Phân tích vẻ đẹp của người phụ nữ qua bài Bánh trôi nước Dàn ý Phân tích vẻ đẹp của người phụ nữ qua bài Bánh trôi nước I Mở bài ● Giới thiệu khái quát về Hồ Xuân Hương, bài thơ “Bánh trôi nước” ● Giớ[.]
Trang 1Dàn ý Phân tích vẻ đẹp của người phụ nữ qua bài Bánh trôi nước
I Mở bài
● Giới thiệu khái quát về Hồ Xuân Hương, bài thơ “Bánh trôi nước”
● Giới thiệu nội dung cần phân tích: hình ảnh người phụ nữ trong bài
“Bánh trôi nước”
II Thân bài
1 Vẻ đẹp ngoại hình của người phụ nữ
- Hình ảnh ẩn dụ: “bánh trôi” để chỉ người phụ nữ
- Ngoại hình của người phụ nữ được miêu tả: “vừa trắng lại vừa tròn” gợi ramột thân hình khá đầy đặn, nước da trắng hồng Đó là chuẩn mực của người phụ
nữ đẹp trong xã hội xưa
2 Số phận và vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ
- Số phận của người phụ nữ:
● “Bảy nổi ba chìm”: cuộc đời vất vả, gặp nhiều gian truân
● “Rắn nát mặc dầu tay kẻ nạn”: số phận phải phụ thuộc vào ngườikhác, không được tự mình quyết định (Tại gia tòng phụ, xuất giátòng phu, phu tử tòng tử - Ở nhà thì nghe theo cha, lấy chồng thìnghe theo chồng, chồng chết thì nghe theo con)
- Vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ:
“Mà em vẫn giữ tấm lòng son”: Dù cuộc đời có khó khăn, khổ cực thì ngườiphụ nữ vẫn giữ được tấm lòng thủy chung, son sắc và không thay đổi
=> Dù cuộc đời có bị dập vùi, thì người phụ nữ vẫn giữ được những phẩm chấttốt đẹp
III Kết bài
Trang 2Đánh giá lại về hình ảnh người phụ nữ trong bài thơ “Bánh trôi nước” của HồXuân Hương.
Phân tích vẻ đẹp của người phụ nữ qua bài Bánh trôi nước - Mẫu 1
Hồ Xuân Hương là một nữ sĩ tiêu biểu trong nền văn học Việt Nam trung đại.Một trong những bài thơ nổi tiếng của bà - “Bánh trôi nước” đã khắc họa hìnhảnh người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa:
“Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son”
Nhà thơ đã miêu tả hình ảnh chiếc bánh trôi nhưng ngầm chỉ vẻ đẹp của ngườiphụ nữ Cụm từ “vừa trắng lại vừa tròn” gợi ra một thân hình khá đầy đặn, cónước da trắng hồng Đây là vẻ đẹp được coi là chuẩn mực của người phụ nữtrong xã hội xưa
Dù ngoại hình xinh đẹp, nhưng số phận của họ lại chẳng được hạnh phúc Việc
mở đầu bài thơ bằng cụm từ “thân em” - có sự bắt gặp với ca dao:
“Thân em như giếng giữa đàng
Người khôn rửa mặt, người phàm rửa chân.”
Hay như:
“Thân em như trái bần trôi
Gió dập sóng dồi biết tấp vào đâu.”
Trang 3Đó giống như một lời than trách cho cuộc đời hồng nhan mà bạc phận của
người phụ nữ Không dừng lại ở đó, Hồ Xuân Hương còn sử dụng thành ngữ
“bảy nổi ba chìm” gợi ra một cuộc đời không bình yên mà phải chịu nhiều lậnđận, long đong Đặc biệt là câu thơ “rắn nát mặc dầu tay kẻ nạn” đã nói lên sốphận phải phụ thuộc vào người khác, không được tự mình quyết định Nhưng dù
có chịu nhiều bất hạnh, người phụ nữ trong thơ Hồ Xuân Hương vẫn gìn giữđược tâm hồn cao quý: “Mà em vẫn giữ tấm lòng son” Nhưng dù cuộc đời cókhó khăn, khổ cực thì họ vẫn giữ được tấm lòng thủy chung, son sắc và khôngthay đổi Hình ảnh người phụ nữ hiện lên với đầy đủ nét đẹp từ ngoại hình đếntâm hồn
Như vậy, bài thơ “Bánh trôi nước” đã thể hiện sự trân trọng trước vẻ đẹp, phẩmchất trong trắng của người phụ nữ Việt Nam trong xã hội xưa Đồng thời, tác giảcòn thể hiện niềm thương cảm cho số phận của họ
Phân tích vẻ đẹp của người phụ nữ qua bài Bánh trôi nước - Mẫu 2
“Thân em như củ ấu gai
Ruột trong thì trắng vỏ ngoài thì đen”
Câu ca dao quen thuộc trên đã làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồn của hình tượng ngườiphụ nữ dựa trên việc đối lập vẻ đẹp ngoại hình bên ngoài và nhân cách bêntrong Nữ sĩ Hồ Xuân Hương - bà Chúa thơ Nôm cũng đã có những vần thơ rấthay để miêu tả vẻ đẹp của người phụ nữ thông qua bài thơ “Bánh trôi nước”.Tuy khác với câu ca dao ở điểm Hồ Xuân Hương vừa đề cao vẻ đẹp hình thể lẫntâm hồn nhưng chúng ta vẫn thấy nổi bật hơn cả là vẻ đẹp về tâm hồn Ngườiphụ nữ đã hiện lên với vẻ đẹp tâm hồn đẹp đẽ, tấm lòng chung thủy son sắt:
“Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Trang 4Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son”
Trong bài thơ, vẻ đẹp của người phụ nữ đã được khúc xạ thông qua hình ảnhbánh trôi nước Tác giả đã lựa chọn những chi tiết nổi bật nói lên đặc điểm củabánh trôi để gợi nên vẻ đẹp của người phụ nữ Sau khi làm miêu tả sự hài hòa vềhình thể “vừa trắng lại vừa tròn”, tác giả đã làm nổi bật vẻ đẹp về tâm hồn củangười phụ nữ trong những câu thơ tiếp theo
Vẻ đẹp đó đã trải qua hành trình lênh đênh chìm nổi: “Bảy nổi ba chìm với nướcnon” Thành ngữ “Ba chìm bảy nổi” để nói về sự lênh đênh, trôi nổi của kiếpngười đã được tác giả Hồ Xuân Hương vận dụng một cách sáng tạo thông quabiện pháp đảo ngữ, tạo nên hình ảnh cách nói đầy ấn tượng “Bảy nổi ba chìm”
“Nước non” đã được chuyển nghĩa gợi lên hoàn cảnh sống và cuộc đời củangười phụ nữ Đó là một cuộc đời truân chuyên, lênh đênh, chìm nổi Khôngnhững thế, người phụ nữ còn phải chịu đựng kiếp sống bị lệ thuộc, không đượclàm chủ cuộc đời mình: “Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn” Trong xã hội phong kiếnxưa, khi chế độ nam quyền lên ngôi, người phụ nữ không thể có được tiếng nóiriêng mà luôn phải tuân thủ những nguyên tắc của lễ giáo phong kiến: “Tại giatòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử” (Ở nhà theo cha, lấy chồng theochồng, nếu chồng mất thì theo con trai) Như vậy, người phụ nữ luôn phải chịu
số phận lệ thuộc là không được phép làm chủ cuộc đời mình Cũng giống nhưchiếc bánh trôi, bánh rán hay bánh nát là do người làm bánh khéo hay vụng, sốphận của người phụ nữ cũng phải lệ thuộc vào kẻ khác, giống như câu ca daoxưa:
Trang 5“Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai”
Nhưng chính trong những thử thách và bất công đó, vẻ đẹp của người phụ nữ đãđược làm nổi bật: “Mà em vẫn giữ tấm lòng son” Mặc dù cuộc đời phải trải quachìm nổi, bấp bênh, không có tiếng nói riêng nhưng người phụ nữ vẫn giữ trọnvẹn tấm lòng thủy chung, son sắt Câu thơ kết thúc đã để lại một ấn tượng khóphai mờ trong lòng độc giả về một vẻ đẹp hoàn mỹ của người phụ nữ vượt lênnhững bi kịch của cuộc đời
Thông qua vẻ đẹp tâm hồn của người phụ nữ, tác phẩm “Bánh trôi nước” trởnên thấm đẫm giá trị nhân đạo Đằng sau vẻ đẹp của người phụ nữ là cái nhìnđồng cảm, xót thương của nữ sĩ Hồ Xuân Hương đối với những thân phận chìmnổi, bấp bênh, đồng thời thể hiện thái độ trân trọng, ngợi ca, đề cao vẻ đẹp tâmhồn son sắt, thủy chung của họ Đặt trong bối cảnh xã hội phong kiến với chế độnam quyền và thiết chế “trọng nam khinh nữ” thì những giá trị này càng có ýnghĩa sâu sắc hơn
Bằng ngôn từ giản dị, bài thơ “Bánh trôi nước” đã làm nổi bật vẻ đẹp tâm hồntrong sáng, son sắt thủy chung của người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa.Thông qua việc vịnh một món ăn dân giã, quen thuộc theo phong tục dân tộc,chúng ta thấy được thái độ trân trọng, đồng cảm đối với thân phận người phụnữ: “Thiếu một bàn tay, một tâm hồn phụ nữ dân dã như bà, dễ thường như cáibánh trôi chưa vào được văn học”
Phân tích vẻ đẹp của người phụ nữ qua bài Bánh trôi nước - Mẫu 3
Hồ Xuân Hương là một trong ít những nữ sĩ có nhiều tác phẩm được lưu truyềnrộng rãi trong dân gian Các tác phẩm của bà chủ yếu tập trung mô tả, cảm nhận
Trang 6về vẻ đẹp và số phận của người phụ nữ trong xã hội cũ Bánh trôi nước là mộttác phẩm như vậy.
Bài thơ có hai lớp nghĩa chính, lớp nghĩa thực là mô tả về bánh trôi nước vàcách làm món ăn dân dã, giản dị này Nhưng điều mà Hồ Xuân Hương hướngđến không phải là cái đích ấy mà ở một điều sâu sắc hơn, ẩn kín hơn chính là về
vẻ đẹp và số phận người phụ nữ
Trước hết, họ là những người có vẻ đẹp về hình thể:
“Thân em vừa trắng lại vừa tròn”
Về hình thức họ mang trong mình vẻ đẹp “trắng”, “tròn” gợi nên sự tròn đầy,phúc hậu Trong quan niệm dân gian xưa, người phụ nữ đẹp là người phụ nữ cógương mặt tròn như mặt trăng, nước da trắng hồng, người đậm đà, đây chính làtiêu chuẩn vẻ đẹp của người phụ nữ xưa Và em mang đầy đủ những vẻ đẹp đó.Câu thơ vang lên đầy tự hào, khẳng định giá trị, vẻ đẹp của bản thân Trắng ởđây không chỉ dùng để nói về làn da hồng hào, trắng trẻo, mà trắng còn dùng đểchỉ phẩm chất trong sáng, thuần khiết của người con gái Câu thơ kết hợp vớiquan hệ từ tăng tiến “vừa …vừa” càng nhấn mạnh, làm nổi bật hơn nữa vẻ đẹpcủa người phụ nữ
Trong xã hội cũ chúng ta biết rằng, số phận người phụ nữ vô cùng bất hạnh,chìm nổi, họ không được tự quyết định số phận mình Trong bài thơ này, HồXuân Hương cũng đã phản ánh chân thực số phận bất hạnh ấy: “Bảy nổi bachìm với nước non/ Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn” Nhưng dù cảnh ngộ có bấthạnh bao nhiêu đi chăng nữa, thì người con gái, người phụ nữ vẫn giữ trongmình tấm lòng thủy chung, sắt son:
“Mà em vẫn giữ tấm lòng son”
Trang 7Với ngôn ngữ giản dị, trong sáng, giàu sức gợi cảm, gần gũi với văn học dângian, Hồ Xuân Hương đã gửi gắm niềm cảm thông sâu sắc với số phận bất hạnhcủa người phụ nữ Đồng thời thông qua hình ảnh ẩn dụ bánh trôi nước tác giảcũng khẳng định, ngợi ca, trân trọng vẻ đẹp hình thức và phẩm chất của họ.
Phân tích vẻ đẹp của người phụ nữ qua bài Bánh trôi nước - Mẫu 4
Hình ảnh những người phụ nữ Việt Nam từ lâu đã trở thành một nguồn cảmhứng vô tận cho thi ca, nhạc và họa Trong những tác phẩm văn học nói vềngười phụ nữ, những bài thơ tiêu biểu không thể không nhắc đến “Bà chúa thơNôm” - Hồ Xuân Hương Bà được xem là nhà thơ của người phụ nữ, và minhchính cho nhận định đó chính là bài thơ “Bánh trôi nước”
Bài thơ là một bài thơ vịnh vật, được viết theo thể thơ thất ngôn tứ tuyệt Bề nổicủa bài thơ là vịnh về một món ăn dân giã, quen thuộc trong dân gian, còn nghĩachìm sâu trong chiếc bánh trôi đó là vẻ đẹp và thân phận của người phụ nữ ViệtNam trong xã hội phong kiến:
“Thân em vừa trắng lại vừa tròn,
Bảy nổi ba chìm với nước non.
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn,
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.”
Hai tính từ miêu tả “trắng” và “tròn” đã khơi gợi về vẻ đẹp bên ngoài của ngườiphụ nữ Vẻ trắng trẻo, nét tròn đầy bắt mắt, tràn đầy sức sống và chứa đựng baokhát khao rạo rực của người phụ nữ Đó là một nét đẹp phúc hậu, tâm hồn hồnnhiên thuần khiết, mang quan niệm và cốt cách Việt Ở câu thơ thứ hai, thôngqua cách nói khi luộc bánh trôi, tác giả đã sử dụng thành ngữ “Ba chìm bảy nổi”
Trang 8nhưng đảo câu thành ngữ cho vế “chìm” nằm ở cuối câu, ý thể hiện cho sự longđong, lận đận và cơ cực của người phụ nữ trong xã hội phong kiến.
Tuy nhiên có lẽ ít ai thấy được đằng sau sự long đong và cơ cực ấy lại chính là
vẻ đẹp của sự tần tảo, chịu thương chịu khó và đức tính hi sinh của người phụ
nữ Việt Nam Đó là một nét đẹp đẹp truyền thống từ bao đời nay Ở hai câu thơcuối, nối tiếp mạch thơ về số phận người phụ nữ, ý thơ đã tập trung vào việckhẳng định phẩm chất quý báu và sự sống cong của mỗi người phụ nữ theoquan niệm đạo đức phong kiến Vẻ đẹp “tấm lòng son” ở đây chính là biểutượng cho sự thủy chung son sắt
Từ xa xưa cho tới ngày nay, đạo tam tòng tứ đức buộc người phụ nữ khi cóchồng phải một mực thủy chung và đó là một phẩm chất quý báu của người phụ
nữ được xã hội coi trọng và đề cao Tác giả Hồ Xuân Hương đã khẳng định vẻđẹp thủy chung của người phụ nữ với thái độ đầy tự tin và tự hào Dù hoàn cảnhcuộc đời và số phận của người phụ nữ có long đong, lận đận, và phụ thuộc đếnmấy nhưng họ vẫn luôn giữ được tấm lòng thủy chung sáng ngời Qua mỗi mộtcâu thơ, nhà thơ lại cho người đọc cảm nhận được một vẻ đẹp khác của ngườiphụ nữ, những vẻ đẹp ấy rất đặc trưng cho vẻ đẹp truyền thống của phụ nữ ViệtNam Chỉ bằng hình ảnh bánh trôi nước, dưới ngòi bút tài hoa, tinh tế của HồXuân Hương, từng vẻ đẹp của người phụ nữ đã hiện ra
Qua bài thơ “Bánh trôi nước” Hồ Xuân Hương đã ca ngợi, khẳng định về cả vẻđẹp hình thức và vẻ đẹp phẩm chất của người phụ nữ Việt Nam Tạo cho độc giảmột cái nhìn mới về vẻ đẹp hoàn mỹ của người phụ nữ Đồng thời đề cao vẻ đẹpcủa người phụ nữ với một thái độ khẳng định đầy tự tin
Phân tích vẻ đẹp của người phụ nữ qua bài Bánh trôi nước- Mẫu 5
Trang 9Ở Việt Nam, hình ảnh người phụ nữ không chỉ xuất hiện qua những trang sửhào hùng mà còn là nguồn cảm hứng sáng tạo vô tận cho thi ca, nhạc, hoạ.Trong tiếng nói về người phụ nữ, “bà chúa thơ Nôm” Hồ Xuân Hương có thểđược xem là nhà thơ của phụ nữ.
Phần lớn những thi phẩm bà viết là viết về người phụ nữ hoặc qua đó thể hiệncách nhìn của nữ sĩ Điều đáng nói là đến thơ Hồ Xuân Hương, nhà thơ khônghóa thân vào nhân vật trữ tình nhập vai mà trực tiếp nói lên tiếng nói tố cáo xãhội phong kiến thối nát, bất công, khẳng định vẻ đẹp tự thân của người phụ nữ,đòi nữ quyền
Bánh trôi nước là một bài thơ vịnh vật, viết theo thể thất ngôn tứ tuyệt Vịnh vềmột món ăn dân gian là cái nghĩa bề nổi, tảng băng ẩn tàng dưới hình ảnh cáibánh trôi là vẻ đẹp và thân phận của người phụ nữ Việt Nam trong xã hội phongkiến Cái tài, sự độc đáo của nữ sĩ Xuân Hương là chỉ với vài nét vẽ cơ bản nóilên đặc trưng của chiếc bánh trong khuôn khổ 28 chữ mà khơi gợi nên bao điều
về người phụ nữ xưa, nhất là về vẻ đẹp của họ:
“Thân em vừa trắng lại vừa tròn,
Bảy nổi ba chìm với nước non.
Trang 10Câu thơ thứ nhất, với hai tính từ trắng, tròn dùng để miêu tả màu sắc và hìnhdáng của bánh trôi đã chuyển nghĩa, khơi gợi trí tưởng tượng của người đọc về
vẻ đẹp bên ngoài của người phụ nữ Có thể nói, mong muốn và cũng là chuẩnmực trong cách nhìn truyền thống về hình thức một người phụ nữ đẹp trước hếtphải là nước da trắng:
“Cổ tay em trắng như ngà
Con mắt em liếc như là dao cau”
Và với Hồ Xuân Hương, đó như một nét đẹp xuyên suốt trong cách nhìn về vẻđẹp hình thức của giới nữ trong sáng tác của tác giả (Tranh tố nữ, Vịnh cái
quạt,…) Nước da trắng, nhất là trắng hồng đã nói hết được vẻ xinh xắn, tươitắn của một người con gái Không những thế vẻ tròn trịa của chiếc bánh còn gợilên một vẻ đẹp hình thể tròn đầy, đầy đặn theo quan niệm thẩm mĩ truyền thốngcủa người Việt về một vẻ đẹp viên mãn
Vẻ trắng trẻo, nét tròn đầy ấy thật bắt mắt, thật tràn đầy sức sống, chứa đựngbao khát khao rạo rực, thể hiện cái nhìn tươi trẻ, lạc quan của nữ sĩ, và cũng làcái nhìn của nhân dân, nhất là những người dân lao động Cũng có thể nói thêmrằng, đằng sau vẻ trắng trẻo, đầy đặn ấy còn giúp chúng ta liên tưởng đến vẻtrắng trong, phúc hậu của người phụ nữ Việt Nam, một nét đẹp tâm hồn hồnnhiên, thuần phác, mang quan niệm, cốt cách Việt
Đến câu thơ thứ hai, ai cũng biết thông qua nói về cách luộc bánh trôi, nhất là ởviệc sử dụng thành ngữ Ba chìm bảy nổi mà lại đảo câu thành ngữ cho chữ chìmnằm ở cuối, nhà thơ ngầm thể hiện sự long đong, cơ cực của người phụ nữ ViệtNam trong xã hội phong kiến
Trang 11Nhưng có lẽ ít ai thấy được rằng, đằng sau sự long đong cơ cực ấy là vẻ đẹp tầntảo, chịu thương chịu khó, đức hy sinh, nhẫn nại của người phụ nữ Việt Nam.Đây chính là nét đẹp truyền thống mà không ai có thể phủ nhận được.
Nói đến đây, bỗng nhiên ta nhớ đến hình ảnh người phụ nữ trong ca dao mộtmình nuôi con để chồng tham gia chiến trận:
“Cái cò lặn lội bờ sông
Gánh gạo đưa chồng tiếng khóc nỉ non…”
Hay hình ảnh bà Tú trong bài thơ Thương vợ của Tú Xương:
“Quanh năm buôn bán ở mom sông
Nuôi đủ năm con với một chồng…”
Ở hai câu thơ cuối, vẫn tiếp nối mạch thơ nói về số phận bất hạnh của ngườiphụ nữ trong xã hội phong kiến (cụ thể là nói đến một thân phận phụ thuộc)nhưng ý thơ tập trung vào việc khẳng định phẩm chất quý báu, vấn đề sống còncủa mỗi người phụ nữ theo quan niệm đạo đức phong kiến, và cũng là vẻ đẹptruyền thống của phụ nữ Việt Nam:
“Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.”
Hình ảnh tấm lòng son ở đây dĩ nhiên nhà thơ không dùng với ý nghĩa tượngtrưng cho tấm lòng yêu nước thương dân như trong thơ Nguyễn Trãi mà tượngtrưng cho tấm lòng thuỷ chung son sắt của người phụ nữ, nhất là người vợ.Chẳng phải từ xa xưa, đạo tam tòng tứ đức buộc người phụ nữ khi có chồngphải một mực thuỷ chung mà ngay cả trong hiện tại hay ở bất kỳ thời đại nào thì