Thư tín dụng là một chứng thư, trong đó ngân hàng phát hành thư tín dụng cam kết trả tiền cho người hưởng nếu họ xuất trình được các chứng từ phù hợp L/C ● Người cam kết trả tiền: Ngân h
Trang 1CHƯƠNG 4: PHƯƠNG THỨC THANH TOÁN TÍN DỤNG CHỨNG TỪ
Buổi 1:
I Khái niệm:
1 Phương thức thanh toán tín dụng chứng từ là một phương thức thanh toán dựa trên cam kết thanh toán có điều kiện của ngân hàng và cam kết đó là thư tín dụng
2 Thư tín dụng là một chứng thư, trong đó ngân hàng phát hành thư tín dụng cam kết trả tiền cho người hưởng nếu họ xuất trình được các chứng từ phù hợp (L/C)
● Người cam kết trả tiền: Ngân hàng phát hành
● Thư tín dụng: người xuất khẩu ký phát hối phiếu đòi tiền ngân hàng phát hành (NH phục vụ nhà nhập khẩu)
● Trong nhờ thu, người xuất khẩu ký phát hối phiếu đòi tiền người nhập khẩu
❖ Câu hỏi:
- Người xuất khẩu ký phát đòi tiền ngân hàng nhập khẩu đối với L/C trả tiền
ngay → Đúng
- Người xuất khẩu ký phát hối phiếu đòi tiền người mua trong D/A → Đúng
II BTVN
1 Điều kiện nào bắt buộc phải có trong 3 điều kiện sau Điều kiện nào có thể bổ sung cho nhau?
- Đơn yêu cầu mở L/C
- Uy tín
- Năng lực tài chính
2 Căn cứ điều 2 UCP 600, tìm hiểu thuật ngữ “xuất trình phù hợp” trong tiếng anh là gì, ngược nghĩa với nó là gì Thế nào là xuất trình phù hợp?
3 Làm rõ các chủ thể tham gia thanh toán L/C (Slide 291)
4 Làm rõ các thuật ngữ (Slide 297)
5 Có thể sử dụng 2 ngân hàng thông báo cho một thư tín dụng hay không?
Buổi 2:
? Tại sao thanh toán tín dụng chứng từ là 1 phương thức thanh toán dựa trên cam kết có điều kiện của ngân hàng?
→ Theo Điều 2 UCP 600, tín dụng chứng từ là một thỏa thuận bất kỳ, cho dù được
gọi tên hoặc mô tả như thế nào, thể hiện một cam kết chắc chắn và không hủy ngang
Trang 2về việc thanh toán khi xuất trình phù hợp, và cam kết chắc chắn không hủy ngang này
là thư tín dụng và thư tín dụng này là chứng thư trong đó NHPH thư cam kết trả tiền cho người hưởng nếu họ xuất trình được các chứng từ phù hợp và thư tín dụng đó gọi
là L/C
● Tín dụng chứng từ là một phương thức thanh toán, L/C là công cụ trong phương thức đó
● Thư tín dụng (L/C) là một cam kết có điều kiện
● DC terms: Documentary credit terms
Trong tiếng anh DC có thể hiểu là L/C hoặc là credit
DC terms hiểu là L/C terms: Điều khoản của thư tín dụng
? Mục đích đưa ra điều kiện đối với người yêu cầu mở L/C
- Giảm thiểu rủi ro cho ngân hàng phát hành L/C
? Mục đích đưa ra điều kiện đối với người thụ hưởng L/C
- Thể hiện có điều kiện này thì ngân hàng mới có nghĩa vụ thanh toán
1 Xuất trình phù hợp:
- Là một xuất trình phù hợp với các điều kiện và điều khoản của tín dụng, của các điều khoản có thể áp dụng của quy tắc này và với thực tiễn ngân hàng tiêu chuẩn quốc tế
- Xuất trình phù hợp là hành động xuất trình một bộ chứng từ mà phải phù hợp Gồm 2 nội dung:
+ Bộ chứng từ (có phù hợp với các điều kiện,điều khoản của UCP, ISBP, không)
+ Hành động xuất trình (đúng thời hạn, đúng địa điểm không)
Và thỏa mãn đồng thời 3 điều kiện:
+ Các điều kiện và điều khoản của thư tín dụng
+ Các điều khoản của UCP
+ Các điều khoản của ISBP
Note:
● Xuất trình phù hợp (Complying presentation - CP) trái ngược là Non CP
● Nếu là một xuất trình phù hợp thì NHPH phải có nghĩa vụ trả tiền cho người thụ hưởng
Ngược lại nếu là một xuất trình không phù hợp thì NHPH không có nghĩa vụ phải trả tiền cho người thụ hưởng
Nếu là một xuất trình phù hợp mà người thụ hưởng không đòi được tiền thì người thụ hưởng được quyền kiện NHPH
Trang 32 Ngân hàng thông báo (NHTB): Là NH được NHPH ủy quyền thông báo L/C cho người thụ hưởng
➔ Ngân hàng nhận L/C gốc từ NHPH thì được gọi là NHTB, và điều kiện để nhận L/C thì NH phải là ngân hàng đại lý hay một chi nhánh của NHPH
? Có thể sử dụng 2 NHTB để thông báo cho một thư tín dụng hay không Tại sao lại có 2 NHTB?
● Phân biệt: NHTB và NHTB số 2
hoặc NHTB số 1 và NHTB số 2
→ Có thể có 2 NHTB cho một thư tín dụng
- TH1: NHTB không có quan hệ tài khoản với người thụ hưởng vì vậy NHTB sẽ tìm NHTB thứ 2
- TH2: Ngân hàng được người mua, người bán lựa chọn làm NHTB không có quan hệ đại lý với NHPH
➢ Trong TH này để L/C di chuyển được từ NHPH đến người bán thì NHPH tìm 1 ngân hàng trung gian vừa có quan hệ đại lý với NHPH, vừa có quan hệ với ngân hàng được lựa chọn Trong TH đó ngân hàng trung gian được gọi là NHTB số 1, ngân hàng mà khách hàng đã lựa chọn được gọi là NHTB số 2
- TH3: Do nhu cầu của khách hàng
? Những hạn chế của việc sử dụng 2 NHTB cho một thư tín dụng đối với người XK?
- Người thụ hưởng nhận được L/C chậm hơn → Liên quan đến thời gian chuẩn
bị sản xuất hàng hóa
- Người XK tốn thêm phí khi giao dịch qua các NH
➔ Phát hành L/C càng sớm càng có lợi
? Ở góc độ ngân hàng, bạn làm gì để giúp cho khách hàng không phải sử dụng
2 NHTB?
- Mở rộng hệ thống mạng lưới ngân hàng đại lý
- Nâng cao chất lượng dịch vụ để khách hàng lựa chọn ngân hàng của mình
- Nâng cao, mở rộng chất lượng sản phẩm tài trợ
3 Ngân hàng chiết khấu (NHCK): Là ngân hàng trả tiền cho người thụ hưởng
trước khi đòi được tiền từ NHPH
4 L/C chỉ định đích danh:
- “L/C is available with VCB by negotiation” là L/C có giá trị tại VCB → Đây là chỉ định đích danh, và ngân hàng VCB được gọi là ngân hàng được chỉ định.
5 L/C chỉ định tự do:
Trang 4- “L/C is available with Any bank by negotiation” là L/C có giá trị tại bất kỳ ngân hàng nào → Đây là chỉ định tự do.
? VD1 Case study
Câu hỏi thêm:
3 Người thụ hưởng gửi chứng từ trực tiếp tới BOA nếu đó là một xuất trình phù hợp thì BOA có nghĩa vụ phải trả tiền hay không (dựa vào điều 6 UCP 600)?
4 Nếu bạn là người thụ hưởng, thì sẽ chọn NHPH hay ngân hàng được chỉ định?
→ Trả lời:
1 VCB vừa là Ngân hàng được chỉ định (đích danh) vừa là NHTB
2 VCB hành động đúng “L/C is available with VCB by negotiation” có nghĩa là cho phép chiết khấu tại VCB, tức là đây không phải là bắt buộc VCB phải chiết khấu mà là NHPH cho phép chứng từ được chiết khấu tại VCB, còn có chiết khấu hay không còn phụ thuộc vào khẩu vị rủi ro của VCB
3 Nếu chứng từ phù hợp thì BOA phải có nghĩa vụ thanh toán, vì theo điều 6 khoản a: “Tín dụng phải quy định một ngân hàng mà tại đó tín dụng có giá trị hoặc quy định tín dụng có giá trị tại bất cứ ngân hàng nào Một tín dụng có giá trị tại NHđCĐ thì cũng có giá trị tại NHPH”
4 Nếu là người thụ hưởng thì nên chọn NHđCĐ Vì mục đích xuất trình chứng từ
là để đòi được tiền từ NHPH, nếu gửi chứng từ tới NHđCĐ thì họ cũng sẽ gửi tới NHPH còn nếu gửi chứng từ trực tiếp đến NHPH thì NH sẽ kiểm tra xem trả tiền hay không Tuy nhiên hành động kiểm tra chứng từ của NHPH và NHđCĐ là khác nhau:
- Nếu gửi chứng từ đến NHđCĐ thì họ sẽ tư vấn, hỗ trợ, tạo điều kiện cho mình
để làm sao có được 1 xuất trình phù hợp để đi đòi được tiền
- Nếu gửi đến NHPH thì mục tiêu của họ là nếu sai thì từ chối, đúng thì trả tiền
Mà chứng từ có lỗi thì sẽ được phí sai sót → Rất bất lợi vì không có cơ hội sửa chữa chứng từ
➢ Kết luận:
+ Xuất trình chứng từ đến NhđCĐ → Được
Trang 5+ Xuất trình chứng từ đến NHPH → Được nhưng không nên.
? VD2 Case study
Câu hỏi thêm:
3 Nếu bạn là NHPH mà bạn được quyền lựa chọn thì bạn sẽ phát hành L/C chỉ định đích danh hay chỉ định tự do Tại sao?
→ Trả lời:
1 Vai trò của BIDV là NHTB
2 Ở đây NHđCĐ là bất kỳ ngân hàng nước ngoài nào ở tại Việt Nam, mà VCB lại không phải ngân hàng nước ngoài → VCB không phải NHđCĐ hay NHPH VCB hành động đúng Nhưng nếu người thụ hưởng xuất trình chứng từ tới VCB thì người xuất khẩu gặp rủi ro Và nếu VCB gửi chứng từ sang NHPH nước ngoài và đã chiết khấu thì VCB sẽ gặp rủi ro
● Giả sử VCB kiểm tra chứng từ, kết luận chứng từ phù hợp, VCB chiết khấu chứng từ
Nếu VCB gửi chứng từ đến BOA, sau này 1 ngân hàng nước ngoài cũng gửi chứng từ tới BOA Đáng lẽ BOA phải trả tiền cho ngân hàng nước ngoài, nhưng nếu BOA trả tiền cho VCB thì BOA sẽ gặp rủi ro
3 Nếu là NHPH thì sẽ chọn phát hành L/C chỉ định đích danh, vì:
- NHPH biết được uy tín của NHđCĐ như thế nào, kiểm tra chứng từ có tốt hay không
- Khi biết chính xác NHđCĐ thì sẽ tránh rủi ro bất đồng quan điểm về kết luận chứng từ
➢ Kết luận: L/C nào cũng có NHđCĐ nhưng khác nhau ở chỉ định đích danh hay
chỉ định tự do
Buổi 4:
Trang 6Quy trình thanh toán chi tiết:
(0): Nhà xuất khẩu và nhà nhập khẩu ký kết HĐMBHHQT
(1): Người làm đơn yêu cầu mở L/C
- Đơn yêu cầu mở L/C phát hành bởi người làm đơn
- Được lập dựa trên cơ sở HĐMBHHQT
- Ràng buộc người làm đơn và NHPH
(2): NHPH L/C và gửi L/C gốc đến NHTB
- Trong TH có 2 NHTB, L/C gốc được gửi đến NHTB số 1
- Lúc này NHTB sẽ kiểm tra tính chân thực bề ngoài của L/C:
+ L/C là thật hay giả
+ L/C có đầy đủ ,rõ ràng không
+ Người thụ hưởng có phải là khách hàng của NHTB không
(3): NHTB thông báo L/C và gửi L/C gốc cho người thụ hưởng
(4): Người thụ hưởng kiểm tra L/C, nếu chấp nhận sẽ tiến hành giao hàng
(5): Người thụ hưởng lập và gửi bộ chứng từ theo yêu cầu của L/C tới NHđCĐ
- NHTB là NHđCĐ nếu NHTB được chỉ định đích danh
- NHđCĐ là NHTB nếu được chỉ định đích danh hoặc được chỉ định tự do và người thụ hưởng xuất trình chứng từ đến NHTB
(6):Chiết khấu chứng từ Có 2 hình thức chiết khấu
- Chiết khấu miễn truy đòi (Negotiation without recourse)
- Chiết khấu có truy đòi (Negotiation with recourse)
Trang 7● Lưu ý: Quy trình có thể không có bước 6
(7): NHđCĐ gửi chứng từ cho NHPH ( trước khi gửi phải kiểm tra và xem có đầy đủ như L/C yêu cầu hay không?)
- Trừ một số trường hợp ngoại lệ: Một số chứng từ liên quan đến rửa tiền, cấm vận, buôn lậu…
(8): Ngân hàng phát hành kiểm tra chứng từ, có 2 TH:
- TH1: Nếu là 1 CP, NHPH có nghĩa vụ thanh toán cho người thụ hưởng dù người mua không thanh toán → tiềm ẩn rủi ro cho NHPH
- TH2: Nếu là 1 non-CP thì NHPH có quyền từ chối thanh toán cho người thụ hưởng Tuy nhiên, nếu người làm đơn muốn trả tiền thì NHPH vẫn thanh toán cho người thụ hưởng
(9): Người mua hàng làm thủ tục thanh toán
(10): NHPH trao chứng từ
Câu hỏi :
1 Đơn yêu cầu mở L/C được phát hành bởi ai ?
→ Bởi người làm đơn yêu cầu mở L/C
2 Đơn yêu cầu mở L/C hình thành trên cơ sở nào ?
→ Dựa trên cơ sở hợp đồng mua bán hàng hóa quốc tế
Lưu ý: Không hiểu một cách máy móc là cứ hợp đồng điều khoản như thế nào thì L/C
phải y hệt như vậy, bản thân format của HĐMBHHQT và format L/C đã khác nhau rồi Thứ hai, ngay cả có những nội dung của 2 format đấy giống nhau (VD: Đơn giá) nhưng cũng có thể trong hợp đồng và trong đơn yêu cầu có sự khác biệt Đa phần thực
tế là giống nhau hoàn toàn, nhưng có những TH trên thực tế, có một sự khác biệt, giống như được cố tình chỉnh sửa, tuy nhiên chỉnh sửa có được chấp nhận hay không thì còn phụ thuộc hoàn toàn vào người mua người bán
3 Đơn yêu cầu mở L/C là văn bản pháp lý ràng buộc giữa ai với ai ?
→ Đơn yêu cầu mở L/C là văn bản pháp lý ràng buộc giữa người làm đơn yêu cầu mở L/C và ngân hàng phát hành
4 Ngân hàng thông báo, sau khi nhận được L/C thì họ sẽ làm những gì ?
→ Kiểm tra tính chân thực bề ngoài của thư tín dụng
5 Kiểm tra tính chân thực bề ngoài của thư tín dụng là TN của ai ?
A Applicant
B Issuing Bank
Trang 8C Advising Bank
D Nominated Bank
Lưu ý: Kiểm tra tính chân thực bề ngoài của thư tín dụng thực chất là trả lời 3 câu hỏi sau:
1 L/C thật hay giả
2 L/C có rõ ràng hay không? ( không bị mất chữ, mất dòng)
3 Người thụ hưởng có phải khách hàng của NHTB hay không ?
6 Công việc kiểm tra nội dung thư tín dụng là công việc của ai ?
→ Công việc kiểm tra nội dung thư tín dụng là công việc của người thụ hưởng
7 Trường hợp nào NHTB là NHđCĐ và ngược lại khi nào NHđCĐ là NHTB ?
- NHTB là NHđCĐ khi: L/C chỉ định đích danh NH là NHTB thì NHTB đó là NHđCĐ luôn
- NHđCĐ là NHTB :
+ Khi L/C chỉ định tự do
+ Người thụ hưởng xuất trình chứng từ tới NHTB
Có hai hình thức chiết khấu: Chiết khấu miễn truy đòi (negotiation without recourse) và Chiết khấu có truy đòi (negotiation with recourse).
8 So sánh chiết khấu truy đòi và miễn truy đòi?
Giống nhau:
- Là hành động 1 NH trả cho người thụ hưởng trước khi nhận được thanh toán từ NHPH
- Hình thức tài trợ TM của NH cho người thụ hưởng trước giao hàng
- Cơ sở tài trợ: Bộ chứng từ
Khác nhau:
Chiết khấu miễn truy đòi (Negotiation without recourse) Chiết khấu có truy đòi(Negotiation with recourse)
hàng có quyền yêu cầu người thụ hưởng hoàn trả cả gốc lẫn lãi nếu người làm đơn không thanh toán
Mua đứt - bán đoạn bộ chứng từ thương mại
Trang 9Rủi ro đối với
Rủi ro đối với người
Điều kiện chiết khấu Ngân hàng chiết khấu phải
quan tâm đến mức độ uy tín của NHPH
Quan tâm đến uy tín người thụ hưởng và NHPH
Trả lãi khoản chiết
khấu
9 Khi nào quy trình dừng lại ở bước 1?
→ Trả lời: Quy trình dừng ở bước 1 khi NHPH không chấp nhận yêu cầu vì những lý do sau:
+ Người làm đơn không đủ uy tín và không đủ tiềm lực tài chính
+ Hàng hóa là hàng bị cấm vận, hàng tài trợ khủng bố, hàng hóa vi phạm pháp luật…
+ Nội dung trong đơn yêu cầu mở L/C gây bất lợi, rủi ro cho NHPH và người làm đơn không muốn sửa đổi
10 Khi nào quy trình dừng lại ở bước 2?
→ Trả lời: Quy trình dừng lại ở bước 2 nếu:
+ L/C không đáp ứng được yêu cầu về tính chân thực bề ngoài
+ Người thụ hưởng không phải là khách hàng của NHTB
+ NHTB không muốn thông báo cho khách hàng này
11 Khi nào quy trình dừng lại ở bước 3?
→ Trả lời: Quy trình dừng ở bước 3 khi
- Nhà XK nhận L/C không phù hợp với HĐMBHHQT
- Nhà XK muốn dừng quá trình do
+ Không có hàng để bán
+ Tìm được người mua khác, NHPH khác có lợi hơn
+ Người mua không muốn sửa ND L/C và HĐMBHHQT khi không ohuf hợp
12 Khi nào quy trình dừng lại ở bước 5?
Trang 10→ Trả lời: NHđCĐ từ chối chứng từ do
- Bộ chứng từ không khắc phục được lỗi và người hưởng chuyển sang phương thức nhờ thu
- Những vấn đề liên quan đến rửa tiền, tài trợ khủng bố và cấm vận
13 Khi nào quy trình dừng lại ở bước 7?
→ Trả lời: Theo điều 35 UCP 600 có các trường hợp sau:
- Bộ chứng từ không phù hợp (với điều kiện người làm đơn không đồng ý trả tiền)
- Bộ chứng từ thất lạc trên đường đi với điều kiện UCP không dẫn chiếu UCP 600
- Khi ngân hàng phát hành bị phá sản
14 Khi nào quy trình không có bước 4 và rủi ro thuộc về ai?
→ Trả lời: Khi có hành vi lừa đảo, khi người xuất khẩu lập bộ chứng từ giả
15 Những NH nào có trách nhiệm kiểm tra chứng từ và thời gian kiểm tra chứng
từ là bao lâu?
→ Trả lời:
- Theo UCP 600 điều 4 khoản b, có 3 NH có trách nhiệm kiểm tra chứng từ là NHđCĐ, NHPH và NHXN (nếu có)
- Thời gian kiểm tra chứng từ là tối đa 5 ngày làm việc sau ngày xuất trình Working day: là ngày mà từ lúc mở hệ thống NH, thời gian làm việc của NH
đó là cố định
VD: NH có thời gian cố định đi làm từ Thứ 2 đến Thứ 6 và làm sáng Thứ 7, nghỉ chiểu → One working day
- Có 2 NH không bao giờ kiểm tra chứng từ là NHTB và NH hoàn trả
16 Ai là người ký chấp nhận trái phiếu kỳ hạn trong thanh toán L/C?
→ Trả lời: Ngân hàng phát hành
Trong nhờ thu : Người ký là nhà Nhập Khẩu
17 Trong TH hàng hóa đến trước chứng từ ngân hàng phát hành phải làm gì giúp cho người làm đơn làm thủ tục nhận hàng?
→ Trả lời: Trong trường hợp hàng hóa đến trước chứng từ thì NHPH có thể phát hành
Trang 13* Note: L/C được gửi bằng điện SWIFT MT700 Nếu không có ghi chú, ngày được
thể hiện trong L/C có dạng YYMMDD
Câu hỏi: Căn cứ vào L/C trên, trả lời các câu hỏi:
1 Dựa vào trường (field) nào (:number), xác định loại L/C?
→ Trả lời: Dựa vào (M):40A xác định được đây là L/C irrevocable (L/C không thể hủy ngang)
- L/C không thể hủy ngang: NH không được phép sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ nếu không có sự cho phép của người thụ hưởng
- Trái nghĩa: L/C revocable (L/C có thể hủy ngang)
+ Với người thụ hưởng, L/C không thể hủy ngang có lợi hơn do họ có quyền chủ động trong việc sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ L/C
+ Với NHPH, L/C có thể hủy ngang có lợi hơn do NHPH có quyền chủ động hơn trong việc sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ L/C mà không cần sự đồng ý của người pthụ hưởng
→ Trả lời: Nguồn luật điều chỉnh là UCP 600