khóa luận tốt nghiệp xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại tập đoàn fpt và bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp việt nam

Bố cục Ngoài phần lời mở đầu, phần kết luận thì đề tài được trình bày thành 3 chương bao gồm: Chương 1: Tổng quan về văn hóa doanh nghiệp Chương 2: Thịc trạng xây dịng vãn hóa doanh nghi

RƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI T H Ư Ơ N G

Ì KINH TF VÀ KINH ĐOA vfi Q U Ó C Tí;

í UYÊN ^GÀNK: KINH TỂ mỉ sa;OẬ í

***

H E

KHOA LUÂN VÓT NOHĨỀP

tyểttììiỉ

XAY ậm VÀN HÓA DOANH NỂHiỆP TẠ!

ĐOÀN FPÍ rà BÀUIỌC KỈNH NGHIỆM CHO GÁC

DOANH MIHIÊP VỈỈT NAM

ị í.é JPL«ơng Thảo Qủoh

Ị Truug jf

ị pạẸ KT&KíMỈT

" T s , "•ịĩìiyéii TI <ìifh Bình

L-ỡp

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI T H Ư Ơ N G

KHOA KINH TẾ VÀ KINH DOANH QUỐC TÊ

CHUYÊN N G À N H KINH TẾ ĐỐI NGOẠI

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Sbềếầi:

X Â Y DỰNG V Ã N HOA DOANH NGHIỆP TẠI TẬP Đ O À N FPT

V À BÀI HỌC KINH NGHIỆM CHO C Á C DOANH NGHIỆP

VIỆT NAM

Sinh viên thực hiện

Lớp

Khoa

Giáo viên hướng dẫn

Lê Phương Thảo Quỳnh Trung Ì

MỤC LỤC

L Ờ I M Ở Đ Ầ U Ì

C H Ư Ơ N G ì: T Ổ N G Q U A N V Ề V Ã N H Ó A D O A N H N G H I Ệ P 4

ì Khái niệm văn hóa và văn hóa doanh nghiệp 4

/ Các khái niệm cơ bản 4

1.1 Văn hoa 4

2 Đặc điểm của văn hoa doanh nghiệp 7

2.1 Mang đặc điểm chung của văn hoa 7

2.2 Đặc điểm riêng 9

3 Sự cần thiết phải xây dựng văn hóa doanh nghiệp 14

3.1 Vai trò của văn hóa doanh nghiệp 14

3.2 Đòi hỏi khách quan của việc xây dựng văn hoa doanh nghiệp 15

l i Các nhân tố câu thành văn hoa doanh nghiệp 17

/ Triết lý kinh doanh 17

1.1 Triết lý kinh doanh trong doanh nghiệp 17

ì 2 Nội dung cơ bản của triết lý kinh doanh trong doanh nghiệp 18

1.3 Vai trò của triết lý kinh doanh 19

2 Đạo đức kinh doanh 20

2.1 Các khía cạnh thể hiện của đạo đức kinh doanh trong doanh nghiệp

20 2.2 Vai trò của đạo đức kinh doanh 20

3 Văn hoa doanh nhân 21

3.1 Các bộ phận cấu thành văn hóa doanh nhân 21

3.2 Vai trò của văn hóa doanh nhăn 21

4 Các hình thức văn hoa khác 22

4.1 Một số hình thức thể hiện khác của văn hóa doanh nghiệp 22

4.2 Vai trò của các hình thức văn hóa khác 23

ỉ 1 Vài nét về văn hóa Nhật Bản 23

Lé Phương Thảo Quỳnh - Trung ì K42E

1.2 Đặc điểm văn hóa doanh nghiệp Nhật Bàn 24

Ì 3 Mặt trái của văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản 26

2 Văn hoa doanh nghiệp Mỹ 27

2.1 Vài nét về văn hóa Mỹ 27

2.2 Đặc điểm văn hóa doanh nghiệp Mỹ 27

2.3 Mặt trái của văn hóa doanh nghiệp MỸ 29

li Thực trạng xây dựng vãn hóa doanh nghiệp tại tập đoàn FPT 35

1 Các nhân tô cấu thành văn hóa doanh nghiệp tại tập đoàn FPT 35

1.1 Triết lý kinh doanh 35

1.2 Đạo đởc kinh doanh 41

Ì 3 Văn hóa doanh nhân 48

ỈA Các hình thởc văn hoa khác 52

2 Những thành tựu và hạn chế trong xây dựng VHDN tại tập đoàn

FPT 59 2.1 Thành tựu 59

Lẽ Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

C H Ư Ơ N G IU: BÀI H Ọ C KINH NGHIỆM CHO C Á C DOANH NGHIỆP

VIỆT NAM TRONG HOẠT Đ Ộ N G X Â Y DỤNG V Ă N H Ó A DOANH

NGHIỆP 69

ì Vài nét về vãn hóa doanh nghiệp tại Việt Nam trong thời kỳ hội nhập

69

ì Vài nét vê văn hóa Việt Nam 69

2 Văn hóa doanh nghiệp Việt Nam trong thòi kỳ hội nhập 70

2.1 Nhận thức của doanh nghiệp Việt Nam đôi với văn hóa doanh nghiệp 70

2.2 Đặc điểm của văn hóa doanh nghiệp Việt Nam trong thời kỳ hội nhập 71

3 Định hướng xây dựng văn hóa doanh nghiệp Việt Nam trong thòi kỳ

hội nhập 74

li Bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp Việt Nam trong hoạt

động xây dựng văn hóa doanh nghiệp 75

1 Bài học xây dụng triết lý kinh doanh 75

2 Bài học xây dựng đạo đức kinh doanh 78

3 Bài học xây dựng văn hóa doanh nhân 81

4 Bài học xây dựng các hình thức văn hoa khác 84

III Một số kiến nghị đối với nhà nước 87

nghiệp 88

2 Phát huy tốt vai trò của cơ quan ngôn luận, tiến hành phổ biến kiến

thức vé văn hóa doanh nghiệp và đạo đức kinh doanh cho các công ty

L Ờ I M Ở Đ Ầ U

1 Tính cấp thiết của đề tài

Xu thế toàn cầu hoa khởi đầu từ cuối thế kỷ X K đã khiến các quốc gia trên toàn thế giới xích lại gần nhau hơn trong bối cảnh sự giao lưu kinh tế giũa các nước, các khu vực cũng ngày càng trở nên mạnh mẽ Diều này dẫn đèn các yếu tố văn hóa cũng đa dạng, phong phú và quản lý doanh nghiệp vì thế trở nên phức tạp hơn Kinh nghiệm thực tế của nhiều nước trên thế giói cho thấy chỉ có con đường phát triụn kinh

tế gắn liền vói phất triụn văn hoa mói đảm bảo sự bền vũng cho mỗi quốc gia Cụm từ

"văn hóa doanh nhàn", "văn hóa doanh nghiệp" cũng đã bắt đầu không còn xa lạ với những nguM kinh doanh và cả những người quan tâm đèn kinh tế nói chung Bên cạnh vốn, chiến lược kinh doanh thì sức mạnh của vãn hóa doanh nghiệp đã làm nên

sự khác biệt giũa doanh nghiệp với đối thủ cạnh tranh Nói cách khác, văn hóa doanh nghiệp có vai trò rất quan trọng, nó là chất kết dính giữa chủ doanh nghiệp vói nhân viên, vói đối tác, khách hàng giúp doanh nghiệp phát triụn ổn định

Trong bối cảnh đất nước ta hội nhập vào nền kinh tế thế giới, các doanh nghiệp càng cần tạo cho mình một sắc thái văn hóa riêng biệt bởi đây là thối điụm đem đến nhiều cơ hội song cũng tiềm ẩn không ít thách thức Một trong những thách thức đặt ra với các doanh nghiệp là phải đối mặt với sự cạnh tranh gay gắt của các đối thủ trong và ngoài nước, do vậy nếu doanh nghiệp không có nền tảng văn hóa vững chắc sẽ không thụ phát huy hết nội lực của bản thân và đứng vững trên thị trường Những năm gần đây, do nhận thức được tầm quan trọng đó của văn hóa doanh nghiệp trong sản xuất kinh doanh các doanh nghiệp Việt Nam đã bước đầu quan tâm đến việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp Và một trong số những doanh nghiệp đi đầu trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp chính là còng ty đầu tư phát triụn công nghệ FPT Với gần 20 năm hoạt động và phát triụn, FPT đã vươn lên thành tập đoàn, chứng tỏ mình là một doanh nghiệp năng động, không ngừng phát triụn và đóng góp to lớn cho xã hội Các hoạt động văn hóa, tinh thần là một phần của

Lê Phương Thào Quỳnh - Trung ì K42E

sự thành công đó FPT tự hào là một trong số ít doanh nghiệp có nền vãn hoa riêng, đặc sắc và không thể trộn lẫn Có thể nói FPT đã đạt được thành công

và xứng đáng điển hình trong xây dựng vãn hóa doanh nghiệp để các doanh nghiệp khác học tập và noi theo Bởi vậy, nghiên cứu văn hóa doanh nghiệp và việc xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại tập đoàn FPT để rút ra những bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp Việt Nam là vô cùng cấp thiết Do đó em

đã chọn "Xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại tập đoàn FPT và bài học kinh

nghiệm cho các doanh nghiệp Việt Nam " làm khóa luận tốt nghiệp cảa mình

2 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu cơ sở lý luận cảa vãn hoa doanh nghiệp, đánh giá thực trạng xây dựng văn hoa doanh nghiệp tại tập đoàn FPT nhằm mục đích rút ra bài học kinh nghiệm trong hoạt động xây dựng văn hoa doanh nghiệp cho tập đoàn FPT và cho các doanh nghiệp Việt Nam nói chung trong bối cảnh đất nước ta hội nhập váp nền kinh tế thế giới và khu vực

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu cảa đề tài là hoạt động xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại tập đoàn FPT

Phạm vi nghiên cứu cảa đề tài: E>ề tài nghiên cứu lý luận cơ bản về văn hóa doanh nghiệp và việc xây dụng vãn hóa doanh nghiệp tại tập đoàn FPT kể từ khi tập đoàn mới được thành lập nhằm mục đích đưa ra các bài học kinh nghiệm chung cho các doanh nghiệp Việt Nam (không đề cập đèn một doanh nghiệp cụ thể) trong quá trình xây dụng văn hoa doanh nghiệp Do thòi gian nghiên cứu có hạn, sinh viên không thể đề cập hết văn hóa doanh nghiệp tại mọi công ty, chi nhánh cảa tập đoàn FPT, đề tài chỉ tập trung vào nhũng sự kiện và thành tựu nổi bật trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại tập đoàn FPT

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng những phương pháp nghiên cứu cơ bản bao gồm: thu

thập, phân tích, so sánh, tổng hợp, thống kê, đánh giá trên cơ sở sử dụng cấc

số liệu, tài liệu và kết quả đã phân tích trước đó

5 Bố cục

Ngoài phần lời mở đầu, phần kết luận thì đề tài được trình bày thành 3

chương bao gồm:

Chương 1: Tổng quan về văn hóa doanh nghiệp

Chương 2: Thịc trạng xây dịng vãn hóa doanh nghiệp tại tập đoàn FPT

Chương 3: Bài học kinh nghiệm cho các doanh nghiệp Việt Nam trong

việc xây dịng văn hóa doanh nghiệp

Do những hạn chế nhất định của sinh viên nên bài luận vãn này không thể

tránh khỏi việc có nhũng sai sót Vì vậy, em rất mong có sị nhận xét, góp ý từ phía

thầy cô và bạn bè để có cơ hội hoàn thiện những nhận thức về vần đề này

Để có được kết quả ngày hôm nay, em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới Tiến sỹ Nguyễn Thanh Bình, người đã tận tình hướng dẫn em trong suốt thời

gian làm khóa luận

Hà Nội, tháng 11 năm 2007

Sinh viên

Lê Phương Thảo Quỳnh

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

C H Ư Ơ N G ì: T Ổ N G QUAN V Ề V Ã N H Ó A DOANH NGHIỆP

ì Khái niệm vãn hóa và văn hóa doanh nghiệp

1 Các khái niệm cơ bản

Ì 1 Văn hoa

Trong đời sống xã hội hiện nay, từ "văn hoa" được sử dụng trong rất nhiều ngữ cảnh khác nhau Bản thân từ văn hoa cũng trở nên đa nghĩa Đ ã có không biết bao nhiêu cách định nghĩa về văn hoa, mỗi định nghĩa đều phản ánh cách nhìn nhận và đánh giá khác nhau về các hoạt động cằa loài người Theo cách hiểu truyền thống mọi người đều thừa nhận rằng: vãn hoa là phương thức tồn tại đặc hữu cằa loài người, khác về cơ bản với tổ chức đời sống các quần thể sinh vật trên trái đất Vãn hóa do con người tạo ra chứ không phải là cái bẩm sinh do di truyền sinh học Tuy nhiên, theo quan điểm

hệ thống, một kết quả hoạt động cằa con người muốn được coi là văn hoa phải thoa mãn các đặc điểm sau: Thứ nhất, những kết quả đó phải có giá tri, ta gọi

là các giá trị Thứ hai, các giá trị đó được con người sáng tạo nhưng phải trong một quá trình lịch sử liên tục Thứ ba, các giá tri phải lập thành một hệ thống chặt chẽ.( 2 )

Để có cái nhìn toàn diện hơn, chúng ta có thể tham khảo một số định nghĩa nổi tiếng về vãn hoa dưới đây:

Theo E Heriot: "Văn hoa là cái còn lại sau khi người ta đã quên đi tất

cả, là cái vãn còn thiếu sau khi người ta đã học tất cả."í2)

Theo Hồ Chí Minh: "Văn hoa là sự tổng hợp cằa mọi phương thức sinh hoạt cùng vói biểu hiện cằa nó mà loài người sản sinh ra nhằm thích ứng nhũng nhu cầu cằa đòi sống và đòi hỏi cằa sinh tổn." 0

'

Theo vi wikipedia.org

"Ai cần một ông chằ?" trong tạp chí Fortune, số ngày 7 tháng 5,1990, trang 50

HỒ Chí Minh tuyển lặp, Nhà xuất bàn CTQG, Hà Nội 1995,13, trang 431

4

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

Theo nguyên tổng giám đốc UNESCO, Federico Mayor, đưa ra nhân dịp phát động "Thập kỷ thế giới phất triển văn hoa" 1988 - 1997: "Văn hoa là tổng thể sống động các hoạt động sáng tạo trong quá khứ và trong hiện tại Qua các thế kỷ hoạt động sáng tạo ấy đã hình thành nên một hệ thống các giá trị, các truyền thống và các thị hiếu - những yếu tố xác định đặc tính riêng của mỗi dân tộc."< 4 )

Như vậy, quan niệm về văn hoa rất rộng, trong đó những giá trị vật chất, tinh thụn được sử dụng làm nền tảng, định hướng cho lối sống, đạo lý, tâm hồn, hành động của một dân tộc nói chung và của mỗi cá nhân nói riêng trong mối quan hệ với tự nhiên, môi trường Nói tới văn hoa là nói tới những dặc trưng riêng chỉ có ở loài người, nói tới việc phát huy năng lực và bản chất của loài người, nhằm hướng con người vươn tói chân - thiện - mỹ Từ ý nghĩa đó, chúng ta có thể rút ra khái niệm chung về văn hoa như sau: "Văn hoa là toàn

bộ những giá trị vật chất và tinh thụn mà loài người tạo ra trong quá trình lịch sử."(5>

1.2 Văn hoa doanh nghiệp

Trong nền kinh tế thị trường, ngày càng có nhiều hơn các doanh nghiệp mới xuất hiện Trong số cấc doanh nghiệp đó có rất nhiều doanh nghiệp thành công nhưng cũng không ít các doanh nghiệp gặp thất bại Liệu chúng ta có cách nào để dự báo tương lai của các doanh nghiệp? Chúng ta có thể nào phán đoán được rằng doanh nghiệp nào sẽ phát triển bền vững và doanh nghiệp nào

sẽ phá sản trong vòng 5-10 năm tới? Trước hết, chúng ta phải hiểu rằng một doanh nghiệp bao gồm rất nhiều yếu tố, từ cơ sở vật chất kỹ thuật, cách thức quản lý tài chính và nhân viên, nghệ thuật lãnh đạo và điều hành, đến cách thức tổ chức nơi làm việc, điều kiện và các chế độ an toàn lao động, các tổ chức xã hội trong doanh nghiệp Có thể coi mỗi doanh nghiệp là một xã hội

( 4 > Theo Tạp chí hoạt động khoa học, Một vài suy nghĩ về vãn hóa Việt Nam

htttp://www.chungta.net/chungta-suyngam/vanhoa/mot_vai_suy_nghi_ve_van_hoa_Viet_Nam

< s > PGS.TS Dương Thị Liêu, 2006, "Bài giảng văn hóa kinh doanh", NXB Đ H Kinh tí quôc dân, trang l ũ

Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

thu nhỏ Nếu xã hội lớn có nền văn hóa lớn thì xã hội thu nhỏ cũng cần xây dựng cho mình một nền văn hoa riêng biệt cho phù hợp mói có thể phát triển bền vững Xuất phát từ thực tế đó, đầu thập kỷ 90 người ta bắt đầu đi sâu nghiên cứu về tác động cốa vãn hóa tói sự tồn tại và phát triển cốa doanh nghiệp Cũng giống như "vãn hoa", "vãn hóa doanh nghiệp" có rất nhiều định nghĩa khác nhau và cho đến nay vẫn chưa có đinh nghĩa chuẩn nào dược chính thức công nhận Dưới đây là một số định nghĩa vãn hóa doanh nghiệp thường được sử dụng:

Theo Georges de saite marie, chuyên gia người Pháp về các doanh nghiệp vừa và nhỏ: "Văn hoa doanh nghiệp là tổng hợp các giá trị, các biểu tượng, huyền thoại, nghi thức, các điều cấm kỵ, các quan điểm triết học, đạo đức tạo thành nền móng sâu xa cốa doanh nghiệp."'6

' Một định nghĩa khác cốa Akihiko Urata, chuyên viên lánh tế công ty TNHH dịch vụ phát triển Nhật Bản cho rằng: "Vãn hoa doanh nghiệp có thể được hiểu như nét đặc trưng cốa giá trị vãn hoa, hành vi ứng xử dựa trên một mục tiêu nào đó mà các thành viên cùng chia sẻ và giữ gìn Nó có thể được coi như những tiêu chuẩn và cách ứng xử phổ biến cốa doanh nghiệp đó."<7,

Tuy nhiên, định nghĩa vãn hóa doanh nghiệp dược chấp nhận và phổ biến rộng rãi nhất là định nghĩa cốa Edgar Schein, chuyên gia nghiên cứu các

tổ chức: "Văn hoa doanh nghiệp là tổng hợp những quan niệm chung mà các thành viên trong doanh nghiệp học được toong quá trình giải quyết các vấn đề nội bộ và xử lý các vân đề vói môi trường xung quanh."<8)

Các quan niệm trên đều đề cập tói các nhân tố tinh thần cốa văn hóa doanh nghiệp như: nghi thức, huyền thoại, quan điểm triết học, đạo đức, quan niệm chung Nhưng chưa đề cập tói nhân tố vật chất - một nhân tố hết sức quan trọng trong vãn hóa doanh nghiệp Do vậy, trong cuốn sách "Bài giảng

'"PGS.TS Dương Thị Liễu, 2006, "Bài giảng văn hóa kinh doanh", N X B Đ H Kinh tí quốc dân, trang 259

(8) PQS T Duong Thị Liễu, 2006, "Bài giảng văn hóa kinh doanh", NXB Đ H Kinh tí quôc dân trang 259

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

văn hóa kinh doanh", PGS.TS Dương Thi Liễu đã đưa ra một định nghĩa khái quát về văn hóa doanh nghiệp như sau:

"Văn hoa doanh nghiệp là toàn bộ những nhân tố văn hoa được doanh nghiệp chọn lọc, tạo ra, sử dụng và biểu hiện trong hoạt động kinh doanh, tạo nên bản sắc kinh doanh của doanh nghiệp đó."

Văn hóa doanh nghiệp được cấu thành tở 4 nhân tố: Triết lý kinh doanh, đạo đức kinh doanh, văn hóa doanh nhân và các hình thức văn hóa khấc Dưới đây là cấc định nghĩa về 4 nhân tố này cũng được PGS.TS Dương Thị Liễu rút

ra và trình bày trong cuốn "Bài giảng văn hóa kinh doanh":

Triết lý kinh doanh

"Triết lý kinh doanh là những tư tưởng triết học phản ánh thực tiễn kinh doanh thông qua con đường trải nghiệm, suy ngẫm, khái quát hóa của các chủ thể kinh doanh và chỉ dẫn cho hoạt động kinh doanh."

Đạo đức kinh doanh

"Đạo đức kinh doanh là một tập hợp các nguyên tắc, chuẩn mực có tác dụng điều chỉnh, đánh giá, huống dẫn và kiểm soát hành vi của các chủ thể kinh doanh."

Văn hóa doanh nhân

"Văn hóa doanh nhân là toàn bộ các nhân tố văn hóa mà các doanh nhân chọn lọc, tạo ra, sử dụng và biểu hiện trong hoạt động kinh doanh của mình."

Các hình thức văn hóa khác

"Các hình thức văn hóa khác bao gồm nhũng giá trị của văn hóa kinh doanh được thể hiện bằng tất cả nhũng giá trị trực quan hay phi trực quan điển hỉnh."

2 Đặc điểm của văn hoa doanh nghiệp

2.1 Mang đặc điểm chung của văn hoa

Văn hoa doanh nghiệp là một bộ phận của vãn hoa, do đó vãn hóa doanh nghiệp mang những đặc trưng của vãn hoa nói chung Vãn hoa có những nét đặc trưng tiêu biểu sau:

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

Trước hết, văn hoa là sản phẩm của hoạt động lao động, sáng tạo của loài người, nó mang tính cộng động Kể từ người vượn - tổ tiên của loài người xuất hiện, phải mất hàng triệu năm, người vượn mói có thể tiến hoa thành người trí tuệ Đánh dấu bước phát triển này là việc con người chế tạo ra công

cụ lao động Văn hoa, văn minh cũng ra đời từ đó - khoảng thời gian cuối thời

Đ ồ đá cũ, đựu thời Đ ồ đá mói Như vậy, văn hoa gắn liền với hoạt động lao động sáng tạo của loài người Tuy nhiên, văn hoa không thể tồn tại do chính bản thân nó mà phải có sự tác động qua lại, củng cố của mọi thành viên trong

xã hội Văn hoa là sự quy ước chung cho các thành viên trong cộng đồng mà mọi người đều tuân theo một cách tự nhiên, không cựn phải ép buộc Nếu một người nào đó làm khác đi sẽ bị cả cộng đồng lên án

Thứ hai, vãn hoa mang tính dân tộc Văn hoa là sản phẩm sáng tạo của loài nguôi Nhưng loài người chưa phát triển đến mức các giá trị văn hoa của tất cả các địa phương, khu vực có điều kiện giao thoa thành một nền văn hoa chung của nhân loại Do vậy, mỗi dân tộc, mõi cộng đồng có nền văn hoa riêng mang bản sắc của dân tộc mình Sự khác nhau giữa nhũng nền văn hoa

đó xuất phát từ chênh lệch về trình độ sản xuất, khác biệt về điều kiện tự nhiên,

xã hội giữa các quốc gia

Văn hoa cũng mang tính tập quán vì văn hoa quy định những hành vi có thể hoặc không thể chấp nhận trong một xã hội cụ thể Văn hoa được sự chia

sẻ chung của các thành viên trong cùng một cộng đồng Chính sự thừa nhận

đó nhiều khi khiến một số tập quán tồn tại từ đời này sang đời khác cho dù nó phản khoa học hay đạo đức Có thể thấy rõ điều này qua việc tại một số địa phương ở Trung Quốc người ta vẫn duy trì tục lệ bó chân con gái hay ngay như tập quán "cà răng căng tai" của một số dân tộc thiểu số Việt Nam

Không những vậy, văn hoa còn có tính kế thừa từ đời này sang đời khác

và không ngừng được bổ sung làm mói Qua chiều dài lịch sử, các thế hệ nối tiếp nhau, mỗi thế hệ lại tự cộng thêm những giá trị đặc trưng riêng của mình vào nền văn hoa dân tộc trước khi truyền lại cho thế hệ sau Thời gian qua đi,

Lẽ Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

cái mới được thêm vào, cái cũ có thể bị loại trừ, chính vì vậy văn hoa không bao giờ là một đối tượng tĩnh, nó luôn vận động và biến đổi Nếu xem xét văn minh nhân loại nói chung, có thể thấy vãn hoa luôn có tính kế thừa và thay đổi liên tục Xét theo lịch đại, nhân loại đã chứng kiến ba nền văn hoa: Văn hoa, văn minh cổ đại; văn hoa, văn minh Phục hưng và văn hoa, văn minh Hiện đại Đồng thời, ỗ tầm vi mô, văn hoa dân tộc của mỗi quốc gia cũng không ngừng biến đổi

Văn hóa không chỉ kế thừa từ đòi này sang đời khác, nó còn phải do học mới có Con người ngoài vốn văn hoa có được từ nơi mình sinh ra lớn lên,

có thể học hỏi tiếp thu vãn hoa từ những nơi khác, những nền văn hoa khác Qua đây có thể khẳng đinh văn hóa có thể học hỏi được

Một đặc trưng nữa của văn hóa đó là văn hoa vừa có tính chủ quan vừa

có tính khách quan Tính chủ quan của văn hoa thể hiện ỗ chỗ con người ỗ những nền văn hoa khác nhau có cách đánh giá khấc nhau về cùng một sự vật, hiện tượng Văn hoa thể hiện quan điểm chủ quan của từng dân tộc, nhung quá trình hình thành và phát triển văn hoa lại không phụ thuộc vào ý muốn chủ quan của mỗi người Đây chính là tính khách quan của văn hoa

2.2 Đặc điềm riêng

Quá ữình hình thành văn hóa doanh nghiệp là một quá trình lâu dài và chịu sự tác động của nhiều yếu tố Trong đó, ba yếu tố có ảnh hưỏng quyết định nhất là: văn hóa dân tộc, nhà lãnh đạo doanh nghiệp và sự học hỏi từ môi trường bên ngoài Đây cũng là những đặc điểm riêng của vãn hóa doanh nghiệp so với văn hóa nói chung

2.2.1 Vãn hoa doanh nghiệp chịu sự ảnh hưỗng của văn hoa dán tộc

Văn hóa dân tộc có ảnh hưỗng tất yếu đối với văn hóa doanh nghiệp, điều này có thể giải thích được một cách rõ ràng Trước hết, các cá nhân trong doanh nghiệp sẽ mang theo những nhân cách gắn liền với một nền văn hóa dân tộc cụ thể Khi các cá nhân đó cùng nhau họp lại dưới mái nhà chung có tên "doanh nghiệp", cùng hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận cho doanh nghiệp,

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

những nét nhân cách của cá nhân cũng theo đó hình thành nén một phần nhân cách của doanh nghiệp Do vậy, có thể khẳng định rằng văn hóa doanh nghiệp chịu những tác động sâu sắc t ừ văn hóa dân tộc Tuy nhiên, để xác định một cách rõ ràng những giá trị văn hóa dân tộc phản ánh trong một nên văn hóa doanh nghiệp là điều không dễ dàng Đ ã có nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này song công trình đưốc nhắc đến nhiều nhất là công trình của Geert Hoístede, chuyên gia tâm lý học người H à Lan - cuốn sách "Những ảnh hưởng của văn hóa" (1978) Trong cuốn sách, Hoístede đã đưa ra bốn "biến số" chính tồn tại trong cả nền văn hóa dân tộc lẫn nền văn hóa doanh nghiệp,

đó là: Tính đối lập giữa chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tập thể; sự phân cấp quyền lực; tính cẩn trọng; chiều hướng nam quyền đối lập nữ quyền

Sự đối lập giữa chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tập thể

Ở các doanh nghiệp thuộc các nước khác nhau có sự thể hiện khác nhau

về tính đối lập giữa chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tập thể Hoístede đã phân

ra hai nhóm mức độ thể hiện tính đối lập giữa chù nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tập thể v ớ i các tiêu chí đánh giá như sau:

(Vểnêzuêla, Côlômbia, Đài Loan, Nhật

Bản, Mexico )

o Công ty giống như gia đình

o Công ty bảo vệ lối ích của nhân viên

o Các thông lệ đưốc xây dựng dựa trên

lòng trung thành, ý thức nghĩa vụ, và

sự tham gia theo nhóm

(Mỹ, Anh, Hà Lan, Canada )

o Công ty ít mang tính gia đình

o Nhân viên bảo vệ lối ích riêng của

độ chấp nhận sự phân chia không cân bằng về quyền lực giữa các thành viên trong những nền vãn hóa khác nhau lại không đồng nhất Hoístede cũng chia

ra hai mức độ: thấp và cao, đánh giá qua các tiêu chí:

(Australia, Israel, Đan Mạch, Thụy

Điển, Na Uy )

o Tập trung hóa thấp

o Mức độ phân cấp quyền lực ít hơn

o Sự khác biệt trong hệ thống lương

o Tập trung hóa cao hơn

o Mức độ phân cấp quyền lực nhiều hơn

o Có nhiêu cấp lãnh đạo hơn

o Lao động trí óc được đánh giá cao hơn lao động chân tay

Nguồn: Theo cuốn Bài giáng văn hóa kinh doanh của PGS TS Dương Thị Liều

Biến số này phản ánh m ố i quan hệ giữa giói tính với vai trò của tởng giói trong công việc Hoístede cũng đưa ra những phát hiện thú vị về tính đối lập giữa nam quyên và nữ quyền thể hiện trong vãn hóa doanh nghiệp ở các công ty thuộc các quốc gia khác nhau:

(Thúy Điển, Đan Mách, Thái Lan, Phẩn

Lan )

o Sự phân biệt giói tính không đáng kể

o Công ty không can thiệp vào cuộc

sống riêng tu của nhân viên

o Số phụ nữ tham gia và công việc

chuyên môn nhiều hơn

o Các kỹ năng toong giao tiêp được chú

Nguồn: Theo cuốn Bái giáng văn hóa kinh doanh của PGS TS Dương Thị Liễu

Lé Phương Thảo Quỳnh - Trung ì K42E

Tính cẩn trọng

Biến số này phản ánh mức độ chấp nhận rủi ro hoặc sự bất ổn của

những thành viên ở các nền văn hóa khác nhau Theo nghiên cứu của Hoístede,

các nước thuộc nền văn hóa Latinh (Châu Âu, Châu Mỹ) có xu hướng ít cẩn

trọng hơn so với các nước tửi Châu Á như Nhật Bản, Hàn Quốc

o Nhiều nguyên tắc thành văn hem

o Chú trọng xây dựng cơ cấu hoửt động

o Chú trọng tính cụ thể hóa

o Tính chuẩn hóa cao, ít biến đổi

o Không muốn chấp nhận rủi ro

o Cách thức cư xử quan liêu hơn

Nguồn: Theo cuốn Bài giáng văn hóa kinh doanh của PGS TS Dương Thị Liễu

Tính cẩn trọng thể hiện rõ nét trong phong cách làm việc của các công

ty Tửi những nước có nền văn hóa "cẩn trọng", các công việc phải tiến hành

đúng quy trình của nó Trong khi, tửi cấc nước "ít cẩn trọng", phong cách làm

việc của các công ty thường linh hoửt hơn

2.2.2 Nhà lãnh đửo- người sáng tửo ra đặc thù văn hóa doanh nghiệp

Một đặc điểm riêng nữa của văn hóa doanh nghiệp đó là vai trò của nhà

lãnh đửo trong việc sáng tửo ra đặc thù văn hóa doanh nghiệp Nhà lãnh đửo

đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành nên vãn hóa doanh

nghiệp bởi nhà lãnh đửo không chì là người đưa ra những quyết định cơ bản

trong quá trình kinh doanh của doanh nghiệp mà còn là người sáng tửo ra các

biểu tượng, niềm tin, ngôn ngữ, nghi lễ, huyền thoửi cho doanh nghiệp

Tính cách và hệ tư tưởng của nhà lãnh đửo sẽ phản chiếu rõ nét lên văn hóa

doanh nghiệp Tuy nhiên, các thế hệ lãnh đửo khác nhau sẽ cống hiến những

giá trị khác nhau cho văn hóa doanh nghiệp Có thể phân chia các thế hệ lãnh

đửo ra làm hai đối tượng: sáng lập viên và nhà lãnh đửo kế cận

Lé Phương Thảo Quỳnh - Trung ì K42E

Trong đó, sáng lập viên là người quyết định việc hình thành hệ thống

giá trị vãn hóa căn bản của doanh nghiệp Khi mới thành lập doanh nghiệp,

sáng lập viên cần xác định môi trường hoạt động, mục tiêu, hướng đi, và tìm kiếm nhân viên tham gia vào doanh nghiệp Chính quá trình đó hệ thống giá

trị vãn hóa căn bản được hình thành Có rất nhiều công ty nổi tiếng trên thế giói m à khi nhắc tói sẫ thành công của chúng nguôi ta nghĩ ngay đến tên tuổi

của người sáng lập như: Sony với Akio Mon ta, Microsoít với Bin Gates

Khi doanh nghiệp trải qua giai đoạn khó khăn ban đầu, sẽ bước tiếp vào

những giai đoạn mói Cùng với thời gian, vị trí lãnh đạo trong doanh nghiệp sẽ

dần thay đổi, sẽ có những nhà lãnh đạo mói xuất hiện với nhiều thay đổi trong

cơ cấu tổ chức, đường lối, chiến lược điều này dẫn đến sẫ thay đổi cơ bản ương văn hóa doanh nghiệp

2.2.3 Những giá trị văn hoa học hỏi được

Những giá trị vãn hóa học hỏi được là những giá trị vãn hóa phần lớn do

tập thể nhân viên doanh nghiệp tạo dẫng, ít có sẫ góp mặt của nhà lãnh đạo, được hình thành vô thức hoặc có ý thức và ảnh huống tích cẫc hoặc tiêu cức đến hoạt động của doanh nghiệp Đuổi đây là một số hình thức phổ biến của

những giá trị văn hóa học hỏi được

Những kinh nghiệm tập thể của doanh nghiệp: là những kinh nghiệm về

giao dịch vói khách hàng, phục vụ yêu cầu của khách, úng phó vói thay đổi

được đúc kết, phổ biến ừong toàn đơn vị và tiếp tục truyền lại cho các thế hệ

nhân viên mới

Những giá trị được học hỏi từ các doanh nghiệp khác: là kết quả của

quá trình nghiên cứu thị trường, đối thủ cạnh tranh, hay từ việc giao lưu, trao

đổi, đào tạo nhân viên tại các doanh nghiệp khác

Những giá trị văn hóa được tiếp nhận trong quá trình giao lưu với nền văn hóa khác: rất phổ biến đối vói các công ty đa và xuyên quốc gia, các

doanh nghiệp gửi nhân viên tham dẫ những khóa đào tạo tại nước ngoài hay

có đối tác là nguôi nước ngoài

3

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung ì K42E

Những giá trị do một hay nhiêu thảnh viên mới đem lại: những nét văn

hóa này thuồng được hình thành và tiếp nhận qua một thời gian dài, một cách

có ý thức hoặc vô thức

Những xu hướng hoặc trào lưu xã hội: bao gồm: xu hướng sử dụng điện

thoại di động, xu hướng thắt cà vạt khi đến nơi làm việc, học ngoại ngữ, tin

học

Tất cự những hình thức vãn hóa kể trên đều có tác động không nhỏ đến việc hình thành văn hóa trong doanh nghiệp

3 Sự cẩn thiết phải xây dựng vãn hóa doanh nghiệp

3.1 Vai trò của văn hóa doanh nghiệp

Trước hết, văn hóa doanh nghiệp tạo ra sự thống nhất, đồng tâm của

mọi thành viên trong doanh nghiệp bằng một hệ thống các giá trị - chuẩn mực chung, từ đó tạo nên nội lực cho doanh nghiệp Tính thống nhất, đồng nhất của doanh nghiệp chỉ có được khi mọi thành viên của nó - những cá nhân độc lập mang những đặc điểm và nhân cách khác nhau - đều tự giác chấp nhận

một bựng thang bậc các giá trị chung Vói chức năng đinh hướng hoạt dộng

một cách tự giác và rộng khắp, văn hóa doanh nghiệp có thể khiến các thành viên đi đúng hướng, hoạt động hiệu quự mà không cần có quá nhiều quy chế

và mệnh lệnh chi tiết, thường nhật từ cấp trên ban xuống

Thứ hai, vãn hóa doanh nghiệp là bựn sắc của doanh nghiệp, là đặc tính

để phân biệt doanh nghiệp với doanh nghiệp khác Do vãn hóa doanh nghiệp được hình thành và phát triển qua một thời gian dài, các yếu tố của văn hóa doanh nghiệp sẽ được tạo lập, thử thách để rồi tổn tại như một hệ thống, tạo ra lối hoạt động, kinh doanh của chính nó Các doanh nghiệp khác nhau, vói những đặc thù về ngành nghề, quy mô, phương pháp đường lối quựn tri, chính sách đãi ngộ, hoạt động văn hóa ngoài sựn xuất khác nhau sẽ hình thành nên nên văn hóa doanh nghiệp khác nhau

Không những thế, văn hóa doanh nghiệp còn có tính "di truyền", chính nhờ đặc tính này mà bựn sắc của doanh nghiệp được bựo tồn qua nhiều thế hệ

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

thành viên, nâng cao sức cạnh tranh, tạo ra khả năng phát triển bền vững cho doanh nghiệp

Một trong những vai trò hết sức quan trọng nữa của văn hóa doanh nghiệp đó là văn hóa doanh nghiệp mạnh là một yếu tố góp phần tạo nên khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp, được biểu hiện rõ rệt thông qua những vấn

đề như: Văn hóa doanh nghiệp là chất kết dính các thành viên doanh nghiệp với nhau, tạo bầu không khí làm việc thân thiện, chan hòa, tinh thần tương thân tương ái, giúp đỡ và học hỏi lận nhau, cũng như tác phong làm việc khẩn trương, chuyên nghiệp Đây chính là tác nhân tạo sức mạnh cộng đồng, tạo nên trí tuệ tập thể từ các trí tuệ cá nhân, nâng cao nội lực của doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệp cũng góp phần nâng cao đạo đức kinh doanh Trong thời đại hiện nay, bên cạnh chất lượng và giá cả sản phẩm, thì đạo đức kinh doanh - uy tín mà doanh nghiệp tạo ra do sự tôn trọng khách hàng, biết quý trọng thời gian tiền bạc, sức khỏe của họ như chính của mình, cũng như quan tâm đến các giá trị lợi ích chung của cộng đồng xã hội - cũng là một tác nhân quan trọng để doanh nghiệp giành được khách hàng trong kinh doanh

Ngoài ra, môi trường vãn hóa doanh nghiệp quan tâm đến nguồn nhân lực, chăm lo đến khả năng phát triển của từng cá nhân cũng sẽ là động lực để các cá nhân này cố gắng, đem lại các sản phẩm, dịch vụ tốt nhất cho khách hàng, đồng thời tạo dựng hình ảnh doanh nghiệp thông qua chính hoạt động

và đối xử của mình với khách hàng

Tóm lại, văn hóa doanh nghiệp có vai trò quan trọng không chỉ trong việc tạo nên sức mạnh tập thể to lớn, mà còn là nguồn động lực chính để doanh nghiệp phát triển sản xuất kinh doanh, thành công trên trên thương trường, xây dựng hình ảnh của mình, tạo sự phát triển bền vững và lâu dài trong tương lai

3.2 Đòi hỏi khách quan của việc xây dựng văn hoa doanh nghiệp

Các doanh nghiệp phải xây dựng cho mình một văn hóa riêng trước hết

là để đáp ứng những đòi hỏi khách quan của việc tạo lập thị trường văn minh

Lẽ Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

Việt Nam đã trải qua giai đoạn đầu tiên của quá trình chuyển đổi từ nền lánh

tế kế hoạch hóa tập trung sang nền kinh tế thị trường, những yếu tố ngẫu nhiên của bước giao thời đã qua đi Mục tiêu mà toàn Đảng, toàn dân ta hướng tới là xây dứng một nền kinh tế thị trường văn minh, phù hợp vói xu hướng phát triển chung của thế giới và đáp ứng được những yêu cầu mói của thời đại Trong bối cảnh đó, quan điểm kinh doanh ngắn hạn, gắn vói những biện pháp kinh doanh nhất thòi không còn chỗ đúng, thay vào đó là yêu cầu khách quan của việc xây dứng một hệ thống quan điểm kinh doanh có tính chiến lược, dài hạn với nền tảng văn hóa sâu xa Do đó, doanh nghiệp phải xây dứng cho mình một bản sắc văn hóa riêng, làm cơ sở cho mọi hoạt động sản xuất kinh doanh phát triển bền vững

Xây dụng văn hóa doanh nghiệp còn xuất phát từ sứ đòi hỏi khách quan của việc bảo vệ lợi ích người tiêu dùng Trong nền kinh tế thị trường, tất cả mọi người phải thỏa mãn nhu cầu của mình thông qua việc mua và tiêu dùng các loại sản phẩm (hàng hóa và dịch vụ) của các doanh nghiệp, về phía doanh nghiệp phải lấy mục tiêu thỏa mãn nhu cầu người tiêu dùng làm trọng, coi đó

là đích hướng tới cho hoạt động của doanh nghiệp mình Người tiêu dùng khi mua sản phẩm phải có quyền lợi riêng của mình và quyền lợi đó phải được bảo vệ bằng hệ thống pháp luật và lương tâm, đạo đức của các nhà doanh nghiệp (điểm này gắn liền vói vãn hóa doanh nghiệp) Xây dứng vãn hóa cho doanh nhân, doanh nghiệp đồng nghĩa với việc hình thành những suy nghĩ, quan niệm vì lợi ích người tiêu dùng từ phía nhà sản xuất Đây là điều còn quan trọng và hiệu quả hơn cả nhũng chế tài mà luật pháp đưa ra để bảo vệ quyền lợi của nguôi tiêu dùng

Cuối cùng, yêu cầu khách quan của quá trình nền kinh tế nước ta hội nhập vào nền kinh tế thế giói và khu vức cũng là một nhân tố tích cức thúc đẩy việc xây dụng vãn hóa doanh nghiệp Nền lánh tế nước ta đang trong quá trình hội nhập cùng khu vức và thế giới Quá trình đó đem đến nhiều cơ hội và cũng không ít thách thức, đòi hỏi mỗi doanh nghiệp cần nhanh nhạy nắm bắt và thích

6 Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

nghi mới có thể tồn tại được Đ ể "hòa nhập nhung không hòa tan", doanh nghiệp phải thể hiện được bản sắc văn hóa của mình đồng thời học hỏi, thích ứng với các nền văn hóa khác

n Các nhân tố cấu thành văn hoa doanh nghiệp

Đ ể xây dựng hệ thống văn hóa doanh nghiệp hoàn chịnh cho mình, trước hết các doanh nghiệp cần lựa chọn và vận dụng các giá trị vãn hóa dân tộc, văn hóa xã hội vào hoạt động sản xuất kinh doanh để tạo ra sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ Đồng thời, trong quá trình hoạt động, các doanh nghiệp cũng tạo ra các giá trị của riêng mình Giá trị văn hóa xã h ộ i đã được chọn lọc hòa quyện cùng các giá trị văn hóa đã được tạo ra trong kinh doanh thành một

hệ thống văn hóa doanh nghiệp vói 4 nhân tố cấu thành là: triết lý kinh doanh, đạo đức kinh doanh, văn hóa doanh nhân và các hình thứcSia«diióa khầc trong doanh nghiệp

1 Triết lý kinh doanh

1.1 Triết lý kinh doanh trong doanh nghiệp

Căn cứ vào quy m ô của các chủ thể kinh doanh - quỳ mổìíTchức người

- có thể chia các triết lý kinh doanh làm ba loại cơ bản:

(1) Triết lý áp dụng cho các cá nhân kinh doanh

(2) Triết lý cho các tổ chức kinh doanh, chủ yếu là triết lý về quản lý của doanh nghiệp

(3) Triết lý vừa có thể áp dụng cho các cá nhân lại vừa có thể áp dụng cho các tổ chức kinh doanh

Theo cách phân loại trên, triết lý kinh doanh của các cá nhân (loại 1)

chính là triết lý dược rút ra từ những kinh nghiệm, bài học thành công và thất bại trong quá trình lánh doanh của một cá nhân

T r i ế t lý kinh doanh trong doanh nghiệp (nói gọn hơn là triết lý doanh nghiệp, triết lý công ty) bao gồm những triết lý áp dụng cho các tổ chức kinh doanh (loại 2) và những triết lý vừa có thể áp dụng cho các cá nhân l ạ i vừa có thể áp dụng cho các tổ chức kinh doanh (loại 3) Nói cách khác, triết lý doanh

17

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

nghiệp là triết lý lãnh doanh chung của tất cả các thành viên của một doanh nghiệp cụ thể

Ì 2 Nội dung cơ bản của triết lý kình doanh trong doanh nghiệp

Triết lý kinh doanh trong doanh nghiệp tồn tại dưới nhiều hình thức khác nhau có thể là một văn bản, một câu khẩu hiệu hoặc một bài hát, cũng có thể không được thể hiện dưới dạng vất chất mà chính là những giá trị niềm tin trong các thành viên ắ doanh nghiệp Tuy nhiên, nội dung cơ bản của triết lý kinh doanh trong doanh nghiệp, tựu chung lại, gồm ba phần chính là sứ mệnh của doanh nghiệp, các phương thức hành động và các nguyên tắc tạo ra một phong cách ứng xử, giao tiếp đặc thù cho doanh nghiệp

Sứ mệnh và các mục tiêu cơ bản của doanh nghiệp: Một vãn bản triết lý doanh nghiệp thường bắt đầu bằng việc nêu ra sứ mệnh của doanh nghiệp hay chính là tôn chỉ, mục đích hoạt động của doanh nghiệp Đây là phần nội dung

có tính khái quát cao, m ô tả doanh nghiệp là ai, doanh nghiệp làm những gì, làm vì ai và làm như thế nào

Sau khi nêu lên mục tiêu cơ bản cho doanh nghiệp mình, doanh nghiệp

sẽ phải tiếp tục đề ra các phương thức hành động Các phương thức hành động này trả lời cho câu hỏi doanh nghiệp sẽ thực hiện sứ mệnh và đạt tới các mục tiêu của nó như thế nào, bằng nguồn lực và phương tiện gì Tuy mỗi doanh nghiệp có phương thức hành động riêng song nội dung của nó thường bao gồm: Hệ thống các giá trị của doanh nghiệp và các biện pháp quản lý trong doanh nghiệp Trong đó, hệ thống các giá trị của doanh nghiệp là những niềm tin căn bản thường không được nói ra của những người làm việc trong doanh nghiệp Các biện pháp và phong cách quản lý lại trả lòi cho câu hỏi: "Doanh nghiệp hoàn thành sứ mệnh kinh doanh bằng con đường nào? Với nguồn lực

gì?"

Các nguyên tắc tạo ra một phong cách ứng xử, giao tiếp và hoạt động kinh doanh đặc thù của doanh nghiệp cũng là một phần không thể thiếu trong triết lý doanh nghiệp Các văn bản triết lý doanh nghiệp thường đưa ra nguyên

Lẽ Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

tắc chung hướng dẫn việc giải quyết những m ố i quan hệ giữa doanh nghiệp và

xã hội nói chung cũng như cách ứng xử giữa các thành viên trong n ộ i bộ doanh nghiệp nói riêng Ví như triết lý kinh doanh của Intel: "Triết lý kinh doanh của công ty Intel được xây dựng từ tư tưởng của tiến sĩ A.S.Grove - nhà lãnh đạo của Intel về quản lý công ty như sau: "Biến nơi làm việc thành một đậu trường để có thể biến các cập dưới của chúng ta thành những "vận động viên" góp phần thực hiện bằng tật cả năng lực của mình, đó là chìa khóa để biến đội của chúng ta thành những người luôn chiến thắng" Do đó, biện pháp của Intel để thực hiện triết lý này là phân chia nhân sự thành những nhóm nhỏ

có tính chủ động và tự quản cao Hình ảnh của m ỗ i nhóm được ví như một đội bóng chày, bóng rổ " ( 9 )

1.3 Vai trò của triết lý kinh doanh

Văn hóa doanh nghiệp được cậu thành từ nhiều yếu tố, m ỗ i yếu tố có một vị trí và vai trò khác nhau, trong đó, hạt nhân của nó là các triết lý Triết lý kinh doanh trong doanh nghiệp vạch ra sứ mệnh - mục tiêu, phương thức thực hiện mục tiêu, một hệ thống các giá trị có tính pháp lý và đạo lý nên triết lý doanh nghiệp là cốt lõi của phong cách - phong thái doanh nghiệp đó N ó cũng là công cụ tốt nhật của doanh nghiệp để thống nhật hành động của người lao động trong một sự hiểu biết chung về mục đích và giá tri Triết lý doanh nghiệp cũng là cái ổn định và khó thay đổi, nó phản ánh tinh thần - ý thức của doanh nghiệp M ộ t k h i đã phát huy được tác dụng thì triết lý doanh nghiệp sẽ trỏ thành hệ tư tưởng chung của toàn doanh nghiệp, bật kể có sự thay đổi về lãnh đạo Do đó, triết lý doanh nghiệp là cơ sở bảo tồn phong thái và bản sắc vãn hóa của doanh nghiệp

T ó m lại, triết lý doanh nghiệp góp phần tạo lập nên, phát triển và bảo tồn vãn hóa doanh nghiệp, vì vậy triết lý doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng nhật trong các yếu tố cậu thành vãn hóa doanh nghiệp

(,) PGS.TS Dương Thị Liêu, N X B Đ H Kinh tí quốc dân, 2006, "Bài giảng văn hóa kinh doanh", trang 25

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

2 Đạo đức kinh doanh

2.1 Các khía cạnh thể hiện của đạo đức kinh doanh trong doanh nghiệp

Trong doanh nghiệp, đạo đức kinh doanh thể hiện qua các khía cạnh sau: đạo đức ưong quản trị nguồn nhân lực, đạo đức trong Marketing, đạo đức trong

hoạt động kế toán tài chính

Đạo đức trong quản trị nguồn nhân lực, bao gồm:

Đạo đức trong tuyển dụng, bổ nhiệm, sử dụng lao động: Trong hoạt

động tuyển dụng, bổ nhiệm, sử dụng lao động các nhà quản lý luôn cần chú ý đảm bảo sự công bằng, không phân biệt đối xử, tôn trọng quyền riêng tư cá nhân và có chế độ đãi ngộ xứng đáng đối vời lao động Đây chính là một biểu hiện của đạo đức kinh doanh

Đạo đức trong đánh giá lao động: Hành vi hợp đạo đức của người quản lý tong đánh giá lao động là đảm bảo sự khách quan, công bằng và không định kiến Đạo đức trong bảo vệ người lao động: Thể hiện ở việc xây dựng môi trường an toàn cho người lao động làm việc

Đạo đức trong Marketing: Đạo đức kinh doanh đòi hỏi doanh nghiệp

làm giàu trên cơ sở tận tâm phục vụ khách hàng, tôn ưọng quyền lợi và bảo hộ lợi ích người tiêu dùng

Đạo đức trong hoai dộng kế toán tài chính: thể hiện ở sự minh bạch,

chính xác trong báo cáo tài chính, bảng cân đối kế toán

Ngoài những biểu hiện nói trên, đạo đức kinh doanh của doanh nghiệp còn được thể hiện qua sự cạnh tranh lành mạnh của doanh nghiệp vói đối thủ

và những đóng góp, cống hiến của doanh nghiệp cho xã hội

2.2 Vai trò của đạo đức kinh doanh

Đạo đức lánh doanh là hệ thống các quy tắc xử sự, các chuẩn mực đạo đức, các quy chế, nội quy có vai trò điều tiết các hoạt động của quá trình kinh doanh nhằm hường đến nhũng triết lý đã định Đạo đức kinh doanh góp phần phát triển mối quan hệ vói người lao động, chính quyền, khách hàng và toàn xã hội cũng là

cơ sở để hình thành một môi trường kinh doanh ổn định Từ đó, đạo đức kinh

Lé Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

doanh khiến cho chất lượng của doanh nghiệp được nâng cao, khách hàng ngày càng hài lòng vói sản phẩm mà doanh nghiệp cung cấp Đây là yếu tố quan trọng góp phần tạo ra lợi nhuận cho doanh nghiệp

3 Văn hoa doanh nhân

3.1 Các bộ phận cấu thành văn hóa doanh nhân

Các bộ phận cấu thành vãn hóa doanh nhân có thể được phân chia thành bốn bộ phận, bao gồm:

Năng lực của doanh nhân: thể hiện qua trình độ chuyên môn, năng lực lãnh đạo và trình độ quản lý kinh doanh của doanh nhân đó

Tố chất của doanh nhân: thể hiện qua tầm nhìn chiến lược; khả năng thích ứng vói môi trưổng một cách nhạy cảm, linh hoạt, sáng tạo; năng lực quan hệ xã hội; đầu óc kinh doanh

Đạo đức doanh nhân: trước hết là đạo đức của một con ngưổi sau đó thể hiện qua sự nỗ lực vì sự nghiệp chung; kết quả công việc và mức độ đóng góp cho xã hội của doanh nhân đó

Phong cách doanh nhân: chính là sự tổng hợp các yếu tố diện mạo, ngôn ngữ, cách cư xử và cách hành động của doanh nhân Phong cách doanh nhân thưổng đồng nhất với phong cách kinh doanh của họ

3.2 Vai trò của văn hóa doanh nhản

Doanh nhân là ngưổi làm kinh doanh, là chủ thể lãnh đạo, hay nói cách khác doanh nhân chính là linh hồn của doanh nghiệp Văn hóa doanh nghiệp phản ánh rõ văn hóa của doanh nhân bởi họ không chỉ là ngưổi ra những quyết định quan trọng mà còn là ngưổi sáng tạo ra các giá trị văn hóa cho doanh nghiệp Do đó không thể phủ nhận tác động tỷ lệ thuận giữa vãn hóa doanh nhân với văn hóa doanh nghiệp

Bên cạnh đó, doanh nhân là ngưổi đại diện cho doanh nghiệp trước

xã hội và pháp luật nên doanh nhân cũng đóng vai trò ngưổi tạo nên hình ảnh của doanh nghiệp Các doanh nhân cũng góp phần tích cực trong việc đóng góp kinh nghiệm, những giá tri văn hóa học hỏi được trong quá trình xử lý các

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung ì K42E

vấn đề chung Ban lãnh đạo doanh nghiệp sẽ áp dụng những kinh nghiệm này

để quản trị doanh nghiệp đạt hiệu quả cao, tạo nên môi trường vãn hóa vững mạnh hỗ trợ cho hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp

4 Các hình thức văn hoa khác

4.1 Một số hình thức thề hiện khác của văn hóa doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp còn được thể hiện qua rất nhiều hình thức khác như hình thức, mẫu mã sản phẩm; kiến trúc doanh nghiệp; các nghi lố, biểu tượng, khẩu hiệu, ấn phẩm của doanh nghiệp đó

Giá trị sử dụng, hình thức, mẫu mã sản phẩm: Khách hàng khi mua sản phẩm không chỉ mong muốn được thỏa mãn những đòi hỏi vật chất mà còn hướng tói tính thẩm mỹ, nghệ thuật trong sản phẩm Do đó, nâng cao giá trị sử dụng, hình thức, mẫu mã sản phẩm cũng thể hiện văn hóa doanh nghiệp Kiến trúc nội và ngoại thất: là một trong những giá trị quan trọng của văn hóa doanh nghiệp vì nó tạo nên ảnh hưởng đến hành vi, giao tiếp, khả năng phản ứng và lao động của nhân viên trong doanh nghiệp

Nghi lố kinh doanh: là những sự kiện và hoạt động vãn hóa xã hội có tính chất nghiêm trang, chính thức và tình cảm để nêu gương và khen tặng những cá nhân điển hình - đại biểu cho những niềm tin và cách thức hành động cần tôn trọng và phát huy

Giai thoại và truyền thuyết: được thêu dệt từ những sự kiện có thực được mọi thành viên trong tổ chức cùng chia sẻ và nhắc lại cho thành viên mói

Nó có tác dụng duy trì sự sống cho các giá trị ban đầu và thống nhất về nhận thức cho mọi thành viên

Biểu tượng (logo): biểu thị niềm tin, giá trị mà chủ thể kinh doanh muốn gửi gắm Biểu tượng được thể hiện rõ nét qua logo doanh nghiệp Ngôn ngữ, khẩu hiệu (slogan): Cách thức lựa chọn và sử dụng ngôn ngữ trong giao lưu, giao tiếp kinh doanh cũng là một khía cạnh biểu trưng quan trọng của vãn hóa doanh nghiệp Khẩu hiệu được thể hiện dưới ngôn từ đơn

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

giản nhưng ẩn chứa nhiều hàm ý sâu xa, nó được khắc sâu trong tâm trí không chỉ nhân viên doanh nghiệp và cả các đối tấc

Ấn phẩm điển hình: là những tư liệu chính thức để giúp người hữu quan nhận thức rõ hơn về văn hóa của doanh nghiệp

Lịch sổ phát triển và truyền thống văn hóa: là cơ sở để doanh nghiệp khi xây dựng nền văn hóa mói có nhũng thay đổi sao cho vừa phù hợp với cấc giá trị truyền thống vừa thích ứng với hiện tại và vững vàng tiến tói tương lai

4.2 Vai trò của các hình thức văn hóa khác

Các hình thức văn hóa khác cùng vói triết lý kinh doanh, đạo đức kinh doanh và vãn hóa doanh nhân đã tạo thành một hệ thống vãn hóa doanh nghiệp hoàn chỉnh Không thể phủ nhận vai trò quan trọng của các hình thức văn hóa khác trong văn hóa doanh nghiệp, nếu không có những hình thức thể hiện này, vãn hóa kinh doanh sẽ khó có thể đi sâu, bám rễ vào mọi thành viên trong doanh nghiệp

in Vãn hoa doanh nghiệp tại một số nước tiêu biểu trên thế giới

Mỹ và Nhật là hai quốc gia quản lý hiệu quả các doanh nghiệp của mình vì họ biết xây dựng vãn hóa doanh nghiệp hợp lý, kích thích được hứng thú lao động và niềm say mê sáng tạo của công nhân Tuy nhiên, trong các nền vãn hóa doanh nghiệp tiêu biểu trên thế giới thì Mỹ và Nhật được xem là hai trường hợp rất khác biệt, nếu không muốn nói là hai thái cực khấc nhau Các nền văn hóa doanh nghiệp khấc có thể xem như nằm giữa hai thái cực này

Vì vậy nghiên cứu văn hóa doanh nghiệp trên thế giói cần đi sâu xem xét vãn hóa doanh nghiệp tại Mỹ và Nhật Bản

/ Văn hoa doanh nghiệp Nhật Bản

1.1 Vài nét vê văn hóa Nhật Bản

Nhật Bản là một quốc gia có nền vãn hóa đặc sắc với tính thống nhất cao về dân tộc và tôn giáo Người dân Nhật Bản nuôi dưỡng trong mình tinh thần tự hào dân tộc Vãn hóa Nhật Bản là nền vãn hóa kết hợp song song giữa

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

yếu tố truyền thống và hiện đại Vãn hóa Nhật Bản cũng thể hiện tính thẩm

mỹ cao qua những hình thức như: nghệ thuật trà đạo, nghệ thuật cắm hoa Ikebana, nghệ thuật gấp giấy Origami Một nét văn hóa liên quan đến lánh doanh là người Nhật không kỳ thị nghề kinh doanh và người hành nghề thương nhân

1.2 Đặc điểm văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản

Đực điểm nổi bật của văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản đó là sự hòa quyện giữa văn hóa doanh nghiệp hòa với bản sắc văn hóa dân tộc Sau thế chiến thứ hai, trong khi tiếp thu ở quy mô lớn hệ thống lý luận quản lý tiên tiến của Mỹ và Châu Âu, Nhật Bản đã biết gạt bỏ chủ nghĩa cá nhân và chủ nghĩa tự

do vốn là cơ sở của lý luận quản lý Âu, Mỹ để giữ lại văn hóa quản lý kiểu gia tộc

Sở đĩ như vậy là vì chủ nghĩa tự do và chủ nghĩa cá nhân xung đột với văn hóa truyền thống của Nhật Bản Ngày nay, khi chúng ta quan sát mô hình quản lý doanh nghiệp Nhật Bản, có thể thấy rõ, một mựt nguôi Nhật tiếp thu cách quản lý doanh nghiệp và kỹ thuật tiên tiến của người Mỹ mựt khác các doanh nghiệp Nhật

đã chú trọng thích đáng đến việc xây dụng văn hóa doanh nghiệp, làm cho bản sắc vãn hóa dân tộc hòa quyện ưong vãn hóa doanh nghiệp, sáng tạo ra hệ thống quản lý độc đáo kiểu Nhật Bản Rõ ràng, một trong những nguyên nhân làm cho các công ty lớn của Nhật phát triển mạnh mẽ chính là họ biết gắn công nghệ, kỹ thuật, cách thức quản lý doanh nghiệp hiện đại với văn hóa Nhật vốn lấy trung hiếu làm gốc

Vãn hóa doanh nghiệp Nhật Bản lấy con người làm trung tâm trong quản trị kinh doanh Người lao động Nhật Bản vốn nổi tiếng là có đạo đức, làm việc mẫu mực Họ cũng luôn đề cao tinh thần trách nhiệm đối với doanh nghiệp, thấm nhuần tinh thần của công ty và coi doanh nghiệp như gia đình thứ hai của mình Các thành viên trong cùng một doanh nghiệp có mối quan hệ gắn bó chựt chẽ với nhau Ngược lại, doanh nghiệp đảm bảo chế đô làm việc suốt đời cho nhân viên, khuyến khích họ tham gia vào quản lý thông qua trưng cầu dãn ý Các quyết định sẽ được ra theo quyết định của tập thể và cấc hoạt động đực

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

trưng có tên là Kaizen Người lao động được xếp hạng theo bề dày công tác Tóm lại, ba bí quyết lém của quản lý Nhật Bản là chế độ làm việc suốt đời, trật

tự công lao hàng năm và công đoàn nằm trong nội bộ doanh nghiệp

Trong các công ty Nhật Bản, lãnh đạo luôn quan tâm đến các thành viên Thậm chí ngay cả trong những chuyện riêng tư của họ như cưới xin, ma chay,

ốm đau, sinh con cũng đểu được lãnh đạo thăm hỏi chu đáo Vì làm việc suốt đời cho công ty nên công nhân và người lao động sẽ được tạo điều kiện

để học hỏi và đào tạo tấ nguồn vốn của công ty Chương trình đào tạo cho nhân viên công ty không bị lãng phí, tình trạng học xong rồi đi làm nơi khác cũng hiếm khi xảy ra Nâng cao năng suất, chất lượng và đào tạo con người được coi là hai đặc trưng cơ bản của văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản Tuy nhiên, những nhân viên trẻ vẫn có thể được thăng tiến nhờ vào thành tích mà

họ đóng góp cho doanh nghiệp, những thành tích đó sẽ được đánh giá theo quá trình lâu dài Các cán bộ quản lý cao cấp trong công ty sẽ được đề bạt bắt đầu tấ các chức vụ nhỏ nhất và sau nhiều năm làm việc - thông thường những người 50 tuổi sẽ có chức vụ quản lý cấp trung bình và tấ 50 - 60 tuổi mới được đề bạt cấp cao hơn Quan niệm doanh nghiệp tồn tại như một hoạt động mang tính đạo đức;

Có một sự khác biệt cơ bản trong tư duy của người Nhật về doanh nghiệp Tại Mỹ và phương Tây, quyền lực cao nhất trong việc quyết định số phận của một doanh nghiệp là các cổ đông Người quản lý doanh nghiệp và vốn của doanh nghiệp tách hẳn nhau cổ đông yêu cầu nhà quản lý phải nâng cao lợi nhuận của doanh nghiệp trong một thời gian ngắn Chỉ số cổ tức là thước đo năng lực của nhà quản lý Tuy nhiên, người Nhật lại quan niệm rằng doanh nghiệp tồn tại như một hoạt động mang tính đạo đức Mọi người trong công ty phải kết nối vói nhau trong mối quan hệ chung Doanh nghiệp là một chủ thể thống nhất Người Nhật quan tâm đến lợi ích doanh nghiệp và người làm trong doanh nghiệp thay vì chỉ quan tâm đến lợi nhuận như các công ty ở phương Tây Do đó, tại một doanh nghiệp Nhật Bản, người lãnh đạo phải

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung ỉ K42E

chăm lo cho đời sống của người lao động, điều này ảnh hưởng đến việc nâng cao chất lượng và năng suất lao động Lòng trung thành của người lao động đối với doanh nghiệp do đó cũng được củng cố Mọi thành viên đều quan tâm đến sự sống còn của doanh nghiệp vì vậy dãn đến sự tăng trưởng cao

Một số đặc điểm khác trong văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản đó là trong sản xuất, người Nhật rất tiết kiệm, chú trọng đến hình thức, mầu mã sản phẩm Sản phẩm không chỉ cần có chất lượng cao, đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng mà còn hướng tói chân - thiện - mỹ, mang tính nghệ thuật và thẩm

mỹ cao Trong giao tiếp, người Nhật rất coi trọng nghi lễ, từ cách chào hỏi, xưng hô, việc bố trí chỗ ngồi, cho đến cách đưa danh thiếp Người Nhật cũng nổi tiếng là kín đáo và tinh tế trong ứng xử Người Nhật còn có tâm lý coi trọng hàng nội, thích làm việc với nguôi Nhật hơn là làm việc vói người nước ngoài Đây cũng là rào cản đáng kể cho công ty nước ngoài khi thâm nhập thị trường Nhật Bản

1.3 Mặt trái của văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản

Các doanh nghiệp Nhật Bản tuy đã đạt được những thành tựu to lớn trong xây dụng vàn hóa doanh nghiệp nhưng cũng không tránh khỏi một số hạn chế Doanh nghiệp đảm bảo chế độ làm việc suốt đời cho công nhân viên

do đó nhân viên thường có tâm lý thụ động và ít sáng tạo hơn Họ có suy nghĩ chỗ đứng của mình đã vững chắc và không có nguy cơ bị sa thải, vì vậy có thể ảnh hưởng đến tâm lý cố gắng trong công việc Hơn nữa, cách ra quyết định của các doanh nghiệp Nhật Bản là thông qua lấy ý kiến tập thể, tiến trình này

có thể diễn ra chậm chạp khiến việc ra quyết định không dứt khoát, đôi khi bỏ

lỡ thời cơ

Nhận thấy những khiếm khuyết trong xây dựng văn hóa doanh nghiệp, thời gian gần đây nhà quản lý Nhật Bản đã có nhiều cố gắng cải tiến văn hóa doanh nghiệp của mình, như linh hoạt hơn trong sử dụng lao động, khuyến khích sự sáng tạo cá nhân Vì vậy, văn hóa doanh nghiệp Nhật Bản càng trở nên hoàn thiện

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

2 Văn hoa doanh nghiệp Mỹ

2.1 Vài nét về văn hóa Mỹ

Mỹ là một đất nước rộng lớn, địa hình, đất đai và khí hậu rất đa dạng, nguồn lực tự nhiên, nguồn nhân lực dồi dào và phong phú Chính hoàn cảnh tự nhiên này đã tác động đến lối nghĩ và kiểu sống của phẩn đông người Mỹ Họ cho rởng nước Mỹ là cả thế giói, hoặc giàu có nhất thế giói Lối sống Mỹ là lối sống chạy đua theo tiêu thụ không giới hạn, coi sự giàu có về của cải là giá trị cao nhất của xã hội và lý tưởng của các cá nhân Đây chính là biểu hiện của lối sống thực dụng Mỹ, luôn nhân mạnh vào cái lợi, mọi thứ đều quy về tiền bạc Ngoài ra, là một quốc gia trẻ, nước Mỹ không chịu sự cản trở hoặc thúc đẩy bởi một truyền thống mạnh Mỹ là một dân tộc luôn hướng về tương lai, luôn đổi mói, thích nghi và chinh phục

Về mặt xã hội, Mỹ là một quốc gia đa chủng tộc, do đó cũng hình thành nên một nền văn hóa đa dạng với tính năng động cao

Chủ nghĩa cá nhân cũng là một đặc trưng của văn hóa Mỹ Người Mỹ cho rởng mỗi người tự tạo ra nhân cách của mình và họ rèn luyện lối sống tự lập cho trẻ em từ thời thơ bé

2.2 Đặc điểm văn hóa doanh nghiệp Mỹ

Các doanh nghiệp Mỹ coi hiệu quả công việc là thước đo duy nhất để đánh giá thành công Khát vọng làm giàu là đặc trưng cơ bản đầu tiên của văn hóa kinh doanh Mỹ, mọi người đều công khai theo đuổi mục đích này Nếu như dân châu Á thường coi trọng quan hệ thì người Mỹ thích coi hiệu quả công việc là thước đo duy nhất để đánh giá thành tích Do đó, văn hóa doanh nghiệp Mỹ mang tính cạnh tranh cao, mỗi thành viên trong doanh nghiệp đều nuôi dưỡng cho mình chí tiến thủ mạnh mẽ, tinh thần chú trọng thực tế cộng vói tinh thần trách nhiệm nghiêm túc Trong lĩnh vực kinh doanh, do ảnh hưởng của chủ nghĩa thực dụng, mọi thủ đoạn, mọi cách thức để tiến tới thành công đều có thể biện minh bởng kết quả và hiệu quả công việc Cái lợi - sự giàu có - là giá trị cao nhất của cuộc sống, nó đứng cao hơn và thậm chí sản

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

sinh ra cái đúng, cái đẹp Dư luận xã hội Mỹ cũng ủng hộ và đề cao những tỷ phú xuất thân từ nghèo hèn, thất học; những người đã có quá khứ tội lỗi nhưng vươn lên đạt được thành công và trở nên giàu có

Người Mỹ cũng rất coi trọng tính sáng tạo và thành tích cá nhân Trong kinh doanh, người Mỹ hình thốnh nếp nghĩ coi trọng nhân tài và trố lương cao cho tài năng chứ không phối vì tuổi tác hay thâm niên (trái với người Nhật) Tính năng động, sáng tạo của tổ chức luôn xuất phát từ một số cá nhân tiên tiến nhất Trong các doanh nghiệp Mỹ, tất cố mọi người đều bình đẳng về cơ hội phát triển, ai nhanh hơn, thức thời hơn và giỏi cạnh tranh hem thì người đó giành thắng lợi Có thể nói, ý thức suy tôn tự do, chú trọng hiệu quố thực tế, phóng khoáng, khuyến khích phấn đấu cá nhân đã trở thành nhịp điệu chung của văn hóa doanh nghiệp Mỹ

Văn hóa doanh nghiệp Mỹ có tính năng động cao, họ luôn sẵn sàng thay đổi công nghệ, sán sàng áp dụng nhũng kỹ thuật mới ngay cố khi có thể gặp rủi ro Người lao động Mỹ cũng rất thẳng thắn, sẩn sàng bộc lộ thái độ đòi hỏi quyền lợi một cách công khai và có thể chuyển đi nơi khác làm việc nếu thấy có lợi hơn Tính năng động của văn hóa Mỹ còn thể hiện ỏ việc người Mỹ rất coi trọng thời gian, họ luôn đúng hẹn và trong cóng việc họ duy trì cường

độ làm việc cao

Các doanh nghiệp Mỹ cũng luôn đề cao luật pháp Bốn sắc văn hóa Mỹ làm cho người ta học được chữ túi trong khế ước, họ không chấp nhận thay đổi những gì đã ký kết

Ngoài ra, văn hóa doanh nghiệp Mỹ không coi trọng nghi thức Trong giao tiếp họ thường trình bày rõ ràng, không ngại từ chối thẳng thừng nếu như điêu đó là cần thiết Tuy nhiên, phong cách của người Mỹ cũng rất lịch sự, lễ phép và thân thiện

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

2.3 Mặt trái của văn hóa doanh nghiệp Mỹ

Đặc điểm nổi bật của văn hóa doanh nghiệp Mỹ là coi trọng quyền tự

do cá nhân, dân chủ Điều này tuy khuyến khích được nhân tài, làm tăng tính năng động trong kinh doanh song cũng có mặt trái của nó là làm giảm bớt khả năng hợp tác, tạo ra sự bất bình đẳng trong thu nhập giồa lãnh đạo và nhân viên dẫn đến nhồng mâu thuẫn trong nội bộ doanh nghiệp Ngoài ra, do chủ nghĩa cá nhân được đề cao quá mức đẫn đến sức mạnh cộng đồng không được chú trọng Ngày nay, trong nhiều doanh nghiệp Mỹ người ta đã nhận ra được sức mạnh cộng đồng và cố gắng kết hợp quyền tự do cá nhân vói kỷ luật và tinh thần tổ chức

Tóm lại, Mỹ và Nhật Bản là hai quốc gia đã đem lại nhồng bài học kinh nghiệm vô cùng quý báu cho các quốc gia khác trong quá trình tạo dựng văn hóa doanh nghiệp của mình

Lê Phương Thào Quỳnh - Trung ì K42E

đó, khi hoạt động kinh doanh của công ty chuyển sang ngành công nghệ thông tin, tên công ty vẫn được giữ nguyên là FPT nhưng với ý nghĩa mới phù hợp hơn với môi trường hoạt động đó là The company for Financing & Promoting Technology

Năm 1989, FPT đặt văn phòng đại diện ở Moscow và ký kết và thực hiện hợp đồng máy tính có giá trị đầu tiên với Viện Hàn Lâm khoa học Liên

Xô Ngày 13/03/1990, FPT đặt chi nhánh tại Thành phố Hồ Chí Minh Cũng trong năm này, FPT tiến hành tin học hóa cơ sở bấn vé quốc tế của hãng hàng không Vietnam Airlines Và sau một quá trình phấn dấu không mệt mỏi, năm

1992 và năm 1994, FPT lần lượt trở thành nhà phân phối chính thức của hãng Olivetti và hãng IBM tại Việt Nam

Năm 1996, FPT trở thành Công ty Tin học số Ì Việt Nam và là nhà phân phối chính thức các sản phẩm của hãng Microsoít Sau đó một năm, FPT

Lé Phương Thào Quỳnh - Trung Ì K42E

trở thành nhà cung cấp dịch vụ Internet và thông tin Internet đầu tiên ở Việt Nam Đổng thòi, năm 1998, FPT vinh dự được nhà nước Việt Nam trao tặng Huân chương Lao động Hạng n và được bạn đọc tạp chí PC World bình chọn

là công ty Tin học uy túi nhất Việt Nam Đến năm 2000, FPT đã mở văn phòng đại diện tại Mỹ, khai trương khu công nghệ phần mềm FPT và là công

ty tin học Việt Nam đầu tiên nhận chúng chố ISO 9001 N ă m 2001, FPT trở thành Công ty Tin học đầu tiên ở Đông Nam Á được công nhận đạt chúng chố ISO 9001 : 2000

Năm 2003, đánh dấu bước phát triển quan ưọng của FPT là việc thành lập 6 công ty chi nhánh (Công ty Hệ thống thông tin FIS, Công ty Truyền thông FOX, Công ty Phân phối FDC, Công ty Phần mềm FSOFT, Công ty Giải pháp phán mềm FSS và Công ty Công nghệ Di động FMB) Cũng trong năm này, FPT đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất vào lễ kỷ niệm 15 năm thành lập Công ty và nhận giải thưởng Sao Khuê của hội Doanh nghiệp trẻ Việt Nam, trở thành nhà cung cấp điện thoại chính thức của Samsung và Nokia, đồng thời khai trương và hoàn thành dây chuyền sản xuất máy tính thương hiệu Việt Nam FPT Elead

Ngày 13/12/2006, cổ phiếu FPT lên sàn chứng khoán Thành phố Hồ Chí Minh và lập kỷ lục mới về mức giá chào sàn là 400000 đồng/ cổ phiếu

Từ đầu năm 2007 đến nay, FPT đã thành lập Công ty TNHH Bán lẻ FPT vói m ô hình Công ty TNHH một thành viên ( vào ngày 01/01/2007), Công ty

Cổ phần Quảng cáo FPT (FPT Promo) và Công ty TNHH Phần m è m Châu Á Thái Bình Dương đặt tại Singapore (FAPAC)( vào ngày 13/03/2007)

2 Các yếu tố nguồn lực FPT

Doanh thu thuần của FPT trong 6 tháng đầu năm 2007 đạt 5898 tỷ đồng, tăng 2 5 % so vói cùng kỳ năm 2006 FPT đã hoàn thành 9 9 % kế hoạch doanh

số 6 tháng đầu năm, tương đương vói việc hoàn thành 4 0 % kế hoạch doanh số

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

của năm 2007 Lợi nhuận trước thuế toàn công ty là 506 tỷ đồng, đạt 6 4 % kế hoạch len nhuận của cả năm 2007 (8)

Dưới đây là bảng kế hoạch kinh doanh

của FPT từ năm 2007 đến năm 2010

Bảng 1: KẾ hoạch kinh doanh năm 2007 của FPT

Đơn vị tính: triệu đồng

Chỉ tiêu Năm 2007 2008 2009 2010 Tổng doanh thu 16,013,600 20,844,800 27,259,022 35,516,622 Lợi nhuận sau thuế 726,873 1,018,394 1,333,095 1,815,439

2.3 Về cơ cấu tố chức

FPThiệncó:

- Trụ sầ chính đặt tại Hà Nội, 3 chi nhánh tại Thành phố Hồ Chí Minh,

Đà Nàng, Cần Thơ, 3 công ty con tại Nhật, Singapore, USA

- 14 công ty chi nhánh: Công ty TNHH Hệ thống Thông tin (FPT Iníoimation System), Công ty TNHH Phân phối FPT (FPT Distribution), Công

ty Cổ phần Viễn thông FPT (FPT Telecom), Công ty cổ phần Phần mềm FPT

(FPT Software), Công ty Công nghệ Di động FPT (FPT Mobile), Còng ty

TNHN Bán lẻ FPT (FPT Retail), Công ty cổ phẩn Chứng khoán FPT (FPT

Securities), Công ty cổ phẩn Quản lý quỹ đầu tư FPT (FPT Capital), Công ty

( , ) Theo www.fpt.com.vn

"'Theo www.fjpt.com.vn

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E

T N H H Dịch vụ Tin học FPT, Công ty T N H H Phát triển K C N C Hòa Lạc FPT, Công ty T N H H Bất động sản FPT (FPT Land), Công ty T N H H Truyền thông Giải trí FPT, Công ty cổ phần Quảng cáo FPT, Công ty cổ phần Dịch vụ Trực tuyến FPT

- Đại học FPT

- Trung tâm Phát triển Công nghệ FPT

Thông qua biểu đồ dưới đây có thể thấy rõ cơ cấu tổ chức của tỏp đoàn FPT

Biểu đồ 1: Sơ đồ cơ câu tổ chức tỏp đoàn F P T

Thái Binh Dươr-i

— Côrtị rỵ Cố phin Phin mím FPT

CỗnỊ ty TNHH Bin lé FPT

Câm tỵ Cổ phin

Chưng khoản HT

Cõng tỵ CỐ phin Qvùn lị Quỳ díu cư É PT

Cóng cyTNHH Đích vỹ Tin học PPT

Ctat ty TMHH Phái triển Kho CNC Hòa LjC FPT

cang tí TNHH Út đột* sin FP7

Cống ty TNHH Truyền thông QiitriRT

Cóng ty Cổ phin Quang cao F p T

Lĩnh vực kinh doanh của FPT là các lĩnh vực giải pháp và thiết bị công nghê, trong xu hướng hội tụ số (digital convergence) Công ty luôn đi tiên

phong trong việc xâm nhập và chiếm lĩnh các thị trường công nghệ có lợi nhuận cao, đặc biệt là CNTT Những hướng sản xuất lánh doanh chính hiện nay của FPT bao gồm: tích hợp hệ thống, giải pháp phần mềm, xuất khẩu phẩn mềm, dịch vụ ERP, phân phối sản phẩm CNTT và Viắn thông, dịch vụ truy cập Internet, dịch vụ nội dung trực tuyến, lắp ráp máy tính, đào tạo công nghệ, nghiên cứu và phát triển, đầu tư phát triển hạ tầng và bất động sản, dịch vụ tài chính ngân hàng, lĩnh vực giáo dục - đào tạo, giải trí truyền hình và quảng cáo

FPT đã đạt được chứng chỉ ISO cho tất cả các lĩnh vực hoạt động, CMMi cho phát triển phẩm mềm và đang là đối tác Vàng của Cisco, Microsoít, Oracle, Checkpoint Đồng thòi, FPT cũng đang sở hữu trên 1000 chứng chỉ công nghệ cấp quốc tế của các đối tác công nghệ hàng đầu thế giói Các dịch

vụ giá trị gia tăng của FPT cũng luôn đáp ứng được nhu cầu của khách hàng Đến nay, FPT đã giành được niềm tin của hàng nghìn doanh nghiệp và hàng triệu người tiêu dùng

2.5 Giải thưởng, đã đạt được

Vói những đóng góp tích cực cho sự phát triển của ngành tin học và viắn thông nói riêng, cho nền kinh tế Việt Nam nói chung, năm 2003 FPT

đã vinh dự được nhà nưốc trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất Đồng thời, FPT đã 7 năm liền đạt Danh hiệu Công ty Tin học uy tín nhất Việt Nam

do bạn đọc PC World Việt Nam bình chọn và nhiều năm nhận giải thưởng

"Đối tác doanh nghiệp xuất sắc nhất năm" của Cisco, IBM, HP

Ngoài ra, FPT cũng đạt giải thưởng Sao Vàng Đất Việt cho Thương hiệu FPT, giải thuồng Sao Khuê và các giải thưởng, cúp, huy chương tại các triển lãm, cuộc thi như Vietnam Computer World Expo, ÍT Week, VietGames

FPT cung cấp dịch vụ và sản phẩm cho các tổ chức Ngân hàng và Tài chính như: ANZ Bank, Citibank, Deutsche Bank, HSBC, Barlays Bank (UK), VID - Public Bank, Chiníon Bank Vietnam, Ngân hàng Ngoại Thương Việt Nam, Ngân hàng Công Thương Việt Nam, Ngân hàng Nông nghiệp và Phát

triển Nông thôn, Ngân hàng cổ phần Sài Gòn Thương Tín, Lao-Viet bank,

Standard Charter Bank, Cambodian Public, Cambodia Farmers Bank

FPT cũng có rất nhiều khách hàng trong ngành chứng khoán, bảo hiểm như: Trung tâm GDCK TPHCM, Trung tâm GDCK Hà Nội, Công ty Chứng

khoán Bảo Việt, Công ty Chứng khoán Sài Gòn, Công ty cổ phần Bảo hiểm

PJICO), National Life, AIG (Canada)

Các tổ chức quốc tế (như: World Bank, EU, ELO, SIDA, JICA, GTZ ), các công ty bưu chính viễn thông (như: Công ty Thông tin Di động VMS, Trung tâm Điện thoại di động CDMA, Công ty Điện tử Viễn thông Quân đội, Công ty Viễn thông Quốc tế Proximus) đều chọn FPT là nhà cung cấp sản phẩm dịch vụ cho mình

Văn phòng Chính phờ, Văn phòng Quốc hội, Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế, Kho bạc Nhà nước Việt Nam, Cục Hồ sơ cảnh sát (C27) - Bộ Công An, Cục Hồ sơ An ninh (A27) - Bộ Công An, Cục quản lý trại giam, Cục Đường

bộ Việt Nam cũng là nhũng khách hàng quen thuộc cờa FPT

n Thực trạng xây dựng văn hóa doanh nghiệp tại tập đoàn FPT

1 Các nhăn tố cấu thành văn hóa doanh nghiệp tại tập đoàn FPT

1.1 Triết lý kinh doanh

1.1.1 "Tầm nhìn FPT" - chính là tuyên bố sứ mệnh của tập đoàn

Triết lý kinh doanh cờa các doanh nghiệp thường bắt đầu bằng việc nêu

ra sứ mệnh hay còn gọi là tôn chỉ, mục đích cờa nó Sứ mệnh kinh doanh thực chất nêu lên lý do tồn tại cờa doanh nghiệp, m ô tả doanh nghiệp là ai, doanh

nghiệp làm những gì, làm vì ai và làm như thế nào Trong cuốn sổ tay nhân

viên, tập đoàn FPT đã nêu lên sứ mệnh cờa mình như sau:

Lê Phương Thảo Quỳnh - Trung Ì K42E