Dạy đọc hiểu văn bản thơ Đường theo đặc trưng thể loại.

Dạy đọc hiểu văn bản thơ Đường theo đặc trưng thể loại.

A MỞ ĐẦU

Thơ Đường là một chủ đề độc đáo và có nhiều ý nghĩa đối việc dạy và học văn học Việt Nam trung đại Văn học Việt Nam trung đại được ra đời và phát triển trên nền tảng tư tưởng xã hội phong kiến Việt Nam Vì thế, văn học Việt Nam trung đại không chỉ chịu ảnh hưởng của tư tưởng Nho giáo sâu sắc còn tiếp thu mà còn tiếp thu các thể loại văn học Trung Quốc Trong đó, trước hết chúng ta phải kể đến thơ Đường Thơ Đường luật Việt Nam thời trung đại là một thành tựu đáng kể của thơ ca Việt Nam trên cơ sở tiếp thu tinh hoa thơ Đường Trung Quốc

Từ chương trình cải cách giáo dục (năm 2001) đến chương trình đổi mới (năm 2006), thơ Đường – Trung Quốc luôn là một nội dung quan trọng trong chương trình Ngữ văn THPT (trước đây là phần văn học nước ngoài) Tuy nhiên, trong thực tế dạy học phần thơ Đường trong giai đoạn nào vẫn luôn được xem là một “lãnh địa” đầy khó khăn đối với cả người dạy và người học Đặc biệt, dạy học thơ Đường càng không dễ dàng đối với thế hệ giáo viên và học sinh hiện nay Hơn nữa, số lượng văn bản thơ Đường đưa vào chương trình là tương đối nhiều so với các thể loại văn học nước ngoài khác

Sự đổi mới dạy học quan trọng nhất là đổi mới về phương pháp dạy học Việc định hình một hướng tiếp cận, một phương pháp dạy học văn bản thơ Đường là cần thiết cho cả người dạy và người học Thơ Đường là thể loại văn học nước ngoài độc đáo, có đặc trưng thi pháp riêng Vì vậy, để làm nổi bật được giá trị thẩm mĩ đặc sắc của những thơ Đường nhất thiết phải dạy học theo đặc trưng thể loại Đó là lí do chúng tôi lựa chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm

là: Dạy đọc hiểu văn bản thơ Đường theo đặc trưng thể loại

Từ kinh nghiệm của bản thân và thực nghiệm dạy học, chúng tôi mong muốn đề xuất một hướng tiếp cận, một hướng dạy đọc hiểu văn bản thơ Đường nhằm tháo gỡ những khó khăn cho người dạy và tạo hứng thú cho người học Trên cơ sở lý thuyết dạy học thơ Đường, chúng tôi thể nghiệm dạy học qua văn

bản: Tại lầu Hoàng Hạc tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng (Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng) của Lí Bạch Đây là bài thơ tiêu biểu

của đại thi hào, thi tiên Lí Bạch và thi pháp thơ Đường

B NỘI DUNG

1 Thơ Đường và thực trạng dạy học thơ Đường

1.1 Thơ Đường - Trung Quốc:

- Thuật ngữ Thơ Đường

Thơ Đường là một thuật ngữ dùng để chỉ toàn bộ di sản thơ ca đời Đường của Trung Quốc Đời Đường là thời kỳ hoàng kim của thơ ca, thời kỳ thơ ca Trung Quốc phát triển đến đỉnh cao Nói đến thơ ca Trung Quốc, người ta nói đến thơ Đường, coi đó là mẫu mực của thơ ca Trung Quốc nói riêng và của thơ

ca phương Đông trung đại nói chung

Thơ Đường được hình thành và phát triển trong thời đại cực thịnh của xã hội phong kiến Trung Quốc Thời Đường ở Trung Quốc ra đời vào đầu thế kỷ thứ VII, trong hoàn cảnh xã hội đời sống nhân dân vô cùng khổ cực, những cuộc khởi nghĩa nổi lên khắp nơi Lý Uyên một tướng của nhà Tùy đã ép Dưỡng Đế nhường ngôi cho con và năm sau phá bỏ nhà Tùy, tự xưng hoàng đế lập nên nhà Đường (618– 907) Triều đại nhà Đường là thời kỳ xã hội phong kiến Trung Quốc phát triển toàn diện cả về kinh tế, chính trị, văn hóa, văn học… đồng thời trong lịch sử cũng là đỉnh cao của văn minh nhân loại thời trung đại

Trải qua hàng ngàn năm với những biến thiên dữ dội của lịch sử, di sản thơ Đường vẫn còn rất phong phú Hiện nay, thơ Đường còn lại khoảng trên năm vạn bài thơ của hơn 2300 nhà thơ, với nhiều đại diện kiệt xuất Đây là thời

kỳ phục hưng thơ ca, mở đường cho sự phát triển rực rỡ với những cách tân quan trọng Sự nở rộ của thơ Đường khiến cho Trung Hoa lúc đó được gọi là

Thi ca chi bang (đất nước của thơ ca) Thơ Đường thậm chí còn ảnh hưởng và

chi phối đến thơ ca các nước phương Đông (trong đó có Việt Nam) trong suốt thời kỳ trung đại

Có nhiều lý do làm tiền đề cho sự hưng thịnh của thơ Đường Đó là chế

độ khoa cử đời Đường coi trọng thơ ca, các châu quận đều mở lớp dạy thi phú Quan trọng nhất, các vị vua đời Đường đều yêu thích thơ ca, các vị vua không chỉ sủng ái các nhà thơ tài năng, nhà thơ thậm chí còn phong chức tước cho các nhà thơ (trong đó có Lý Bạch, Bạch Cư Dị và Nguyên Chẩn) Sự phát triển của

các ngành nghệ thuật khác như âm nhạc, hội họa, vũ đạo; sự phồn thịnh của Nho, Phật, Lão giáo góp phần giải phóng tư tưởng cũng góp phần quan trọng làm nên sự hưng thịnh của thơ Đường Vì thế, có thể khẳng định, đời Đường, thơ ca hội tụ tất cả các điều kiện thuận lợi để phát triển

- Thơ Đường trong chương trình Ngữ văn THPT:

Trong chương trình Ngữ văn THPT, về nội dung số văn bản mới được đưa vào chương trình rất nhiều Đặc biệt là những văn bản mang tính nhật dụng, đồng nghĩa đã có nhiều văn bản văn học thẫm mĩ thuần túy khác bị lược bỏ Tuy nhiên, nhìn chung, thơ Đường vẫn chiếm một số lượng lớn cả về dung lượng, lẫn số lượng văn bản Trong chương trình Ngữ văn THPT, THơ Đường được sắp xếp vào Ngữ văn lớp 10 (học kỳ I) Thơ Đường được học trong 3 tiết với hai bài thơ tiêu biểu của Lý Bạch và Đỗ Phủ, đại diện cho hai trường phái thơ tiêu

biểu là hiện thực và lãng mạn Đó là các bài thơ: Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng của Lý Bạch (tiết 46) và Thu hứng của Đỗ Phủ (tiết 47) và 3 bài đọc thêm: Hoàng Hạc lâu (Thôi Hiệu), Khuê oán (Vương Xương Linh) và Điểu minh giản (Vương Duy).

Về phương diện mục tiêu cần đạt trong dạy học thơ Đường đặt ra vừa phải hướng dẫn để học sinh khám phá những giá trị độc đáo về nội dung và nghệ thuật đồng thời phải hình thành những kĩ năng đọc hiểu văn bản thơ Đường Từ

đó, học sinh tự chiếm lĩnh đề có kiến thức nền tảng trong việc học một số đặc điểm thơ Đường luật Việt Nam Điều quan trọng, học sinh thấy được đặc điểm của thơ ca Việt Nam trung đại tiếp thu các tinh hoa văn học Trung Quốc nhưng cũng có những sáng tạo để tạo nên tính dân tộc, độc đáo

1.2 Thực trạng dạy – học thơ Đường hiện nay.

Dạy học thơ Đường luôn là một thử thách hết sức khó khăn đối với giáo viên Nhiều giáo viên còn chưa cảm nhận hết những giá trị độc đáo, vẻ đẹp tinh

tế của thơ Đường Một thực tế đang xẩy ra là hiện nay, nhiều giáo viên đều e ngại, thậm chí né tránh dạy các giờ thao giảng, giờ dạy mẫu là các bài thơ Đường Qua việc trao đổi và dự giờ nhiều giáo viên đặc biệt là với những giáo

viên trẻ, sẽ không tránh khỏi những câu chuyện “dở khóc dở cười” trong các giờ dạy thơ Đường

Qua dự giờ các tiết dạy học thơ Đường của đồng nghiệp, chúng tôi nhận thấy, khi dạy học thơ Đường nhiều giáo viên vẫn dạy học theo hướng giảng văn truyền thống Cách dạy này chủ yếu lại xẩy ra với những giáo viên “thế hệ trước”, thậm chí có người còn được coi là “cây đa, cây đề” Trong các tiết dạy học, nếu để ý người dự giờ sẽ thấy, với những giáo viên này, họ có vốn tri thức tương đối sâu rộng về văn học cổ, về các điển tích, điển cố, các địa dạnh trong văn học Trung Quốc Một số giáo viên còn có năng lực về Hán Nôm tương đối tốt, thế nhưng với cách dạy này, có thể “ru ngủ” người nghe, người học mà không hình thành những kĩ năng cần thiết cho người học

Trái ngược với phương pháp giảng văn truyền thống, một số không ít lại dạy đọc hiểu thơ Đường theo hướng diễn nôm Giáo viên chủ yếu diễn nôm các bài thơ Đường, thậm chí chỉ cắt nghĩa được nội dung và nghệ thuật của bài thơ một cách đơn giản, thuần túy Chính vì vậy, khi gặp một tình huống, một vấn đề nào đó về thơ Đường giáo viên lúng túng, dẫn đến hiểu một cách hời hợt, hiểu sai về thơ Đường

Trên thực tế, cả hai hướng dạy học này đều gây nên sự chán nản đối với

cả người dạy và người học Dạy đọc hiểu một bài thơ Đường mà người học, người nghe, thậm chí cả người dạy cũng không thấy được những giá trị độc đáo của thơ Đường so với những bài thơ Đường luật của Việt Nam Biết rằng, dạy học các văn bản văn học nước ngoài là hết sức khó khăn những thiết nghĩ cần có một phương pháp dạy học để cả người dạy và người học đều có những thú như dạy học các văn bản nhật dụng vốn một thời bị “kêu ca” vì khó dạy, khô khăn

Từ thực tế của các giờ dạy, chúng tôi mạnh dạn chỉ ra một số nguyên nhân cơ bản sau:

Đánh giá sai về ý nghĩa và tầm quan trọng của thơ Đường đối với thơ ca trung đại Việt Nam Thậm chí, một số giáo viên xác định thơ Đường không nằm trong nội dung liên quan đến thi cử, thậm chí trong cả các đề thi học kỳ cũng không có nội dung này, vì thế thơ Đường nói riêng và văn học nước ngoài trong

chương trình Ngữ văn 10, 11 không được chú trọng (chỉ có Ngữ văn 12 có thi tốt nghiệp)

Thơ Đường là nội dung của phần văn học nước ngoài Dạy học văn học nước ngoài về căn bản theo bản dịch nên ít nhiều các giá trị độc đáo của văn học nước ngoài không thể hiện được qua bản dịch Trong thế hệ giáo viên trẻ hôm nay, có năng lực cảm thụ, nhạy bén trong tư duy nhưng lại hạn chế về vốn Hán Nôm nên ngay cả giáo viên thậm chí cũng chưa chiếm lĩnh được giá trị độc đáo của thơ Đường nên không thể thành công trong dạy học thơ Đường

2 Dạy học văn bản thơ Đường theo hướng đổi mới

2.1 Cơ sở lựa chọn phương pháp dạy học thơ Đường

2.1.1 Đặc điểm nghệ thuật thơ Đường

- Về phương diện nội dung:

Đề tài thơ Đường gắn liền với làm bốn phái thơ chính Đề tài về cuộc sống nơi biên ải, gắn liền với các tướng sĩ làm nhiệm vụ nơi biên ải của phái thơ biên tái Phái thơ điền viên – sơn thủy: Đề tài về ca ngợi cuộc sống ẩn dật, giữ mình nơi thôn xa xóm vắng, ca ngợi cảnh sắc thiên nhiên thanh tịnh, êm đẹp

Đề tài hiện thực cuộc sống trong thời loạn An - Sử, phản ánh sự bất công của chiến tranh phong kiến gây đảo lộn cuộc sống bình yên của nhân dân của phái thơ hiện thực Đề tài về khát vọng và ước mơ táo bạo vượt lên hiện thực đen tối của thời đại, với một phong cách thơ bay bổng của phái thơ lãng mạn

Thơ Đường hướng về thiên nhiên: Không phải ngẫu nhiên trong “Khán thiên gia thi hữu cảm” Bác Hồ đã từng viết: “Cổ thi thiên ái thiên nhiên mỹ” Bầu trời và thiên nhiên là cái nền của thơ Đường Thơ Đường cốt nêu lên cái thống nhất giữa con người và thiên nhiên cho nên tất yếu nó hướng tới thiên nhiên

Thơ Đường thường đồng nhất giữa các hiện tượng đối lập: Đó là sự đồng nhất hóa những hiện tượng mà giác quan cho là mâu thuẫn, thống nhất giữa cái tĩnh và cái động Thơ Đường còn dùng sự bất biến của cảnh vật để thống nhất giữa quá khứ và hiện tại

Thơ Đường khắc họa những khoảnh khắc dồn nén, những phút thăng hoa của cảm xúc Những khoảnh khắc dồn nén, bản chất của đời sống Đó là những khoảnh khắc đặc biệt của đời sống và tâm trạng, những khoảnh khắc thăng hoa bột phát của tâm linh Đó là khoảnh khắc lúc chia ly, là khi lên cao, là đêm yên tĩnh nhìn trăng nhớ quê hương, là khoảnh khắc của một giấc chiêm bao,

- Về phương diện hình thức:

Thơ Đường có luật thơ chặt chẽ Thơ Đường tuân thủ hệ thống niêm luật chặt chẽ Có thể xem một bài thơ Đường như một hệ thống, như một chỉnh thể nghệ thuật mà ở đó mọi yếu tố được kết hợp, đan xen và vân hành theo triết lý

âm dương của người Trung Quốc thời cổ đại Thơ Đường có sự cân bằng đối xứng Thế giới trật tự trong thơ Đường phản ánh trật trong ý chí, tâm tư tình cảm của con người trong xã hội cũng như trong vũ trụ

Thơ Đường có ngôn ngữ trong sáng, điêu luyện Các nhà thơ Đường rất dụng công trong lựa chọn từ ngữ Nhìn vào công thức của một số bài thơ Đường luật, ta thấy ngay dáng vẻ rât tiết kiệm của nó Chính nhờ dùng từ rất tiết kiệm nên thơ Đường cô động, có những câu trở thành danh cú thể hiện những chân lý phổ quát của cuộc đời muôn thuở Ngôn ngữ thơ Đường có khả năng diễn đạt vô cùng tinh tế và phong phú Nhờ công phu tinh luyện của các nhà thơ, với một số

mã tối thiểu, có thể đưa lại lượng thông tin mới mẻ và tối đa

Thơ Đường hàm súc, bộ lộ tình cảm gián tiếp Thơ Đường ít khi nói trực tiếp ý mình, cách nói gián tiếp là đặc điểm của thơ Đường Thơ Đường mang tính chất hàm súc cao Điểm độc đáo của thơ Đường là các nhà thơ thường không nói hết, không nói trực tiếp ý mình mà chỉ tạo dựng các quan hệ để từ đó gợi ra cho độc giả những suy nghĩ, những liên tưởng Vì thế, thơ Đường không phải chỉ để đọc bằng mắt Để chiếm linh được hết cái hay, cái độc đáo của thơ Đường phải thấy được cái thế giới tinh diệu bên trong của mỗi bài thơ qua sự liên tưởng, thống nhất

2.1.2 Chuẩn kiến thức, kĩ năng: Mức độ cần đạt từ chuẩn KTKN đặt ra đối với

thơ Đường là:

- Hiểu những đặc sắc về nội dung và nghệ thuật của các bài thơ (Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng – Lý Bạch; Thu Hứng – Đỗ Phủ; các bài đọc thêm: Hoàng Hạc lâu – Thôi Hiệu; Khuê oán – Vương Xương Linh; Điểu minh giản – Vương Duy): đề tài, cấu tứ, bút pháp tình cảnh giao hòa;

phong thái nhân vật trữ tình; tính cách luật và vẻ đẹp hàm súc cổ điển

- Hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Đường; biết liên hệ để hiểu một số đặc điểm cơ bản của thơ Đường luật Việt Nam

- Biết cách đọc hiểu tác phẩm thơ Đường theo đặc trưng thể loại

(Chuẩn KTKN.tr18)

Trên cơ sở quy định mức độ cần đạt về chuẩn kiến thức, kĩ năng đối với chủ đề thơ Đường còn được cụ thể qua từng văn bản cụ thể Như vậy, Chuẩn kiến thức, kĩ năng đặt ra đối với dạy học văn bản thơ Đường không chỉ đặt ra lả học sinh hiểu được nội dung và nghệ thuật mà quan trọng là nắm được đặc điểm thơ Đường và biết cách đọc hiểu tác phẩm thơ Đường theo đặc trưng thể loại

Có thể nói, đặc điểm thơ Đường và chuẩn kiến thức, kĩ năng là cơ sở lí luận để giáo viên có thể lựa chọn phương pháp dạy học phù hợp với các văn bản thơ Đường Hứng thú của cả người dạy và người học được tạo nên từ sự thành công trong lựa chọn phương pháp dạy học

2.2 Phương pháp dạy học thơ Đường

2.2.1 Những yêu cầu khi tổ chức dạy học văn bản thơ Đường.

Dạy học văn bản theo đặc trưng thể loại là một hướng tiếp cận phù hợp với quá trình đổi mới dạy học hiện nay Tuy nhiên, trong thực tế dạy học, việc dạy học tác phẩm thơ Đường theo đặc trưng thể loại luôn là vấn đề khó khăn với nhiều giáo viên và học sinh Đặc biệt là dạy học những văn bản văn học cổ, văn học nước ngoài Đây là những thể nghiệm vào việc tiếp cận và dạy học văn bản thơ Đường theo quan điểm đổi mới phương pháp dạy học qua đó vận dụng vào một văn bản cụ thể

Các văn bản thơ Đường trong Sách giáo khoa hiện hành không được giới thiệu cụ thể, chi tiết và đầy đủ qua phần tiểu dẫn, vốn kiến thức của học sinh không nhiều, ý thức tự học của học sinh đối với phần văn học nước ngoài không

cao Vì vậy, giáo viên phải gợi ý cho học những hiểu biết về hoàn cảnh ra đời của bài thơ Từ đó có thể đặt ra những câu hỏi gợi mở để học sinh suy nghĩ và

mở rộng liên tưởng ngay từ đầu bài học

Đọc hiểu văn bản thơ Đường, giáo viên cần yêu cầu học sinh đọc và xác định đề tài của bài thơ Đối với các bài thơ Đường, việc xác định đề tài có ý nghĩa hết sức quan trọng Ngay trong đề tài ta đã thấy được cả đặc điểm chung

và nét riêng độc đáo của thơ Đường Chẳng hạn, viết về mùa thu nhưng Cảm xúc mùa thu (Thu hứng) của Đỗ Phủ luôn mang dấu ấn riêng trong cuộc đời của

ông Việc lựa chọn đề tài cũng đã biểu hiện nét độc đáo trong phong cách nghệ thuật của các nhà thơ đời Đường Việc xác định đề tài của văn bản thơ Đường là cánh cửa đầu tiên để khám phá vẻ đẹp của thơ Đường và phong cách nghệ thuật độc đáo của các đại thi hào đời Đường

Sau khi xác định đề tài, giáo viên phải hướng dẫn hướng dẫn học sinh đối chiếu bản dịch thơ và bản phiêm âm Mặc dù, nhiều bản dịch thơ đặc sắc nhưng vẫn có một độ chênh nhất định Điều đó, khiến những bài thơ tiêu biểu của thơ Đường ít nhiều mất đi cái thần, cái “cốt cách” của nó Nhà thơ Đỗ Phủ từng nói:

“Tự bất kinh nhân, tử bất lưu” Giáo viên cần có những câu hỏi gợi mở để

hướng dẫn học sinh thấy được những chổ dịch chưa sát Từ đó, học sinh tự suy

nghĩ và đánh giá giá trị độc đáo, tính hàm súc của thơ Đường Trong bài thơ Tại lầu Hoàng Hạc tiễn Mạnh Hạo Nhiên đi Quảng Lăng, ngay trong từ “tây từ” ít

nhất có 3 cách hiểu Trong bản dịch đã không thể tái hiện được điều này

Mẫu mực của bài thơ Đường thể hiện ở sự chặt chẽ về luật thơ Vì vậy, trong quá trình hướng dẫn học sinh phân tích văn bản giáo viên định hướng để học sinh khám phá thế giới nghệ thuật của bài thơ Đường theo bố cục Thế nhưng, để tránh những trường hợp diễn giảng các câu thơ, giáo viên phải đưa ra những câu hỏi gợi mở để học sinh tự khám phá và chiếm lĩnh Giáo viên tránh trường hợp chỉ đưa ra một cách hiểu, dễ bóp chết trí tưởng tượng của học sinh

Từ cách khám phá các bình diện nội dung và nghệ thuật bài thơ, giáo viên hướng dẫn cho học sinh khám phá cái tôi trữ tình trong bài thơ Đặc điểm thơ Đường là “ý tại ngôn ngoại”, hàm súc, cô động, cho nên dạy đọc hiểu các bài

thơ Đường cần hướng dẫn học sinh đi tìm cái tôi trữ tình của tác giả Thơ là sự bộc lộ cái tôi độc đáo của tác giả Nhưng với thơ Đường, cái tôi không bộc lộ trực tiếp qua ngôn từ mà chủ yếu gửi gắm qua hình tượng nghệ thuật cụ thể

Sự hấp dẫn thẩm mỹ của một tác phẩm thơ Đường là do nhiều yếu tố khác nhau tạo thành, trong đó đề tài và ngôn từ là những yếu tố quan trọng và quyết định Dạy văn bản thơ Đường giáo viên cần bám sát văn bản phiên âm, nắm vững đặc trưng cơ bản thể loại Những tri thức về tác giả, đề tài, hoàn cảnh ra đời,… sẽ góp phần đem đến một cái nhìn thấu đáo về tác phẩm

2.2.2 Một số phương pháp dạy học thơ Đường:

Phương pháp dạy học là sự tổng hợp của cả một hệ thống các phương pháp Đổi mới phương pháp không có nghĩa là phủ nhận các phương pháp truyền thống Dạy đọc hiểu một văn bản thành công cũng không phải chỉ sử dụng một phương pháp duy nhất Tuy nhiên, trong những trường hợp nhất cụ thể, giáo viên có thể lựa chọn phương pháp chủ yếu trong quá trình dạy học đọc hiểu một văn bản Trên đây là những phương pháp dạy đọc hiểu thơ Đường tạo được hứng thú cho người dạy và người học:

- Phương pháp gợi mở: Phương pháp gợi mở hay còn gọi là phương pháp đàm thoại, vấn đáp Phương pháp này được hầu hết giáo viên sử dụng trong tất

cả các tiết học trong sự đổi mới phương pháp dạy học Ngữ văn Tuy nhiên dể phương pháp này phát huy đúng giá trị của nó, giáo viên cần tránh tình trạng đặt câu hỏi chỉ để một học sinh trả lời Trong dạy học thơ Đường, phần lớn học sinh hạn chế với vốn ngôn ngữ Hán văn, giáo viên cần có những gợi mở về xung quanh vấn đề liên quan đến bài thơ để học sinh tự liên tưởng, suy nghĩ

- Phương pháp nêu vấn đề: Phương pháp nêu vấn đề thuộc hệ thống phương pháp dạy học tích cực, phương pháp này được chú trọng trong việc đổi mới phương pháp dạy học Ngữ văn Trong dạy học thơ Đường, giáo viên vận dụng phương pháp nêu vấn đề sẽ tạo nên hứng thú đặc biệt cho học sinh Dựa vào các câu thơ Đường, giáo viên đặt ra những tình huống để học sinh tự trải nghiệm, tự lựa chọn, đồng thời tự giải quyết các tình huống từ đó khai thác bài thơ Đối với thơ Đường, vận dụng phương pháp này đòi hỏi giáo viên không chỉ

khám phá được các giá trị thơ Đường mà còn phải tự trải nghiệm Tuy nhiên, phương pháp nêu vấn đề nếu sử dụng linh hoạt sẽ góp phần tháo gỡ nhưng khó khăn trong dạy học thơ Đường đối với giáo viên trẻ hiện nay

- Phương pháp diễn giảng: Phương pháp diễn giảng hay còn gọi là phương pháp thuyết trình Đổi mới phương pháp dạy học không đồng nghĩa giáo viên loại bỏ phương pháp này Trong những trường hợp khó khăn, giáo viên cần

sử dụng phương pháp thuyết trình để tạo nên hứng thú, tạo nên thị hiếu thẩm mĩ cho học sinh

Để vận dụng được những phương pháp dạy học này, trước hết người dạy phải nắm rõ về vai trò của từng phương pháp, đồng thời phải chịu khó đầu tư về

tư liệu liên quan đến bài học Đó là thử thách đối với người dạy trên con đường

đi đến thành công Không có một phương pháp nào là tối ưu và duy nhất trong dạy học Ngữ văn Giáo viên thành công là biết vận dụng phương pháp nào là chủ yếu trong hệ thống phương pháp dạy học, đồng thời phải biết vận dụng một cách linh hoạt, sáng tạo

3 Giáo án thể nghiệm và kết quả dạy học thực nghiệm.

3.1 Giáo án thể nghiệm:

TẠI LẦU HOÀNG HẠC TIỄN MẠNH HẠO NHIÊN ĐI QUẢNG LĂNG

(Hoàng Hạc lâu tống Mạnh Hạo Nhiên chi Quảng Lăng) – Lí Bạch

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

- Hiểu được ttình cảm chân thành và trong sáng của nhà thơ Lí bạch đối với bạn là nhà thơ Mạnh Hạo Nhiên và đặc điểm nghệ thuật với hình ảnh, ngôn ngữ thơ tươi sang, gợi cảm của thể thơ Đường luật

- Rèn luyện kĩ năng đọc hiểu văn bản thơ Đường theo đặc trưng thể loại, phân tích theo những đặc trưng cơ bản của thơ Đường luật

- Hiểu và trân trọng những tình cảm cao quý của “trích tiên” Lí Bạch trong tình bạn của mình