Bài tiểu luận chủ nghĩa xã hội khoa học

THEO ANH CHỊ, TRONG BỐI CẢNH ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC HIỆN NAY, ĐỊA VỊ KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ ĐỊA VỊ CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM BIẾN

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI NGỮ

BÀI TIỂU LUẬN

CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC

Giảng viên: TS Phạm Hoàng Giang

Họ tên: Giáp Thị Hồng

Mã sinh viên: 19041723 SBD: 91 Khoa: NN&VH Hàn Quốc Lớp học phần: POL1001 1PHI1002 2

Hà Nội - 07/2021

MỤC LỤC MỤC LỤC…… ……….1

MỞ ĐẦU ……… 2 NỘI DUNG ……… 3

I CÂU 1 THEO ANH (CHỊ), TRONG BỐI CẢNH ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT

NƯỚC HIỆN NAY, ĐỊA VỊ KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ ĐỊA VỊ

CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT

NAM BIẾN ĐỔI NHƯ THẾ NÀO?

1 Địa vị chính trị - xã hội, kinh tế - xã hội của giai cấp công nhân trong lịch sử và ngày nay……… 3

2 Sự biến đổi địa vị kinh tế - xã hội và địa vị chính trị - xã hội của giai cấp công nhân Việt Nam trong bối cảnh đẩy mạnh công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay……… 4

II CÂU 2: QUAN NIỆM CHO RẰNG, Ở CÁC NƯỚC TƯ BẢN

PHÁT TRIỂN HIỆN NAY, VỚI TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN KINH TẾ, DÂN TRÍ CAO, NỀN DÂN CHỦ TƯ BẢN ĐÃ VƯỢT QUA RANH GIỚI CỦA CHÍNH NÓ – TRỞ THÀNH NỀN DÂN CHỦ CỦA NHÂN DÂN LAO ĐỘNG ANH (CHỊ) CÓ ĐỒNG Ý VỚI QUAN NIỆM

TRÊN KHÔNG? TẠI SAO………5 KẾT LUẬN………10 TÀI LIỆU THAM KHẢO………11

MỞ ĐẦU

Trong quá trình đấu tranh bảo vệ dân tộc thời kỳ cận hiện đại, giai cấp công nhân Việt Nam có vai trò to lớn trong công cuộc giành lại độc lập dân tộc và có ảnh hưởng to lớn đến cả giai cấp công nhân ở các quốc gia khác trên thế giới Ngày nay, giai cấp công nhân vẫn là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong là Đảng Cộng sản Việt Nam, giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, hội nhập kinh tế quốc tế; có nhiều cố gắng để phát huy vai trò là lực lượng nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới sự lãnh đạo của Đảng Trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giai cấp công nhân đã đóng góp trực tiếp to lớn vào quá trình phát triển của đất nước, cùng với các giai cấp, tầng lớp và thành phần xã hội khác, giai cấp công nhân nước ta là cơ sở chính trị - xã hội vững chắc của Đảng và Nhà nước

Trong khi đó, ở các nước phát triển vẫn có sự mâu thuẫn giữa các giai cấp lãnh đạo và nhân dân và có sự thay đổi trong tư tưởng, suy nghĩ của nhân dân về chế độ dân chủ Đồng thời cũng có quan niệm rằng với sự phát triển kinh tế mạnh mẽ, dân trí cao của các nước phát triển thì nền dân chủ tư sản

đã vượt quá giới hạn của chính nó và trở thành dân chủ của nhân dân lao động

Bài tiểu luận này nhằm phân tích sự, đánh giá hai vấn đề trên Một, là địa

vị, vai trò của giai cấp công nhân trong công cuộc đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa phát triển đất nước Hai, là quan điểm cá nhân về vấn đề dân chủ tư sản ở các nước phát triển và làm rõ quan điểm về quan niệm nền dân chủ tư sản ở các nước phát triển trở thành nền dân chủ của nhân dân lao động

NỘI DUNG

I CÂU 1 (5 ĐIỂM) THEO ANH/ CHỊ, TRONG BỐI CẢNH ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC CÔNG NGHIỆP HÓA, HIỆN ĐẠI HÓA ĐẤT NƯỚC HIỆN NAY, ĐỊA VỊ KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ ĐỊA VỊ CHÍNH TRỊ - XÃ HỘI CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM BIẾN ĐỔI NHƯ THẾ NÀO?

1 Địa vị chính trị - xã hội, kinh tế - xã hội của giai cấp công nhân trong lịch sử và ngày nay

Trong lịch sử, giai cấp công nhân Việt Nam có sứ mệnh to lớn là lãnh đạo nhân dân lao động giành độc lập dân tộc, lật đổ chế độ phong kiến, giành chính quyền, xây dựng chủ nghĩa xã hội, chủ nghĩa cộng sản Đảng Cộng sản Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện luôn nhất quán, kiên định lập trường về vai trò, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân Việt Nam Vận dụng, phát triển sáng tạo nguyên lý của chủ nghĩa Mác – Lênin

về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân và từ thực tiễn cách mạng Việt Nam, Người nhiều lần khẳng định: “Lại là vì giai cấp tiên tiến nhất trong sức sản xuất, gánh trách nhiệm đánh đổ chế độ tư bản và đế quốc, để xây dựng một xã hội mới… Vì vậy, về mặt chính trị, tư tưởng, tổ chức và hành động, giai cấp công nhân đều giữ vai trò lãnh đạo” Bước vào thời kỳ xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc sau thắng lợi của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược (1946 – 1954), Chủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ: “Muốn xây dựng chủ nghĩa xã hội, mà xa rời sự lãnh đạo của giai cấp công nhân và của Đảng, là một điều không thể tưởng tượng”

Trong suốt 90 năm lãnh đạo cách mạng, Đảng Cộng sản Việt Nam kiên định trước sau như một đứng vững trên lập trường giai cấp công nhân, khẳng định địa vị lãnh đạo của giai cấp công nhân trên các lĩnh vực của đời sống

xã hội, nhấn mạnh quan hệ không thể tách rời giữa Đảng và giai cấp theo nguyên lý Hồ Chí Minh: “Giai cấp mà không có Đảng lãnh đạo thì không làm cách mạng được Đảng mà không có giai cấp công nhân cũng không làm

được gì” Tư tưởng, quan điểm của Đảng được thể hiện xuyên suốt trong các văn kiện đại hội Đảng, các hội nghị Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư các khoa, đặc biệt là Nghị quyết Trung ương 6 khóa IX, năm

2008 về “Tiếp tục xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước” Nghị quyết cũng đã xác định rõ địa

vị của giai cấp công nhân Việt Nam trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

2 Sự biến đổi địa vị kinh tế - xã hội và địa vị chính trị - xã hội của giai cấp công nhân Việt Nam trong bối cảnh đẩy mạnh công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay

Nghị quyết Trung ương 6 khóa IX đã nhấn mạnh: xây dựng giai cấp công nhân lớn mạnh trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa là nhiệm vụ quan trọng, cấp bách của Đảng, Nhà nước, hệ thống chính trị, của mỗi người công dân và toàn xã hội

Trong giai đoạn hiện nay, giai cấp công nhân Việt Nam ngày càng lớn mạnh về số lượng và có địa vị ngày càng quan trọng và mang trên mình sứ mệnh lịch sử to lớn: “là giai cấp lãnh đạo cách mạng thông qua đội tiền phong

là Đảng Cộng sản Việt Nam; giai cấp đại diện cho phương thức sản xuất tiên tiến; giai cấp tiên phong trong sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội, lực lượng đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước; lực lượng nòng cốt trong liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức dưới dự lãnh đạo của Đảng”

Trên cơ sở đánh giá toàn diện tình hình giai cấp công nhân qua hơn 20 năm đổi mới, Nghị quyết đã chỉ rõ quan điểm, mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp tiếp tục xây dựng, phát huy vai trò, địa vị của giai cấp công nhân, tạo điều kiện tiên quyết bảo đảm thành công của công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Qua gần 35 năm đổi mới, hơn 12 năm thực hiện Nghị quyết Trung ương 6 khóa IX, giai cấp công nhân Việt Nam đã lớn mạnh về

số lượng, trưởng thành về chất lượng và khẳng định, phát huy vai trò, địa vị của mình trong thực tiễn xây dựng, bảo vệ Tổ quốc:

 Về kinh tế - xã hội: Giai cấp công nhân là lực lượng đi đầu trong sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, làm cho nước ta trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại, định hướng xã hội chủ nghĩa Giai cấp công nhân đóng vai trò quan trọng trong đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại kinh tế, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa; từng bước nâng cao năng suất lao động, chất lượng, sức cạnh tranh của nền kinh

tế, của doanh nghiệp và sản phẩm; đóng góp to lớn nâng cao tiềm lực kinh

tế đất nước

 Về chính trị - xã hội: Giai cấp công nhân cùng với nhân dân lao động dưới

sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản củng cố và hoàn thiện hệ thống chính trị xã hội chủ nghĩa, xây dựng nhà nước của dân, do dân, vì dân, xây dựng nền dân chỉ xã hội chủ nghĩa Bảo vệ thành quả của cách mạng xã hội chủ nghĩa Giai cấp công nhân thực sự là chủ thể quan trọng trong đời sống chính trị của đất nước; phát huy vai trò lãnh đạo thông qua Đảng cầm quyền; phát huy quyền làm chủ thông qua Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, tổ chức công đoàn và các tổ chức chính trị - xã hội

Giai cấp công nhân với bản lĩnh cách mạng và tính tích cực kinh tế - xã hội và chính trị - xã hội thực sự là nòng cốt của khối đại đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh công nhân, giai cấp nông dân, đội ngũ trí thức xã hội chủ nghĩa dưới sự lãnh đạo của Đảng; góp phần quan trọng giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội, xây dựng quan hệ lao động hài hòa, tiến bộ, tạo nền tảng vững chắc phát triển kinh tế, thúc đẩy công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đổi mới đất nước hiện nay Nói chung, giai cấp công nhân

về sâu xa địa vị của họ vẫn quan trọng như trước và ngày càng khẳng định

sự quan trọng ấy và lớn mạnh hơn về số lượng và quy mô

II CÂU 2 (5 ĐIỂM) QUAN NIỆM CHO RẰNG, Ở CÁC NƯỚC TƯ BẢN PHÁT TRIỂN HIỆN NAY, VỚI TRÌNH ĐỘ PHÁT TRIỂN

KINH TẾ, DÂN TRÍ CAO, NỀN DÂN CHỦ TƯ SẢN ĐÃ VƯỢT QUA RANH GIỚI CỦA CHÍNH NÓ – TRỞ THÀNH DÂN CHỦ CỦA NHÂN DÂN LAO ĐỘNG ANH/ CHỊ CÓ ĐỒNG Ý VỚI QUAN NIỆM TRÊN KHÔNG? VÌ SAO?

Em không đồng ý với quan niệm cho rằng: ở các nước tư bản phát triển, với trình độ phát triển kinh tế, dân trí cao, nền dân chủ tư sản đã vượt qua ranh giới của chính nó – trở thành dân chủ của nhân dân lao động vì dân chủ

tư sản và dân chủ của nhân dân lao động là hai chế độ dân chủ hoàn toàn khác nhau và dân chủ tư sản không thể trở thành dân chủ của nhân dân lao động

Cụ thể, dân chủ tư sản là bước tiến bộ lớn của lịch sử nhân loại so với chế

độ chuyên chế của giai cấp phong kiến Nhưng dân chủ tư sản vẫn là chế độ được dành riêng cho giai cấp tư sản là giai cấp nắm quyền thống trị về kinh

tế và chính trị xã hội Còn đại đa số nhân dân lao động nghèo khổ thì bị nhiều hạn chế trong thực thi các quyền dân chủ đã được long trọng tuyên bố trong các hiến pháp tư sản Vì vậy dân chủ tư sản bị coi là nền dân chủ bị cắt xén,

là dân chủ hình thức Đến giai đoạn đế quốc, nhiều chế độ dân chủ của nền dân chủ tư sản bị xóa bỏ và chế độ độc tài, phát xít, chuyên chế có dịp tái sinh trở lại nhằm mục đích phục vụ cho đường lối chính trị bằng thủ đoạn gây chiến tranh cướp bóc tài nguyên, nô dịch các nước kém phát triển và đàn

áp phong trào đấu tranh giải phóng giai cấp của giai cấp công nhân trong nước

 Tình hình nền dân chủ tư sản tại nước Mỹ

Có thể thấy Mỹ là một nước từ lâu đã trở thành cứ điểm của chế độ dân chủ và quốc gia này còn thúc đẩy dân chủ trên toàn thế giới Vì sự nghiệp dân chủ, Mỹ chấp nhận chịu tổn thất nặng nề để chiến đấu chống chủ nghĩa phát xít ở châu Âu trong Thế chiến II Tuy nhiên, một cuộc chiến như vậy đang diễn ra tại chính nước Mỹ Từ năm 2011, khi phong trào “Chiếm phố Wall” bùng nổ, ở Mỹ cũng đã xuất hiện nhiều ý kiến liên quan khái niệm chủ

nghĩa xã hội, như nhà báo J.Hood (G.Hút) viết: “Chỉ có phong trào xã hội chủ nghĩa của quần chúng được tổ chức chặt chẽ chống lại chủ nghĩa tư bản, mới có khả năng chấm dứt những bất công đã đưa đến phong trào biểu tình Chiếm phố Wall”; hoặc năm 2016, Viện Chính trị thuộc Ðại học Harvard công bố kết quả khảo sát cho biết, hơn một nửa số người được hỏi ở độ tuổi

18 đến 29 không ủng hộ chủ nghĩa tư bản và một phần ba trong số đó cho rằng họ ủng hộ chủ nghĩa xã hội

Từ lúc lập quốc Hoa Kỳ đã tồn tại dưới hình thái một nền dân chủ đại diện, nhưng chỉ một phần nhỏ công dân nước này – chủ yếu nam giới da trắng có tài sản- là đủ điều kiện để bỏ phiếu Sau khi bãi bỏ chế độ nô lệ, những người da trắng ở miền Nam nước Mỹ đã đấu tranh chống quyền bỏ phiếu của người Mỹ gốc Phi gần một thế kỷ, sử dụng thuế khoán và các bài kiểm tra khả năng đọc viết để ngăn người nghèo không tiếp cận được với lá phiếu Quyền bầu cử của họ đã được định chế hóa gần nửa thế kỷ sau khi phụ nữ giành được quyền bỏ phiếu vào năm 1920

cách giàu nghèo ngày càng tăng, an sinh xã hội giảm sút, cơ hội tham gia và hưởng lợi ích từ hoạt động sáng tạo bị hạn chế, thiếu việc làm và thất nghiệp, giới cầm quyền ngày càng tỏ ra độc đoán là một số lý do chủ yếu khiến khá đông giới trẻ ở Mỹ và các nước phương Tây lâm vào tình trạng bế tắc, chán nản Chính vì vậy, đòi hỏi và khát vọng về một xã hội bình đẳng, công bằng và tốt đẹp hơn đang ngày một lan rộng và có xu hướng trở thành một trào lưu ở chính ngay tự thân các nước tư bản

Ðể trả lời câu hỏi tại sao giới trẻ ở Mỹ có xu hướng tôn sùng chủ nghĩa

xã hội dân chủ, các lý luận gia phương Tây đưa ra một số lý giải như: về cơ bản các nguyên lý của chủ nghĩa tư bản đã bị hiểu lầm, giáo dục chưa thấu đáo Cách lý giải trên chưa thật sự thuyết phục, chưa nhìn thẳng vào bản chất của vấn đề, vì sự thật là xu hướng tinh thần nói trên có nguồn gốc từ thời kỳ chủ nghĩa tư bản phát triển đã nảy sinh một số yếu tố có tác động tiêu

cực đến việc tổ chức, điều hành xã hội, bảo đảm cuộc sống của người dân

Cụ thể: nhóm người sở hữu nhiều tài sản trở thành thế lực thống trị xã hội, kinh tế và chính trị của quốc gia bị các trùm tư bản kiểm soát, khoảng cách giữa giàu và nghèo ngày càng nới rộng thể hiện qua tỷ lệ 1% dân số nắm giữ 99% tài sản, còn 99% dân số nắm giữ 1% tài sản Tình hình kinh tế ngày càng trở nên khó khăn, lạm phát và lương thấp, tăng lương không theo kịp mức tăng sinh hoạt phí, tỷ lệ thất nghiệp ngày càng cao, an sinh xã hội giảm sút, tệ kỳ thị chủng tộc còn hoành hành là thực trạng chung tại không ít nước tư bản phát triển

Các yếu tố tiêu cực trên đã trực tiếp ảnh hưởng đến nhận thức, suy nghĩ của giới trẻ trong xã hội tư bản, cụ thể là ở Mỹ Nhất là khi lao động xã hội của họ ít khi nhận được sự hỗ trợ của chủ lao động; việc tiếp cận nguồn vốn

và lợi ích của chủ nghĩa tư bản chỉ tập trung vào một nhóm nhỏ đã hạn chế

cơ hội được tham gia và được hưởng lợi ích từ hoạt động sáng tạo của nhiều người, đẩy họ vào tình trạng bối rối, bất mãn, mất phương hướng, có xu hướng từ chối chủ nghĩa tư bản và thị trường tự do, suy giảm niềm tin với nhà nước bị nhà tư bản chi phối

Lựa chọn con đường phát triển là quyền của mọi quốc gia - dân tộc Song

sự lựa chọn đó chỉ thật sự trở nên có ý nghĩa và được người dân ghi nhận, đồng tình và tôn trọng khi hướng tới và xây dựng một xã hội dân chủ, bình đẳng, công bằng, vì lợi ích toàn dân Dù đã cố gắng thích ứng, dù sử dụng thành tựu kinh tế, khoa học, công nghệ để tăng năng suất lao động xã hội, hỗ trợ và duy trì vai trò chi phối xã hội thì nhà nước tư bản vẫn không thể che giấu bản chất, cũng là tử huyệt của nó là tất cả chỉ vì lợi nhuận để phục vụ lợi ích nhóm người giàu có và làm cho người nghèo ngày càng nghèo hơn Trong bối cảnh đó, việc giới trẻ phương Tây hướng tới dân chủ, bình đẳng, công bằng là điều hoàn toàn có thể hiểu, hoàn toàn chính đáng và là dấu hiệu cho thấy chủ nghĩa tư bản không phải là “thiên đường”, không phải là “đỉnh cao” như một số người vẫn thường ca ngợi, tán dương Thực tế đó càng

chứng minh con đường Ðảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã lựa chọn nhằm xây dựng xã hội: “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” là con đường dân chủ đúng đắn nhất và là duy nhất đáp ứng khát vọng của nhân dân Việt Nam

Tóm lại, quan niệm nền dân chủ tư sản trở thành nền dân chủ của nhân dân lao động là không chính xác vì thực tế cho thấy giai cấp công nhân và nhân dân vẫn chịu bất công và lợi ích vẫn thuộc về giai cấp lãnh đạo Và nếu

có sự chuyển biến từ nền dân chủ tư sản thành nên dân chủ của nhân dân lao động sẽ kéo dài mất thời gian đến hàng trăm năm và sự chuyển biến ở đây cũng chỉ là suy nghĩ, tư tưởng và mong muốn hướng tới của người dân chứ điều này chưa thành sự thật