cảm nghĩ về bài thơ Qua Đèo Ngang Dàn ý cảm nghĩ về bài thơ Qua Đèo Ngang 1 Mở bài Giới thiệu tác giả Bà Huyện Thanh Quan, bài thơ Qua Đèo Ngang Nêu cảm nhận chung về bài thơ 2 Thân bài a Cảm nghĩ về[.]
Trang 1Dàn ý cảm nghĩ về bài thơ Qua Đèo Ngang
- Cảnh vật rất dễ gợi buồn trong lòng người lữ thứ
- Khung cảnh thiên nhiên hoang sơ, tràn đầy sức sống của đèo Ngang qua điệp
từ chen và hai vế đối: cỏ cây chen đá lá chen hoa
=> Cảnh đẹp nhưng vẫn nhuốm màu buồn tẻ, quạnh hiu của một miền sơn cước
b Cảm nghĩ về hai câu thực
- Đảo ngữ trong câu đặc tả dáng vẻ mấy tiều phu kiếm củi sườn núi, nhấn mạnh
sự nhỏ bé, ít ỏi của con người trước thiên nhiên hùng vĩ
- Hình ảnh ngôi chợ là bộ mặt của cuộc sống một vùng nhưng ở đây, chợ chỉ làvài túp lều tranh xiêu vẹo ven sông
=> Không khí vắng vẻ, quạnh hiu bao trùm lên cảnh vật
c Cảm nghĩ về hai câu luận
Trang 2- Tiếng cuốc kêu khắc khoải lúc chiều buông càng làm cho không gian thêmtĩnh lặng.
- Có thể là tiếng cuốc kêu mà cũng có thể là tiếng vọng từ trong tâm tưởng hoài
cổ của nữ sĩ đang nuối tiếc thời đại huy hoàng đã qua, thể hiện nỗi buồn trĩunặng, khó nguôi ngoai
- Nghệ thuật đối câu (câu 5 với câu 6) rất chỉnh, kết hợp với lối chơi chữ đồng
âm khác nghĩa tài tình, tô đậm ý nghĩa tượng trưng của hai câu luận
- Nét tương phản càng tô đậm sự cô đơn, buồn bã trong lòng người
- Nỗi buồn không thể san sẻ nên kết tụ lại trong lòng thành mảnh tình riêng, chỉ
Trang 3Cảm nghĩ về bài thơ Qua Đèo Ngang - Mẫu 1
“Qua Đèo Ngang” là tác phẩm nổi tiếng nhất của Bà Huyện Thanh Quan Bàithơ được viết khi bà trên đường vào Phú Xuân, đi Qua Đèo Ngang - một địadanh nổi tiếng ở nước ta với phong cảnh hữu tình Bằng giọng thơ man mác,hồn thơ tinh tế và lối thơ điêu luyện, bài thơ không chỉ là bức tranh thiên niênđầy màu sắc mà còn bộc lộ tâm trạng cô đơn của tác giả, có chút gì đó nuối tiếc
về thời phong kiến huy hoàng đã dần tàn lụi
Bài thơ được viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật Mở đầu là hai câu đề:
“Bước đến đèo Ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa”
Chỉ với câu thơ đầu tiên tác giả đã khái quát lên toàn bộ về hoàn cảnh, khônggian, thời gian khi viết bài thơ Cách mở đầu rất tự nhiên, không hề gượng ép,tưởng như tác giả chỉ thuận chân "bước đến" rồi tức cảnh sinh tình trước khungcảnh đèo Ngang trong buổi chiều hoàng hôn "bóng xế tà" Hình ảnh "bóng xếtà" lấy ý từ thành ngữ "chiều ta bóng xế" gợi cho ta một nét gì đó buồn manmác, mênh mang, có chút nuối tiếc về một ngày đang sắp qua Trong khungcảnh hoàng hôn đẹp mà buồn ấy, tác giả chú ý đến một vài hình ảnh độc đáo củađèo Ngang: "Cỏ cây chen đá, lá chen hoa" Với việc nhân quá các loại cảnh vậtqua động từ "chen" cùng với phép liệt kê hàng loạt cho ta thấy nét sống độngtrong bức tranh khung cảnh này Cỏ cây cùng với đá núi, lá và hoa đua nhauvươn lên đầy sức sống Những hình ảnh nhỏ bé nhưng sức sống thật mãnh liệt.Trong ánh chiều tà lụi tàn mà còn bắt gặp được những hình ảnh này để lại cho tathật nhiều suy nghĩ
Trang 4Hai câu thực là khi tác giả đang ở trên đèo cao, phóng mắt nhìn về xung quanh,
xa hơn những đá núi, cây cỏ để tìm đến bóng dáng con người:
“Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà”
Hình ảnh con người đã hiện ra nhưng dường như chỉ làm bức tranh thêm hiuhắt Tác giả sử dụng biện pháp đảo ngữ cùng với từ láy gợi tả để thể hiện lênđiều này Con người ở đây chỉ có "tiều vài chú" kết hợp với từ láy "lom khom"dưới núi Cảnh vật thì "lác đác" "chợ mấy nhà" Tất cả quá nhỏ bé so với cảnhthiên nhiên hùng vĩ của đèo Ngang Dường như không khí vắng vẻ, hiu quạnhbao trùm lên toàn cảnh vật
Hai câu luận là nỗi buồn được khắc họa rõ nét qua những âm thanh thê lương:
“Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia”
Tiếng kêu thiết tha hay chính là tiếng lòng tác giả "Nhớ nước đau lòng conquốc quốc" là câu thơ từ điển tích xưa về vua Thục mất nước hóa thành concuốc chỉ biết kêu "cuốc cuốc" Tiếng cuốc kêu khắc khoải càng làm bóng chiềuthêm tĩnh lặng Còn tiếng "gia gia" là tiếng kêu tha thiết gợi nỗi "thương nhà"
Ở đây cảm xúc của nhà thơ được bộc lộ rõ rệt Nghệ thuật chơi chữ đồng âmđộc đáo kết hợp nhân hóa cùng chuyển đổi cảm giác gây ấn tượng mạnh đã cho
ta thấy được tấm lòng yêu nước thương nhà của Bà Huyện Thanh Quan
Hai câu kết, khép lại những cảm xúc cũng như khung cảnh thiên nhiên của bàithơ:
Trang 5“Dừng chân đứng lại: Trời, non, nước
Một mảnh tình riêng ta với ta”
Cảnh vật đèo Ngang thật hùng vĩ khiến tác giả dừng chân không muốn rời Cáibao la của đất trời, núi non, sông nước như níu chân người thi sĩ Nhưng đứngtrước không gian bao la hùng vĩ ấy, tác giả chợt nhận ra nỗi cô đơn trong lòngmình dần dâng lên "một mảnh tình riêng ta với ta" Khung cảnh thiên nhiêncàng rộng lớn thì nỗi cô đơn của người lữ khác cũng càng đầy Một mảnh tìnhriêng, một nỗi lòng sâu kín, những tâm sự đau đáu trong lòng mà không biếtchia sẻ nhắn nhủ với ai Âm hưởng nhịp điệu câu thơ như một tiếng thở dài nuốitiếc
"Qua Đèo Ngang" là lời nhắn gửi tâm sự của nỗi lòng tác giả đến người đọc.Bài thơ không chỉ là một bức tranh thiên nhiên hùng vĩ đượm nét buồn mà còn
là những tiếc nuối, một tấm lòng yêu nước thương dân Phải thật giàu cảm xúc,thật yêu thiên nhiên cùng con người, Bà Huyện Thanh Quan mới có thể để lạinhững vần thơ tuyệt tác như vậy
Cảm nghĩ về bài thơ Qua Đèo Ngang - Mẫu 2
“Qua Đèo Ngang” là một tác phẩm nổi tiếng của bà Huyện Thanh Quan Bài thơđược viết khi bà lên đường đến huyện Phú Xuân đi Qua Đèo Ngang là một địadanh phong cảnh hữu tình Bài thơ là bức tranh ngụ tình sâu sắc của nhà thơ qua
đó hé lộ cho chúng ta thấy được nỗi nhớ mong tha thiết của tác giả hiện lên rõnét
Mở đầu bài thơ là hai câu đề:
“Bước tới đèo ngang bóng xế tà
Trang 6Cỏ cây chen lá đá chen hoa”
Câu thơ gợi lên thời điểm mà tác giả tới đèo Ngang, khi đó thời gian đã vào xế
tà tức là trời đã quá buổi chiều và đang chuyển sang tối Đối với một vùng
hoang sơ hẻo lánh thì thời điểm chiều tà cũng là thời điểm mọi người đã quaytrở về nhà Phải chăng chọn thời điểm như thế tác giả muốn nhấn mạnh chongười đọc cái xơ xác vắng vẻ nơi đây? Và từ đây tâm trạng tác giả bắt đầu hỗnloạn khi chứng kiến cảnh vật từ trên cao nhìn xuống
Khung cảnh ấy thật gợi lên trong lòng người đọc những nỗi nhớ vấn vương rồilan tỏa ra từng câu thơ khiến cho người đọc thấm đượm được phần nào nỗi nhớthương của tác giả đối với quê hương Trời đã chiều tối cảnh vật đã lụi tàn khiếncho tâm trạng của bà càng trở nên xốn xang vô cùng Cái thời điểm ấy rất phùhợp với tâm trạng hiện giờ của bà Đúng như trong những câu thơ cổ đã nói đếntâm trạng con người nhuốm màu sang cảnh vật
Ở đây tâm trạng cô đơn hiu vắng hiu quạnh của tác giả đã nhuốm màu sangcảnh vật khiến cho cảnh vật giờ đây dường như trở nên tang thương hơn bao giờhết Ta phải công nhận là cảnh vật trong thơ được hiện lên khá là sinh động Có
cỏ cây có hoa lá nhưng lại là một cảnh tượng chen chúc nhau để tìm sự sống.Cảnh vật ấy hoang sơ hoang dại đến nao lòng Phải chăng sự chật chội của hoa
lá phải chen chúc nhau để tồn tại cũng chính là tâm trạng của tác giả đang vôcùng hỗn loạn? Tác giả đã sử dụng phép đối và đảo ngữ trong miêu tả đầy ấntượng Nó làm cho người đọc cảm thấy được sự hoang vắng của đèo ngang lúcchiều tà bóng xế mặc dù nơi đây có cảnh đẹp cỏ cây hoa đá, lá Vì ở đây vắng
vẻ quá nên thi sĩ đã phóng tầm mắt ra xa chút nữa như để tìm một hình ảnh nào
đó để tâm trạng thi nhân phần nào bớt chút hiu quạnh Và phía dưới chân đèoxuất hiện một hình ảnh:
Trang 7“Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà”
Điểm nhìn đã được nhà thơ thay đổi nhưng sao tác giả vẫn chỉ cảm thấy sự hiuquạnh càng lớn dần thêm Bởi thế giới con người nơi đây chỉ có vài chú tiểuđang gánh nước hay củi về chùa Đó là một hình ảnh bình thường thế nhưng chữ
"lom khom" khiến hình ảnh thơ thêm phần nào đó vắng vẻ buồn tẻ thê lương.Đây là một nét vẽ ước lệ mà ta thường thấy trong thơ cổ "vài" nhưng lại rất thầntình tinh tế trong tả cảnh Mấy nhà chợ bên kia cũng thưa thớt tiêu điều Thườngthì ta thấy nói đến chợ là nói đến một hình ảnh đông vui tấp nập nào người bánnào người mua rất náo nhiệt Thế nhưng chợ trong thơ bà huyện thanh quan thìlại hoàn toàn khác, chợ vô cùng vắng vẻ không có người bán cũng chẳng ngườimua chỉ có vài chiếc nhà lác đác bên sông Nhà thơ đang đi tìm một lối sốngnhưng sự sống đó lại làm cảnh vật thêm éo le buồn bã hơn Sự đối lập của haicâu thơ khiến cho cảnh trên sông càng trở nên thưa thớt xa vắng hơn Các từđếm càng thấy rõ sự vắng vẻ nơi đây Trong sự hiu quạnh đó bỗng vang lêntiếng kêu của loài chim quốc quốc, chim gia trong cảnh hoàng hôn đang buôngxuống:
“Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia”
Nghe tiếng chim rừng mà tác giả thấy nhớ nước, nghe tiếng chim gia gia tác giảthấy nhớ nhà Dường như nỗi lòng ấy đã thấm sâu vào nỗi lòng nhà thơ da diếtkhông thôi Lữ khách là một nữ nhi nên nhớ nước nhớ nhà nhớ chồng nhớ con
là một điều hiển nhiên không hề khó hiểu Từ nhớ nước, thương nhà là nỗi niềmcủa con chim quốc, chim gia gia do tác giả cảm nhận được hay chính là nghệ
Trang 8thuật ẩn dụ để nói lên tâm sự từ trong sâu thẳm tâm hồn của nữ sĩ? Nghệ thuậtchơi chữ quốc quốc gia gia phải chăng là Tổ quốc và gia đình của Bà HuyệnThanh Quan hồi đó? Từ thực tại của xã hội khiến cho nhà thơ suy nghĩ về nướcnon về gia đình.
“Dừng chân ngắm lại trời non nước
Một mảnh tình riêng ta với ta”
Câu kết bài thơ dường như cũng chính là sự u hoài về quá khứ của tác giả Bốnchữ "dừng chân ngắm lại" thể hiện một nỗi niềm xúc động đến bồn chồn Mộtcái nhìn xa xôi mênh mang, tác giả nhìn xa nhìn gần nhìn miên man nhìn trênxuống dưới nhưng nơi nào cũng cảm thấy sự hiu quạnh sự cô đơn và nỗi nhớnhà càng dâng lên da diết Cảm nhận đất trời cảnh vật để tâm trạng được giảitỏa nhưng cớ sao nhà thơ lại cảm thấy cô đơn thấy chỉ có một mình "một mảnhtình riêng ta với ta" Tác giả đã lấy cái bao la của đất trời để nhằm nói lên cáinhỏ bé "một mảnh tình riêng" của tác giả cho thấy nỗi cô đơn của người lữkhách trên đường đi Qua Đèo Ngang
Bài thơ là bức tranh tả cảnh ngụ tình thường thấy trong thơ ca cổ Qua đó tácphẩm cho chúng ta thấy được tâm trạng cô đơn hiu quạnh buồn tẻ của tác giảkhi đi Qua Đèo Ngang Đó là khúc tâm tình của triệu là bài thơ mãi mãi còn ynguyên trong tâm trí người đọc
Cảm nghĩ về bài thơ Qua Đèo Ngang - Mẫu 3
Trong nền văn học Trung đại Việt Nam có lẽ sẽ chẳng ai quên được hai nữ nhàthơ tài năng: Hồ Xuân Hương và Bà Huyện Thanh Quan Nếu ở bà chúa thơNôm ta thấy nét bứt phá, hơi nổi loạn thì ta lại tìm thấy những xúc cảm trầmbuồn nhẹ nhàng ở Bà Huyện Thanh Quan, tiêu biểu đó là bài "Qua Đèo Ngang"
Trang 9Sáng tác trong một lần tác giả đi vào Huế để nhậm chức Trên đường có đi quađịa danh này, nỗi lòng yêu nước nhớ quê hương, xót nước lại trào dâng làm cảmhứng để tác giả ngẫu hứng bật ra những vần thơ.
Bài thơ viết theo thể thất ngôn bát cú Đường luật với đầy đủ theo cấu trúc
truyền thống của thể loại này, bao gồm: đề, thực, luận, kết Qua đó đã diễn tảnhững nỗi niềm tâm tư của tác giả về đất nước Đó là tuyệt thi thấm đượm nỗibuồn man mác, bâng khuâng, để lại trong lòng mỗi người không ít u sầu về lòngngười cũng như thế sự đương thời bấy giờ:
“Bước tới đèo Ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá lá chen hoa”
Vừa đặt chân đến chốn đây cũng là lúc mặt trời đổ bóng Thời gian lúc này là
"bóng xế tà " là khoảng thời gian kết thúc của một ngày Xưa kia văn thơ trungđại người ta thường chỉ lấy buổi chiều làm hình ảnh trong thi phẩm chỉ khi lòngngười mang đậm nỗi buồn "Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ", phải chăng
là nỗi lòng bà huyện Thanh quan tài năng kia cũng mang một nỗi niềm về thếthời Từ "chen" được điệp đến hai lần trong một câu thơ như tăng thêm chất hiuquạnh hơn Nghệ thuật tiểu đối trong cùng một câu tạo nên nhịp thơ đăng đốihài hoà Thêm đó lại càng làm bức tranh chiều tăng thâm phần hiu quạnh
“Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà”
Dấu hiệu sự sống, con người đến hai câu thực đã dần xuất hiện Hình ảnh "tiềuvài chú, chợ, mấy nhà" đó là tất cả hơi thở cuộc sống nơi đây Một lần nữa nghệthuật tiểu đối trong các câu, giữa các câu đã phần nào tô thêm vào bức tranh con
Trang 10người nơi đây Biện pháp tu từ đảo ngữ được tác giả sử dụng triệt thành công "Lom khom, lác đác" Đồng thời cũng là những từ láy nhằm chỉ sự hoạt độngnhỏ nhặt nhấn mạnh vào sự cô quạnh nơi đây Đồng thời lột tả về nhịp sốngmong manh, thưa thớt mà tẻ nhạt thiếu sức sống.
“Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng cái da da”
Dường như đến hai câu luận nỗi niềm tâm sự càng thêm trĩu nặng hơn "Conquốc quốc" và "cái da da" tạo nên âm hưởng dìu dặt da diết cho âm điệu của câuthơ Những cảm xúc, dòng suy nghĩ dần bộc lộ rõ hơn của tác giả Là một nữ sĩtài năng, tài tú không những thế bà còn là người mang nặng lòng với niềm mấtnước trước bấy giờ Thủ pháp lấy động tả tĩnh được khai thác đã khắc hoạ thêmcái u sầu của bài thơ Nghe tiếng kêu rỉ máu của "cuốc cuốc" và cái "da da" màlòng người thêm thê lương đau đáu về nỗi niềm thế sự Thương cho thảm cảnhđất nước phân li, nước mất nhà tan lú bây giờ Dường như để tránh, xoa dịu nỗiđau ấy tác giả đã sáng tạo thay vì "quốc quốc, gia gia" trong từ quốc gia thaybằng từ đồng âm Nhưng nỗi niềm của bà huyện Thanh Quan vẫn khắc sâu ở đó,vẫn đau tâm khảm, vẫn nặng trĩu u sầu thậm chí thấm đượm trong cả cảnh vật.Đến hai câu kết:
“Dừng chân đứng lại trời non nước
Một mảnh tình riêng ta với ta”
Non nước giờ đây hiện hữu trước mắt nhưng thay vì thấy sự hùng vĩ tráng lệ thì
ta lại vẫn buồn vì những chữ " dừng chân đứng lại" Phải chăng cái dừng chân
ấy có phải là cái dừng chân, cái dáng đứng bất lực trước thế thời của tác giả
Trang 11Mảnh đất bao la của "quốc gia" mà lòng người thấy cô đơn lạc lõng biết bao,đứng trước cái mênh mông ấy nên bà chỉ cảm thấy " mảnh tình con con" Bởithế mà cụm từ đầy sáng tạo "ta với ta" thêm khắc sâu nỗi buồn man mác trĩunặng lòng người hơn.
Bài thơ "Qua Đèo Ngang" với tài năng nghệ thuật tác giả, kết hợp nhuần nhuyễngiữa các từ láy, các phép đối đã làm nên một thi phẩm để đời Qua đó ta thấythêm hiểu nỗi lòng của một thi nữ tài năng mà cũng đầy trân trọng và cảm thôngvới bà
Cảm nghĩ về bài thơ Qua Đèo Ngang - Mẫu 4
Tác phẩm "Qua Đèo Ngang" là bài thơ đánh dấu tên tuổi của Bà Huyện ThanhQuan Bài thơ ra đời vào thời điểm bà trên đường vào Phú Xuân, đi Qua ĐèoNgang, một con đèo nổi tiếng tiếng với phong cảnh hữu tình Bằng giọng thơbuồn man mác, hồn thơ tinh tế đi vào lòng người "Qua Đèo Ngang" không còn
là một bức tranh thiên niên đơn thuần mà còn bộc lộ tâm trạng cô đơn của nữ thi
sĩ với sự tiếc nuối và buồn về thế sự đất nước lúc bấy giờ
Sự sáng tạo nhưng vẫn có nét truyền thống, bài thơ được viết theo thể thất ngônbát cú Đường luật với kết cấu đề thực luận kết Mở đầu tứ thơ với hai câu đề:
“Bước đến đèo Ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá, lá chen hoa”
Hai câu thơ đầu tiên thi sĩ đã khai mở toàn bộ không gian, thời gian khi sáng tácbài thơ Hai câu thơ đề với lối thơ rất tự nhiên, không bị gò ép trong khuôn khổchung thời ấy Trong cảnh hoàng hôn "bóng xế tà", nữ thi sĩ bước đến mangtrong mình những cảm xúc khó tả, say đắm trong không gian rộng lớn sâu thẳmcủa đèo cao, thời gian mênh mông của trời chiều Bao giờ cũng vậy, trong thi ca
Trang 12trung đại, "bóng xế tà" luôn gợi cho con người một nỗi buồn man mác khôngtên, mênh mang hơn đất trời, có chút gì đó lưu luyến thời gian của một ngày đãqua Trong không gian chiều ấy, một nét chấm phá làm nổi bất thiên nhiên nơiđèo núi chập chùng: "Cỏ cây chen đá, lá chen hoa" Khi hoàng hôn buông dầnphai, không gian ngày tàn mà tác giả còn bắt gặp được một sức sống tiềm tàngcủa thiên nhiên Sử dụng phép nhân hóa, kết hợp động từ "chen" nữ thi sĩ nhưthổi vào thiên nhiên một linh hồn với sự sống mãnh liệt, đang vươn lên Từngọn cỏ, từng nhành hoa nhỏ bé kia đang chen lên những tảng đá lớn, giữa mộtkhông gian ấy, cảnh vật mang một nét đẹp lạ lùng.
Từ gần đến xa, tác giả đưa mắt ra phía dưới đèo, con người xuất hiện:
“Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà”
Bức tranh chỉ thêm đẹp khi có sự xuất hiện của con người Biện pháp đảo ngữcác từ láy gợi tả như "lom khom" , "lác đác" và các chỉ từ "vài" , "mấy" làmkhông gian trở nên hiu hắt, con người thì quá đỗi nhỏ bé so với thiên nhiên hùng
vĩ chiều hôm Dưới chân núi, vài chú tiều phu đốn củi, và mái nhà thưa thớtquanh quanh Không gian bao trùm lên toàn bộ cảnh vật là sự hiu quạnh và vắngvẻ
Hai câu luận là nỗi buồn của thi sĩ trước cảnh giang sơn đất nước đang ngày mộtlụi tàn:
“Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia”
Trang 13Tiếng kêu của con quốc hay chính là tiếng lòng tác giả "Nhớ nước đau lòng conquốc quốc" là câu thơ bắt nguồn từ điển tích xưa về vua Thục vì mất nước màhóa thành con cuốc chỉ biết kêu những tiếng đau thường Tiếng cuốc kêu khắckhoải càng làm bóng chiều trở nên dịu vợi Còn tiếng "gia gia" là tiếng kêu thathiết gợi nỗi "thương nhà" Thương nhà ở đây có lẽ là nỗi nhớ thương đất nướctrong quá khứ hào hùng hay cũng là thương cho sự đổi thay, sự lụi tàn của quêhương Những xúc cảm của thi sĩ được bộc lộ một cách trực tiếp bằng hai câuluận Nghệ thuật chơi chữ đồng âm độc đáo kết hợp với biện pháp nhân hóa "đau lòng" "mỏi miệng" cùng chuyển đổi cảm giác từ nỗi lòng thành tiếng
thương tạo ấn tượng mạnh đã cho ta thấy bức tranh ấy không chỉ là cảnh vật màcòn là bức tranh tâm trạng của Bà Huyện Thanh Quan với tình yêu thương nướcnhà
Với kết cấu đầu cuối tương ứng, hai câu kết khép lại những tâm trạng của thinhân:
“Dừng chân đứng lại: trời, non, nước
Một mảnh tình riêng ta với ta”
Cảnh vật khiến dừng bước chân trên con đường đến Phú Xuân Cái bao la củađất trời, cái hùng vĩ của núi non, cái mênh mông của sông nước như níu bướcchân nữ thi sĩ Nhưng đứng trước không gian bao la của đèo Ngang , tác giảchợt nhận ra nỗi cô đơn trong lòng mình dần lấp đầy tâm hồn, bao trùm lên mọicảnh vật"một mảnh tình riêng ta với ta" Khung cảnh thiên nhiên càng rộng lớnbao nhiêu thì nỗi cô đơn của người lữ khách càng vơi đầy Một mảnh tình riêng,một tâm tư sâu kín, những tâm trong lòng mà chẳng tìm nổi một người để sẻchia Nỗi buồn cứ vậy lắng vào cảnh vật, tâm trạng kéo dài miên man Chỉ có
"ta" và "ta" giữa mênh mông trời đất
Trang 14Bài thơ khép lại, mở ra những suy tư cho người đọc Khiến người ta nhớ về mộtthời đại lụi tàn, một nữ thi sĩ bơ vơ Bức tranh cảnh vật và tâm trạng ấy để lạibiết bao cảm xúc trong lòng người đọc.
Cảm nghĩ về bài thơ Qua Đèo Ngang - Mẫu 5
Bà Huyện Thanh Quan là một trong những nữ thi sĩ nổi tiếng của nền thơ catrung đại Việt Nam Và bài thơ “Qua Đèo Ngang” là một tác phẩm nổi tiếng của
bà Bài thơ đã diễn tả được tình cảnh cô đơn của tác giả cũng như nỗi nhớ quêhương của nhà thơ khi đứng trước không gian nơi đèo Ngang rộng lớn
Bài thơ được mở đầu với hình ảnh thiên nhiên nơi đèo Ngang - điểm nhìn từtrên cao nhìn xuống phù hợp để khắc họa thiên nhiên một cách bao quát Vàothời điểm “bóng chiều đã xế tà” cũng là lúc nhà thơ bước chân đến đèo Ngang.Thiên nhiên ở đây có đá núi, cây rừng lại thấp thoáng có sự sống của con ngườinhưng vẫn thật hoang vu, vắng vẻ:
“Bước tới đèo ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá lá chen hoa
Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà”
Cảnh vật như đang nhuốm màu tâm trạng của nhà thơ Nguyễn Du cũng từngkhẳng định:
“Cảnh nào cảnh chẳng gieo sầu
Người buồn cảnh có vui đâu bao giờ”
Trang 15Thiên nhiên dù tràn đầy sức sống Có cả “cỏ” với “cây” điểm thêm “lá” và
“hoa” cùng “chen” nhau mà vươn lên, tràn đầy sức sống Nhưng cảnh vật thìvẫn cứ bao la khiến cho con người chỉ càng cảm thấy thêm đơn độc Ngay cảkhi con người xuất hiện thì cũng chỉ rất nhỏ bé giữa thiên nhiên Con người trởthành “một chấm buồm nhỏ xíu” trong vũ trụ rộng lớn khôn cùng
Để rồi nhà thơ đã phải bộc lộ nỗi nhớ nhung dành cho quê hương:
“Nhớ nước đau lòng con cuốc cuốc
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia
Dừng chân đứng lại trời non nước
Một mảnh tình riêng ta với ta.”
Nhà thơ đã lắng nghe âm thanh của cảnh Đèo Ngang Cụm từ “con cuốc cuốc”,
“cái gia gia” được sử dụng không chỉ là hình ảnh tả thực về loài chim cuốc,chim đa đa Cách sử dụng biện pháp chơi chữ độc đáo nhằm diễn tả sự tiếc nuối
về quá khứ, triều đại nhà Lê thời kỳ vàng son, hưng thịnh nay không còn nữacũng như nỗi nhớ quê hương tha thiết của chính nhà thơ
Hai câu thơ cuối cùng kết lại toàn bộ bài thơ với mạch cảm xúc được đẩy lênđến tột cùng Nhà thơ một mình đứng ở nơi đèo Ngang, xung quanh chỉ có “trời,non, nước” - chỉ có thiên nhiên hoang vu, lạnh lẽo Đó là sự cô đơn đến củangười lữ khách trên hành trình đơn độc Tâm trạng của nhà thơ cũng chẳng thểchia sẻ cùng với ai “Một mảnh tình riêng” - tình cảm riêng tư của nhà thơ
không có ai để chia sẻ, “ta với ta” - đều chỉ nhà thơ, lúc này bà chỉ có một mìnhđối diện với chính mình, cô đơn và lẻ loi
Trang 16Như vậy, khi đọc bài thơ “Qua Đèo Ngang”, người đọc dường như cảm nhậnđược nỗi cô đơn của thi sĩ Cũng càng thêm đồng cảm sâu sắc với nỗi lòng của
Bà Huyện Thanh Quan
Cảm nghĩ về bài thơ Qua Đèo Ngang - Mẫu 6
Bài thơ “Qua Đèo Ngang” của Bà Huyện Thanh Quan đã khắc họa khung cảnhthiên nhiên thoáng đãng mà heo hút, thấp thoáng sự sống con người nhưng vẫncòn hoang sơ Đồng thời qua đó, tác giả cũng bộc lộ nỗi nhớ sâu sắc về quêhương, đất nước
Mở đầu là hai câu đề khắc họa cảnh vật thiên nhiên nơi đèo Ngang:
“Bước đến đèo Ngang bóng xế tà
Cỏ cây chen đá lá chen hoa”
Chỉ bằng hai câu thơ, Bà Huyện Thanh Quan đã khắc họa một cách khái quátnhất về thời gian, không gian, cảnh vật nơi đèo Ngang Cách mở đầu vô cùng tựnhiên “bước đến đèo Ngang” vào thời gian “bóng xế tà”, đây là thời điểm kếtthúc của một ngày, khi con người thường trở về nhà sau một ngày lao động vất
vả Vậy mà nhà thơ lại một mình tại nơi đèo Ngang càng khiến cho nỗi cô đơntrở nên tột cùng Lại đứng trước khung cảnh thiên nhiên Đèo Ngang rộng lớn
mà hoang vu “Cỏ cây chen đá, lá chen hoa” là hình ảnh ước lệ mang tính biểutượng Việc sử dụng điệp từ “chen” kết hợp với hình ảnh “đá, lá, hoa” gợi ramột thiên nhiên tuy hoang sơ nhưng lại tràn đầy sức sống Có thể thấy khungcảnh thiên nhiên Đèo Ngang được nhà thơ khắc họa chỉ bằng vài nét nhưng lạihiện ra đầy chân thực và sinh động
Hai câu thơ tiếp theo, giữa thiên nhiên hoang sơ và rộng lớn con người xuấthiện:
Trang 17“Lom khom dưới núi tiều vài chú
Lác đác bên sông chợ mấy nhà”
Tác giả đã khéo léo sử dụng nghệ thuật đảo ngữ: “Lom khom - tiều vài chú” gợihình ảnh vài chú tiều với dáng đứng lom khom dưới chân núi Và “lác đác - chợmấy nhà” gợi hình ảnh vài căn nhà nhỏ bé thưa thớt, lác đác bên sông Qua đó,nhà thơ muốn nhấn mạnh vào sự nhỏ bé của con người trước thiên nhiên rộnglớn Con người chỉ nằm là một chấm buồn lặng lẽ giữa một thiên nhiên rộnglớn Cảnh vật và con người dường như có sự xa cách khiến cho không khí càngthêm hoang vu, cô quạnh
Tiếp đến là hai câu luận đã khắc họa được tâm trạng của nhà thơ:
“Nhớ nước đau lòng con quốc quốc
Thương nhà mỏi miệng cái gia gia”
Hình ảnh “con quốc quốc” và “cái gia gia” không chỉ là hình ảnh thực về hailoại chim (chim đỗ quyên, chim đa đa) Mà ở đây, nhà thơ đã sử dụng thủ pháplấy động tả tĩnh: tiếng kêu “quốc quốc”, “đa đa” để qua đó bộc lộ nỗi lòng nhớthương của mình với đất nước, quê hương Hai câu thơ diễn tả nhớ nhung sâuđậm của Bà Huyện Thanh Quan dành cho quê hương, cũng sự nỗi đau đớntrước tình cảnh của đất nước lúc bấy giờ Một mình lưu lạc giữa nơi đất kháchquê người, đứng trước đèo Ngang rộng lớn mà lòng nhớ về quê hương da diết.Cuối cùng, bài thơ kết lại bằng hai câu thơ đã diễn tả nỗi cô đơn tột cùng củanhà thơ:
“Dừng chân đứng lại trời, non, nước
Trang 18Một mảnh tình riêng ta với ta”
Câu thơ “Dừng chân đứng lại, trời, non, nước” khắc họa hình ảnh nhà thơ mộtmình đứng tại nơi Đèo Ngang, đưa mắt nhìn ra xa cũng chỉ thấy thiên nhiênrộng lớn phía trước (có bầu trời, có núi non, dòng sông) Câu thơ cuối thể hiện
sự cô đơn của nhà thơ: “một mảnh tình riêng” - tình cảm riêng tư của nhà thơkhông có ai để chia sẻ Ở đây, “một mảnh tình riêng” đối lập với không gianthiên nhiên rộng lớn càng làm cho nỗi cô đơn trống trải thêm sâu đậm Khác với
“ta với ta” trong bài thơ Bạn đến chơi nhà” - chỉ tác giả Nguyễn Khuyến vàngười bạn tri kỷ của mình Qua đó thể hiện tình cảm bạn bè gắn bó tri kỷ:
“Đầu trò tiếp khách trầu không có
Bác đến chơi đây ta với ta”
“Ta với ta” ở đây đều chỉ nhà thơ Bà Huyện Thanh Quan, lúc này bà chỉ có mộtmình đối diện với chính mình, cô đơn và lẻ loi Như vậy, hai câu kết khẳng địnhlại nỗi cô đơn, trống trải của tác giả trước thiên nhiên rộng lớn
Tóm lại, bài thơ “Qua Đèo Ngang” đã khắc họa chân thực tâm trạng của BàHuyện Thanh Quan trước khung cảnh thiên nhiên nơi đèo Ngang rộng lớn
Cảm nghĩ về bài thơ Qua Đèo Ngang - Mẫu 7
Ai đã từng đi trên con đường xuyên Việt, hẳn đều biết đến đèo Ngang Đây làmột đèo khá dài và cao, nằm vắt ngang sườn núi cheo leo, hiểm trở của khúccuối dãy Hoành Sơn, trước khi đâm ra biển Lên đến đỉnh đèo, du khách sẽ đượcthưởng thức cảnh đẹp tuyệt vời của thiên nhiên hùng vĩ: núi non điệp trùng, đạidương bao la, trời cao thăm thẳm Đèo Ngang là ranh giới tự nhiên giữa HàTĩnh và Quảng Bình Thuở xưa, bao người vào kinh đô Huế để thi cử hay làmviệc cho triều đình phong kiến đã đi qua đèo này rồi xúc cảm trước vẻ đẹp của