩa nặng” mà chúng ta được học được tác giả xoay quanh ba nhân vật chính, song hai nhân vật để lại dấu ấn nhất đó
là nhân vật: Sửu và Tý Tuy chỉ nằm trong đoạn trích ngắn, nhưng bằng lối viết tinh
tế và sắc sảo của Hồ Biểu Chánh, nhưng số phận éo le của nhân vật sửu hiện lên khá đầy đủ
Có thể nhận thấy được trong đoạn trích Trần Văn Sửu trước sau như một là người nông dân thuần phát, thương vợ, thương con, chăm chỉ hiền lành Vô tình làm chết
vợ, Sửu phải trốn tránh, sống chui lủi, đến tên tuổi của mình cũng phải tìm mọi cách
để xóa sạch vì sợ pháp luật săn đuổi, chừng trị
Trên mười năm trời, Trần Văn Sửu phải chịu đau khổ về cả thể xác và tâm hồn , chịu cảnh cắn dứt dằn vặt lương tâm Điều này đã được tác gải tái hiện qua lời nói của nhân vật khi gặp lại bố vợ và đứa con trai yêu quý của mình “Con thương vợ con lắm Tại nó làm quá, con giận xô nó té, nó chết chớ không phải con giết nó Xin tía thương thân con”
Đúng vậy, người đọc có thể thấy nhân vật vợ Sửu hiện lên là một người lăng loàn, trực tiếp gây nên cuộc sống bất hạn cho Sửu, và các con Vợ Sửu như thế, nhưng Sửu lại không than trách , mà vẫn thương xót người đã chết để rồi cắn dứt lương tâm của mình vì đã vô tình giết vợ Khi Sửu nói chuyện với con trai, Tí có ý trách mẹ, Sửu liền đứng ra phân trần cho người con hiểu “Má quấy là quấy với cha, chớ không phải con
Mà cha đã quên cái lỗi của má con rồi, mà con vãn nhớ làm chi?” nói ra điều này, Trần Văn Sửu muốn Tí khỏi trách người mẹ và đã khẳng định sở dĩ cuộc đời mình
éo le, cực khổ là do “số mạng” chứ không phải do lỗi tại vợ Trong cuộc sống không
Trang 11đáng sông nhưng Sửu vẫn sông vì thương con, và nhận do mình chứ không phải do
vợ
Qua đây có thể thấy được nhân vật Trần Văn Sửu được tác giả hiện lên là một người lương thiện, hiền lành, chất phác, thương vợ, thương con Không chỉ thế Trần Văn Sửu ông còn là một người có tấm lòng đôn hậu, vị tha, có tấm lọng rộng lượng Tình thương của Trần Văn Sửu không phải là nội dung cốt lõi của đoạn trich, nhưng nó góp phần vào việc xây dựng nội tâm nhân vật khá nhất quán của tác giả
Như chúng ta đã nói ở trên, đoạn trích để lại cho người đọc hai nhân vật có dấu ấn nhất đó là Sửu và Tí Tí được hiện lên qua tình yêu thương, nỗi nhớ con của Trần Văn Sửu Điều này được thể hiện khá thành công bằng việc xây dựng tình huống giàu kịch tính Đó là việc ông Sửu đã tìm về làng, tìm lại đứa con sau bao năm tháng
xa cách, nhớ nhung để giãy bày nỗi lòng mình
Mặc kệ những ánh nhìn, những sự soi mói của họ hàng, người thân, nhưng lòng thương con ông vẫn kiên quyết “xăm xăm bước đi về cửa”, cũng chính vì lòng yêu thương con vô bờ bến đã biến ông thanh một người yếu mền chân thực : khóc dòng dòng và đã không kiềm chế được cảm xúc của bản thân: “chết không được vì thương sắp nhỏ quá”; “Con thương sắp nhỏ quá”; “Con nhớ sắp nhỏ quá”…Ông cũng đã thức tình được lòng tốt của Hương Thị Tào và Hương Thị Tào cho ông biết lũ nhỏ vẫn còn thương ông lắm, khi nghe vậy, Trần Văn Sửu chỉ muốn được thấy mặt chúng
dù phải giấu mình dưới dạng thổ dân
Nếu như ở đoạn một, tác giả khắc họa tình cảm của cha đối với con, thì ở đoạn hai này lại là tình cảm của người con đối với người cha Cuộc đối thoại lúc trở về dưới ánh trăng của Trần Văn Sửu và bố vợ bị thằng Tí nghe thấy hết vì nó rình ở cửa Chính chi tiết này cũng tạo nên cao trào, vì thương con mà sống, nhớ con mà về, nhưng lại vì con mà không nỡ gặp, dứt áo ra đi vì sợ tiếng tai của mình liên lụy đến con, tiền đồ của con lại ra đi trong đau khổ thương nhớ, nhưng khi ra đi Tí lại giữ ông lại, và rồi khi biết con mình sắp giàu ông lại thấy mình như cản trở nó và chỉ muốn nhảy xuống sông tự tử
Trang 12Tình cha con làm người đọc khong khỏi xúc động “Cha con ôm nhau mà khóc” khi
Tí đuổi theo ông Sửu Cuộc hội thoại của hai cha con càng thể hiện lên tình cha con nghĩa nặng Nếu người cha quay về Tí sẽ bị ảnh hưởng bởi tiếng tai của người cha nhưng bất chấp hi sinh sự giàu sang để cùng sống với bố của mình, thái độ kiến quyết, chân thành của Tí làm cho người đọc không khỏi rung động Đây cũng chính
là “nghĩa nặng” của tình cha con trong đoạn trích
Như vậy, qua đoạn trích ta có thể thấy được Hồ Biểu Chánh đã khắc họa lên tình cảm cha con đầy kịch tính, từ đó thấy được những tình cảm thiêng liêng nghĩa nặng của tình máu mủ Đoạn trích bên cạnh nghệ thuật miêu tả dựng cảnh khác, hấp dẫn phải nói đến ngôn ngữ nghệ thuật của tác giả Cha con nghĩa nặng mang dấu ấn của thời kỳ đầu văn chương đổi mới theo xu hướng hiện đại
Phân tích và nêu cảm nghĩ về tác phẩm Cha con nghĩa nặng – Mẫu 5
Đoạn trích "Cha con nghĩa nặng" thuộc nửa sau Chương IX - cuốn tiểu thuyết thứ
15 của Hồ Biểu Chánh Thật không có nhan đề nào hay hơn để thay thế Câu chuyện
kể có nhiều tình huống éo le và cảm động Các tình tiết đan chéo vào nhau làm nổi bật những đức tính tốt đẹp của Trán Văn Sửu, của thằng Tí trước bi kịch gia đình Sau mười mấy năm phải thay họ đổi tên, làm thuê làm mướn kiếm sôhg ở quê người, nỗi khổ tâm đầy ắp trong lòng Trần Văn Sửu là nỗi nhớ day dứt, triển miên hai đứa con thơ tội nghiệp, là thằng Tí và con Quyên, ở nơi đất khách quê người, người cha đau khổ vì sau ngày nhỡ tay xô vợ ngã chết, lương tâm cứ cắn rứt mãi không thôi Sửu sợ hai con "không hiểu việc xưa rồi nó trở oán mình ", lại sợ con sống trong cảnh côi cút "hơ vơ đói rách, mà tội nghiệp" Mẹ thì đã chết rồi, cha còn hay mất? Con không cha như nhà không nóc!
Sau hơn mười năm trốn tránh nơi quê người, Sửu bí mật trở về Giồng Ké với ước nguyện được thăm con, được nhìn tận mặt con dù chỉ trong một lát mà cũng không được Hình ảnh Sửu "chắp tay xá cha vợ rồi đội nón lên và bươn bá bước ra lộ" giữa đêm trăng, trông thật đáng thương "Ông ngoại giấu tôi tàm chỉ? Sao đuổi cha tôi đi?
Trang 13" - Câu hòi ấy của thằng Tí đâu chỉ là lời trách móc ông ngoại nó, mà còn biểu lộ tình cảm của đứa con khao khát được gặp lại người cha thân yêu của mình
Tình thương cha vô hạn của đứa con thơ trước bi kịch gia đình đã làm ta rơi nước mắt Cảnh thằng Tí chạy vượt qua cánh đồng Phú Tiên đã cho thấy tình cha con sâu nặng biết bao! Ngồi trên cầu Mê Tức, Sửu ân hận nhớ lại hình ảnh vợ lúc chết "nằm ngay đơ trên bộ ván, miệng nhểu mấy giọt máu đỏ lòm, mắt hết thán mà còn mở trao tráo"
Anh quên sao được hình ảnh con Quyên, thằng Tí "đứa níu áo, đứa nắm tay mà nói
dỏ dẻ" mỗi buổi chiều khi anh ở ruộng đi vể Những kỉ niệm ấy đã làm cho Sửu "đau đớn trong lòng quá, chịu không dược " Trưóc khi định nhảy xuống sông tự tử, Sửu cất tiếng nhản gọi con thơ: "Cha chết nhé ! Mấy con ở lại mạnh giỏi, dể cha theo mẹ con cho rỗi" Lỗi kêu thương vĩnh biệt ấy đã thể hiện một cách sâu sắc tình cha con nghĩa nặng vô cùng
Tâm trạng đau đón vì nhớ thương con của Trần Văn Sửu khi ngồi trôn cầu Mê Tức
đã được Hồ Biểu Chánh miêu tả một cách chân thực, tinh tế Cảnh hai cha con Trần Vàn Sửu gặp nhau trên cầu Mê Tức sau những năm dài biệt li được ghi lại một cách cảm động Thằng Tí đã đến kịp thời, nếu chỉ chậm vài bước chân thì cha nó đã về bên kia thế giới Thấy người chạy lên cầu, nó vội hỏi: "ai đó? Phải cha đó không, cha? thì Trần Văn Sửu tháo đầu khỏi lan can cầu "rồi day mà ngố"
Thằng Tí xúc động đến cưc đô, hắn "chạy riết lạỉ nắm tay cha nó, dòm sát trong mắt
mà nhìn rồi ôm cứng "; cha nó vào lòng Nó kêu, nó khóc hay nó tủi cực? Nó nói,
nó hỏi liên tiếp: "Cha ôi! Cha! Cha chạy đi đâu dữ vậy?" Cử chỉ, hành động và lời nói của đứa con trai tội nghiêp đã làm cho người cha bồi hồi, bàng hoàng "mất trí khôn, hết nghi lưc, máu trong tim chảy thình thịch, nước trọng mắt tuôn ròng ròng, đứng xui xị xui lơ, không nói được một tiếng chi hết "
Hai cha con cứ "ôm nhau mà khóc " "Đến bây giờ mới thấy đây - Mà lòng đã chắc những ngày một hai (Truyện Kiều) Con thì tưởng cha đã chết;cha lại tưởng không bao giờ được gặp lại con Thế mà giờ đây, trên cầu Mê Tức ở quê nhà, khi "trên trời
Trang 14trăng thanh vằng vặc; dưới sông dòng bích nao nao ", hai cha con anh nông dân hiền lành, chất phác lại được gặp nhau, tưởng như trong mơ
Đây là một trong những đoạn văn nhiều ý vị nhất trong tác phẩm "Cha con nghĩa nặng" Hổ Biểu Chánh đã sử dụng lời ăn tiếng nói chân quê của những người dân ấp dân lân để miêu tả tâm trạng hai cha con Trần Văn Sửu một cách khá tinh tế, xúc động Cách chúng ta ngày nay ngót một thế kỉ mà có được những trang văn xuôi đậm đà như thế, thật đáng quý Nhà văn Hồ Biểu Chánh đã sinh ra và lớn lên ở miệt vườn vùng đồng bằng sông
Cửu Long, ngòi bút và tâm hồn ông đã gắn bó, hoà quyện với hơi thở và nhịp sống cần lao của người nông dân Nam Kì nên mới viết được chân thực như vậy Trần Văn Sửu không thể vể sống lại nơi quê nhà Làng tổng sẽ bắt, anh sẽ phải đi tù Nếu sự việc xảy ra thì hạnh phúc và cuộc sống của hai đứa con của anh sẽ gặp nhiều khó khăn, trắc trở Nếu lại ra đi, sống lẩn lút nơi các sóc người Thổ ở Ba Si, Láng Thó thì sẽ thương nhớ con, lòng người cha sao đành?
Thằng Tí thì chỉ vì muốn theo cha, "đi theo đặng làm mà nuôi cha; chừng nào cha chết rồi con sẽ về" Tục ngữ có câu: Trẻ cậy cha, già cậy con" Có phụng dưỡng cha
mẹ lúc ốm đau, già nua thì mới trọn đạo làm con, mới "tròn chữ hiếu" Thằng Tí chỉ
có một ý nguyện: "Bây giờ có một mình cha nghèo khổ, vậy con phải làm mà nuôi cha chứ"
Chuyện cha trở vé hay cha lại ra đi, chuyện để cha ra đi một mình, hay con đi theo cha đến tận xứ người là nỗi băn khoăn của Trần Văn Sửu và thằng Tí Vì thế hai cha con cứ "dan díu bịn rịn cho đến sao Mai mọc" mới tìm được lối thoát hợp lí Đọc truyện "Cha con nghĩa nặng" đến Chương X, chúng ta cảm động đến rơi lệ trước cái kết có hậu chứa chan nhân tình nhân nghĩa Người cha được miễn truy tố, được trở lại quê hương sum họp với đàn con yêu quý
Trần Văn Sửu và thằng Tí, những con người chân lấm tay bùn, đầu tắt mặt tối, lam
lũ quanh năm, lại mù chữ thế mà cách sống, cách ứng xử của hai cha con thật đẹp Trước bi kịch gia đình, tình cha con vẫn sắt son sầu nặng Đặc biệt thằng Tí là một
Trang 15đứa con hiếu thảo, hiếu thuận và hiếu nghĩa Hai cha con Trần Văn Sửu là hiện thân bao phẩm chất tốt đẹp của người nông dân miền Nam nước ta xưa và nay
Phân tích và nêu cảm nghĩ về tác phẩm Cha con nghĩa nặng – Mẫu 6
Văn học Việt Nam có rất nhiều những tác phẩm ca ngợi tình cảm gia đình, tình mẫu
tử và tình cha con, tất cả đều thể hiện và ca ngợi truyền thống đạo lý tốt đẹp của dân tộc Riêng đoạn trích "Cha con nghĩa nặng" trích trong tiểu thuyết cùng tên của nhà văn Hồ Biểu Chánh lại mang một nét rất đặc biệt, vẻ đẹp của tình cảm cha con được
tô thắm trên nền của bản sắc văn hóa mang đậm dấu ấn đặc trưng của cuộc sống và tính cách con người Nam Bộ
Xây dựng nhân vật Trần Văn Sửu, tác giả đã gửi gắm vào đó là hình ảnh đại diện cho những người con Nam Bộ, những người nông dân hiền lành, chân chất và thật thà chăm chỉ, sống tình nghĩa và yêu thương vợ con hết lòng Tuy nhiên, Sửu lại rơi vào hoàn cảnh bi kịch gia đình, lấy phải cô vợ xấu nết, trong lần bắt quả tang vợ ngoại tình, vợ anh không những không biết ăn năn hối lỗi mà còn hỗn láo ngang ngược giữ chồng cho tình nhân chạy thoát
Trong cơn giận anh xô vợ ra, không may vợ ngã đúng cái phản chết ngay mang trong mình tội giết vợ, Sửu phải bỏ trốn để không bị bỏ tù và để gìn giữ cuộc sống yên ổn cho các con Mười mấy năm đi biệt xứ, Trần Văn Sửu đã phải chịu bao khổ cực, đắng cay nơi đất khách quê người, cùng với đó là lòng nhớ thương các con da diết khôn nguôi Cuối cùng anh phải lén về thăm con, gặp lại cha vợ, Sửu biết được tình hình các con đều yên ổn cả anh đã có phần yên tâm
Cha vợ anh là hương thị Tào thực sự là một người cha giàu lòng vị tha, dù biết con
rể lỡ tay giết con gái mình nhưng ông hiểu và cảm thông tha thứ, ông cũng bày tỏ rõ quan điểm rằng sự trở về của Sửu lúc này chỉ gây ra bất lợi cho cuộc sống của các con
Sửu nghĩ đến sự ổn định lâu dài và hạnh phúc nên anh quyết tâm dứt áo ra đi dù chưa được nhìn mặt con một lần Anh bỏ chạy như trốn tránh cũng như để lòng mình không còn vương vấn làm khổ các con, ngồi trên cầu Mê Tức, anh đã suy nghĩ đến
Trang 16cái chết, sống làm gì khi chẳng được về làng, chẳng được người làng chấp nhận và chẳng được gặp con cái "Bây giờ mình còn sống nữa làm gì chết đặng hết buồn rầu cực khổ nữa"
Khi Sửu định nhảy cầu tự tử thì may sao thằng Tí đã đến kịp lúc, nó nhận ra cha trong niềm hạnh phúc vỡ òa "Thằng Tí chạy riết lại nắm tay cha nó, dòm sát trong mặt mà nhìn, rồi ôm cứng trong lòng mà nói: "Cha ôi! Cha! Cha chạy đi đâu dữ vậy" Suốt mười mấy năm cha con không gặp lại nhau, niềm hạnh phúc và sự xúc động khiến cho người cha không nói nên lời, chỉ biết ôm con mà khóc
Gặp được con là điều Sửu không nghĩ đến, cha con quyến luyến bịn rịn nhưng anh vẫn quyết định đến lúc phải đi, nghĩ đến tương lai của con anh giục con trở về "Con đừng có cãi cha Con phải về đặng lo cưới vợ", thương con, mong nhớ con nhưng Sửu đã gạt qua những nỗi khổ tâm của mình để nghĩ cho hạnh phúc của con Khi thằng Tí nhắc đến chuyện của mẹ nó, anh Sửu đã trần tình nói cho con hiểu rằng anh không còn trách mẹ nó nữa, răn dạy con vẫn phải tôn trọng mẹ bởi "Má con có quấy
là quấy với cha, chứ không quấy với con", anh cũng tự nhận bi kịch đó là do số mạng của mình, không thể trách hay oán giận ai
Dù rất muốn trở về đoàn tụ với các con nhưng Sửu biết về rồi làng tổng họ lại bắt nên anh đã nói với con rằng "Cha đi cho biệt tích, đặng con lấy vợ và con Quyên cưới chồng mới tử tế được" Quả thực nỗi lòng và tình thương con của Trần Văn Sửu rất tha thiết, về phần mình anh không màng khó khăn khổ sở, đi bỏ xứ bất cứ đâu chịu bất cứ hoàn cảnh gì cũng được miễn các con được yên ổn, sống tử tế Thằng Tí khi gặp được cha sau bao năm xa cách và tưởng rằng cha đã mất, không
có cách nào giúp cha trở về đoàn tụ thì nó nhất nhất muốn đi theo chăm lo cho cha, không muốn cha phải chịu cảnh một thân một mình "Đi theo đặng làm mà nuôi cha; chừng nào cha chết rồi con sẽ về", nó chẳng còn nghĩ đến hạnh phúc của mình, không còn quan tâm đến chuyện vợ con hay gia đình mà chỉ nghĩ sao có thể lo cho cha Lòng hiếu nghĩa của thằng Tí không chỉ khiến anh Sửu xúc động mà cả người đọc cũng cảm thấy ấm lòng, nó không chỉ thương cha, hiểu nỗi lòng của cha mà còn sẵn sàng bỏ qua tất cả mọi thứ để vì cha
Trang 17Có thể nói, đoạn trích "Cha con nghĩa nặng" của Hồ Biểu Chánh đã diễn đạt thành công tình phụ tử sâu nặng, thiêng liêng, đạo lý làm người đã chiến thắng pháp lý xã hội, tình nghĩa cha con đã chiến thắng những mâu thuẫn giữa tình cha thương con, tình con thương cha và hạnh phúc của con
Phân tích và nêu cảm nghĩ về tác phẩm Cha con nghĩa nặng – Mẫu 7
Hồ Biểu Chánh là một gương mặt nhà văn khá tiêu biểu ở khu vực Nam Bộ, đúng như con người Nam Bộ, Hồ Biểu chánh thể hiện được những nét đặc trưng của vùng miền, đó chính là cái khẳng khái, bộc trực trong tính cách, cái giản dị, mộc mạc trong cách sống, lối sống
Vì vậy mà đọc các tác phẩm của Hồ Biểu Chánh ta cảm nhận được cái gì đó rất chân thật, bởi đó đều là những câu chuyện được bắt nguồn từ thực tế cuộc sống, lại được thổi lồng hơi thở mộc mạc, chất phác của phong cách nhà thơ Nhà văn Hồ Biểu Chánh có rất nhiều tác phẩm viết về cuộc sống của những con người Nam Bộ, một trong số đó là tác phẩm “Cha con nghĩa nặng”
“Cha con nghĩa nặng” là một trong những tác phẩm tiêu biểu, nổi bật nhất trong sự nghiệp sáng tác của Hồ Biểu Chánh, trong đó đoạn trích chúng ta tìm hiểu dưới đây
là một trích đoạn thuộc chương IX, kể về tình cảm cha con sâu lặng, đầy cảm động của hai nhân vật, đó là nhân vật người cha Trần Văn Sửu và người con tên Tí Vốn dĩ gia đình của Trần Văn Sửu là một gia đình hạnh phúc, tuy không giàu có nhưng có vợ chồng chăm chỉ làm lụng và ba đứa con ngoan ngoãn: Sung, Tí và Quyên Nhưng biến cố bất ngờ đã xảy đến với gia đình của Sửu, khi người vợ là Thị Lựu đã thay lòng đổi dạ, đánh mất phẩm tiết phản bội lại chồng, gian díu với người đàn ông khác
Đỉnh cao của bi kịch gia đình, đó là khi Trần Văn Sửu đã bắt gặp cảnh Thị Lựu cùng người đàn ông ấy gian díu ngay trong ngôi nhà của mình, vì tính tình vốn bộc trực, thẳng thắn nên Sửu đã không kiềm chế nổi sự tức giận, càng tức giận hơn khi Thị Lựu không những không có biểu hiện ăn năn, hối lỗi mà còn ăn nói hỗn hào, thậm chí còn ngăn cản không cho Trần Văn Sửu đuổi theo, mở lối cho tình nhân tẩu thoát,
Trang 18trong cơn tức giận, Trần Văn Sửu đã có giằng co với vợ, và thật không may, vì lỡ tay mà Thị Lựu đã ngã lăn xuống phản, chết ngay Vì vợ chết nên Trần Văn Sửu đứng trước nguy cơ bị bắt giam, vì những đứa con nhỏ dại nên người đàn ông ấy đã
bỏ trốn biệt tích
Tha phương, ẩn náu nơi đất khách, ba đứa trẻ tội nghiệp, con của Trần Văn Sửu được cưu mang, chăm sóc bởi người ông ngoại, tuy sống tha phương nhưng tâm trí và tình cảm của Trần Văn Sửu chưa bao giờ thôi mong ngóng, hướng về những người con
Ta có thể thấy người đàn ông ấy bỏ trốn không phải là một hành động hèn nhát, chối
bỏ trách nhiệm cho những sai lầm của mình mà vì một mục đích cao cả hơn, đó là
vì những đứa con, vì nếu như bị bắt giam, chịu những hình phạt thì những đứa con của anh ta sẽ ra sao, sẽ đói khổ, cơ cực, đáng thương biết mấy Và sự trốn chạy suốt mười mấy năm ròng cũng là mong có ngày được thấy mặt con “Mười một năm nay cực khổ hết sức, song ráng mà sống, là vì trông mong có ngày được thấy mặt con ”,
sợ con “bơ vơ, đói rách, mà tội nghiệp nó”
Cũng là sợ những đứa con không hiểu chuyện mà oán trách mình “…bấy lâu nay sống lăn lóc chịu cực khổ mà sống, ấy là vì thương con, mình sợ nó không hiểu việc xưa rồi oán mình…” Tình cảm cha con sâu nặng được thể hiện ngay ra trong một tình huống, đó chính là khi Trần Văn Sửu vì quá nhớ con mà liều lĩnh quay trở lại quê xưa, lén lút muốn quan sát cuộc sống hiện thời của những đứa con
Dù rất yêu thương, nỗi nhớ nhung chưa bao giờ thôi da diết, nhưng Trần Văn Sửu cũng chỉ mong có thể nhìn thấy mặt con, cho thỏa thuê nỗi nhớ, còn gặp mặt, ôm ấp những đứa con yêu dấu là điều quá sức xa xỉ với anh ta Xa xỉ không bởi là không thực hiện được, bởi Trần Văn Sửu đã đón nhận mọi sự trách móc của người bố vợ khi vô tình gây ra cái chết cho Thị Lựu và cũng được người đàn ông ấy cho phép gặp lại những đứa con, nhưng từ ý thức của người cha
Trần Văn Sửu không làm vậy mà lại đau khổ lựa chọn cho mình một giải thoát
“…bây giờ mình biết rõ nó thương mình, nó còn kính trọng mình, mà nó lại gần được giàu có sung sướng hết thảy nữa, vậy thì nên chết rồi, chết mới quên được hết việc cũ được, chết đặng hết buồn rầu cực khổ nữa” Tình tiết xúc động của tình cha
Trang 19con phải kể đến cuộc gặp mặt, đối thoại của Trần Văn Sửu với người con trai của mình- Tí
Vì khi về thăm con, dù đã rất kín đáo, bí mật không để cho những đứa con biết về
sự xuất hiện của mình, và sau khi nhìn thấy các con thì người đàn ông ấy cũng lập tức rời đi Nhưng, nhận thấy bóng dáng quen thuộc của người cha, Tí đã theo chân bóng dáng quen thuộc ấy đến tận cây cầu ven sông Và cũng nhờ vậy mà có thể ngăn cản được Trần Văn Sửu khi có ý định nhảy xuống sông tự tử
Chi tiết gặp mặt, tiếng gọi của Tí khiến cho người đọc cảm thấy thổn thức, vì nó quá đỗi chân thành, đó là tiếng gọi của trái tim, của những cảm xúc dồn nén trong hơn chục năm qua “Cha ôi! Cha! Cha chạy đi đâu dữ vậy”, qua những câu nói dồn dập của Tí ta có thể liên tưởng đến việc Tí đã đuổi theo cha từ rất lâu, và khi nhìn thấy cha trên cầu thì không tránh khỏi sự xúc động, hơi thở có phần dồn dập
Bất ngờ gặp lại con, Trần Văn Sửu đã sững người lại, “ hết nghị lực, máu trong tim chảy thình thịch, nước mắt tuôn ròng ròng…đứng xụi lơ, không nói được một tiếng chi hết” Dường như khi đã quá xúc động thì lời nói, hành động đã nhường chỗ lại cho sự tĩnh lặng Tĩnh lặng không phải không có gì để nói mà im lặng để cảm nhận,
im lặng bởi sự dạt dào của cảm xúc
Tình cảm của Tí dành cho cha cũng không hề thay đổi, dù cha chính là người gây ra cái chết cho mẹ, Tí không những không hận thù cha mà thời gian càng làm cho tình cảm dành cho cha thêm sâu nặng Gặp được cha sau gần chục năm xa cách, Tí không nghe lời cha là quay trở về mà một mực muốn theo cha “ …Con không về được Bấy lâu nay con tưởng cha chết rồi, té ra cha còn sống
Vậy thì bây giờ cha đi đâu con đi đó”, những câu nói có phần ngô nghê nhưng lại là những lời hết sức chân thật, xuất phát từ tấm lòng của người con hiếu nghĩa Khi sự việc đau lòng xảy ra, tuy còn rất nhỏ nhưng Tí lại không bị những lời đàm tiếu của láng giềng làm ảnh hưởng mà oán trách bố, ngược lại còn nhìn nhận khá thấu đáo
về chân tướng của sự thật
Trang 20Tí biết rằng má là người sai trước, người cha tội nghiệp của Tí không hề có lỗi gì cả, trốn chạy cả chục năm nay là quá đủ cho mọi sai lầm Khi cha khuyên Tí về nhà lo cưới vợ thì Tí đã nói ngay “…Cưới vợ mà làm gì Cưới vợ đặng báo hại như má báo hại cha hồi trước đó sao”, tuy là một người con hiếu nghĩa nhưng Tí cũng đã có những suy nghĩ sai lệch về má của mình, bị ám ảnh bởi những chuyện trong quá khứ
Trước những suy nghĩ tiêu cực của con, Trần Văn Sửu không những không tàn đồng
vì Tí bênh vực mình mà còn rất nghiêm khắc dạy dỗ con, vì Thị Lựu tuy có phản bội mình, người gây ra sự đổ vỡ của gia đình nhưng với cương vị, tư cách của một người
mẹ thì chị ta hoàn toàn nhận được sự yêu thương, tôn trọng của những người con
“Con không nên phiền trách má con Má có quấy là quấy với cha, chứ không quấy với con”
Như vậy, qua trích đoạn “Cha con sâu nặng” tác giả Hồ Biểu Chánh đã thể hiện một cách xuất sắc tình cảm cha con của Trần Văn Sửu và Tí, bởi nó quá đỗi chân thực, sống động, qua từng tình tiết của trích đoạn, người đọc còn cảm nhận được tình cảm của hai cha con cho nhau, vì vậy mà không khỏi cảm động, thương cảm trước tình cảm ấy
Tình cha con thể hiện ở tình yêu, trách nhiệm của Trần Văn Sửu dành cho con, vì con mà chịu khổ, vì con mà sẵn sàng tìm đến cái chết để giải thoát, còn Tí lại là một người con hiếu nghĩa, bởi dù nghe bao nhiêu lời đồn đoán rằng cha đã mất nhưng trong tâm trí thì người cha ấy mãi tồn tại, chẳng vậy mà thấp thoáng thấy bóng cha
mà Tí đã đuổi theo, ngăn không cho cha làm việc dại dột, dùng tình cảm để thuyết phục cha cho mình đi theo để chăm dưỡng, báo hiếu cho cha
Phân tích và nêu cảm nghĩ về tác phẩm Cha con nghĩa nặng – Mẫu 8
Hồ Biểu Chánh là một nhà văn rất quen thuộc của nhân dân Nam bộ Ông là tác giả của hơn 60 cuốn tiểu thuyết, ông được xem là một trong số ít người tiên phong đặt nền móng cho tiểu thuyết Việt Nam hiện đại Tiểu thuyết của ông chẳng những đã
Trang 21phản ánh một phong cách phong phú và chân thật cuộc sống của nhân dân Nam bộ
mà còn thể hiện đạo đức tốt đẹp của con người giữa cuộc đời
Tiểu thuyết Cha con nghĩa nặng đã nêu bật tình cảm sâu sắc xúc động của nhân vật cha Sửu và nhân vật con Tí mà đoạn hiện in trong sách Văn 11 là một trường hợp tiêu biểu.Trước hết ta thấy đoạn trích hiện lên trước mặt người đọc hình ảnh của ba nhân vật, song điều đáng quan tâm thì chỉ có hai (Sửu và Tí) Mặc dù chỉ qua một đoạn trích nhưng số phận của nhân vật Sửu hiện lên khá đầy đủ Trần Văn Sửu sống trong hoàn cảnh thật éo le
Do vô tình, ông mang tiếng là người giết vợ Sợ pháp luật săn đuổi trừng trị, Trần Văn Sửu phải sống chui lủi, đến tên tuổi tung tích của mình cũng phải tìm cách xóa sạch Trên mười năm trời, Trần Văn Sửu phải chịu đau khổ về thể xác, tâm hồn, chịu cảnh cắn rứt dằn vặt của lương tâm Những điều này được thể hiện qua lời nói của nhân vật khi gặp lại bố vợ và đứa con trai yêu quý của mình Tác giả chưa miêu tả chiều sâu của nội tâm nhân vật chủ yếu dùng hành động và lời nói để thể hiện phẩm chất đạo đức của Trần Văn Sửu
Trong hoàn cảnh cuộc sống không đáng sống, thậm chí Trần Văn Sửu đã sống những ngày không ra cuộc sống của con người nhưng ông đã không chết được vì lòng thương con, vì sự cắn rứt của lương tâm Ông vốn là người lương thiện, hiền lành chất phác, thương vợ, thương con mà vợ ông lại là con người đàng điếm lăng loàn Ông sợ là khi mình chết đi mà các con ông không hiểu được cha của nó một cách đúng đắn, chúng sẽ sống trong đau khổ vì là con của người cha tàn bạo
Rõ ràng Trần Văn Sửu có cõi tâm cao thượng chỉ muốn riêng mình nhận lấy nỗi khổ đau cùng với người vợ bất hạnh, không muốn những đứa con ngây thơ trong trắng của mình phải chịu vạ lây, không muốn cho tâm hồn chúng vẩn lên những nỗi đau u uất Thì ra những năm tháng sống đau khổ về thể xác, về tâm hồn, ông Sửu đã không chết, vì thương con, vì ý muốn tốt đẹp cho con
Ông Sửu bươn bả về làng tìm gặp lại những đứa con sau bao năm tháng chờ đợi con khôn lớn để có thể giãi bày cùng chúng Đây là lúc ông có thể thực hiện điều tâm niệm ấy Gặp lại bố vợ, ông Sửu chấp nhận tất cả những lời mắng nhiếc, sỉ nhục để