1. Trang chủ
  2. » Tất cả

Top 50 bai phan tich tac pham y nghia van chuong hay nhat

47 2 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Ý nghĩa văn chương
Tác giả Hoài Thanh
Trường học Đại học Tổng hợp Hà Nội
Chuyên ngành Văn học
Thể loại Bài phân tích tác phẩm
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 47
Dung lượng 270,58 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

phân tích tác phẩm Ý nghĩa văn chương Dàn ý phân tích tác phẩm Ý nghĩa văn chương I Mở bài Giới thiệu về tác giả Hoài Thanh (những nét chính về cuộc đời, sự nghiệp sáng tác ) Giới thiệu về văn bản “Ý[.]

Trang 1

Dàn ý phân tích tác phẩm Ý nghĩa văn chương

II Thân bài

1 Nguồn gốc của văn chương

- Nguồn gốc chủ yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra là lòngthương cả muôn vật, muôn loài

=> Đây là quan niệm đúng đắn, có lí song không phải là quan niệm duy nhất

2 Nhiệm vụ của văn chương

- Văn chương là sự hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng

=> Văn chương phản ánh hiện thực phong phú, đa dạng của cuộc sống

- Văn chương sáng tạo ra sự sống

=> Văn chương đưa ra, dựng lên hình ảnh, ý tưởng, một thế giới mơ ước màcon người luôn khát khao đạt đến

3 Công dụng của văn chương

- Khơi dậy những trạng thái cảm xúc khác nhau của con người, “gợi tình cảm vàlòng vị tha”

=> Văn chương có sức cảm hóa lạ lùng

- Gây cho ta những tình cảm không có, luyện cho ta những tình cảm sẵn có

● Cho ta biết cảm nhận cái đẹp, cái hay của cảnh vật, của thiên nhiên

Trang 2

● Lưu giữ lại dấu vết, lịch sử văn hóa của loài người.

=> Văn chương giúp con người có đời sống tinh thần phong phú, giúp khơi gợi

ở con người tình cảm, cảm xúc chân thật

III Kết bài

- Khái quát giá trị nội dung và nghệ thuật của văn bản:

● Nội dung: Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là tình cảm, là lòng vịtha Văn chương là hình ảnh của sống muôn hình vạn trạng và sángtạo ra sự sống, gây những tình cảm không có, luyện những tình cảmsẵn có

● Nghệ thuật: lập luận chặt chẽ, vừa có lí lẽ, vừa có cảm xúc, hìnhảnh…

- Vai trò, công dụng của văn chương đối với bản thân: trau dồi vốn sống, vốnhiểu biết, thế giới tinh thần trở nên phong phú hơn…

Phân tích tác phẩm Ý nghĩa văn chương - Mẫu 1

Hoài Thanh là một nhà phê bình văn học xuất sắc Một trong những tác phẩmtiêu biểu của ông là văn bản “Ý nghĩa văn chương”

Với một lối văn nghị luận kết hợp hài hòa giữa lí lẽ sắc bén với cảm xúc tinh tế,trong văn bản này, Hoài Thanh khẳng định: Nguồn gốc cốt yếu của văn chương

là tình cảm, là lòng vị tha Văn chương là tấm gương phản ánh cuộc sống muônhình vạn trạng Hơn thế, văn chương còn góp phần sáng tạo ra sự sống, gâydựng cho con người những tình cảm không có và luyện những tình cảm sẵn có.Đời sống tinh thần của nhân loại nếu thiếu văn chương thì sẽ rất nghèo nàn, tẻnhạt Quan niệm đúng đắn đó thể hiện trình độ hiểu biết sâu sắc cùng thái độyêu quý, trân trọng của tác giả dành cho văn chương

Hoài Thanh giải thích nguồn gốc của văn chương bắt đầu bằng một giai thoạihoang đường: “Người ta kể chuyện đời xưa, một nhà thi sĩ Ấn Độ trông thấy

Trang 3

một con chim bị thương rơi xuống bên chân mình Thi sĩ thương hại quá, khócnức lên, quả tim cùng hòa một nhịp với sự run rẩy của con chim sắp chết Tiếngkhóc ấy, nhận đau thương ấy chinh là nguồn gốc thi ca” Cách mở bài độc đáonhư trên đã thu hút sự chú ý của người đọc Tác giả mượn câu chuyện này đểcắt nghĩa nguồn gốc của văn chương Văn chương thực sự chỉ xuất hiện khingười cầm bút có cảm xúc mãnh liệt trước một tình cảnh hay hiện tượng nào đótrong cuộc sống Từ đó tác giả kết luận nguồn gốc cốt yếu của văn chương làlòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài Theo ông thì lòngnhân ái bao la chính là nguồn gốc của văn chương.

Đây là lời nhận xét rất đúng đắn Tuy vậy, bên cạnh nó còn có những quan điểmkhác nhau như văn chương bắt nguồn từ cuộc sống lao động của con người hoặcvăn chương là nghệ thuật của ngôn từ cuộc sống lao động của con người hoặcvăn chương là nghệ thuật của ngôn từ Các quan niệm này tuy khác nhau

nhưng không loại trừ nhau Ngược lại, chúng bổ sung cho nhau về mặt ý nghĩa

Để làm rõ hơn nguồn gốc văn chương, Hoài Thanh tiếp tục đưa ra nhận định vềvai trò của tình cảm trong sáng tạo của văn chương Văn chương sẽ là hình dungcủa sự sống muôn hình vạn trạng Chẳng những thế, văn chương còn sáng tạo ra

sự sống Vậy thì, hoặc hình dung sự sống, hoặc sáng tạo ra sự sống, nguồn gốccủa văn chương đều là tình cảm, lòng vị tha

Ở câu thứ nhất tác giả nhấn mạnh: cuộc sống vốn dĩ thiên hình vạn trạng, vănchương có nhiệm vụ phản ánh cuộc sống theo đúng quy luật tự nhiên của nó

“Văn chương thậm chí góp phần sáng tạo ra cuộc sống, làm cho đời sống ngàycàng trở nên tốt đẹp hơn” Ở câu thứ hai, ông khẳng định: “Văn chương sángtạo nên những hình ảnh, những ý tưởng mới lạ, tiến bộ mà trong cuộc sống hiệntại chưa có, để mọi người phấn đấu, biến ý tưởng đó thành hiện thực”

Thực tế cho thấy sự sáng tạo văn chương bắt nguồn từ cảm xúc yêu thươngchân thành của nhà văn, nhà thơ Thông qua văn chương, các tác giả giúp ngườiđọc nhận thức được nhiều điều bổ ích về cuộc sống trong quá khứ cũng như

Trang 4

hiện tại Đọc ca dao, tục ngữ hay thần thoại, cổ tích, chúng ta hình dung được tổtiên xưa kia sinh sống ra sao trong suốt mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước.Những ước mơ, khát vọng chinh phục thiên nhiên; những bài học về đạo lý vàkinh nghiệm sống ở đời được gần gũi qua các loại hình văn học cư thấm dầnvào máu thịt, tạo nên đời sống tinh thần phong phú cho mỗi con người.

Văn chương hướng con người tới chân, thiện, mỹ của cuộc đời Vì vậy nó làmón ăn tinh thần không thể thiếu, giúp con người hoàn thiện nhân cách để trởnên hữu ích hơn đối với gia đình và xã hội Cách đây hàng trăm năm, ông cha ta

đã có câu tục ngữ: “Lời nói chẳng mất tiền mua/Lựa lời mà nói cho vừa lòngnhau” Nguồn gốc của câu tục ngữ trên cũng xuất phát từ lòng nhân ái, từ mụcđích muốn con người có cách ăn nói sao cho đúng, cho hay; có cách ứng xử vớinhau tốt đẹp hơn

Hay câu ca dao: “Công cha như núi Thái Sơn/Nghĩa mẹ như nước trong nguồnchảy ra” được lưu truyền từ đời này sang đời khác, mãi mãi như một lời nhắcnhở con cái phải hiếu thảo với cha mẹ Vì bổn phận, trách nhiệm và lòng hiếuthảo là thước đo phẩm chất đạo đức của con người

Trong kho tàng văn học dân gian Việt Nam có biết bao tiếng hát, lời ru, câuchuyện khuyên nhủ mọi người hãy xây dựng tình cảm gia đình đầm ấm, thuậnhòa Một trong những lời khuyên đó là:

“Anh em như chân với tay, Rách lành đùm bọc, dở hay đỡ đần”

Cuộc sống lao động chân lấm tay bùn của người nông dân xưa kia trở nên đẹp

đẽ, thơ mộng biết bao trước cái nhìn yêu thương trìu mến đối với con người vàthiên nhiên chốn quê nhà:

“Hỡi cô tát nước bên đàng Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi?”

Trang 5

Chỉ bằng hai dòng thơ nhưng tác giả dân gian đã vẽ nên bức tranh sinh hoạttuyệt đẹp, đó là cảnh thôn nữ tát nước đêm trăng Ánh trăng tràn ngập khắp nơi,sóng sánh trong từng gàu nước, Một gàu nước là một gàu trăng Cô gái múcnước mà như múc ánh trăng vàng Sự liên tưởng độc đáo đã tạo ra hình ảnh đẹp

đẽ và thơ mộng Câu hỏi tu từ đầy tính nghệ thuật cũng là cách tỏ tình vô cùngtinh tế của người xưa

Để ca ngợi vẻ đẹp của làng quê và phẩm chất cao quý của dân quê, ca dao cóbài:

“Trong đầm gì đẹp bằng sen,

Lá xanh, bông trắng, lại chen nhị vàng.

Nhị vàng, bông trắng, lá xanh Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”

Bài ca dao ca ngợi vẻ đẹp của hoa sen Hoa sen thường mọc trong đầm lầy vàtrong đầm không hoa nào đẹp bằng sen Sen là loài hoa hương sắc vẹn toàn.Không chỉ ca ngợi vẻ đẹp của hoa sen, bài ca dao còn ca ngợi vẻ đẹp tâm hồncủa người lao động, dẫu sống gần bùn mà vẫn giữ được phẩm chất thanh cao,trong sạch Lòng yêu quê hương tha thiết của người xưa được thể hiện rất rõ quabài ca dao này:

Bàn về sự hấp dẫn đặc biệt và công dụng to lớn của văn chương, Hoài Thanhviết: “Một người hằng ngày chỉ cặm cụi lo lắng vì mình, thế mà khi xem truyệnhay ngâm thơ có thể vui, buồn, mừng, giận cùng những người ở đâu đâu, vìnhững câu chuyện ở đâu đâu, há chẳng phải là chứng cứ cho cái mãnh lực lạlùng của văn chương hay sao?” Văn chương khơi dậy những cảm xúc cao

thượng của con người Đọc “Truyện Kiều” của Nguyễn Du, bao thế hệ ngườiđọc say mê và vui buồn cùng nhân vật Thúy Kiều Họ căm giận bọn Sở Khanh,

Tú Bà, Mã Giám sinh bao nhiêu thì thương xót cho số phận nàng Kiều bấynhiêu và càng ghê tởm cái xã hội tôn thờ đồng tiền: “Trong tay đã sẵn đồng

Trang 6

tiền,/Dẫu lòng đổi trắng thay đen, khó gì!” Đọc bài văn “Cổng trường mở ra”của Lý Lan, người đọc hiểu thêm tình thương yêu của mẹ đối với đứa con; hiểuthêm về vai trò quan trọng của nhà trường đối với mỗi con người Đọc bài thơ

“Tĩnh dạ tứ” của Lí Bạch, ta càng thấm thía tình quê hương sâu nặng của kiếpngười sống trong cảnh xa nhà đằng đẵng suốt bao năm

Nhận định về tác dụng to lớn của văn chương, Hoài Thanh viết: “Văn chươnggây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có; cuộcđời phù phiếm và chật hẹp của cá nhân vì văn chương mà trở nên thâm trầm vàrộng rãi đến trăm nghìn lần” Đây chính là chức năng giáo dục của văn chương.Văn chương nuôi dưỡng tâm hồn, tư tưởng, tình cảm con người Mục đích củavăn chương là giúp con người tự khám phá, hiểu biết, nâng cao niềm tin vào bảnthân và có khát vọng hướng tới chân lý, hướng tới cái đẹp của cuộc đời

Đặc điểm của văn chương là nâng con người vượt lên trên những lợi ích vậtchất tầm thường Đi vào thế giới của văn chương, người đọc sẽ sống cùng, cùngchia sẻ vui buồn, sướng khổ với nhân vật Những giờ phút đến với văn chương,tâm hồn ra thanh thản biết bao! Có thể nói văn chương đã đem đến cho conngười niềm vui lớn lao và một đời sống tinh thần phong phú

Văn chương thỏa mãn thị hiếu thẩm mĩ của con người vẻ đẹp ngôn từ, vấn điệu,bằng kết cấu khéo léo của cốt truyện nhưng trước hết nó làm rung động tâmhồn người đọc bằng hình tượng nhân vật điển hình trong tác phẩm Những hìnhtượng điển hình như Thúy Kiều, Lục Vân Tiên, Huấn Cao, chị Dậu, Chí Phèo

có sức sống muôn đời bởi đó chính là hiện thân đầy đủ nhất, khái quát nhất vuibuồn, sướng khổ trong cuộc sống con người

Văn chương còn dạy cho ta bao điều hay lẽ phải trong cuộc đời, giúp ta ngàymột hoàn thiện hơn về nhân phẩm, đạo đức Văn chương giúp ta nâng cao kiếnthức, mở rộng tâm hồn Vì vậy, văn chương vừa là người bạn thân thiết vừa làngười thầy uyên bác, tận tình luôn bên cạnh chúng ta trên đường đời Văn

Trang 7

chương như một phép màu kì diệu làm cho những thứ bình thường trong cuộcsống bỗng trở nên đẹp đẽ lạ thường.

Có kẻ nói từ khi thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa quả trông mớiđẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề tài ngâm vịnh,tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay

Chúng ta thử đọc lại bài Côn Sơn ca của Nguyễn Trãi:

“Côn Sơn suối chảy rì rầm

Ta nghe như tiếng đàn cầm bên tai Côn Sơn có đá rêu phơi

Ta ngồi trên đá như ngồi chiếu êm.

Trong rừng thông mọc như nêm, Tìm nơi bóng mát ta lên ta nằm.

Trong rừng có bóng trúc râm, Dưới màu xanh mát ta ngâm thơ nhàn…”

Khung cảnh thiên nhiên hiện lên sinh động với dòng suối chảy róc rách, rì rầmnhư tiếng đàn lúc khoan, lúc nhặt Phiến đá phẳng phủ rêu xanh mướt, mịn nhưchiếu êm, Thông, tùng mọc như nêm Rừng trúc bạt ngàn màu xanh tỏa bóngrâm che mát hồn người Dưới ngòi bút tài hoa của Nguyễn Trãi, Côn Sơn cómột vẻ đẹp riêng, không giống với bất cứ cảnh đẹp ở mộ nơi nào khác

Những vần thơ trên giúp chúng ta hiểu thêm cội nguồn tình yêu quê hương, đấtnước của thi hào Nguyễn Trãi, đọc Côn Sơn ca, lòng ta xao xuyến, bồi hồi vàcàng thêm gắn bó với từng mảnh vườn, góc phố quê hương Văn chương có vaitrò quan trọng và có tác dụng lớn lao như vậy nên nó là một bộ phận không thểthiếu trong cuộc sống nhân loại Thử hình dung một ngày nào đó: Nếu trongpho lịch sử loài người xóa các thi nhân, văn nhân và đồng thời tâm linh loàingười xóa hết những dấu vết họ còn lưu lại thì cái cảnh tượng nghèo nàn đến

Trang 8

mức nào! Đây chính là giá trị to lớn và vĩnh cửu không có gì có thể thay thếđược văn chương Các thi sĩ văn nhân từ xưa đến nay đã dùng văn chương đểtạo dựng nên thế giới tinh thần phong phú của nhân loại.

Hoài Thanh, trước và sau như một: trân trọng và đề cao giá trị của văn chương,Hoài Thanh đã khẳng định thế giới văn chương thật kì diệu, có sức hấp dẫnmuôn đời đối với con người

Phân tích tác phẩm ý nghĩa văn chương - Mẫu 2

Hoài Thanh là cây bút phê bình xuất sắc Những bài bình của ông rất đặc sắc, tàihoa Tên tuổi ông trở thành bất tử với tác phẩm Thi nhân Việt Nam (1942) Bài

“Ý nghĩa văn chương” của Hoài Thanh viết đã trên 60 năm, nhưng ngày naychúng ta đọc vẫn tìm được nhiều điều thú vị

Hai chữ “văn chương” trong bài văn này mang nghĩa hẹp, đó là tác phẩm thơvăn, là vẻ đẹp của câu thơ, lời văn Đây là một bài báo ngắn, nên Hoài Thanhchỉ nói được một số điều, một số ý kiến về ý nghĩa văn chương

Tác giả vào đề bằng một câu chuyện đời xưa kể chuyện “một thi sĩ Ấn Độ đãkhóc nức nở khi nhìn thấy một con chim bị thương ”, tác giả chỉ ra rằng:

“Tiếng khóc ấy, nhịp đau thương ấy chính là nguồn gốc của thi ca” Hoài Thanhvào đề một cách có duyên, nhẹ nhàng, hấp dẫn Cách mở bài ấy được gọi là “dụkhởi” Từ câu chuyện hoang đường ấy, tác giả nêu rõ nguồn gốc của văn

chương là gì Đó là lòng thương người và rộng ra là thương cả muôn vật, muônloài Nói một cách khác, hiểu một cách khác, cảm hứng thơ văn là tình thương

Ý nghĩa văn chương là “hình dung sự sống, hoặc sáng tạo ra sự sống” Nguồngốc của văn chương “cũng là giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha” Hoài Thanh

đã có một cách nói riêng, chỉ ra hai chức năng của văn chương là nhận thức vàgiáo dục Văn học phản ánh hiện thực, nâng cao nhận thức hiện thực, giúp

người đọc “hình dung sự sống muôn hình vạn trạng”; văn học còn “sáng tạo ra

sự sống”, đó là điều kì diệu của thơ văn Ví dụ, khi đọc những bài thơ như

Khoảng trời, hố bom (Lâm Thị Mỹ Dạ), Bài thơ về tiểu đội xe không kính

Trang 9

(Phạm Tiến Duật) ta hình dung được, hiểu được cuộc kháng chiến chống Mỹcủa nhân dân ta trải qua muôn vàn khó khăn ác liệt, tuổi trẻ Việt Nam rất anhhùng.

Nguồn gốc của văn chương “là tình cảm, là lòng vị tha”; thơ văn đích thực có

“mãnh lực lạ lùng” có thể làm cho độc giả vui, buồn, mừng, giận Đó chính làtính giáo dục của văn chương Văn chương có tính nhân bản đã góp phần nhânđạo hóa con người Quan niệm của Hoài Thanh về nguồn gốc, về công dụng củavăn chương rất tiến bộ, đúng đắn Ta yêu kính cha mẹ hơn, hiếu thảo hơn khiđọc bài ca dao “Công cha như núi Thái Sơn” Ta thầm nhớ công ơn người trồngcây, gieo hạt nhờ họ, ta được nếm hương đời, vị đời:

“Ai ơi bưng bát cơm đầy Dẻo thơm một hạt đắng cay muôn phần”

Văn chương rất kì diệu, thể hiện những ước mơ, khát vọng của con người, “gâycho ta những tình cảm ta không có (hoặc sẽ có), luyện những tình cảm ta sẵncó” như Hoài Thanh đã nói Thương người, yêu quê hương đất nước, yêu thiênnhiên, say mê học tập và lao động, sáng tạo, mơ ước vươn tới những chân trờibao la , những tình cảm ấy là do cuộc sống, do văn chương mà tâm hồn ta đượcbồi đắp

Văn chương làm cho cuộc đời thêm đẹp, cuộc sống thêm sắc màu ý vị, phongphú hơn, đẹp đẽ hơn Đúng như tác giả đã viết: “Cuộc đời phù phiếm và chậthẹp của cá nhân vì văn chương mà trở nên thâm trầm và rộng rãi đến trăm nghìnlần”

“Tôi yêu sông xanh, núi tím; tôi yêu đôi mày ai như trăng mới in ngần và tôicũng xây mộng ước mơ, nhưng yêu nhất mùa xuân !”

(Vũ Bằng)

“Khi chén rượu, khi cuộc cờ Khi xem hoa nở, khi chờ trăng lên”

Trang 10

(Truyện Kiều, Nguyễn Du)Cuộc đời không thể thiếu văn chương Văn chương sáng tạo ra cái đẹp, làm cho

ta thấy cuộc đời đẹp hơn, đáng yêu hơn Hoài Thanh đã dùng hình ảnh gợi cảm

để diễn tả ý đó: “từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏtrông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề ngâmvịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay”

Vai trò, vị thế của văn nhân, thi sĩ rất to lớn Nhân loại, các dân tộc, nếu “xóacác thi nhân văn nhân”, nếu “xóa hết những dấu vết họ còn lưu lại” (tác phẩm)thì xã hội và cuộc đời sẽ “nghèo nàn” đến mức nào! Cảm xúc của Hoài Thanhnhư tràn ra trang giấy

Bàn về ý nghĩa văn chương, Hoài Thanh đã đưa ra những lí lẽ xác đáng về

nguồn gốc và công dụng của thơ văn Giá trị nhân bản và tính nhân văn của vănchương đã được tác giả nêu bật một cách sáng tỏ Cách viết nhẹ nhàng, biểucảm, sử dụng hình ảnh có duyên và đậm đà, do đó lí lẽ của Hoài Thanh nêu ratuy không mới, nhưng đầy sức thuyết phục

Phân tích tác phẩm ý nghĩa văn chương - Mẫu 3

Hoài Thanh là một trong những nhà phê bình xuất sắc nhất của văn học ViệtNam Những đánh giá, bình luận của ông về văn học có giá trị lớn lao Tácphẩm nổi tiếng nhất của Hoài Thanh là "Thi nhân Việt Nam" được in năm 1942.Tác phẩm "Ý nghĩa văn chương" đã cho người đọc thấy được nguồn gốc, tácdụng và ý nghĩa của văn chương đối với đời sống con người

Tác giả Phan Kế Bính đã định nghĩa văn chương rằng: “Văn là vẻ đẹp, chương

là vẻ sáng Lời của người ta rực rỡ bóng bẩy, tựa như có vẻ đẹp vẻ sáng cho nêngọi là văn chương” Khái niệm văn chương mà Hoài Thanh sử dụng trong tácphẩm này giống với định nghĩa của Phan Kế Bính, tức là tính nghệ thuật, vẻ đẹpcủa câu văn, lời văn Hoài Thanh đã mở đầu tác phẩm bằng việc giải thích

nguồn gốc của văn chương bằng một giai thoại: "Người ta kể chuyện đời xưa,một nhà thi sĩ Ấn Độ thấy một con chim bị thương rơi xuống chân mình Thi sĩ

Trang 11

thương hại quá, khóc nức lên, quả tim cùng hòa một nhịp với sự run rẩy của conchim sắp chết Tiếng khóc ấy, dịp đau ấy chính là nguồn gốc của thi ca".

Nguồn gốc của văn chương không đâu xa chính là xuất phát từ những rung độngnhỏ nhất trong trái tim của người thi văn sỹ đối với thế giới Văn chương khôngthể có hình và có hồn nếu những cảm xúc bị dối trá Để kết luận cho ý kiến này,tác giả lại khẳng định một lần nữa: "Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòngthương người và rộng ra là thương cả muôn vật, muôn loài" Không có gì khácngoài lòng nhân ái bao la chính là khởi nguyên của văn chương Đây là mộtnhận xét rất đúng đắn Văn chương chính là công cụ để bộc lộ cảm xúc của conngười, dẫu yêu hay ghét thì cũng đều xuất phát từ sự nhân ái trong lòng tác giả.Bên cạnh đó, tác giả cũng đã nhìn nhận thêm về nguồn gốc của văn chương.Ngoài việc bắt nguồn từ lòng bác ái, văn chương còn bắt đầu từ hiện thực cuộcsống Quan niệm này của Hoài Thanh cũng giống với quan niệm về văn chươngcủa Nam Cao về nghệ thuật nói chung và văn chương nói riêng: "nghệ thuậtkhông phải là ánh trăng lừa dối nghệ thuật chỉ có thể phát ra từ những kiếplầm than trong cuộc sống " Ý kiến này đã được tác giả thể hiện thông quanhận định: "văn chương sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng".Những sự kiện về thế giới xã hội và tự nhiên đều được ghi lại trong văn học,thậm chí có những điều còn được ghi rất chi tiết và cụ thể Văn chương đã phảnánh cuộc sống theo đúng quy luật tự nhiên của nó Điều này có thể thấy trongthực tế bằng việc khi ta đọc các tác phẩm văn học dân gian sẽ biết được cha ông

ta ngày xưa đã sống và gây dựng đất nước ra sao, chúng ta cũng hình dung ramột thời bom đạn máu lửa với những câu chuyện cảm động về những ngườilính, Chúng ta có thể hình dung ra nhiều mặt của cuộc sống này thông quanhững tác phẩm đó Chính vì lẽ đó mà có ý kiến cho rằng: "văn chương đã mở

ra trước mắt tôi một chân trời mới"

Tổng hợp hai ý kiến trên, ta có thể thấy rằng nguồn gốc của văn chương vừa bắtnguồn từ tình thương và cả hiện thực cuộc sống:"vậy thì, hoặc hình dung sựsống, hoặc sáng tạo ra sự sống, nguồn gốc của văn chương đều là tình cảm, lòng

Trang 12

vị tha" Hai yếu tố trên kết hợp lại với nhau sẽ tạo nên những tác phẩm giàu ýnghĩa.

Văn chương sinh ra trên đời không chỉ bởi nhu cầu bộc lộ tình cảm của conngười mà nó còn có những tác dụng to lớn đối với cuộc sống Hoài Thanh đãchỉ ra rằng “Văn chương là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng Vănchương còn sáng tạo ra sự sống” Hai câu văn đã khẳng định được nhiệm vụ củavăn chương là “hình dung ra sự sống” và “sáng tạo ra sự sống” Điều này cónghĩa là mỗi nhà văn với con mắt nhìn cuộc đời khác nhau đã cho ta những hìnhảnh về các góc nhìn của cuộc sống Đều viết về Hà Nội nhưng Vũ Bằng lại cócái nhìn khác Thạch Lam, mỗi người khai thác một phương diện Những hìnhảnh của cuộc sống được hình dung qua văn chương cũng muôn màu muôn vẻ.Nguyễn Trãi ví tiếng suối như tiếng đàn cầm còn Hồ Chí Minh lại nghe nhưtiếng hát xa Cách hình dung, tái hiện cuộc sống vào văn chương vô cùng phongphú Thế giới này dường như không đủ rộng trong con mắt của những nhà văn.Hoài Thanh viết: "Vũ trụ này tầm thường, chật hẹp, không đủ thỏa mãn mối tìnhcảm dồi dào của nhà văn Nhà văn sẽ sáng tạo ra những thế giới khác" Đúngvậy, nhà văn bằng khối óc và trái tim đã sáng tạo nên những thế giới mới, thếgiới có cả cái tôi nhà văn và cái ta cộng đồng nhân loại

Văn chương không chỉ có nhiệm vụ phản ánh thế giới mà quan trọng nhất là sựsáng tạo Sáng tạo ở đây vừa là khả năng sáng tạo của tác giả văn chương vừa làkhả năng sáng tạo của văn chương đối với cuộc sống Thế giới được sáng tạotrong văn chương có thể giống hoặc khác so với hiện thực Nó có thể là thế giớiđáng mơ ước như trong các câu chuyện cổ tích như Lọ Lem, Tấm Cám nhưngcũng có thể đầy nghiệt ngã như trong các tác phẩm văn học hiện thực của NamCao hay các tác phẩm viết về đề tài chiến tranh Vậy những tác phẩm ấy sángtạo ra sự sống bằng cách nào? Xét cho cùng các tác phẩm văn học dù có nói đếncái tốt hay cái xấu trong cuộc sống cũng chỉ với mục đích cải tạo, xây dựngcuộc sống tốt đẹp hơn Truyện cổ tích phản ánh ước mơ của con người về mộtthế giới không còn những bất công, chỉ còn tình yêu thương và hạnh phúc Đọc

Trang 13

các tác phẩm hiện thực hay về chiến tranh để giúp con người nhận ra cái ác, cáixấu trong xã hội để có thể đấu tranh cho một cuộc sống tốt đẹp hơn Đó chính làvai trò xây dựng cuộc sống của văn chương sau khi đã phản ảnh rất nhiều mặtcủa cuộc sống.

Bên cạnh đó, Hoài Thanh còn khẳng định thêm một tác dụng to lớn của vănchương nữa: “Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện nhữngtình cảm sẵn có; cuộc đời phù phiếm và chật hẹp của cá nhân vì văn chương màtrở nên thâm trầm và rộng rãi đến trăm nghìn lần” Thế giới tinh thần con người

có lẽ là lãnh địa khó chạm đến nhất Chúng ta không thể nhìn thấy, cảm nhậnhay lắng nghe được bằng những giác quan thông thường Thế nhưng thật lạ, vănchương lại có thể làm được nhiệm vụ khó khăn đó Những đứa trẻ biết yêuthương những người thân yêu trong gia đình, biết yêu thương những con vật,cây cối thông qua những câu chuyện kể của ông bà cha mẹ

Con người biết yêu thương quê hương nguồn cội, yêu thương thế giới xungquanh để có thể yêu thương con người Chúng ta biết khóc thương cho số phậncủa Kiều khi phải bán thân, cho cảnh chị Dậu đứt ruột bán con và bán chó.Những tình cảm ấy dễ gì có được ở chính cuộc sống này Thế nhưng khi đi vàovăn chương, khi có cái nhìn rộng lớn hơn, tình cảm con người trở nên bao lahơn với đồng loại của mình

Thế giới thực của mỗi chúng ta chỉ xoay quanh công việc, người thân và một ítbạn bè Thế nhưng, khi tìm đến văn chương, ta biết được bên nửa bên kia báncầu có cô bé bán diêm đáng thương trong đêm Noel, có chú bé chăn cừu nói dốihại thân Thế giới tri thức mở ra cùng với tình thương yêu Văn chương thẩmthấu vào tinh thần con người một cách tự nhiên và sâu sắc nên nó được ví nhưmột món ăn tinh thần không thể thiếu đối với chúng ta

Văn chương có vai trò quan trọng và lớn lao như vậy nên nó là một bộ phậnkhông thể thiếu trong đời sống nhân loại Nếu bức tranh thế giới này mất khigam màu của văn chương thì sẽ trở nên đơn điệu, buồn tẻ và xám xịt biết mấy:

Trang 14

"Nếu pho lịch sử loài người xoá các thi nhân, văn nhân và đồng thời trong tâmlinh loài người xoá hết những dấu vết họ còn lưu lại thì cái cảnh tượng nghèonàn đến bậc nào!" Đây chính là giá trị to lớn và vĩnh cửu không thể nào thaythế của văn chương Văn chương đã tạo nên một thế giới khác song song với thếgiới thực tại của nhân loại.

Với những luận điểm chính xác và đầy tính nhân văn, Hoài Thanh đã giúp

chúng ta hiểu được nguồn gốc và tác dụng của văn chương Văn chương vừacung cấp tri thức như những bộ môn khoa học khác và quan trọng hơn là khảnăng bồi đắp tình cảm, tinh thần cho con người

Với cách lập luận chặt chẽ, khoa học kế hợp với những cảm xúc tinh tế, ta cóthể nhận thấy tình yêu đối với văn chương của Hoài Thanh thông qua tác phẩmnày Qua đây tác giả cũng đã khẳng định được sức sống, sức hấp dẫn muôn đờicủa văn chương đối với con người

Phân tích tác phẩm Ý nghĩa văn chương - Mẫu 4

Khi nhắc đến văn chương đã có biết bao nhiêu công trình nghiên cứu, địnhnghĩa, xác định công dụng chức năng của nó đối với đời sống của con ngườichúng ta Một trong những bài nghiên cứu ấy phải nói đến “Ý nghĩa văn

chương” của Hoài Thanh Trong bài viết, những luận điểm rõ ràng về nguồn gốccũng như chức năng của văn chương sẽ khiến cho chúng ta hiểu sâu hơn về ýnghĩa của nó

Thứ nhất, tác giả đề cập về nguồn gốc của văn chương Bằng việc dẫn ra mộtcâu chuyện Ấn Độ, nhà nghiên cứu nhận định đó là nguồn gốc của văn chương.Theo đó, nguồn gốc văn chương xuất hiện khi con người có cảm xúc mãnh liệttrước một hiện tượng đời sống nào đó Văn chương là niềm xót thương của conngười trước những điều đáng thương Có thể nói nguồn gốc văn chương chính

là lòng yêu thương Vậy văn chương bắt nguồn từ đâu? Theo Hoài Thanh vănchương bắt nguồn từ cuộc sống lao động hàng ngày từ những bài ca dao về

“Trâu ơi ta bảo trâu này…” cho đến những tác phẩm lớn Không những thế văn

Trang 15

chương còn bắt nguồn từ cuộc đấu tranh bảo vệ Tổ quốc và chống giặc ngoạixâm Hơn nữa, văn chương còn bắt nguồn bởi những văn hóa, lễ hội truyềnthống Tóm lại văn chương có nguồn gốc từ tình yêu thương của con người đốivới cuộc sống Hoài Thanh đã thật khéo léo khi biến bài nghị luận trở thành mộtbài văn giàu sức thuyết phục mà vô cùng hấp dẫn Cách dẫn vào vấn đề của tácgiả vô cùng tự nhiên.

Thứ hai, tác giả đề cập đến công dụng và nhiệm vụ của văn chương đối với đờisống con người Về nhiệm vụ của văn chương Hoài Thanh chỉ ra rằng, vănchương phản ánh hiện thực và sáng tạo hiện thực Từ hình ảnh chú bé Lượmtrong bài thơ cùng tên của Tố Hữu cho đến cánh cò trong ca dao đều phản ánhhiện thực đời sống Từ truyện Thạch Sanh cho đến truyện Cây bút thần đềuphản ánh ước mơ công lý, cải tạo hiện thực đời sống cho người lao động Vềcông dụng của văn chương, Hoài Thanh chỉ ra rằng văn chương giúp cho tìnhcảm và gợi lòng vị tha; văn chương gây cho ta những tình cảm không có vàluyện cho ta những tình cảm sẵn có Để chứng minh cho điều này, tác giả dẫn rahai câu chuyện Dế mèn phiêu lưu kí của Tô Hoài và Cuộc chia tay của nhữngcon búp bê của Khánh Hoài Nhà phê bình thật đúng khi nhận định rằng “Mộtngười hàng ngày chỉ lo cặm cụi vì mình, thế mà khi xem truyện hay ngâm thơ

có thể vui, mừng, buồn, giận cùng với những người ở đâu đâu…hay sao”

Tóm lại, qua bài viết của nhà phê bình Hoài Thanh ta có thể hiểu rõ về ý nghĩacủa văn chương Nguồn gốc của văn chương chính là lòng thương mến, côngdụng của văn chương là gợi lòng vị tha và rèn luyện những phẩm chất tốt đẹp.Nhiệm vụ của văn chương là phản ánh hiện thực và sáng tạo hiện thực

Phân tích tác phẩm Ý nghĩa văn chương - Mẫu 5

Khi đọc “Ý nghĩa văn chương”, Hoài Thanh đã làm rõ về nguồn gốc, công dụng

và nhiệm vụ của văn chương

Tác phẩm được viết năm 1936 (in trong sách Văn chương và hành động) Đây làtác phẩm thuộc thể nghị luận văn chương, bàn về những vấn đề thuộc văn

Trang 16

chương, khác bài Tinh thần yêu nước của nhân dân ta là văn chính luận bàn vềvấn đề chính trị xã hội… Vì là đoạn trích trong một bài nghị luận dài nên vănbản chúng ta được học không gồm ba phần hoàn chỉnh: đặt, giải quyết và kếtthúc vấn đề Nổi bật trong văn bản là ba nội dung quan trọng mà tác giả HoàiThanh gọi chung là “Ý nghĩa văn chương”: nguồn gốc, nhiệm vụ của văn

chương nói chung, của các tác phẩm thơ, văn, kịch nói riêng

Hoài Thanh đã giải thích nguồn gốc của văn chương dựa trên một câu chuyện

có thật về một thi sĩ Ấn Độ Theo Hoài Thanh, “Nguồn gốc cốt yếu của vănchương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài” Đây

là một cách nói mềm dẻo, khéo léo, không áp đặt, cũng không khẳng định quanniệm của mình là bao quát mọi quan niệm khác Từ ý kiến của Hoài Thanh, tiếptục suy nghĩ và học tập, lên các lớp trên, chắc chúng ta sẽ được biết sâu thêm vềvấn để này

Từ một câu văn ngắn gọn giải thích nguồn gốc văn chương, nhà văn giải thíchtiếp: “Văn chương sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng Chẳngnhững thế, văn chương còn sáng tạo ra sự sống” Hai câu văn cô đọng nêu ranhiệm vụ, chức năng cơ bản của văn chương, tập trung trong hai cụm từ “hìnhdung của sự sống”, “sáng tạo ra sự sống” Ở đây, “hình dung” là danh từ, nó cónghĩa như hình ảnh, kết quả của sự phản ánh, sự miêu tả trong văn chương Haicâu thơ của Bác Hồ “Tiếng suối trong như tiếng hát xa/Trăng lồng cổ thụ bónglồng hoa” (Cảnh khuya) đã hình dung, phản ánh, tái hiện bức tranh phong cảnhđêm rừng Việt Bắc tuyệt đẹp Qua bài “Sài Gòn tôi yêu”, tác giả Minh Hươngcũng đã hình dung cảnh và người, sự sống rất đáng yêu của mảnh đất Sài Gònngọc ngà xưa và nay

Cách hình dung, cách tái hiện, phản ánh cuộc sống của văn chương vô cùngphong phú, muôn hình vạn trạng đúng như Hoài Thanh nói Mỗi nhà văn, nhàthơ có cách phản ánh, cách hình dung lại sự sống riêng tuỳ thuộc vốn sống, tàinăng và tâm hồn của mình Tâm hồn của con người thì bao la, vô tận Do đó,Hoài Thanh viết: “Vũ trụ này tầm thường, chật hẹp, không đủ thỏa mãn mối

Trang 17

tình cảm dồi dào của nhà văn Nhà văn sẽ sáng tạo ra những thế giới khác” Đócũng là nhiệm vụ của văn chương: nhiệm vụ sáng tạo Điều ấy nghĩa là gì?Nghĩa là: qua các áng văn chương, bằng trí tưởng tượng bay bổng, bằng khátvọng tốt lành, nhà văn dựng nên bức tranh thiên nhiên, bức tranh đời sống vượttrên thực tế, đẹp hơn cuộc đời thực tại Nguyễn Trãi chẳng hạn.

Sau khi đất nước thanh bình, đời ông gặp nhiều ẩn ức Ông đã cáo quan, về CônSơn Rừng núi nơi đây vẫn như xưa, có suối chảy, có đá rêu phong, có thông, cótrúc… lặng im, vô cảm Vậy mà, trong “Bài ca Côn Sơn”, tất cả đã sống dậy, cóđàn cầm tấu nhạc, có chiếu êm, giường phẳng, mái nhà râm mát và… ngân ngatiếng thơ nhàn tản, thảnh thơi của con người Nguyễn Trãi đã sáng tạo ra sựsống khác hẳn cuộc sống mà ông đã đối mặt Không chỉ sáng tạo ra sự sống choriêng mình để giải tỏa những ẩn ức, bế tắc, nhà văn còn gửi gắm những thôngđiệp, những mong muốn, khát vọng tới bạn đọc để nhắc nhở chúng ta hãy yêu,ghét đúng đắn, hãy chia sẻ, cộng hưởng niềm vui, nỗi buồn, những ước mơ,khát vọng với nhà văn để quyết tâm làm những điều thiện, điều có ích, để cuộcsống mà nhà văn hình dung được ngày càng tốt đẹp hơn, mới mẻ hơn, thậm chíkhác hẳn sự sống trong áng văn chương

Miêu tả cảnh đêm rừng Việt Bắc trong bài Cảnh khuya, nhà thơ Hồ Chí Minhmong muốn cuộc kháng chiến lúc bấy giờ sớm thành công để núi rừng Việt Bắc,

Tổ quốc Việt Nam sẽ đẹp hơn, cuộc sống của nhân dân sẽ hạnh phúc hơn Cangợi mảnh đất và con người Sài Gòn trong bài Sài Gòn tôi yêu, nhà văn MinhHương mong muốn "mọi người đều yêu Sài Gòn như tôi" Tình yêu sẽ thúc đẩycon người làm được nhiều điều tốt đẹp Yêu Sài Gòn, "mọi người" – trong đó cónhà văn – và bạn đọc sẽ góp phần tích cực tạo ra một Sài Gòn đẹp hơn, đángyêu hơn Sau những áng văn chương, sự sống bao giờ cũng được nối dài, đượcphát triển trong tâm hồn, ý chí, khát vọng và hành động của bạn đọc… Phảichăng đây chính là nhiệm vụ "sáng tạo sự sống" của văn chương như HoàiThanh quan niệm

Trang 18

Nói tới nhiệm vụ hình dung lại, sáng tạo ra sự sống, cũng là đề cập tới một ýnghĩa quan trọng nữa của văn chương "Và vì thế – Hoài Thanh viết – Côngdụng của văn chương cũng là giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha" Phần haicủa văn bản Ý nghĩa văn chương tập trung giảng giải, bình luận về công dụngcủa văn chương Chúng ta hiểu nghĩa từ công dụng là: tác dụng, là hiệu quả, là

sự bồi đắp trí tuệ, sự truyền cảm… của văn chương đối với bạn đọc nói riêng,con người nói chung Vậy, qua ý kiến của Hoài Thanh, chúng ta hiểu công dụngcủa văn chương như thế nào? Hoài Thanh viết: "Một người hằng ngày chỉ cặmcụi lo lắng vì mình… khi xem truyện hay ngâm thơ có thể vui, buồn, mừng,giận cùng những người ở đâu đâu,…"

Nghĩa là văn chương có khả năng lay động tâm hồn, giúp ta biết chia sẻ buồn,vui, đau khổ, hạnh phúc… với mọi người, dắt chúng ta sống gần với nhau hơntrong tình nhân ái, tình thương yêu, đoàn kết giữa con người với con người…

"Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm tasẵn có" Rõ ràng, văn chương đã bồi đắp tình cảm tốt đẹp cho người đọc, làmgiàu thêm thế giới tâm hồn của chúng ta Không những thế, văn chương còn gópphần tô điểm biết bao sắc màu, âm thanh làm cho thế giới, con người, cuộc sốngđược tốt đẹp hơn, đáng yêu hơn […] Từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa

cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suốichảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay… Hoài Thanh viếtnhư thế, đã nhấn mạnh thêm công dụng của văn chương Hiểu và suy ngẫmnhững ý kiến ấy, rồi liên tưởng tới các áng văn chương đã được đọc, được học,

ta thấy quả đúng như vậy Đọc những bài ca dao tình nghĩa con người, ta càngthêm yêu ông bà, cha mẹ ta hơn

Câu cuối văn bản thật thú vị: “Nếu pho lịch sử loài người xoá các thi nhân, vănnhân và đồng thời trong tâm linh loài người xoá hết những dấu vết họ còn lưulại thì cái cảnh tượng nghèo nàn sẽ đến bậc nào! ” Tác giả vừa như muốnkhẳng định vai trò kì diệu của văn nghệ sĩ vừa nhấn mạnh ý nghĩa của văn

chương Đồng thời cũng nhắc nhở chúng ta hãy biết ơn các nhà văn, hãy quý

Trang 19

trọng các áng thơ văn nói riêng và văn chương nói chung Đó là một câu vănhàm nhiều nghĩa, buộc chúng ta phải tiếp tục suy ngẫm…

Tóm lại, với một lối văn nghị luận vừa có lí lẽ, vừa có cảm xúc và hình ảnh,Hoài Thanh đã chứng minh cho người đọc thấy được nguồn gốc, công dụng vànhiệm vụ của văn chương

Phân tích tác phẩm Ý nghĩa văn chương - Mẫu 6

Hoài Thanh là một trong những nhà phê bình văn học nổi tiếng của Việt Nam.Khi đọc tác phẩm “Ý nghĩa văn chương”, ông đã cho người đọc hiểu rõ về

nguồn gốc, công dụng và nhiệm vụ của văn chương

“Ý nghĩa văn chương” được in trong tác phẩm “Bình luận văn chương” Bài viếtcòn có lần được in lại đã đổi tên thành Ý nghĩa và công dụng của văn chương.Đầu tiên Hoài Thanh đã lý giải nguồn gốc của văn chương bằng việc dẫn ra mộtcâu chuyện Ấn Độ Ông đã đưa ra nhận định rằng nguồn gốc cốt yếu của vănchương là lòng thương người, và rộng ra là cả muôn vật, muôn loài Cách đặtvấn đề đầy sáng tạo nhưng cũng đã đặt đúng vào trọng tâm của vấn đề mà HoàiThành muốn nói đến - nguồn gốc của văn chương

Tiếp đến, tác giả đề cập đến công dụng và nhiệm vụ của văn chương với đờisống của con người Đầu tiên là nhiệm vụ phản ánh hiện thực và sáng tạo hiệnthực Điều này có thể dễ dàng chứng minh trong các tác phẩm văn học Từ vănhọc dân gian như câu chuyện Tấm Cám phản ánh hiện thực trong xã hội đó làmâu thuẫn giữa mẹ ghẻ và con chồng (dì ghẻ và Tấm) Đến văn học Viết, truyệnngắn “Cuộc chia tay của những con búp bê” phản ánh đúng đắn một thực trạngđáng báo động trong xã hội là vấn nạn ly hôn Không dừng lại ở đó, Hoài Thanhcòn đưa ra công dụng to lớn của văn chương Văn chương giúp cho tình cảm vàgợi lòng vị tha: “văn chương gây cho ta những tình cảm không có và luyện cho

ta những tình cảm sẵn có” Một tác phẩm văn chương có khả năng cảm hóa conngười Khi đọc tác phẩm “Qua đèo Ngang” của Bà Huyện Thanh Quan, ngườiđọc sẽ cảm nhận được nỗi nhớ quê hương, đất nước cũng như sự xót xa của tác

Trang 20

giả trước cảnh ngộ của đất nước Đọc truyện “Cô bé bán diêm” của An-đéc-xen,người đọc sẽ thương xót cho thân phận bất hạnh của cô bé bán diêm tội nghiệp,căm giận một xã hội vô cảm đã gián tiếp dẫn đến cái chết của cô bé Từ đó,truyện khơi gợi trong lòng người đọc tấm lòng yêu thương, biết chia sẻ và đồngcảm.

Như vậy, “Ý nghĩa văn chương” của Hoài Thanh đã cho làm sáng tỏ được

nguồn gốc, công dụng và nhiệm vụ của văn chương trong đời sống tinh thần củacon người

Phân tích tác phẩm Ý nghĩa văn chương - Mẫu 7

Hoài Thanh là một nhà phê bình văn học xuất sắc Với “Ý nghĩa văn chương”tác giả đã cho giới thiệu về nguồn gốc, công dụng và nhiệm vụ của văn chương

Mở đầu bài viết, Hoài Thanh đã lý giải nguồn gốc của văn chương bằng việcdẫn ra một câu chuyện Ấn Độ: “ Người ta kể chuyện đời xưa, một nhà thi sĩ Ấn

Độ trông thấy một con chim bị thương rơi xuống bên chân mình Thi sĩ thươnghại quá, khóc nức lên, quả tim cùng hoà một nhịp với sự run rẩy của con chimsắp chết Tiếng khóc ấy, dịp đau thương ấy chính là nguồn gốc của thi ca” Từ

đó, ông đã đưa ra nhận định rằng nguồn gốc cốt yếu của văn chương chính làlòng thương người, và rộng ra là cả muôn vật, muôn loài Cách đặt vấn đề sángtạo, đưa ra được quan niệm đúng đắn, có lí về nguồn gốc của văn chương

Phần tiếp theo, tác giả đề cập đến nhiệm vụ của văn chương với đời sống củacon người: “ Văn chương sẽ là hình dung của sự sống muôn hình vạn trạng” cónghĩa là văn chương phản ánh hiện thực phong phú, đa dạng của cuộc sống Và

“văn chương còn sáng tạo ra sự sống” có nghĩa là văn chương đưa ra, dựng lênhình ảnh, ý tưởng, một thế giới mơ ước mà con người luôn khát khao đạt đến.Khi đọc một tác phẩm văn học, người đọc sẽ hiểu rõ hơn về thời đại mà tácphẩm đó phản ánh, hay khao khát hướng đến

Cuối cùng, Hoài Thanh đã khẳng định công dụng to lớn của văn chương Vănchương giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha: “văn chương gây cho ta những

Trang 21

tình cảm không có và luyện cho ta những tình cảm sẵn có” Trước hết, “vănchương gây cho ta những tình cảm ta không có” muốn nói rằng văn chương cókhả năng rung động, khơi gợi những xúc cảm bên trong con người như nỗibuồn, niềm vui, sự đồng cảm Còn “văn chương luyện những tình cảm ta sẵncó” có nghĩa là văn chương diễn tả sâu sắc những tình cảm của con người, khiếnnhững tình cảm sẵn có trong ta trở nên rõ ràng hơn, sắc nét hơn, phong phú hơn.Khi đọc truyện “Bức tranh của em gái tôi”, người đọc cảm nhận được lòng nhânhậu, tình yêu thương trong sáng của cô bé Kiều Phương dành cho người anhtrai Từ đó, chúng ta nhận ra bài học vô cùng ý nghĩa về tình cảm gia đình.Tóm lại, bài viết “Ý nghĩa văn chương” của Hoài Thanh tuy ngắn gọn, nhưnggiàu ý nghĩa Nguồn gốc, công dụng và nhiệm vụ của văn chương đã được tácgiả làm sáng rõ.

Phân tích tác phẩm Ý nghĩa văn chương - Mẫu 8

Hoài Thanh tên thật là Nguyễn Đức Nguyên (1909 - 1982), quê ở xã Nghi

Trung, huyện Nghi Lộc, tỉnh Nghệ An Ông là một nhà phê bình văn học xuấtsắc Năm 2000, ông được Nhà nước truy tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về Vănhóa - nghệ thuật Tác phẩm nổi tiếng nhất của ông là cuốn Thi nhân Việt Nam,

in năm 1942 Bài Ý nghĩa của văn chương sau này in lại đã đổi tự đề thành Ýnghĩa và công dụng của văn chương

Với một lối văn nghị luận kết hợp hài hòa giữa lí lẽ sắc bén với cảm xúc tinh tế,trong văn bản này, Hoài Thanh khẳng định: Nguồn gốc cốt yếu của văn chương

là tình cảm, là lòng vị tha Văn chương là tấm gương phản ánh cuộc sống muônhình vạn trạng Hơn thế, văn chương còn góp phần sáng tạo ra sự sống, gâydựng cho con người những tình cảm không có và luyện những tình cảm sẵn có.Đời sống tinh thần của nhân loại nếu thiếu văn chương thì sẽ rất nghèo nàn, tẻnhạt Quan niệm đúng đắn đó thể hiện trình độ hiểu biết sâu sắc cùng thái độyêu quý, trân trọng của tác giả dành cho văn chương Học giả Phan Kế Bính đã

Trang 22

định nghĩa ngắn gọn rằng: Văn là gì? Văn là vẻ đẹp Chương là gì? Chương là

vẻ sáng Nhời (lời) của người ta, rực rỡ bóng bẩy, tựa như có vẻ đẹp vẻ sáng,cho nên gọi là văn chương

Theo cách hiểu trước đây thì văn chương nghĩa rộng bao gồm cả triết học, sửhọc, văn học Nghĩa hẹp dùng để gọi các tác phẩm văn học, nghĩa hẹp hơn nữa

là tính nghệ thuật, vẻ đẹp của câu văn, lời thơ Trong văn bản này, thuật ngữvăn chương được dùng theo nghĩa hẹp Hoài Thanh giải thích nguồn gốc củavăn chương bắt đầu bằng một giai thoại hoang đường: Người ta kể chuyện đờixưa, một nhà thi sĩ Ấn Độ trông thấy một con chim bị thương rơi xuống bênchân mình Thi sĩ thương hại quá, khóc nức lên, quả tim cùng hòa một nhịp với

sự run rẩy của con chim sắp chết Tiếng khóc ấy, nhận đau thương ấy chinh lànguồn gốc thi ca

Cách mở bài độc đáo như trên đã thu hút sự chú ý của người đọc Tác giả mượncâu chuyện này để cắt nghĩa nguồn gốc của văn chương Văn chương thực sựchỉ xuất hiện khi người cầm bút có cảm xúc mãnh liệt trước một tình cảnh hayhiện tượng nào đó trong cuộc sống Tác giả kết luận: Nguồn gốc cốt yếu củavăn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài.Theo ông thì lòng nhân ái bao la chính là nguồn gốc của văn chương Đây là lờinhận xét rất đúng đắn Tuy vậy, bên cạnh nó còn có những quan điểm khác nhaunhư văn chương bắt nguồn từ cuộc sống lao động của con người hoặc văn

chương là nghệ thuật của ngôn từ cuộc sống lao động của con người hoặc vănchương là nghệ thuật của ngôn từ Các quan niệm này tuy khác nhau nhưngkhông loại trừ nhau Ngược lại, chúng bổ sung cho nhau về mặt ý nghĩa

Để làm rõ hơn nguồn gốc văn chương, Hoài Thanh tiếp tục đưa ra nhận định vềvai trò của tình cảm trong sáng tạo của văn chương Văn chương sẽ là hình dung

Trang 23

của sự sống muôn hình vạn trạng Chẳng những thế, văn chương còn sáng tạo ra

sự sống Vậy thì, hoặc hình dung sự sống, hoặc sáng tạo ra sự sống, nguồn gốccủa văn chương đều là tình cảm, lòng vị tha Ở câu thứ nhất tác giả nhấn mạnh:cuộc sống vốn dĩ thiên hình vạn trạng, văn chương có nhiệm vụ phản ánh cuộcsống theo đúng quy luật tự nhiên của nó Văn chương thậm chí góp phần sángtạo ra cuộc sống, làm cho đời sống ngày càng trở nên tốt đẹp hơn

Ở câu thứ hai, ông khẳng định: Văn chương sáng tạo nên những hình ảnh,

những ý tưởng mới lạ, tiến bộ mà trong cuộc sống hiện tại chưa có, để mọingười phấn đấu, biến ý tưởng đó thành hiện thực Thực tế cho thấy sự sáng tạovăn chương bắt nguồn từ cảm xúc yêu thương chân thành của nhà văn, nhà thơ.Thông qua văn chương, các tác giả giúp người đọc nhận thức được nhiều điều

bổ ích về cuộc sống trong quá khứ cũng như hiện tại Đọc ca dao, tục ngữ haythần thoại, cổ tích, chúng ta hình dung được tổ tiên xưa kia sinh sống ra saotrong suốt mấy ngàn năm dựng nước và giữ nước Những ước mơ, khát vọngchinh phục thiên nhiên; những bài học về đạo lý và kinh nghiệm sống ở đờiđược gần gũi qua các loại hình văn học cư thấm dần vào máu thịt, tạo nên đờisống tinh thần phong phú cho mỗi con người

Văn chương hướng con người tới Chân, Thiện, Mỹ của cuộc đời Vì vậy nó làmón ăn tinh thần không thể thiếu, giúp con người hoàn thiện nhân cách để trởnên hữu ích hơn đối với gia đình và xã hội Cách đây hàng trăm năm, ông cha ta

đã có câu tục ngữ: Lời nói chẳng mất tiền mua, Lựa lời mà nói cho vừa lòngnhau Nguồn gốc của câu tục ngữ trên cũng xuất phát từ lòng nhân ái, từ mụcđích muốn con người có cách ăn nói sao cho đúng, cho hay; có cách ứng xử vớinhau tốt đẹp hơn

Ngày đăng: 15/02/2023, 08:52

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm