Dàn ý Cảm nhận về bài thơ Tức cảnh Pác Bó 1 Mở bài Giới thiệu bài thơ Đến với "Tức cảnh Pác Pó", em càng kính trọng và yêu quý Bác hơn bởi một tâm hồn sống chan hoà, xem thiên nhiên như người bạn tri[.]
Trang 1Dàn ý Cảm nhận về bài thơ Tức cảnh Pác Bó
1 Mở bài
- Giới thiệu bài thơ: Đến với "Tức cảnh Pác Pó", em càng kính trọng và yêu quý Bác hơn bởi một tâm hồn sống chan hoà, xem thiên nhiên như người bạn tri âm tri
kỉ cùng một nếp sống giản dị và lạc quan trong gian khó của Người
2 Thân bài
- Cuộc sống khó khăn vất vả, thiếu thốn về vật chất:
+ Nơi ở: hang sâu Pác Pó chật hẹp
+ Bữa ăn:cháo bé, rau măng->đạm bạc, bình dị
+ Điều kiện hoạt động cách mạng:bàn ghế chông chênh->thiếu thốn
→ Nếp sống giản dị,thích nghi với mọi hoàn cảnh của Bác
- Tinh thần sống lạc quan trong con người Bác
+ Niềm vui tìm thấy từ những điều bình dị
+ Giọng thơ hài hước,hóm hỉnh
- Tinh thần yêu nước, niềm tin cách mạng, tấm lòng thiết tha với dân tộc của Bác + Miệt mài với công việc "dịch sử Đảng"
+ Một lòng vì lý tưởng cách mạng
3 Kết bài
- Bài thơ giúp em hiểu rằng không có thiếu thốn nào hơn thiếu thốn mục đích, lí tưởng sống cả Không có nghèo nàn nào hơn nghèo nàn trong tâm hồn cả Chỉ cần
có lý tưởng sống cao đẹp, mọi gian nan, khó khăn chỉ là bản lề để ta vượt qua và thành công hơn mà thôi
Trang 2Cảm nhận về bài thơ Tức cảnh Pác Bó - mẫu 1
Sau bao nhiêu năm bôn ba tìm đường cứu nước, chủ tịch Hồ Chí Minh bí mật về nước để trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam Là một nhân vật lịch sử lỗi lạc của dân tộc, là nhà thơ, nhà danh nhân văn hóa Cuộc đời thơ ca của Bác luôn song hành với cuộc đời chính trị Trong những năm gian khổ ở cuộc kháng chiến trống Pháp, làm việc trong hoàn cảnh hết sức thiếu thốn, ở hang Pác Pó, bàn làm việc chông chênh bên suối Lê – Nin Bác đã viết những bài thơ ngấm vào máu thịt của người dân Việt Nam Bài thơ tức cảnh Pác Pó đã diễn tả được phong thái ung dung ,tinh thần lạc quan yêu đời, "thú lâm tuyền" khoáng đạt, tươi sáng của Bác
Bài thơ đã đồng hành cùng thời gian, vượt qua hành trình hơn 70 mùa xuân Giờ đây bài thơ như một chứng tích lịch sử của cách mạng Việt Nam Qua đó, còn cho chúng ta thấy phong thái ung dung tự tại, tinh thần lạc quan cách mạng của người chiến sỹ cộng sản vĩ đại Hồ Chí Minh về những năm tháng hoạt động bí mật, đầy gian khổ vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc
Trang 3Trong cuộc sống đầy gian khổ ấy, tinh thần là một thứ vô cùng quan trọng Thú lâm tuyền là cách chơi vui thú,tao nhã của Bác trong rừng xanh núi đỏ,lâm tuyền là rừng núi và khe suối nước chảy ,thú vui của Bác là yêu thiên nhiên ,yêu rừng Pắc Bó,cỏ cây hoa lá chim muông và cả cái tiếng nước róc rách dưới khe cũng nên thơ hữu tình trong thơ tức cảnh của Người
"Sáng ra bờ suối, tối vào hang
Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng"
Ngay ở những câu thơ đầu Bác đã mở ra trước mắt người đọc một nếp sống sinh hoạt rất đều đặn, nhịp nhàng nhưng một đặc điểm là tất cả đều gắn liền với thiên nhiên Chúng ta đã thấy được một bức tranh thiên nhiên sinh động cuộc sống thường ngày của Bác ở nơi núi rừng thiếu thốn trăm bề , Bác chỉ ăn những thứ sẵn
có của núi rừng :cháo bẹ , rau măng Dù khó khăn là vậy nhưng Bác vẫn luôn hài lòng, chấp nhận, sẵn sàng vượt lên khó khăn trắc trở Khó khăn gian khổ tới đâu cũng không bao giờ có thể làm nhụt đi tinh thần ý trí của Bác cũng như của cả dân tộc ta
"Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng
Cuộc đời cánh mạng thật là sang"
Những vần thơ mộc mạc, nhẹ nhàng ấy, luôn nằm trong những vần thơ của Bác Bác cho chúng ta thấy vẻ đẹp của người chiến sĩ cách mạng Bên bờ suối Lê- nin nước chảy róc rách, cạnh đó là chiếc bàn đá và quyển sách, hình ảnh Bác Hồ hiện lên như một yếu tố quan trọng đưa bức tranh thiên nhiên tươi đẹp ấy từ tĩnh sang động "Thú lâm tuyền" của Bác được thể hiện rõ nhất ở câu này.Dù hoàn cảnh ở thực tại có khó khăn trắc trở nhưng dường như không thể cản được việc lớn của Bác ,từ đó ta càng thấy rõ hơn tinh thần lạc quan, phong thái ung dung, tình yêu thiên nhiên luôn tiềm tàng trong con người của Bác câu thơ cuối như một lời tự nhận xét của Bác về cuộc đời cách mạng của mình Câu thơ gợi cho người đọc nhiều suy nghĩ Làm cách mạng có gian truân, khổ cực nhưng đối với Bác nó lại thật là sang Sang của Bác ở đây không nói về vật chất chỗ ăn chỗ ở, làm việc mà cái Bác muốn nói đến là sang về mặt tinh thần Được hoạt động cách mạng để cứu nước là niềm vui lớn với Bác, niềm vui không thể mua được Những tinh thần ấy có được,
là nhờ lòng yêu nước thương dân nồng nàn của Bác, mong mỏi cuộc sống yên bình,
ấm no hạnh phúc cho con dân cả nước
Trang 4Bài thơ với cách viết hóm hỉnh, nghệ thuật đối từ bài thơ Tức cảnh Pác Pó đã cho chúng ta thấy được thú lâm tuyền của Bác thật khoáng đạt, đó là tinh thần lạc quan, tình yêu nước sâu nặng và sự căm thù giặc, tất cả đều chứa đựng trong người Bác Bác vĩ đại, về tất cả mọi mặt
Cảm nhận về bài thơ Tức cảnh Pác Bó - mẫu 2
Sau 30 năm bôn ba khắp năm châu bốn bể hoạt động cứu nước, tháng 2 - 1941, Nguyễn Ái Quốc đã bí mật về nước để trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam Người sống trong hang Pác Bó, điều kiện sinh hoạt vật chật rất gian khổ, nhưng tất
cả thiếu thốn đó đối với Bác không phải là gian khổ mà đều trở thành sang trọng,
mà còn thật là sang Bởi niềm vui vô hạn của người chiến sĩ yêu nước vĩ đại Hồ Chí Minh là được sống cuộc đời cách mạng cứu dân, cứu nước Bài thơ Tức cảnh Pác
Bó đã ra đời trong hoàn cảnh đó
Bài thơ bốn câu, theo thể thất ngôn tứ tuyệt thật tự nhiên, bình dị, giọng điệu thoải mái pha chút vui đùa hóm hỉnh Tất cả cho ta thấy một cảm giác vui thích sảng khoái Ý nghĩa tư tưởng của bài thơ cũng toát lên từ đó Đi tìm hiểu bài thơ chính
là đi tìm hiểu niềm vui của nhân vật trữ tình
Mở đầu bài thơ là câu thơ có giọng điệu rất tự nhiên, rất ung dung và thoải mái, hòa điệu với cuộc sống của núi rừng:
Sáng ra bờ suối tối vào hang
Câu thơ là sự khái quát của một nhịp sống đã trở thành nếp rất chủ động Cách ngắt nhịp 4/3 đã tạo thành thế đôi sóng đôi rất nhịp nhàng: sáng ra - tối vào Nếp sống ở đây chủ động mà đàng hoàng Đàng hoàng vì ban ngày Bác làm việc đời thường Tối mới trở về hang để ngủ Với Bác, còn gì thú vị hơn khi ngày ngày được làm việc bên bờ suối, làm bạn với thiên nhiên, tối trở về nhà (nhà vẫn là hang núi) để nghỉ ngơi và lắng nghe tiếng suối chảy Thật thú vị, thoải mái khi con người được sống giao hòa với thiên nhiên Phải chăng quy luật vận động ấy là Bác đã vượt lên được hoàn cảnh Đó chẳng phải là tinh thần lạc quan hay sao?
Chính sự cân đối ở câu thơ thứ nhất đã làm nền cho các câu thơ sau xuất hiện
Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng
Trang 5Nhịp 4/3 là nhịp thông thường ở thơ tứ tuyệt, nhưng ở câu này, nhịp 4 được chuyển thành nhịp 2/2 tạo thành một sự đều đặn cùng với hai thanh trắc liền nhau ở nhịp 3 (vẫn, sẵn) càng khẳng định thêm điều đó Câu thơ toát nên một sự yên tâm về cuộc sống vật chật của Bác Thơ xưa thường biểu lộ thú vui vì cảnh nghèo như Nguyễn Trãi đã từng viết: Nước là cơm rau hay tri tức Điều khác biệt của Bác, với các nhà thơ xưa như Nguyễn Trãi là ở chỗ: Nguyễn Trãi sống ở chốn núi rừng vui với thiên nhiên (ở Côn Sơn) để quên đi nỗi đau không được giúp nước, giúp đời Còn Bác
Hồ sống ở chốn núi rừng, bằng lòng với cuộc sống đạm bạc nơi đầu nguồn để đem ánh sáng cứu dân cứu nước Vì thế câu thơ thứ ba của bài thơ là một sự chuyển biến đột ngột:
Bàn đá chông chềnh dịch sử Đảng
Hai câu nói về chuyện ăn, chuyện ở thong dong bao nhiêu, thoải mái bao nhiêu thì câu nói về chuyện làm việc vất vả bấy nhiêu Không có bàn, người chiến sĩ cách mạng phải dùng dạ làm bàn, lại là bàn đá chông chếnh Rõ ràng là với từ chông chếnh, Bác đã lột tả được điều kiện làm việc rất khó khăn Công việc lại càng khó khăn hơn, đòi hỏi người chiến sĩ cách mạng phải cố gắng hết sức, không ngừng không nghỉ Ba tiếng cuối cùng sử dụng toàn thanh trắc để thể hiện sự vất vả, nhưng khỏe khoắn, kiên quyết Như vậy đối với Bác lúc này, việc cách mạng là cần thiết nhất, phải vượt lên tất cả mọi khó khăn Kết thúc bài thơ là một nhận xét, một kết thúc rất tự nhiên, bất ngờ và vô cùng thú vị:
Cuộc đời cách mạng thật là sang
Ba câu đầu của bài thơ nói về việc ở, việc ăn và việc làm Câu thứ tư là một lời đánh giá làm người đọc bất ngờ Và bằng phép loại suy, ta có thể khẳng định việc ăn, việc ở khộng phải là sang, chỉ có việc làm dịch sử Đảng là sáng nhất vì nó đem ánh sáng của chu nghĩa Mác – Lê Nin để phát động đấu tranh giải phóng dân tộc, đem lại cơm no, áo ấm và hạnh phúc cho toàn dân Ở đây ta bắt gặp câu thơ có khẩu khí, nói cho vui, phần nào khoa trương (thường gặp trong hàng loạt những bài thơ xưa nói cho vui cảnh nghèo đã trở thành truyền thống) trong văn học phương Đông:
Ao sâu nước cả khôn chài cá, Vườn rộng rào thưa khó đuổi gà…
(Bác đến chơi nhà - Nguyễn Khuyến)
Trang 6Đúng là nói cho vui! Thật đấy mà lại đùa đấy! Nghèo nhưng mà lại chẳng nghèo! Giọng điệu thơ rất tự nhiên, dí dỏm thể hiện niềm vui của Nguyễn Khuyến khi có bạn đến nhà chơi
Ta thấy ở đây niềm vui thích của Bác Hồ là rất thật, không chút gượng gạo, lên gân
vì thế nên giọng thơ sảng khoái, ngân vang: Thật là sang Rõ ràng trong cái sang của Bác, của người cách mạng không phải là điều kiện ăn ở, sinh hoạt mà chính là tri thức cách mạng để giải phóng đất nước, đem lại sự giàu sang, hạnh phúc cho cả dân tộc Ý nghĩa của bài thơ thật lớn lao
Tức cảnh Pác Bó là một bài thơ Đường rất đúng niêm luật có lẽ bởi ý thứ hai của
nó là nói chơi, còn ý đầu tiên vẫn là nói thật Tính nghiêm túc của bài thơ phải chăng
là sự phản ánh nghiêm túc những đòi hỏi có thật của cuộc đời đối với con người cách mạng Nhưng một khi đã đáp ứng được nó, trụ vững trước nó thì ai có thể cấm được cái quyền nói trêu của người đã biết tự rèn luyện mình mà vượt lên tất cả Bài thơ đã vượt qua hành trình hơn 60 năm nhưng đến nay vẫn giữ nguyên được giá trị
Cảm nhận về bài thơ Tức cảnh Pác Bó - mẫu 3
Sau bao nhiêu năm bôn ba tìm đường cứu nước, chủ tịch Hồ Chí Minh bí mật về nước để trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam Là một nhân vật lịch sử lỗi lạc của dân tộc, là nhà thơ, nhà danh nhân văn hóa Cuộc đời thơ ca của Bác luôn song hành với cuộc đời chính trị Trong những năm gian khổ ở cuộc kháng chiến trống Pháp, làm việc trong hoàn cảnh hết sức thiếu thốn, ở hang Pác Pó, bàn làm việc chông chênh bên suối Lê – Nin Bác đã viết những bài thơ ngấm vào máu thịt của người dân Việt Nam Bài thơ tức cảnh Pác Pó đã diễn tả được phong thái ung dung ,tinh thần lạc quan yêu đời, “thú lâm tuyền” khoáng đạt, tươi sáng của Bác Bài thơ đã đồng hành cùng thời gian, vượt qua hành trình hơn 70 mùa xuân Giờ đây bài thơ như một chứng tích lịch sử của cách mạng Việt Nam Qua đó, còn cho chúng ta thấy phong thái ung dung tự tại, tinh thần lạc quan cách mạng của người chiến sỹ cộng sản vĩ đại Hồ Chí Minh về những năm tháng hoạt động bí mật, đầy gian khổ
vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc
Trong cuộc sống đầy gian khổ ấy, tinh thần là một thứ vô cùng quan trọng Thú lâm tuyền là cách chơi vui thú, tao nhã của Bác trong rừng xanh núi đỏ, lâm tuyền là rừng núi và khe suối nước chảy, thú vui của Bác là yêu thiên nhiên, yêu rừng Pắc
Trang 7Bó, cỏ cây hoa lá chim muông và cả cái tiếng nước róc rách dưới khe cũng nên thơ hữu tình trong thơ tức cảnh của Người
“Sáng ra bờ suối, tối vào hang Cháo bẹ, rau măng vẫn sẵn sàng”
Ngay ở những câu thơ đầu Bác đã mở ra trước mắt người đọc một nếp sống sinh hoạt rất đều đặn, nhịp nhàng nhưng một đặc điểm là tất cả đều gắn liền với thiên nhiên Chúng ta đã thấy được một bức tranh thiên nhiên sinh động Cuộc sống thường ngày của Bác ở nơi núi rừng thiếu thốn trăm bề, Bác chỉ ăn những thứ sẵn
có của núi rừng: Cháo bẹ, rau măng Dù khó khăn là vậy nhưng Bác vẫn luôn hài lòng, chấp nhận, sẵn sàng vượt lên khó khăn trắc trở Khó khăn gian khổ tới đâu cũng không bao giờ có thể làm nhụt đi tinh thần ý chí của Bác cũng như của cả dân tộc ta
“Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang”
Nhưng vần thơ mộc mạc, nhẹ nhàng ấy, luôn nằm trong những vần thơ của Bác Bác cho chúng ta thấy vẻ đẹp của người chiến sĩ cách mạng Bên bờ suối Lê- nin nước chảy róc rách, cạnh đó là chiếc bàn đá và quyển sách, hình ảnh Bác Hồ hiện lên như một yếu tố quan trọng đưa bức tranh thiên nhiên tươi đẹp ấy từ tĩnh sang động “Thú lâm tuyền” của Bác được thể hiện rõ nhất ở câu này Dù hoàn cảnh ở thực tại có khó khăn trắc trở nhưng dường như không thể cản được việc lớn của Bác, từ đó ta càng thấy rõ hơn tinh thần lạc quan, phong thái ung dung, tình yêu thiên nhiên luôn tiềm tàng trong con người của Bác Câu thơ cuối như một lời tự nhận xét của Bác về cuộc đời cách mạng của mình Câu thơ gợi cho người đọc nhiều suy nghĩ Làm cách mạng có gian truân, khổ cực nhưng đối với Bác nó lại thật là sang Sang của Bác ở đây không nói về vật chất chỗ ăn chỗ ở, làm việc mà cái Bác muốn nói đến là sang về mặt tinh thần Được hoạt động cách mạng để cứu nước là niềm vui lớn với Bác, niềm vui không thể mua được Những tinh thần ấy có được,
là nhờ lòng yêu nước thương dân nồng nàn của Bác, mong mỏi cuộc sống yên bình,
ấm no hạnh phúc cho con dân cả nước
Bài thơ với cách viết hóm hỉnh, nghệ thuật đối từ bài thơ Tức cảnh Pác Pó đã cho chúng ta thấy được thú lâm tuyền của Bác thật khoáng đạt, đó là tinh thần lạc quan,
Trang 8tình yêu nước sâu nặng và sự căm thù giặc, tất cả đều chứa đựng trong người Bác Bác vĩ đại, về tất cả mọi mặt
Cảm nhận về bài thơ Tức cảnh Pác Bó - mẫu 4
Suốt những tháng năm học trò đã qua, có lẽ trong mỗi giờ văn, mỗi bài học, mỗi vần thơ đều để lại cho em những cảm xúc khó quên, đặc biệt khi học những tác phẩm mà Bác viết Em không khỏi bâng khuâng trước vẻ đẹp của đêm trăng huyền diệu trong bài thơ "Ngắm trăng", không khỏi không cảm phục trước nghị lực sắt đá, kiên cường của Người trong ''Đi đường'' và cũng không khỏi xúc động nghẹn ngào trước tấm chân tình của Bác dành cho các cháu thiếu nhi trong bài 'Trung thu' Đến với "Tức cảnh Pác Pó", em càng kính trọng và yêu quý Bác hơn bởi một tâm hồn sống chan hoà, xem thiên nhiên như người bạn tri âm tri kỉ cùng một nếp sống giản
dị và lạc quan trong gian khó của Người
"Sáng ra bờ suối, tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang"
Sau khi trở về quê hương phục vụ cách mạng, hoạt động kháng chiến ở vùng núi Pác Pó Tại đây, Bác được sống gần gũi, chan hoà với thiên nhiên, bởi vậy mà Bác xem thiên nhiên như người bạn tâm tình của mình vậy Như một thói quen, cuộc sống bình dị , ngày qua ngày:
"Sáng ra bờ suối, tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng"
Cuộc sống khá ung dung, như một nếp sống quen thuộc hàng ngày của Người, song, vẫn rất đề phòng và luôn luôn cẩn trọng trong mọi tình huống trước sự gian manh của địch Nơi sống không mấy đủ đầy, cuộc sống cũng còn nhiều thiếu thốn, trong những bữa ăn hàng ngày cũng chỉ có cháo bẹ, rau măng nuôi tấm thân gầy Song, không vì thế mà Bác than phiền hay trách móc, với Bác đó đã là đủ đầy, may mắn Tiếng thơ"sẵn sàng" cất lên cùng giọng điệu hóm hỉnh cho thấy sự hài lòng trong Bác
Trang 9"Bàn ghế chông chênh dịch sử Đảng"
Chốn núi rừng không có những bộ bàn ghế sang trọng, đất nước đang trong cảnh khó khăn cũng không thể đòi hỏi gì thêm Bộ bàn ghế chông chênh nhưng tinh thần yêu nước thì vững bền, cháy bỏng Ngày ngày, Người vẫn miệt mài làm việc, dõi theo từng bước đi của cách mạng Với mục đích cao đẹp mong giải phóng dân tộc, giành lại tự do, ấm no cho nhân dân thì dẫu bao gian khổ, khó khăn cũng không làm lung lay ý chí phi thường, sắt son trong con người của Bác
"Cuộc đời cách mạng thật là sang"
Câu thơ cuối bài như một lời khẳng định chắc chắn, một chân lý vững bền về con người làm cách mạng Em đã từng thắc mắc tại sao trong cảnh thiếu thốn như vậy
mà Bác vẫn dùng từ "sang" để nói về cuộc đời cách mạng Phải chăng, hơn ai hết, Người hiểu được rằng, vật chất không là gì so với một trái tim đẹp đẽ, một công việc vì mọi người, vì nhân dân, vì đất nước thì trong bần cùng vẫn ngời sáng, cao đẹp Từ "sang" như một lối chơi chữ hay và độc đáo, tạo nên sự dí dỏm, bông đùa trong câu thơ, làm bừng sáng ý tưởng đầy nhân văn của tác phẩm Đồng thời, nó cũng hàm chứa tầng ý nghĩa ngợi ca con đường cách mạng vì lý tưởng mang lại hoà bình cho dân tộc
Thơ Bác đến gần với chúng em không chỉ bởi những hình ảnh gần gũi, ngôn ngữ tự nhiên bình dị mà còn bởi đó là những vần thơ được viết nên bởi một tâm hồn đẹp Bài thơ giúp em hiểu rằng không có thiếu thốn nào hơn thiếu thốn mục đích, lí tưởng sống cả Không có nghèo nàn nào hơn nghèo nàn trong tâm hồn cả Chỉ cần
có lý tưởng sống cao đẹp, mọi gian nan, khó khăn chỉ là bản lề để ta vượt qua và thành công hơn mà thôi
Cảm nhận về bài thơ Tức cảnh Pác Bó - mẫu 5
Trong suốt những năm học, em đã được học rất nhiều bài thơ do Bác Hồ sáng tác Nhưng trong số đó em thích nhất là bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” của Nguyễn Ái Quốc Bài thơ đã nói lên những khó khăn của Bác Hồ khi Bác sống và làm việc ở Pác Bó Dù có khó khăn gian khổ nhưng Bác Hồ vẫn vượt qua được chính điều đó đã làm cho tôi suy nghĩ rất nhiều về bài thơ này
"Sáng ra bờ suối, tối vào hang
Trang 10Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang"
Ngay từ tiêu đề của bài thơ đã thấy một cái gì đó như bột phát lam nhà thơ phải sáng tác bài này “Tức cảnh” có lẽ là nơi hang cùng, rừng rận, tức cảnh vật nơi đây nhà thơ đã bột phát ra ý thơ và sáng tác ra bài thơ này Mờ đầu bài thơ Bác Hồ đã cho ta thấy những khó khăn gian nan của Bác Hồ khi sống ở Pác Bó:
"Sáng ra bờ suối, tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng"
Khi ở Pác Bó chỉ có một mình Bác nên Bác rất lá cô đơn nên Bác chỉ còn biết “sáng
ra suối” để làm những việc gì đó còn vào buổi tối Bác chỉ còn biết la “tối vào hang” Khi ban ngày Bác đã ra suối thì ban đêm Bác chỉ còn biết trở về lại hang của mình
để nghỉ ngơi sau một ngày ra suối cảnh sinh hoạt hằng ngày của Bác ở Pác Bó chỉ đơn giản như vậy thôi Chỉ những điều đó cũng chứng tỏ Bác là một người đơn giản không thích sự cầu kì trong cuộc sống Ở đây thức ăn của Bác cũng rất là đơn giản Hằng ngày, thức ăn của Bác chỉ có “cháo bẹ rau măng” rất là đơn giản Vì nơi rừng sâu nên thức ăn của Bác cũng không được sang trọng lắm Bác đã tận dụng những
gì có được ở Pác Bó chế biến thành thức ăn của mình “Cháo bẹ rau măng” là những
gì có trong thiên nhiên nhất là ở rừng Chỉ hai câu thơ đầu Bác Hồ đã nêu lên những khó khăn của mình khi ở Pác Bó Nhưng có khó khăn đến mấy thì Bác Hồ vẫn trải qua và có một cuộc sống rất là đơn giản ở Pác Bó
Đến hai câu thơ tiếp theo Bác Hồ đã cho chúng ta thấy dù ở Pác Bó điều kiện làm việc không được thuận tiện cho lắm nhưng Bác vẫn làm việc được và cho đó là một cái sang của mình
"Bàn đá chông chênh dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang"
Đến hai câu thơ tiếp theo Bác Hồ cho ta thấy công việc cách mạng của Bác Hồ khi
ở Pác Bó Dù ở Pác Bó bàn làm việc của bác chỉ là một cục đá bằng phẳng để Bác
có thể làm việc Mặc dù ở Pác Bó thiếu thốn về điều kiện làm việc như thế nhưng