Phát biểu cảm nghĩ về Bài ca nhà tranh bị gió thu phá Dàn ý Phát biểu cảm nghĩ về Bài ca nhà tranh bị gió thu phá 1 Mở bài Đỗ Phủ (712 770) là nhà thơ nổi tiếng đời Đường bên Trung Quốc Tên chữ là Tử[.]
Trang 1Dàn ý Phát biểu cảm nghĩ về Bài ca nhà tranh bị gió thu phá
1.Mở bài
- Đỗ Phủ (712-770) là nhà thơ nổi tiếng đời Đường bên Trung Quốc Tên chữ là
Tử Mĩ, bút hiệu là Thiếu Lăng, quê ở tỉnh Hà Nam
- Ông đỗ đạt muộn, ra làm quan trong một thời gian rất ngắn
- Năm 759, ông từ quan về quê, sống trong cảnh nghèo khổ cùng gia đình
- Bài ca nhà tranh bị gió thu phá được sáng tác vào thời gian này, nội dung phảnánh cuộc sống cơ cực của gia đình và thể hiện lòng nhân ái cao cả của Đỗ Phủtrước những cảnh đời bất hạnh như mình
2 Thân bài
*Nỗi khổ tâm của nhà thơ trước cảnh căn nhà tranh bị gió thu thổi tốc mái:
- Hình ảnh ngôi nhà tan hoang: Tháng tám thu cao gió thét già, Cuộn mất ba lớptranh nhà ta Thời gian là cuối thu (Thu cao),gió thổi rất mạnh (gió thét già),cảmái nhà bị gió thu thổi bay (cuộn mất ba lớp tranh ).Mảnh treo trên ngọn câycao trong rừng xa, mảnh rơi vào mương nước trước mặt
- Tâm trạng đau xót và bất lực của nhà thơ: Trước cảnh lũ trẻ lao vào cướpnhững tấm tranh lợp nhà, nhà thơ đau lòng nhưng Môi khô miệng cháy gàochẳng được, Chống gậy quay về lòng ấm ức
* Tình cảnh khốn, khổ của gia đình nhà thơ trong đêm mưa lạnh:
- Gió gào thét, màn đêm buông xuống cùng cơn mưa rả rích suốt đêm đã đẩy vợchồng, cha con nhà thơ vào cảnh ngộ đáng thương: nằm co quắp trong đốngchăn đệm cũ nát, lạnh ngắt, dưới trời mưa dầm dề, giá buốt
- Những hình ảnh tả thực gây xúc động: Trời thu mịt mịt, đêm đen đặc, Dày hạtmưa mưa, mưa chẳng dứt, Mền vải lâu năm lạnh tựa sắt Đầu giường nhà dộtchẳng chừa đâu
Trang 2- Nhà thơ vốn ít ngủ từ khi thời thế lâm vào cảnh binh đao, loạn lạc Suốt đêmmưa lạnh, ông trằn trọc, thao thức, mong trời mau sáng.
* ước mơ cao cả xuất phát từ tấm lòng nhân ái của nhà thơ:
- Trong cảnh bị mưa dập, gió vùi, nhà thơ đau lòng nghĩ đến bao nhiêu kẻ sĩnghèo khó cũng lâm vào cảnh ngộ khốn khổ như mình
- Ông ước có được ngôi nhà rộng muôn ngàn gian để che chở cho họ: ước đượcnhà rộng muôn ngàn gian, Che khắp thiên hạ kể sĩ nghèo đểu hân hoan
- Nếu ước muốn ấy thành sự thực thì dù: Riêng lều ta nát, chịu chết rét củngđượcQuên mình vì người, đó là lòng nhân ái cao cả của nhà thơ
- Nguyễn Du - nhà thơ kiệt xuất của nước ta đã tôn vinh Đỗ Phủ là Bậc thầymuôn đời của vãn chương muôn đời
Phát biểu cảm nghĩ về Bài ca nhà tranh bị gió thu phá - Mẫu 1
Đỗ Phủ (712 – 770), nhà thơ nổi tiếng đời Đường ở Trung Quốc, tên chữ là Tử
Mĩ, bút hiệu Thiếu Lăng, quê ở tỉnh Hà Nam Sau khi đỗ đạt, ông có ra làmquan trong một thời gian ngắn Tướng An Lộc Sơn nổi dậy chống triều đình, ĐỗPhủ tình nguyện xin nhà vua cho đi đánh dẹp nhưng không được nhà vua tínnhiệm Năm 759, ông từ quan, đưa gia đình về vùng Tây Nam Sống trong cảnh
Trang 3đói nghèo, bệnh tật kép dài, mùa đông năm 770, nhà thơ qua đời trên một chiếcthuyền nhỏ cắm sào bên dòng sông Tương (tỉnh Hồ Nam).
Thời gian ở Thành Đô, Đỗ Phủ được bạn bè giúp đỡ dựng cho một căn nhàtranh bên khe Cán Hoa Mới ở được mấy tháng thì căn nhà đã bị gió thu thổimạnh làm cho tốc mái Xuất xứ baì thơ là từ sự việc đó
Bài ca nhà tranh bị gió thu phá phản ánh cuộc sống cơ cực của gia đình nhà thơ
và thể hiện lòng nhân ái, vị tha đáng quý của nhà thơ trước những cảnh đời bấthạnh như mình Bài thơ gồm có bốn phần Phần một tả cảnh gió thu cuốn mấtmấy lớp tranh lợp nhà Phần hai kể về việc lũ trẻ con trong làng hùa nhau cướpnhững tấm tranh Phần ba tả nỗi khổ của gia đình Đỗ Phủ trong đêm mưa tầm
tã Phần bốn là ước mơ và tấm lòng nhân ái của nhà thơ
Phần đầu bài thơ tả cảnh ngôi nhà đươn sơ bị gió thu tàn phá:
Tháng tám, thu cao, gió thét già,
Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.
Đỗ Phủ đã dùng bút pháp miêu tả kết hợp với kể chuyện để nói lên nỗi khổ ghêgơm nhất của một đời người: đó là cảnh sống không nhà hoặc phải ở trong mộtcăn nhà chật hẹp, rách nát Gió thu mạnh như thét, như gào, thổi tốc mái, cuốnnhững tấm tranh bay vung vãi khắp nơi Nhiều tấm bay tít sang bên kia sông
Có tấm treo tận ngọn cây cao trong rừng xa Có tấm rơi xuống mương sâu Nhìnmái nhà tan nát, lòng nhà thơ cũng nát tan
Phần hai của bài thơ thể hiện tình thế bối rối, bất lực của vị chủ nhà đángthương:
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Trang 4
Quay về, chống gậy lòng ấm ức!
Nhà thơ kể lại diễn biến sự việc bằng giọng điệu ngậm ngùi, chua xót Bát chấp
sự ngăn cản, van xin của ông lão già yếu, lũ trẻ trong thôn hùa nhau cướp giậtnhững tấm tranh rồi chạy tuốt vào lũy tre đầu làng Không làm gì được, khôngcòn hơi sức để kêu gào, nhà thơ đành ấm ức chống gậy quay về, đứng run rẩyngậm ngùi trước căn nhà tốc mái tan hoang Đằng sau sự mất mát về vật chất lànỗi đau nhân tình thế thái Cuộc sống cơ cực đã biến lũ trẻ thành những đứa bé
hư đốn, nhẫn tâm, không biết xót thương
Phần ba tả nỗi khổ của gia đình Đỗ Phủ trong đêm mưa Đây là phần cảm độngnhất của bài thơ:
Giây lát, gió lặng, mây tối mực,
Đêm dài ướt át sao cho trót?
Cuồng phong đã lặng Màn đêm ập xuống, tối đen như mực cả gia đình khốnkhổ nằm co quắp trong đống chăn đệm cũ rách, lạnh ngắt như đồng Buổi chiều,gió xoáy làm tốc mái tranh Đến đêm, mưa lại đổ xuống rỉ rả không ngừng Nhàdột khắp nơi, chẳng biết tránh đâu Lũ con thơ vừa đói vừa rét cứ lục đục hoài,nằm không yên chỗ Cảnh tình thật đáng thương!
Nhà thơ miêu tả và kể chuyện theo trình tự thời gian Chỉ vài chi tiết: Trời thumịt mịt đêm đen đặc… Dày hạt mưa, mưa, mưa chẳng dứt, nhà thơ đã làm nổibật được đặc điểm của mưa thu là dai dẳng và lạnh lẽo
Suốt đêm dài, nhà thơ thao thức, trằn trọc, chỉ mong trời mau sáng Từ độ loạnlạc tới giờ, Đỗ Phủ ít ngủ Đêm nay, bao nhiêu nỗi khổ dồn dập đến với nhà thơ:nhà dột, mưa ướt dầm dề, các con đói lạnh…! Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê làmột nét nhấn làm nổi bật nỗi khổ tinh thần của Đỗ Phủ Ông lo cho mình một
Trang 5phần, lo cho thiên hạ muôn phần Ông hiểu rằng tình cảnh gia đình mình đã khổ,nhưng nhiều người khác còn khổ hơn.
Và ở phần cuối chính là ước mơ cao cả của nhà thơ Trong cảnh bị mưa vùi giódập, trái tim nhà thơ quặn thắt không phải chỉ vì chuyện lều ta rách nát mà còn
vì cảnh không nhà của hàng ngàn kẻ sĩ nghèo trong thiên hạ Từ hiện thực đaukhổ của cuộc sống cá nhân, nhà thơ đã thốt lên lời ao ước thiết tha: có đượcngôi nhà rộng rãi, vững bền để có thể che gió che mưa cho tất cả những kẻ sĩbần hàn:
Ước được nhà rộng muôn ngàn gian,
Riêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!
Lòng vị tha của Đỗ Phủ đã đến mức xả thân Ông chấp nhận riêng mình chịukhổ, miễn sao mọi người được hạnh phúc Ước mơ của Đỗ Phủ tuy mang màusắc ảo tưởng song nó đẹp đẽ, cao quý, làm xúc động trái tim người đọc
Giả như không có năm dòng thơ cuối, trước mắt ta vẫn là một bài thơ hay, cógiá trị biểu cảm cao bởi vì nhà thơ đã phản ánh chân thực nỗi khổ của mộtngười nghèo trước cảnh căn nhà bị gió mưa phá nát Tuy nhiên, nhà có nămdòng thơ cuối mà nỗi khổ đau của một con người, một gia đình mới trở thànhtấm gương phản chiếu nỗi khổ đau của muôn người, muôn nhà Đỗ Phủ khôngchỉ miêu tả nỗi thống khổ của bản thân mà thông qua đó để thể hiện sự thốngkhổ của tất cả kẻ sĩ nghèo trong thiên hạ, từ đó phản ánh hiện thực ảm đạm của
xã hội đương thời
Bài ca nhà tranh bị gió thu phá là một tác phẩm nổi tiếng của Đỗ Phủ Bút pháphiện thực cũng như tinh thần nhân đaoh cao cả của nhà thơ đã ảnh hưởng khásâu rộng đến thơ ca Trung Quốc đời sau Đỗ Phủ là nhà thơ hiện thực lớn nhấttrong lịch sử thơ ca cổ điển Trung Quốc Thơ ông được mệnh danh là "thi sử"
Trang 6(sử bằng thơ) vì đã phản ánh chân thực, sâu sắc bộ mặt lịch sử đương thời Thihào Nguyễn Du, tác giả Truyện Kiều nổi tiếng của nước ta đã tôn vinh Đỗ Phủlà: Bậc thầy muôn đời của văn chương muôn đời.
Phát biểu cảm nghĩ về Bài ca nhà tranh bị gió thu phá - Mẫu 2
Bài thơ: Mao ốc vị thu phong sở phá ca (Bài ca nhà tranh bị gió thu phá) của ĐỗPhủ biểu hiện một tâm hồn cao đẹp ở một hoàn cảnh khá thú vị
Tháng tám, thư cao, gió thét già, Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.
Bài thơ gồm bốn phần với những bút pháp khác nhau, khá linh hoạt:
Đầu tiên là với phần một:
Tháng tám thu cao, gió thét già, Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta.
Tranh bay sang sông rải khắp bờ, Mảnh cao treo tót ngọn rừng Mảnh thấp quay lộn vào mương sa.
Trang 7Năm câu đầu miêu tả cảnh gió làm tốc mái nhà, những tấm cỏ tranh dùng lợpnhà bay sang bờ sông bên kia, treo trên ngọn cây rừng, nhào xuống lòng mươngnước Cảnh tượng thật kinh hoàng Thơ tả là chính, song vẫn toát ra nỗi khiếp
sợ hốt hoảng của nhà thơ - miêu tả, biểu cảm
Ở phần hai:
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật, Cắp tranh đi tuốt vào lũy tre Môi khô miệng cháy gào chẳng được, Quay về, chống gậy lòng ấm ức!
Năm câu tiếp vừa kể việc, vừa bộc lộ nỗi xót xa, đau đớn - tự sự kết hợp biểucảm Hai hình ảnh đối lập được kể ra, thật đáng thương tám: trong khi lũ trẻthôn nam đua nhau cướp những tấm tranh, chạy đi, thì một ông già, nhà thơ ĐỗPhủ tay chống gậy, miệng thét gào thảm thiết chẳng đòi lại được, cuối cùngđành mang "lòng ấm ức" trở về nhà Nỗi đau vì cơn gió dữ mùa thu'mỗi lúc mộttăng
Từ trải Cơn loạn ít ngủ nghê Đêm dài ướt át sao cho trót?
Trang 8Tám câu tiếp theo miêu tả trận mưa phũ phàng hành hạ nhà thơ Mưa mỗi lúcmột "dày hạt", nhà thì dột, chăn mền ướt sũng "lạnh tựa sắt", con thơ quấykhóc Đoạn thơ vừa miêu tả vừa kể chuyện về cuộc đời trôi nổi rồi buông lờithở than, biểu cảm Hai câu thơ cuối "Từ trải cơn li loạn ít ngủ nghê - Đêm dàiướt át sao cho trót ?" buông ra, khái quát cảnh dời và nỗi đau thân phận đến thêthảm của một kiếp người tài hoa mà bất hạnh Hình ảnh đèm dài vừa tả thực cáiđêm đen mưa gió lúc bấy giờ vừa ẩn dụ cho tình hình đất nước và cuộc đời nhàthơ vào những năm ông phải lưu lạc, li hương vì cảnh nội chiến Câu thơ cuốicấu trúc dạng câu hỏi, hỏi tu từ "Đêm dài ướt át sao cho trót ?" Do đó, câu thơvừa giãi bày nỗi đắng cay của nhà thơ vừa ngầm lên án giai cấp thống trị bấygiờ quá hèn kém để xảy ra nạn binh đao khiến nhân dân không sao tránh khỏiđược kiếp sống lầm than, ướt át, tối tăm.
Như vậy, qua ba phần trên của bài thơ gồm mười tám câu thơ, tác giả bài Mao
ốc vị thu phong sở phá ca vừa tả, vừa kể về một trận gió mưa mùa thu tàn phácăn nhà của mình, vừa ẩn dụ cho bức tranh xã hội đầy li loạn thời kì TrungĐường bấy giờ Từ đó, nhà thơ cất lên tiếng nói xót xa cho thân phận mình nóiriêng, cho kiếp người nói chung trước thiên tai và những tai ương do con ngườigây ra Mỗi dòng thơ như một dòng nước mắt cứ tuôn ra, tuôn ra mãi
Đến phần bốn:
Ước được nhà rộng muôn ngàn gian, Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan, Gió mưa chẳng núng, vững vàng như thạch bàn!
Kết bài thơ, bất ngờ thay, nhà thơ không tiếp tục thở than mà trái lại, ông bìnhtĩnh, suy ngẫm để rồi cất lên tiếng nói lạc quan, giãi bày niềm khát vọng lớn lao,cao đẹp Đỗ Phủ "Ước được nhà rộng muôn ngàn gian" để che khắp thiên hạ, kẻ
Trang 9sĩ cũng như người nghèo đều được sống hạnh phúc Hai câu kết đoạn, cũng làkết bài thật bất ngờ.
Than ôi ! Bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt, Riêng lều ta nát, chiu chết rét cũng được!
Đoạn thơ thứ tư, nhất là hai câu kết này thể hiện tấm lòng vị tha (chỉ nghĩ đếnngười khác, không nghĩ riêng cho mình) và tinh thần nhân đạo (thương người,mong mọi người hạnh phúc) rất đáng quý của Đỗ Phủ Ước mơ ấy tuy mangmàu sắc ảo tưởng, lãng mạn nhưng rất chân thực, bắt nguồn từ cuộc sống cóthực và bản tính nhân hậu của một thi sĩ luôn luôn gắn bó với đời, luôn quantâm và mong muốn nhân dân được ấm no, hạnh phúc
Kết hợp nhiều phương thức biểu đạt, Bài ca nhà tranh bị gió thu phá của Đỗ Phủ
đã thể hiện một cách sinh động nổi khổ của bản thân do cân nhà bị gió thu phánát Điều đáng quý hơn là vượt lên trên bất hạnh cá nhân, nhà thơ đã thô lộ khátvọng cao cả : ước sao có được ngôi nhà vững chắc ngàn vạn gian để che chởcho tất cả mọi người nghèo trong thiên hạ Đặt tên cho bài thơ của mình là "bàica", phải chăng Đỗ Phủ muốn cất cao tiếng hát vì con người, khích lệ con ngườivượt trên mọi đau khổ của cuộc đời hiện tại để hướng tới một tương lai tươisáng? Đỗ Phủ đích thực là nhà thơ hiện thực mang tâm hồn lãng mạn cao quý,xứng đáng được người đời tồn là bậc "Thánh Thi"
Phát biểu cảm nghĩ về Bài ca nhà tranh bị gió thu phá - Mẫu 3
Đỗ Phủ (712-770), cùng với Lý Bạch được coi là một trong hai nhà thơ vĩ đạinhất trong lịch sử Trung Quốc, cũng như trong thời Đường thịnh trị, với tàinăng và đức độ tuyệt vời của mình nên thế gian phong cho ông danh hiệu ThiThánh và Thi Sử Tuy nhiên thật đáng buồn rằng dẫu có tài năng, đức độ đếnvậy, nhưng suốt cả cuộc đời Đỗ Phủ hầu như sống trong đau khổ và truân
Trang 10chuyên Ông từng mong có một chức quan để giúp dân giúp nước, nhưng lạikhông được trọng dụng, thêm việc loạn An Lộc Sơn, điều này khiến ông chánnản từ quan rồi lui về ở ẩn để bảo vệ gia đình Năm 760, được sự giúp đỡ củabạn bè, ông dựng được một căn nhà tranh bên cạnh khe Cán Hoa, phía TâyThành Đô, tuy nhiên mới được mấy tháng thì bị gió phá tung mất Tức cảnhsinh tình, nhà thơ đã sáng tác Bài ca nhà tranh bị gió thu phá, một phần để bày
tỏ nỗi uất ức buồn rầu trước khốn cảnh, nhưng quan trọng nhất vẫn là bộc lộtấm lòng nhân đạo, vị tha và cao thượng, trước viễn cảnh khổ đau của nhân dânnói chung
Trong ấn tượng của nhiều người, mùa thu chắc hẳn là mùa của cơn gió heo may
se se lạnh, của lá vàng rơi xào xạc, lãng mạn trữ tình, thế nhưng trong thơ của
Đỗ Phủ mùa thu không hề hiền dịu như những gì người ta vẫn nghĩ Gió thu ởđây là hẳn một cơn bão tố, thét gào, chứa đựng đầy hiểm nguy, khiến con ngườinhìn trông cảnh tan tác mà bất lực
"Tháng tám, thu cao, gió thét gào,Cuộn mất ba lớp tranh nhà taTranh bay sang sông rải khắp bờ,Mảnh cao treo tót ngọn rừng xaMảnh thấp quay lộn vào mương sa."
Đỗ Phủ đã dùng phương thức tự sự để kể lại câu chuyện của chính ngôi nhàtranh nhà mình, từ đó bộc lộ sự dữ dội và mạnh mẽ của cơn gió lốc mùa thu Sự
dữ dội và mạnh mẽ ấy được tác giả biểu đạt trông qua các từ có sắc thái biểucảm cao như "rải khắp", "treo tót", "quay lộn", từ đó độc giả có thể hình dungđược tình trạng khốn đốn, tan đàn xẻ nghé của ngôi nhà tranh mới lợp khôngbao lâu Mảnh thì bày qua cả sông rải lung tung bên bờ bên kia, mảnh lại bị giócuốn lên tít tận rừng ca rồi nằm vắt vẻo trên ngọn cây, mảnh khác thê thảm hơn
Trang 11thì bị gió dập vào những mương nước, tan nát không còn gì Một ngôi nhà tranhvốn đã yếu gầy lại gặp cơn gió dữ thì chắc mẩm cũng chẳng còn lại chi, vớigiọng tự sự xen sự buồn phiền, bất lực của tác giả độc giả từ đó có thẻ dễ dàngnhận ra sự khắc nghiệt của thời tiết, cùng với nỗi khốn đốn vất vả của Đỗ Phủlúc bấy giờ.
Trong những câu thơ tiếp sự đau đớn xót xa của tác giả không chỉ nằm ở sự bấtlực khi căn nhà bị gió thu phá mà còn là ở nỗi buồn bã khi thấy tình cảnh nhândân khốn đốn, dẫn đến sự suy đồi đạo đức, tình trạng cướp giật hiện hữu khắpnơi, lễ nghĩa đã không còn được giáo dục một cách cẩn thận
"Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,Cắp tranh đi tuốt vào luỹ treMôi khô miệng cháy gào chẳng đượcQuay về, chống gậy lòng ấm ức"
Trẻ con không biết kính già yêu trẻ, không có tấm lòng nhân hậu, giúp đỡ ngườikhác trái lại lại nhè đương lúc người ta gặp hoạn nạn, già yếu để trở thànhphường đạo tặc, thừa nước đục thả câu Nỡ lòng cướp đi những bó tranh bay tánloạn từ nhà của Đỗ Phủ rồi chạy biến vào lũy tre làng mà không một chút ănnăn Chợt nghĩ thời buổi ấy, loạn An Lộc Sơn nó khủng khiếp đến nhường nào
mà đến độ người ta tranh cướp cả cái mái tranh của nhau, cả trẻ con cũng trởthành phường đầu trộm đuôi cướp, không có tôn ti trật tự, không được giáo dụcđường hoàng? Nghĩ mà xót xa, nhìn lại viễn cảnh lực bất tòng tâm của Đỗ Phủngười ta lại càng cảm thán không thôi "Môi khô miệng cháy gào chẳng được"thể hiện sự cùng kiệt về sức lực, sự ốm yếu của chính bản thân tác giả, cũng nhưnỗi ấm ức, xót xa trước số phận của cuộc đời Nghĩ lại căn nhà tranh tan tác,
Trang 12nghĩ đến cảnh đạo đức nhân dân xuống cấp trầm trọng tác giả chỉ biết "Quay về,chống gậy lòng ấm ức".
Trở lại với căn nhà bị gió thu phá tanh bành, tác giả không khỏi cảm thấy đauđớn và bất lực trước thực trạng cuộc sống khốn khó của gia đình, con cái, bảnthân lại ốm yếu già nua phải trông nhờ vào bạn bè
"Mền vải lâu năm lạnh tựa sắtCon nằm xấu nết đạp lót nátĐầu giường nhà dột chẳng chừa đâuDày hạt mưa, mưa mưa chẳng dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghêĐêm dài ướt át sao cho trót?"
Vốn dĩ rằng căn nhà tranh nguyên lành cũng đã chẳng ấm áp gì cho cam, nay lại
bị gió thu tàn phá cho toang hoác cả ra thì tấm mềm vải lâu năm lại càng trở nênlạnh lẽo, cái lạnh ấy được tác giả dùng cảm giác khi chạm vào "sắt" để diễn tả,lạnh đến ghê người Gia cảnh nghèo khó của tác giả không chỉ hiện lên qua
"mền vải lâu năm" mà còn thông qua cả hình ảnh tấm "lót nát", nghĩ thực cảnh
ấy ai mà không cảm thấy xót xa, uất ức cho đặng Thế nhưng trời nào có thươngcho kẻ tài năng đức hạnh là Đỗ Phủ, trời vẫn cứ "dày hạt mưa, mưa mưa chẳngdứt" mặc kệ rằng "Đầu giường dột dột chẳng chừa đâu" Những nỗi khốn khóvất vả xưa cũ trong cơn loạn lạc đem đến cho Đỗ Phủ nhiều phiền muộn, từ đógiấc ngủ cũng ít đi, nay lại gặp cảnh bần hàn cơ cực giấc ngủ lại càng khôngđến, chịu rét, chịu lạnh mắt trân trân nhìn cảnh ướt át của căn nhà tranh mà lòngkhông khỏi ngao ngán, bất lực
Từ chính những nỗi đau đớn, xót xa ấy tác giả đã bộc lộ niềm mong ước củabản thân, thế nhưng đó không phải là mong ước vụ lợi cho cá nhân mà là niềmmong ước mang hạnh phúc đến cho muôn dân
Trang 13"Ước được nhà rộng muôn ngàn gianChe khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoanGió mưa chẳng núng, vững như thạch bàn!
Than ôi! bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắtRiêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!"
Từ thực cảnh cửa nhà tan hoang của mình, tác giả đã mong rằng bản thân cómột căn "nhà rộng muôn ngàn gian", để trở thành nơi che mưa chắn gió cho tấtthảy kẻ nghèo hèn khốn khổ trong thiên hạ, những con người có cùng hoàn cảnhđau thương như bản thân mình Ngôi nhà ấy không chỉ rộng lớn, mà còn mangnhững điều kiện lý tưởng rằng "gió mưa chẳng núng, vững như thạch bàn"không sợ bất kỳ một thiên tai nào tàn phá, có như thế nhân dân mới được angiấc ngủ ngon, chứ chẳng phải chịu cảnh ẩm ướt, rét lạnh như mình Cứ ngỡrằng, ước mơ ấy tác giả cũng tự dành cho mình một phần hưởng, thế nhưngkhông, ông lại nguyện rằng chỉ cần có ngôi nhà kia "sừng sững dựng trướcmắt", thì bản thân ông với căn lều nát chịu chết rét cũng cam lòng Điều đó cho
ta thấy tấm lòng nhân hậu, vị tha, đức tính cao thượng của tác giả trước cuộcđời, trước nỗi khốn khó của nhân dân, biết lo trước cái lo của thiên hạ, vui saucái vui của thiên hạ Chỉ cần nhân dân được ấm no hạnh phúc, bản thân ông dẫu
có hy sinh cũng chẳng xá chi ngại ngần Tấm lòng ấy quả thực vô cùng đángtrọng đáng mến Nếu liên tưởng sâu xa hơn, ta cũng có thể hiểu ngôi nhà muônngàn gian mà Đỗ Phủ nhắc đến, chính là một quốc gia thái bình thịnh trị, vữngbền tựa bàn thạch, không bị nhiễu loạn bởi loạn trong, giặc ngoài, từ đó nhândân ấm no, ai cũng được có cho mình một căn nhà để an cư lạc nghiệp, sẽ chẳngcòn căn nhà tranh khốn khổ nào bị gió thu thổi phá tiêu điều như này nữa
Bài ca nhà tranh bị gió thu phá là một bài thơ hay và nổi tiếng nhất trong sựnghiệp sáng tác của Đỗ Phủ, với bút pháp nhân đạo sâu sắc có ảnh hưởng sâu
Trang 14rộng tới nền thi ca Trung Quốc sau này Bài thơ mở đầu là sự bất lực, đau xóttrước viễn cảnh ngôi nhà tranh bị gió thu phá, cùng cảnh nhân dân loạn lạc, sau
đó vượt qua tất cả những nỗi uất ức, đớn đau tác giả đã thể hiện tấm lòng nhânđạo sâu sắc của mình với một ước mơ về căn nhà lý tưởng, thể hiện tấm lòngbiết hy sinh và suốt đời lo nghĩ cho dân cho nước của một tâm hồn cao thượngđược người đời mệnh danh là Thi Thánh
Phát biểu cảm nghĩ về Bài ca nhà tranh bị gió thu phá - Mẫu 4
Đời Đường - Trung Quốc trong khoảng những năm 618-907 thi ca nghệ thuậtphát triển vô cùng mạnh mẽ và thu được những thành tựu rực rỡ Với hơn 2.300thi sĩ và khoảng hơn 48.000 bài, thơ Đường được liệt vào hàng thơ ca ưu tú nhấtcủa nhân loại Trong số đó không thể không kể đến Đỗ Phủ (712- 770) nhà thơgiàu lòng yêu nước thương dân, được tôn vinh là "thi thánh" Tính hiện thực vàtinh thần nhân đạo là chủ đề xuyên suốt trong thơ Bài thơ Bài ca nhà tranh bịgió thu phá là một trong những bài thơ như vậy
Bài thơ này được xem là một trong những bài thơ hay nhất trong số 100 bàitiêu biểu của Đỗ Phủ được sáng tác vào những năm cuối đời sống ở Thành Đô.Cùng thời gian đó loạn An Lộc Sơn vẫn chưa dứt, bài thơ lấy gốc sâu xa từ điệudân ca cổ Đã có rất nhiều nhà thơ có cách viết thế ca này: Thu Phô ca (LýBạch), Trường hận ca (Bạch Cư Dị)
Mở đầu bài thơ Bài ca nhà tranh bị gió thu phá như kể lại về trận gió thu.Đây không phải là cơn gió heo may mát lành mà đây là một trận bão tố, cơn lốcvào tháng tám Gió thét gào
Tháng tám, thu cao, gió thét gào,Cuộn mất ba lớp tranh nhà taTranh bay sang sông rải khắp bờ,
Trang 15Mảnh cao treo tót ngọn rừng xaMảnh thấp quay lộn vào mương sa.
Căn nhà lợp tranh yếu ớt bị cơn thu phong lật tung cuộn bay khắp nơi Cótấm tranh bay rải khắp bờ sông Có tấm bay tận rừng xa, có tấm rơi nơi mươngnước Việc lặp lại từ tranh đến 2, 3 lần chứng tỏ trận bão tố rất ghê gớm Cănnhà được bạn bè giúp đỡ để nương thân qua ngày giờ đây tan thương
Ngước nhìn từng tấm tranh theo gió bay đi mà lòng xót xa, bất lực Tiếngthơ như lời than thở, khóc lóc cho cảnh sống khổ cực của thi nhân
Sự đau đớn xót xa được thể hiện sâu sắc hơn ở khổ thơ kế tiếp Nhà thơphải chứng kiến sự phá phách căn nhà của mình cùng với trận bão tố mà nhà thơgọi là "đạo tặc"
Trẻ con thôn nam khinh ta già không sức,
Nỡ nhè trước mặt xô cướp giật,Cắp tranh đi tuốt vào luỹ treMôi khô miệng cháy gào chẳng đượcQuay về, chống gậy lòng ấm ức
Chiến tranh liên miên, đời sống nhân dân vô cùng cực khổ, loạn lạc Đạođức suy đồi đến cùng cực Lũ trẻ hàng xóm không ai dạy dỗ, không chỗ họchành chúng ngang tàng kéo đến cướp tranh nhà Đỗ Phủ Chúng không còn biết
lễ giáo, lễ phép gì nữa Chúng khinh nhà thơ "già yếu", trơ tráo lạnh lùng trướctiếng kêu than “Môi khô miệng cháy” của tác giả Vậy là sau thiên tai, gia đìnhnhà thơ lại gặp nạn "Đạo tặc" Trước mắt nhà thơ là lũ quần đồng, hạ lưu, kẻcướp Đó chính là sản phẩm của một xã hội đang trên đà xuống dốc Ngườingười sống với nhau gian tham, xã hội thì đảo điên; tấm lòng nhà thơ đau đớn
vô cùng, nhìn cuộc đời, con người trong xã hội mà lòng ấm sức, căm hận biếtbao Muốn gào lên, thét lên mà không nói thành lời
Trang 16Vậy là căn nhà bị gió phá, lũ đạo tặc phá Nó làm sao đủ sức chống lạinhững trận cuồng phong, mưa rét đêm thâu Trời mưa rả rích đêm thâu mà máinhà bị gió thu phá nát Gió lặng, mây đen phủ kín bầu trời Mưa tầm tã suốt đêmthâu, nhà dột không ngủ được Đoạn thơ nêu lên một hiện thực đau lòng vàkhốn khổ của nhà thơ trong đêm mưa.
Mền vải lâu năm lạnh tựa sắtCon nằm xấu nết đạp lót nátĐầu giường nhà dột chẳng chừa đâuDày hạt mưa, mưa mưa chẳng dứt
Tuổi già, sức yếu, bệnh tật lại phải ngồi dưới mưa, trong thâm tâm ĐỗPhủ thương mình thì ít nhưng thương cho vợ con, gia đình thì nhiều Nỗi đaunhư dồn nén lại thành một khối, trút một con người bất hạnh, đau khổ gần cảcuộc đời Nhà thơ như thấy mưa lâu hơn, nhiều hơn, đêm như dài hơn và nỗibuồn thương không dứt
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghêĐêm dài ướt át sao cho trót?
Thật là phúc bất trùng lai, hoạ vô đơn chí Tai hoạ với nhà thơ là một đêmthu trời mưa nhà dột Thân già, sức yếu ngồi co ro trong mưa rét, nhìn vợ conđang nằm dưới mưa lòng sao không đau quặn Cái nghèo nó đeo đẳng mãi, chăn
cũ lâu năm con đạp rách, nhà dột Sự cùng cực của một gia đình tàn tạ dướithời loạn lạc, li tán
Trong đêm mưa rét mất ngủ ấy, nỗi lòng nhà thơ vẫn tin yêu vào cuộc sống,chất nhân văn vẫn dâng trào lo cho đời cho dân cho nước
Ước được nhà rộng muôn ngàn gianChe khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoanGió mưa chẳng núng, vững như thạch bàn!
Trang 17Than ôi! bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắtRiêng lều ta nát, chịu chết rét cũng được!
Trong nỗi đau thương phũ phàng của cuộc đời, con người ta rất dễ rơi vào
sự khủng hoảng tinh thần Đôi khi gục đầu cam chịu, than thân trách phậnnhưng với Đỗ Phủ thì hoàn toàn khác, ông ngồi trong đêm mưa lạnh cóng, cóngười sẽ nghĩ rằng ông sẽ ước có mái lều, tấm chăn, bát cơm cho vợ con vàbản thân ông khỏi vất vả Thật bất ngờ trong niềm mong ước của ông, ước mơ
có một ngôi nhà kỳ vĩ: “Muôn ngàn gian” vô cùng vững chắc Ngôi nhà ấykhông phải để che cho ông và gia đình mà “Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đềuhân hoan” Ông thương cho những người nghèo khổ không chỗ trú thân, chenắng che mưa cho dân Thật là một tấm lòng nhân hậu Yêu thương bao laThường xuyên lo cho dân nghèo, than thở đến nóng gan, cháy ruột” dù cuộc đờiđầy rẫy nhưng vất vả, loạn lạc Và vì vậy ông rất đồng cảm cho cảnh ngộ muôndân tan nát gia đình vì chiến tranh, đói khổ vì nghèo túng, bệnh tật Đau xót chodân cho nước, ước mơ đất nước thái bình, nhân dân no ấm nên ông quên đi cáikhổ cực của bản thân Có thể nói Đỗ Phủ có tình thương lớn của một nhà nhochân chính sống và ứng xử theo phương châm “Lo trước thiên hạ, vui sau thiênhạ”
Qua bài thơ trên ta thấy Đỗ Phủ mang nặng tấm lòng nhân ái bao la của mộtcon người trải qua nhiều bất hạnh giữa thời loạn lạc Ông mong mỏi, và khaokhát hạnh phúc cho muôn dân Bài thơ chất chứa chất nhân văn cao cả của bậc
vĩ nhân quên đi bản thân mình mà lo cho dân cho nước
Phát biểu cảm nghĩ về Bài ca nhà tranh bị gió thu phá - Mẫu 5
Đỗ Phủ là một trong những nhà thơ hiện thực vĩ đại của văn học Trung Hoa vớinhững sáng tác chạm sâu vào trái tim người đọc Thơ ông là những bức tranh
Trang 18sinh động, chân thực về xã hội phong kiến, về những mảnh đời cơ cực và vềnhững khát khao có cuộc sống bình dị nhất Ông hiểu và thấu nỗi đau của muônkiếp vì chính bản thân mình cũng đã trải qua “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá”được sáng tác khi ông đã nếm trải biết bao nhiêu cay đắng ở đời, phản ánh đượchiện thực khốc liệt và tình yêu thương đồng loại của Đỗ Phủ.
Những năm tháng Đỗ Phủ phải sống trong cảnh nghèo khó, cơ cực Cuộc sốnggia đình ông túng thiếu, sống trong một mái nhà tranh bên cạnh khe Cán Hoaphía Tây Thành Đô Những ngày mưa mùa thu gió lùa đã khiến cho mái nhà tốcmái Có lẽ đây chính là cảm hứng, cũng chính là hiện thực để cho ông viết lênnhững dòng thơ này Đoạn thơ đầu tiên viết về một trận cuồng phong tháng tám:Tháng tám, thu cao, gió thét gào
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp quay lộn vào mương xa
Chỉ với mấy câu thơ nhưng đã khái quát được hiện thực tàn khốc từ thiên nhiên,những cơn gió tháng tám đã lật tung mái nhà tranh nghèo Thật cám cảnh chomái nhà tranh rách nát của Đỗ Phủ, ông đành bất lực nhìn thiên nhiên tàn phá.Một hiện thực đầy xót xa mà người đọc nhận ra chính là thiên nhiên cứ vô tìnhvới cuộc đời nhiều đắng cay của một người vẫn mải miết cống hiến cho đờinhững vần thơ thật đẹp
Trang 19Đây cũng chính là thời điểm loạn lạc mà nhân dân Trung hoa phải đối mặt vàtrải qua Binh biến loạn lạc, người dân mất nhà mất cửa, mất người thân, đạođức suy thoái nghiêm trọng Đỗ Phủ bất lực nhìn xã hội đang rơi vào ngõ cụt:Môi khô, miệng cháy gào chẳng được
Quay về chống gậy lòng ấm ức
Nhà thơ già dẫu có “gào” khô cả môi cũng không ai thấu, không ai hiểu, đànhngậm ngùi “chống gậy lòng ấm ức” Nỗi xót xa hiển hiện ngay trong từng câutừng chữ càng khiến người đọc không kìm được cảm xúc Xã hội tàn khốc, lòngngười lạnh lẽo làm sao cứu vãn nổi Và tác giả như trào ra sự căm tức và oánhận:
Ngoài biên máu chảy thành biển đỏ
Mở cõi nhà vua ý chưa bỏ
Hiện thực chiến tranh tàn khốc đang phô bày ra trước mắt nhưng nhà vua nàođâu có thấu, có hiểu Những năm tháng chinh phạt đã khiến cho cuộc sống củanhân dân thêm lầm than và rơi vào ngõ cụt không thể cứu vãn Cảnh mưa gióngày thu tàn phá căn nhà khiến cho Đỗ Phủ không thể chợp được mắt, thương
vợ, thương con và thương chính bản thân mình:
Từ trải cơn loạn ít ngủ nghê
Đêm dài ướt át sao cho trót
Câu thơ như cứa vào lòng người nỗi khắc khoải, xót xa cho một kiếp người,kiếp nghèo long đong lận đận Nỗi đau đớn, tủi nhục của một người tài giỏinhưng lận đận, tù tùng, cái nghèo cứ bám riết lấy Ông tự trách bản thân mình
vô dụng không thể đỡ dần, giúp đỡ cho vợ con Đất nước chiến tranh loạn lạc,nhân dân lầm thân Một bức tranh hiện thực xã hội Trung Hoa nhiều xót xa vànước mắt Bằng ngòi bút chân thực, ông đã vẽ lên trước mắt người đọc hiện
Trang 20thực xã hội nhiều ám ảnh Và rồi ông càng mong muốn, càng khát khao được
ấm no và mong và nhân dân qua khỏi cơ cực, nhọc nhằn:
Ước được nhà rộng muôn ngàn gian
Che khắp thiên hạ kẻ sĩ nghèo đều hân hoan
Gió mưa chẳng núng vững vàng như thạch bàn
Than ôi bao giờ nhà ấy sừng sững dựng trước mắt
Riêng lều ta nát chịu chết rét cũng được
Đây là một khổ thơ giàu giá trị nhân đạo, là tấm lòng cao cả, vị tha và đầy yêuthương của nhà thơ nghèo Đỗ Phủ dành cho nhân dân Trung Hoa.Niêm ao ước
có căn nhà rộng “muôn ngàn gian” để giúp cho nhân dân đỡ lạnh, đỡ khổ trongnhững ngày mưa gió Ước muốn nhỏ nhoi ấy đã nói lên tấm lòng yêu thương vô
bờ bến của ông dành cho những người nghèo khổ như ông Tuy nhiên điều đángnói ở đây là ông không “ước’ cho mình, chỉ ước cho mọi người Câu thơ cuốithực sự khiến người đọc nghẹn ngào:
Riêng lều ta nát chịu chết rét cũng được Dù nghèo đói, dù cơ cực nhưng ôngvẫn tràn đầy lòng vị tha Dù chịu cánh “chết rét” ông cũng can tâm để mang lạicuộc sống ấm no cho nhân dân
Bài thơ “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá” của Đỗ Phủ đã phản ánh được hiệnthực của xã hội Trung Quốc thời bấy giờ, đồng thấy người đọc thấy được tấmlòng nhân ái, vị tha của ông đối với cuộc đời, với mọi người
Phát biểu cảm nghĩ về Bài ca nhà tranh bị gió thu phá - Mẫu 6
Đỗ Phủ là cây đại thụ của nền văn học cổ điển Trung Hoa, ông sống vào giaiđoạn cực thịnh sau đó là suy vong của đời Đường, nên đã chứng kiến tận mắtchiến tranh liên miên, thiên tai địch hoạ, bao cảnh thương tâm, khổ cực của dânchúng dưới chế độ phong kiến đương thời Tất cả những cảnh ngộ éo le ấy trong
Trang 21đó có bản thân nhà thơ đều được ghi lại đầy đủ và rõ nét trong hầu hết thơ củaông Ngoài giá trị hiện thực lịch sử to lớn, còn thể hiện cái nhìn yêu thương đốivới nhân dân lao động Bài Bài ca nhà tranh bị gió thu phá đã phản ánh đượcđiều này.
Bài thơ này được xếp vào những bài thơ hay nhất của ông Vào những năm cuốiđời sau khi đã nếm trải đủ những tủi cực, đắng cay của cuộc đời bôn ba thiên hạ.Ông trở về sống ở Thành Đô, gia cảnh của ông vẫn cực khổ bần hàn, nghèotúng Được bạn bè giúp đỡ, ông đã có một căn nhà tranh bên cạnh Khe Cán Hoaphía Tây Thành Đô Căn nhà tranh ấy là đối tượng miêu tả trong sự chống đỡ,vật lộn với trận thu phong
Tháng tám, thu cao, gió thét già,
Cuộn mất ba lớp tranh nhà ta
Tranh bay sang sông rải khắp bờ,
Mảnh cao treo tót ngọn rừng xa
Mảnh thấp quay lộn vào mương xa
Đoạn thơ là bức tranh về một trận thu phong vào tháng tám Gió thét già Quacách kể của tác giả ta hình dung trận gió thu rất mạnh, trong phút chốc nhữngtấm tranh kia bị lật tung bay khắp mọi nơi Có mảnh tốc bay cao, bay thấp, bay
xa, bay gần rải khắp bờ, treo tót ngọn cành cây, quay lộn vào mương… Thật làtrớ trêu cho cảnh ngộ của ông già Đỗ Phủ, ngước mắt nhìn theo những tấmtranh bị gió cuốn mà lòng xót xa và bất lực Vậy là thiên nhiên vô tình cũngchẳng buông tha cho người áo vải bao năm tháng bôn ba mưu sinh giờ đây mới
có được ngôi nhà tranh trú mưa trú nắng
Trang 22Những năm đó loạn An Sử vẫn còn rất khốc liệt, đời sống nhân dân vô cùng cơcực, li tán, chết đói đẫy rẫy Nhà nhà, người người bị ném vào cuộc chiến tranhphi nghĩa Có những gia đình mà đến hơn một nửa bị chết trong khói lửa satrường.
Van rằng: Có ba trai
Nghiệp thành đều đi thứ
Một đứa gửi thư nhắn
Hai đứa vừa chết trận
Đứa chết đành thôi rồi
Đứa còn đâu chắc chắn
(Viên Lại ở Thạch Hào)
Có ba trai phải tòng quân, hai đứa chết trận, đứa còn biết sống chết ra sao Rồi
cả bà lão đã gần đất xa trời cũng phải ra chốn Hà Dương Nghèo khổ, túng bấn
cả con dâu không còn quần áo lành lặn Hiện thực xã hội là như vậy Một xã hội
mà đảo điên, loạn li như vậy thì chắc chắn đạo đức suy đồi xuống cấp nghiêmtrọng Căn nhà đã bị gió thu phá sạch, lũ trẻ thôn Nam nghịch ngợm quá mứckéo nhau đến cướp tranh đi mất Nhà thơ già yếu, chân chậm mắt kém làm saođuổi được
Môi khô, miệng cháy gào chẳng được
Quay về, chống gậy lòng ấm ức!
Cảnh ngộ cười ra nước mắt, chống gậy quay về ngôi nhà tuềnh toàng mà lòngđau đớn, xót xa Những bước chân mỏi mệt, đắng cay và bất lực, tràn lên tậncuống họng mà không nói thành lời Trong lòng tác giả đang oán hận và tráchmóc, có chăng lũ trẻ tinh nghịch, đói nghèo thất học tràn lan Lấy ai nuôi dạychúng khi:
Ngoài biên máu chảy thành biển đỏ,