Dàn ý Thuyết minh về Nguyễn Du và Truyện Kiều I Mở bài Giới thiệu tác giả Nguyễn Du là đại thi hào dân tộc, là danh nhân văn hóa thế giới Giới thiệu về “Truyện Kiều” là kiệt tác của Nguyễn Du, là[.]
Trang 1Dàn ý Thuyết minh về Nguyễn Du và Truyện Kiều
II Thân bài
1 Giới thiệu về tác gia Nguyễn Du
* Cuộc đời:
Tên, hiệu, năm sinh năm mất: tên chữ là Tố Như, tên hiệu là Thanh Hiên, sinh năm Ất Dậu (1765), mất năm Canh Thìn (1820)
Quê hương: quê cha ở Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh; quê mẹ
ở Bắc Ninh, nhưng ông lại được sinh ra ở Thăng Long Nhờ đó, Nguyễn Du
dễ dàng tiếp thu tinh hoa của nhiều nền văn hóa
Gia đình: đại quý tộc, nhiều đời làm quan to, có truyền thống làm thơ văn
và say mê ca kỹ
Thời đại: sinh ra và lớn lên trong thời kỳ lịch sử đầy biến động dữ dội của
xã hội phong kiến
Cuộc đời: đầy bi kịch, Nguyễn Du sớm mồ côi cả cha lẫn mẹ, phải ở với anh trai là Nguyễn Khản Gia đình tan tác, bản thân ông cũng đã từng lưu lạc “mười năm gió bụi” ở quê vợ Thái Bình Nhưng chính những cơ cực, vất vả đó đã hun đúc cho ông vốn sống quý giá, và sự am hiểu sâu sắc vốn văn hóa dân gian
Nguyễn Du làm quan dưới hai triều Lê và Nguyễn Ông là vị quan thanh liêm, được nhân dân tin yêu, quý trọng
* Sự nghiệp văn học đồ sộ với những kiệt tác ở nhiều thể loại:
Các tác phẩm văn học của Nguyễn Du: thơ chữ Hán, Nguyễn Du có 3 tập thơ (Thanh Hiên thi tập, Nam trung tạp ngâm, Bắc hành tạp lục) Thơ chữ
Trang 2Nôm, Nguyễn Du có hai kiệt tác “Truyện Kiều” và “Văn tế thập loại chúng sinh”
Nội dung: Thơ văn Nguyễn Du có giá trị hiện thực sâu sắc, phản ánh chân thực cuộc đời cơ cực của ông nói riêng, và xã hội đen tối, bất công nói chung
Tác phẩm của Nguyễn Du chứa chan tinh thần nhân đạo – một chủ nghĩa nhân đạo thống thiết, luôn hướng tới đồng cảm, bênh vực, ngợi ca và đòi quyền sống cho con người, đặc biệt là người phụ nữ tài hoa mà bạc mệnh
* Nghệ thuật:
Về thể loại: Nguyễn Du đã đưa hai thể thơ của truyền thống dân tộc đạt đến trình độ điêu luyện và mẫu mực cổ điển Nguyễn Du đã tiểu thuyết hóa thể loại truyện Nôm, với điểm nhìn trần thuật từ bên trong nhân vật, và nghệ thuật miêu tả tâm lí tinh tế, sâu sắc
Về ngôn ngữ: Nguyễn Du đã có đóng góp to lớn, làm cho ngôn ngữ Tiếng Việt trở nên trong sáng, tinh tế và giàu có
=> Nguyễn Du đã có những đóng góp to lớn, thúc đẩy tiến trình phát triển của văn học Việt Nam
2 Giới thiệu về “Truyện Kiều”
* Tên gọi: Đoạn trường tân thanh (Tiếng kêu mới đứt ruột)
Dung lượng: 3254 câu thơ lục bát
Nguồn gốc: “Truyện Kiều” được sáng tác dựa theo cốt truyện “Kim Vân Kiều truyện” – tiểu thuyết chương hồi của Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc) Nguyễn Du đã “hoán cốt đoạt thai” tác phẩm của Thanh Tâm Tài Nhân, và đem lại cho “Truyện Kiều” những sáng tạo mới mẻ cả về nội dung
và nghệ thuật
Thể loại: truyện Nôm bác học
* Tóm tắt:
- Giá trị tư tưởng:
Thể hiện khát vọng về tình yêu tự do và ước mơ công lí
Trang 3 Là tiếng kêu thương đến đứt ruột cho thân phận con người, đặc biệt là người phụ nữ tài sắc trong xã hội phong kiến
Là bản cáo trạng đanh thép tội ác của các thế lực đen tối trong xã hội cũ Nguyễn Du phê phán mạnh mẽ sự “lên ngôi” của thế lực đồng tiền
Là bức chân dung tinh thần tự họa của Nguyễn Du, với “con người mắt trông thấu cả sáu cõi, tấm lòng nghĩ suốt cả nghìn đời”, trái tim chan chứa tình yêu thương con người
- Giá trị nghệ thuật:
Nghệ thuật xây dựng nhân vật
Nghệ thuật tự sự mới mẻ
Thể loại
Ngôn ngữ trong sáng, điêu luyện, giàu sức gợi tả gợi cảm; ẩn dụ, điển cố,…
Giọng điệu cảm thương rất phù hợp với chủ nghĩa nhân đạo thống thiết của Nguyễn Du
III Kết bài
Khẳng định tấm lòng tài năng của Nguyễn Du và sức sống bất diệt của
“Truyện Kiều”
Thuyết minh về Nguyễn Du và Truyện Kiều - Mẫu 1
Tác giả Nguyễn Du và kiệt tác Truyện Kiều là chủ đề lớn trong chương trình văn học phổ thông Nguyễn Du là một tác giả lớn, là thi hào của dân tộc Truyện Kiều
là kiệt tác văn học có một không hai của dân tộc ta và cả thế giới
Tác giả Nguyễn Du (1765 — 1820), tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên, quê
ở làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh Ông là một thiên tài văn học, một nhà nhân đạo lớn của dân tộc, được tôn vinh là danh nhân văn hóa thế giới Nguyễn Du sinh trưởng trong một thời đại có nhiều biến động dữ dội, xã hội phong kiến Việt Nam khủng hoảng sâu sắc, phong trào nông dân khởi nghĩa nổ
ra liên tục Đỉnh cao là cuộc khởi nghĩa Tây Sơn đã “Một phen thay đổi sơn” Nhưng triều đại Tây Sơn ngắn ngủi, triều Nguyễn lên thay Những thay đổi kinh thiên động địa ấy tác động mạnh mẽ tới nhận thức và tình cảm của Nguyễn Du
Trang 4để ông hướng ngòi bút của mình vào hiện thực, vào “những điều trông thấy mà đau đớn lòng” trong cuộc đời
Gia đình Nguyễn Du là gia đình đại quý tộc, nhiều đời làm quan và có truyền thống văn chương Cha là Nguyễn Nghiễm, từng làm đến chức tể tướng Mẹ là một phụ nữ hiền hậu, thuộc nhiều ca dao, dân ca Anh trai là Nguyễn Khản cũng làm đến chức thượng thư Có thể nói, gia thế của Nguyễn Du thuộc hàng tôn quý bậc nhất thiên hạ, đời sống cũng vinh hoa không ai sánh bằng nguyễn Du nhiều lần tho cha vào triều, chơi đùa và học tập cùng công chúa và hoàng tử Thế nhưng, thời cuộc đổi thay, gia đình ông cũng bị sa sút dần rồi rơi vào loạn ly khi cuộc khởi nghĩa Tây Sơn nổ ra
Cuộc đời Nguyễn Du sớm gánh chịu nỗi đau thương, mất mát Nhà thơ mồ côi cha năm 9 tuổi, mồ côi mẹ năm 12 tuổi Lớn lên, làm quan, rồi chạy loạn, sống
ẩn dật, sau lại ra làm quan triều Nguyễn Khi cao sang tột bực, lúc cơ hàn cùng cực Hoàn cảnh đó cũng tác động lớn tới cuộc đời và tính cách của Nguyễn Du Nguyễn Du có năng khiếu văn học bẩm sinh, ham học hỏi, có hiểu biết sâu rộng
và từng trải, có vốn sống phong phú với nhiều năm lưu lạc, tiếp xúc với nhiều cảnh đời khổ, nhiều con người và số phận khác nhau Ông từng đi sứ sang Trung Quốc, qua nhiều vùng đất Trung Hoa rộng lớn với nền văn hoá rực rỡ Tất cả những điều đó đều có ảnh hưởng tới sáng tác của nhà thơ
Nguyễn Du là con người có trái tim giàu lòng yêu thương Chính nhà thơ đã từng viết trong Truyện Kiều “Chữ tâm kia mới bằng ba chữ tài” Mộng Liên Đường Chủ Nhân trong lời Tựa Truyện Kiều cũng đề cao tấm lòng của Nguyễn Du với con người, với cuộc đời: “Lời văn tả ra hình như có máu chảy ở đầu ngọn bút, nước mắt thấm trên tờ giấy khiến ai đọc đến cũng phải thấm thìa, ngậm ngùi, đau đớn đến đứt ruột…” Nếu không phải có con mắt trông thấu cả sáu cõi, tấm lòng nghĩ suốt cả nghìn đời thì tài nào có cái bút lực ấy
Về sự nghiệp văn học, Nguyễn Du sáng tác nhiều tác phẩm chữ Hán và chữ Nôm Ông có 3 tập thơ chữ Hán gồm 243 bài Tác phẩm chữ Nôm có Văn chiêu hồn Xuất sắc nhất là Đoạn trường tân thanh thường gọi là Truyện Kiều
Trang 5Nhiều nghiên cứu đã cho rằng Truyện Kiều được Nguyễn Du sáng tác vào thế kỷ XIX (1805-1809) Tác phẩm có 2 tên: Một tên chữ Hán và một tên chữ nôm Tên chữ Hán là “Đoạn trường tân thanh” (tiếng kêu mới về nỗi đau thương đứt một: bộc lộ chủ đề tác phẩm (tiếng kêu cứu cho số phận người phụ nữ) Tên chữ nôm
là Truyện Kiều: Tên nhân vật chính – Thuý Kiều (do nhân dân đặt)
Viết Truyện Kiều, Nguyễn Du có dựa theo cốt truyện Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân (Trung Quốc) Tuy nhiên, phần sáng tạo của Nguyễn Du là hết sức lớn, mang ý nghĩa quyết định thành công của tác phẩm
Từ câu chuyện tình ở Trung Quốc đời Minh, bằng tài năng và tấm lòng, Nguyễn
Du đã biến thành một khúc ca đau lòng thương người bạc mệnh truyện Kiều khẳng định mạnh mẽ tài năng và tấm lòng nhân đạo của thiên tài nguyễn Du với những giá trị vượt xa Kim Vân Kiều truyện của Thanh Tâm Tài Nhân
Từ tiểu thuyết chương hồi, Nguyễn Du chuyển thể câu chuyện văn xuôi thành thơ lục bát, thể thơ lục bát truyền thống của dân tộc gồm 3254 câu Nghệ thuật xây dựng nhân vật, miêu tả thiên nhiên, đặc biệt bút pháp tả cảnh ngụ tình đạt đến bậc tuyệt hảo, khó ai sánh bằng Ngôn ngữ Truyện Kiều đạt tới đỉnh cao chói lọi của ngôn ngữ nghệ thuật
Vương Thuý Kiều là một thiếu nữ tài sắc vẹn toàn, con gái đầu lòng một gia đình trung lưu lương thiện, sống trong cảnh “êm đềm trướng rủ màn che” bên cạnh cha mẹ và hai em là Thuý Vân, Vương Quan Trong buổi du xuân nhân tiết Thanh minh, Kiều gặp chàng Kim Trọng “phong tư tài mạo tót vời” Giữa hai người chớm nở một mối tình đẹp Kim Trọng dọn đến ờ trọ cạnh nhà Thuý Kiều Nhân trả chiếc thoa rơi, Kim Trọng gặp Kiều bày tỏ tâm tình Hai người chủ động, tự
do đính ước với nhau
Trong khi kim Trọng về Liêu Dương chịu tang chú, gia đình Kiều bị mắc oan Kiều nhờ Vân trả nghĩa cho Kim Trọng còn nàng thì bán mình chuộc cha Nàng
bị bọn buôn người là Mã Giám Sinh, Tú Bà, Sở Khanh lừa gạt, đẩy vào lầu xanh Sau đó, nàng được Thúc Sinh – một khách làng chơi hào phóng – cứu vớt khỏi cuộc đời kỹ nữ Nhưng rồi nàng lại bị vợ cả của Thúc Sinh là Hoạn Thư ghen
Trang 6tuông, đầy đọa Kiều phải trốn đến nương nhờ nơi cửa Phật Sư Giác Duyên vô tình gửi nàng cho Bạc Bà – một kẻ buôn người như Tú Bà, nên Kiều lần thứ hai rơi vào lầu xanh Tại đây, nàng gặp Từ Hải, một anh hùng đội trời đạp đất Từ Hải lấy Kiều, giúp nàng báo ân báo oán Do mắc lừa quan tổng đốc trọng thần Hồ Tôn Hiến, Từ Hải bị giết Kiều phải hầu đàn hầu rượu Hồ Tôn Hiến rồi bị ép gả cho viên thổ quan Đau đớn, tủi nhục, nàng trẫm mình xuống sông Tiền Đường Thế nhưng, nàng lại được sư Giác Duyên một lần nữa cứu vớt, lần thứ hai Kiều nương nhờ cửa Phật
Sau nửa năm về chịu tang chú, Kim Trọng trở lại tìm Kiều Hay tin gia đình Kiều gặp tai biến và nàng phải bán mình chuộc cha, chàng vô cùng đau đớn Tuy kết duyên với Thuý Vân nhưng chàng vẫn không thể quên mối tình đầu say đắm Chàng quyết cất công lặn lội đi tìm Kiều Nhờ gặp được sư Giác Duyên mà Kim, Kiều tìm được nhau, gia đình đoàn tụ Chiều theo ý mọi người, Thuý Kiều nối lại duyên cũ với Kim Trọng nhưng cả hai cùng nguyện ước “Duyên đôi lứa cũng là duyên bạn bầy”
Truyện Kiều phản ánh bộ mặt tàn bạo của tầng lớp thống trị và thế lực hắc ám chà đạp lên quyền sống của con người Bọn quan lại hủ bại, dối trời hại dân Viên quan xử kiện vụ án Vương Ông vì tiền chứ không vì lẽ phải Quan tổng đốc trọng thần Hồ Tôn Hiến là kẻ bất tài, nham hiểm, bỉ ổi và trâng tráo Các thế lực hắc
ám tha hồ hoành hành gây biết bao tội ác Mã Giám Sinh, Tú Bà, Sở Khanh… là những kẻ táng tận lương tâm Vì tiền, chúng sẵn sàng chà đạp lên nhân phẩm và
số phận con người lương thiện
Truyện Kiều phơi bày nỗi khổ đau cùng cực của những con người bị áp bức, đặc biệt là người phụ nữ Vương Ông bị mắc oan, cha con bị đánh đập dã man, gia đình tan nát Đạm Tiên, Thuý Kiều là những người phụ nữ đẹp, tài năng, vậy mà
kẻ thì chết trẻ, người thì đọa đày, lưu lạc suốt 15 năm
Truyện Kiều là tiếng kêu thương của những người lương thiện bị áp bức, bị đọa đày Viết Truyện Kiều, Nguyễn Du bộc lộ niềm thương cảm sâu sắc trước những khổ đau của con người Ông xót thương cho Thuý Kiều – một người con gái tài
Trang 7sắc mà lâm vào cảnh bị đọa đày “thanh lâu hai lượt, thanh y hai lần” hết sức nhục nhã
Truyện Kiều là tiếng nói ngợi ca những giá trị, phẩm chất cao đẹp của con người như nhan sắc, tài hoa, trí dũng, lòng hiếu thảo, trái tim nhân hậu, vị tha… Ông trân trọng đề cao vẻ đẹp, ước mơ và khát khao chân chính của con người như về tình yêu, hạnh phúc, công lý, tự do… Nhà thơ còn tố cáo các thế lực bạo tàn đã chà đạp lên quyền sống của những con người lương thiện, khiến họ khổ sở, điêu đứng
Phải là người giàu lòng yêu thương, biết trân trọng và đặt niềm tin vào con người Nguyễn Du mới sáng tạo nên Truyện Kiều với giá trị nhân đạo lớn lao như thế Truyện Kiều được coi là đỉnh cao nghệ thuật của Nguyễn Du Về ngôn ngữ, là ngôn ngữ văn học hết sức giàu và đẹp, đạt đến đỉnh cao ngôn ngữ nghệ thuật Tiếng Việt trong Truyện Kiều không chỉ có chức năng biểu đạt (phản ánh), biểu cảm (bộc lộ cảm xúc) mà còn có chức năng thẩm mĩ (vẻ đẹp của ngôn từ)
Tác phẩm rất thành công ở thể loại tự sự, có nhiều cách tân sáng tạo, phát triển vượt bậc trong ngôn ngữ thơ và thể thơ truyền thống Ngôn ngữ kể chuyện có 3 hình thức: trực tiếp (lời nhân vật), gián tiếp (lời tác giả), nửa trực tiếp (lời tác giả mang suy nghĩ, giọng điệu nhân vật) Nhân vật trong truyện xuất hiện với cả con người hành động và con người cảm nghĩ, có biểu hiện bên ngoài và thế giới bên trong sâu thẳm
Về nghệ thuật xây dựng nhân vật: Khắc hoạ nhân vật qua phương thức tự sự, miêu tả chỉ bằng vài nét chấm phá mỗi nhân vật trong Truyện Kiều hiện lên như một chân dung sống động Cách xây dựng nhân vật chính diện thường được xây dựng theo lối lý tưởng hoá, được miêu tả bằng những biện pháp ước lệ, nhưng rất sinh động Nhân vật phản diện của Nguyễn Du chủ yếu được khắc họa theo lối hiện thực hoá, bằng bút pháp tả thực, cụ thể và rất hiện thực (miêu tả qua ngoại hình, ngôn ngữ, hành động… của nhân vật)
Trang 8Nghệ thuật miêu tả thiên nhiên đa dạng, bên cạnh bức tranh thiên nhiên chân thực sinh động (Cảnh ngày xuân), có những bức tranh tả cảnh ngụ tình đặc sắc (Kiều
ở lầu Ngưng Bích)
Truyện Kiều đã phản ảnh sinh động xã hội thời đại của tác giả, khi mà chế độ phong kiến đang suy thoái đã bộc lộ đầy đủ tính chất mục nát, vô nhân, và các tầng lớp nhân dân đã bị dồn đến bước đường cùng…Khi viết, tuy có dựa vào Kim Vân Kiều truyện, nhưng với kỳ công tái tạo, Truyện Kiều của nhà thơ đã trở thành viên ngọc vô giá của thể loại truyện thơ nói riêng và của nền văn học dân tộc Việt nói chung Ở đây hội tụ sự thành công của điệu thơ lục bát, của nghệ thuật ngôn ngữ, của các biện pháp tu từ, v.v…Dù tác phẩm còn bị hạn chế bởi tư tưởng định mệnh, nhưng nhìn chung Truyện Kiều vẫn là di sản quý báu của nền văn học Việt Nam…
Tác giả Nguyễn Du và kiệt tác Truyện Kiều mãi mãi là niềm tự hào lớn lao của dân tộc ta Đặc biệt truyện Kiều, với những giá trị vượt trội, tác phẩm đi sâu vào quần chúng nhân dân, trở thành một phần trong đời sống tinh thần của người Việt
từ bao đời nay
Thuyết minh về Nguyễn Du và Truyện Kiều - Mẫu 2
Nhà phê bình Hoài Thanh từng nhận xét về tác giả Nguyễn Du và “Truyện Kiều”:
“Tuy Nguyễn Du đã sáng tạo nhân vật Thúy Kiều nhưng Kiều lại có thật với Nguyễn Du, Nguyễn Du đã sống rất lâu trong tâm tình của Kiều, đã nhập vào Kiều làm một”, giúp ta thấy tuyệt tác “Truyện Kiều” ghi dấu tâm huyết, tài năng của thi nhân
Đại thi hào Nguyễn Du tên hiệu là Thanh Hiên, tên chữ là Tố Như Ông xuất thân trong một gia đình đại quý tộc, giàu truyền thống khoa bảng Cơn lốc lịch sử đạp
đổ lầu son gác tía đẩy ông vào cuộc sống lay lắt, tha hương suốt mười lăm năm trời Cuộc sống đó bóp nghẹt lí tưởng nhất quán khiến ông sống giữa cuộc đời như những người dân thường Con người thanh liêm, sống thầm lặng, khinh bỉ quan lại chỉ biết lo vinh hoa phú quý, không lo gì đến việc dân, việc nước, nay lại trực tiếp chứng kiến nỗi khổ của nhân dân nên ông có con mắt nhìn đời thông
Trang 9suốt sáu cõi Những va đập cuộc đời khiến thi sĩ đồng cảm sâu xa với mọi kiếp người đày đọa, tạo nên chiều sâu tư tưởng tác phẩm “ Truyện Kiều” sau này Vốn hiểu biết uyên bác làm cơ sở để tuyệt tác “Truyện Kiều” trở thành một viên ngọc sáng trong văn học Việt Nam về giá trị nghệ thuật
Mộng Liên Đường cho rằng: “Những lời văn tả ra hình như có máu chảy ở đầu ngọn bút, nước mắt thấm ở trên tờ giấy, khiến ai đọc cũng phải thấm thía, ngậm ngùi, đau đớn như đứt ruột” Tác phẩm ban đầu mang tên “Đoạn trường tân thanh” nhưng nhân dân gọi là “Truyện Kiều” Áng truyện thơ lấy nội dung từ tiểu thuyết
“ Kim Vân Kiều truyện” nhưng những sáng tạo của đại thi hào là rất lớn Câu chuyện nói về mười lăm năm lưu lạc, tủi nhục của nàng Kiều sau khi gia biến, bán mình chuộc cha và em Chủ nghĩa nhân đạo cao đẹp của Nguyễn Du biến một câu chuyện tình khổ thành khúc ca đớn đau, tri âm với kẻ bạc mệnh, những điều mắt thấy tai nghe trong xã hội bấy giờ cũng đi vào trang viết của thi sĩ “ Truyện Kiều” ngợi ca tình yêu tự do và ước mơ công lí Mối tình Kim- Kiều dám vượt lên những ràng buộc của lễ giáo phong kiến khắt khe để thề nguyền cùng nhau, rung động đầu đời trong sáng, chân tình không chút vụ lợi Hình ảnh nàng Kiều:
“Xăm xăm băng lối vườn khuya một mình”
Còn khiến mỗi chúng ta ngạc nhiên bởi Nguyễn Du khuyến khích tinh thần chủ động ấy Giữa phường gian trá, thi nhân khắc họa nhân vật Từ Hải không chỉ thể hiện ước nguyện xã hội công lí mà nhân vật phần nào phản ánh lí tưởng của thi
sĩ từng bị giam hãm Từ Hải là ngôi sao sáng bang qua cuộc đời Kiều, giúp nàng thực hiện màn báo ân, báo oán thích đáng Đọc “Truyện Kiều” như vọng lại tiếng khóc đau thương cho thân phận con người Nguyễn Du từng nói:
“Cổ kim hận sự thiên nan vấn
Phong vận kì oan ngã tự cư”
Người cho rằng: “Chữ tài liền với chữ tai một vần” nên xoay quanh đời Kiều- người con gái tài hoa luôn phải gánh chịu bao giông tố Tiếng khóc xót xa cho mối tình đằm thắm Kim- Kiều “đứt gánh tương tư”, mối tình tri kỉ của Từ Hải và nàng Kiều Giọt nước mắt đắng chát khi nhân phẩm bị chà đạp, thân xác con
Trang 10người bị đánh đập tàn nhẫn Sâu xa hơn, tiếng kêu khóc vang lên đòi quyền sống cho con người trong nỗi đau nhân thế Nguyễn Đình Thi nhận định: “Truyện Kiều” là ngọn roi sắt quất thẳng vào những sự bất công, độc ác, dối trá…”, có thể xem thi phẩm là bản cáo trạng đanh thép vạch trần sự mục ruỗng, thối nát của xã hội bấy giờ Mọi tầng lớp đều bỉ ổi bị thế lực đồng tiền chi phối từ thằng bán tơ,
lũ buôn thịt bán người như Tú Bà, Bạc Bà, Bạc Hạnh, chức quan Hồ Tôn Hiến… Nguyễn Du bóc trần nhìn thẳng vào thực trạng, gọi tên những kẻ chà đạp lên quyền sống con người
“Truyện Kiều” có sức sống trường tồn còn bởi những giá trị nghệ thuật đặc sắc Với học vấn uyên thâm, Nguyễn Du thành công xây dựng nhân vật sinh động, cá tính Nàng Kiều không phải nhân vật minh họa mà nàng có đời sống nội tâm, lí tưởng cao đẹp của Từ Hải cũng được khắc tạc Với thể thơ lục bát giàu truyền thống, đại thi hào biến một tiểu thuyết thành thơ vừa mộc mạc vừa trang nhã, cổ điển Điểm nhìn trần thuật của tác giả cũng thay đổi linh hoạt, đặt vào từng nhân vật, khiến tác phẩm không khô khan Ngôn ngữ trong “Truyện Kiều” có sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa ngôn từ bác học và dân gian tạo nên sức biểu cảm, sự trong sáng
Nhắc đến đại thi hào Nguyễn Du, ta không thể không nhớ tới áng thiên cổ kì bút
“Truyện Kiều” Ở đó hội tụ tất cả cái tài, tấm lòng và tầm vóc của thi nhân Những giá trị đích thực của tác phẩm còn bất tử với nền văn học Việt Nam
Thuyết minh về Nguyễn Du và Truyện Kiều - Mẫu 3
Khi kể về những tác giả, tác phẩm nổi tiếng trong nền văn học trung đại Việt Nam, chúng ta không thể nào không nói đến đại thi hào dân tộc Nguyễn Du cùng tác phẩm “Truyện Kiều” của ông
Nguyễn Du sinh năm 1765, mất năm 1820, tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên, quê ở làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh Ông sinh trưởng trong một gia đình đại quý tộc, nhiều đời làm quan, có truyền thống văn học Cha
là Nguyễn Nghiễm, cũng là người giỏi văn chương Ông thi đỗ tiến sĩ và làm quan
Tể tướng Mẹ là bà Trần Thị Tân, người con gái Bắc Kinh cũng văn hay chữ tốt
Trang 11Anh cùng cha khác mẹ là Nguyễn Khản cũng làm quan từ dưới thời Lê Trịnh Tuy gia cảnh xuất thân danh giá nhưng cuộc đời của ông toàn những nỗi đau Năm 13 tuổi, ông mồ côi cả cha lẫn mẹ, phải sống với Nguyễn Khản Nhưng khi ông 15 tuổi, Nguyễn Khản bị khép tội mưu phản, ông lại phải nương nhờ nhà họ hàng xa
Có thể nói cuộc đời Nguyễn Du gắn bó sâu sắc với những biến cố lịch sử giai đoạn của thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX Đây là giai đoạn đầy biến động khi mà giai cấp cai trị thối nát, tham lam, không quan tâm nhân dân, họ chém giết lẫn nhau
để tranh giành quyền lực Có thể nói chế độ phong kiến Việt Nam lúc này đã khủng hoảng trầm trọng và những người dân khốn khổ lúc này đã nổi dậy đấu tranh và tiêu biểu nhất là khởi nghĩa Tây Sơn của Nguyễn Huệ Trong cảnh ấy, Nguyễn Du đã sống phiêu bạt nhiều nơi, lúc ở Thăng Long, lúc ở quê nội Hà Tĩnh, có lúc lại ở quê với Thái Bình Không may khi mà Nguyễn Ánh lên ngôi năm 1802, Nguyễn Du phải bất đắc dĩ làm quan Trước khi ông phụng sự nhà Lê nên giờ đây, khi làm quan nhà Nguyễn ông lại rụt rè, ông được cử sang Trung Quốc hai lần nhưng lần hai vào năm 1820 chưa kịp đi thì ông bị bệnh và mất tại Huế
Nguyễn Du là một thiên tài văn học với nhiều tác phẩm có giá trị gồm ba tập thơ bằng chữ Hán gồm “Thanh Hiên Thi tập, Bắc Hành tạp lục, Nam Trung tạp ngôn”
và tác phẩm chữ Nôm xuất sắc nhất là “Truyện Kiều”
Truyện Kiều tên trước kia là “Đoạn trường Tân Thanh” là tác phẩm tiêu biểu nhất của thể loại truyện Nôm trong văn học trung đại Việt Nam Viết “Truyện Kiều”, Nguyễn Du có dựa trên truyện “Kim Vân Kiều truyện” của Thanh Tâm tài nhân Trung Quốc nhưng phần sáng tạo của Nguyễn Du là rất lớn khi tác phẩm của ông được viết bằng thể thơ lục bát gồm 3254 câu thơ gồm ba giai đoạn: Gặp gỡ và đính ước, Gia biến và lưu lạc, Đoàn tụ, truyện được tóm tắt như thế này:
Thúy Kiều là một thiếu nữ tài sắc vẹn toàn, sinh trưởng trong gia đình trung lưu lương thiện họ Vương, nhà có ba chị em: Thúy Kiều, Thúy Vân và Vương Quan Trong một lần du xuân Kiều gặp gỡ Kim Trọng, họ đã yêu nhau, sau đó đi tới
Trang 12đính ước Khi Kim Trọng về Liêu Dương để tang chú, gia đình Kiều gặp biến cố, Kiều phải bán thân chuộc cha Nàng bị bọn buôn người là Mã Giám Sinh, Tú Bà,
Sở Khanh lừa gạt, đẩy vào lầu xanh Lần đầu, Thúc Sinh chuộc Kiều và cưới nàng làm vợ lẽ, nhưng nàng bị Hoạn Thư đánh ghen Nàng trốn khỏi nhà Thúc Sinh nhưng lại rơi vào tay Bạc Hà, Bạc Hạnh phải vào lầu xanh lần hai Tại đây Kiều gặp Từ Hải – một anh hùng “đội trời đạp đất” chàng chuộc Kiều ra khỏi lầu xanh, giúp Kiều báo ân, báo oán Kiều lại mắc mưu Hồ Tôn Hiến, Từ Hải bị chết đứng, Kiều bị ép lấy viên quan thổ quan Nhục nhã, đau đớn nàng nhảy xuống sông Tiền Nàng được sư Giác Duyên cứu và Thúy Kiều đi tu Kim Trọng trở lại kết duyên với Thúy Vân nhưng vẫn không quên được Kiều, chàng đi tìm Gặp được
sư Giác Duyên nhờ đó mà gặp được Kiều Hai người đoàn tụ nhưng duyên đôi lứa cũng đã hết
Có thể nói đây là một tuyệt tác với nội dung sâu sắc cùng nghệ thuật thành công Đây là một bức tranh của một xã hội tàn bạo bất công, chà đạp lên những con người nghèo khó, đặc biệt là người phụ nữ Qua đó lên án các thế lực xấu xa Đồng thời đề cao vẻ đẹp ngoại hình, tài năng cùng nhân phẩm và khát vọng chân chính của con người về tự do hạnh phúc, chân lý
Nguyễn Du là một nhà thiên tài văn học, doanh nhân, văn hóa, nhà nhân chủ nghĩa
có ảnh hưởng tới sự phát triển của nền văn học Việt nam Nguyễn Du và Truyện Kiều sẽ sống mãi trong lòng người đọc, sống mãi với dân tộc
Thuyết minh về Nguyễn Du và Truyện Kiều - Mẫu 4
Nhắc đến “Truyện Kiều” là nhắc đến một trong những tác phẩm đồ sộ và có giá trị văn học xuyên suốt nền văn học dân tộc Đây cũng là một trong những tác phẩm được biên dịch ra rất nhiều thứ tiếng của đại thi hào Nguyễn Du
Nguyễn Du sinh năm 1765, mất năm 1820 Tên chữ là Tố Như, hiệu là Thanh Hiên Quê gốc làng Tiên Điền, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, nhưng sinh và trải qua thời niên thiếu ở Thăng Long Ông sinh trưởng trong một gia đình đại quý tộc, nhiều đời làm quan và có truyền thống về văn học Cha của ông là Nguyễn Nghiễm, đỗ tiến sĩ và từng làm đến chức Tể tướng Anh trai cùng cha
Trang 13khác mẹ là Nguyễn Khản cùng từng làm quan to dưới triều Lê - Trịnh Cuộc đời ông gắn bó sâu sắc với những biến cố lịch sử của giai đoạn cuối thế kỉ XVIII - đầu thế kỉ XX Đây là một giai đoạn lịch sử đầy biến động, và trong hoàn cảnh
đó, Nguyễn Du sống phiêu bạt nhiều năm trên đất Bắc (1786 - 1796) rồi về ở ẩn tại quê nội là Hà Tĩnh (1796 - 1802) SAu khi Nguyễn Ánh lên ngôi (1802), Nguyễn Du ra làm quan bất đắc dĩ Năm 1813 - 1814, ôn được cử làm chánh sứ sang Trung Quốc Năm 1820, ông bị bệnh, mất tại Huế
Nguyễn Du là người có kiến thức sâu rộng, am hiểu văn hóa dân tộc và văn chương Trung Quốc Sự nghiệp văn học của Nguyễn Du gồm nhiều tác phẩm có giá trị bằng chữ Hán và chữ Nôm Một số tác phẩm như: Tác phẩm bằng chữ Hán (3 tập thơ, gồm 243 bài): Thanh Hiên thi tập, Nam trung tạp ngâm, Bắc hành tạp lục; Tác phẩm chữ Nôm: Đoạn trường tân thanh (Truyện Kiều)
“Truyện Kiều” của ông được lấy cảm hứng từ “Kim Vân Kiều” truyện của Thanh Tâm Tài Nhân đời nhà Thanh Trung Quốc Cả tập thơ gồm có 3254 câu thơ lục bát và được xếp vào những kiệt tác áng thơ số một của nền thơ ca Việt Nam Cốt truyện xoay quanh một gia đình Vương Viên ngoại đời Minh Trung Quốc Vương Viên ngoại sinh được 3 người con là: Thúy Kiều, Thúy Vân và Vương Quan Hai chị em Thúy Kiều và Thúy Vân đều được xem là những chuẩn mực về cái đẹp Thúy Kiều được coi là một trong mỹ nhân với tài sắc vẹn toàn khiến “hoa ghen, liễu hờn”, không những thế tài sắc cũng hơn người “ thông minh vốn sẵn tính trời” Nhân ngày hội Đập Thanh, Thúy Kiều với em gái đi chơi xuân và vô tình gặp Kim Trọng
Mối tình Kim -– Kiều chớm nở “tình trong như đã mặt ngoài còn e” Cả hai hứa hẹn thề nguyền dưới trăng “Trăm năm tạc một chữ đồng đến xương” Sau đó Kim Trọng phải về Liễu Dương hộ tang chú, gia đình Thúy Kiều gặp tai biến Không còn cách nào Kiều đành phải bán mình cho Mã Giám Sinh để lấy tiền chuộc cha Thúy Kiều quỳ xuống xin em gái Thúy Vân hãy thay mình tiếp nối chuyện tình với Kim Trọng Rồi theo Mã Giám Sinh về Lâm Truy Tuy nhiên Kiều đã mắc lừa Sở Khanh bị Tú Bà bắt tiếp khách ở lầu xanh lần thứ nhất Kiều được Thúc
Trang 14Sinh chuộc làm vợ lẽ Hoạn Thư đánh ghen, Kiều bỏ trốn khỏi nhà và rơi vào tay Bạc Bà, Bạc Hạnh bắt đầu cuộc đời trôi nổi ở lầu xanh lần hai Tại đây, Kiều được Từ Hải cứu và thành vợ Từ Hải Kiều bắt đầu báo ân báo oán Sau đó Kiều
và Từ Hải mắc mưu Hồ Tôn Hiến, Từ Hải chết còn Kiều bị bắt gả cho viên thổ quan Không chịu được tủi nhục Kiều nhảy xuống sông Từ Đường tự tử nhưng được cứu rồi đi tu.Về phần Kim Trọng khi đoạn tang chú quay lại đã nên duyên với Thúy Vân Kim Trọng và Vương Quan đỗ làm quan
Cả gia đình sống ở Tiền Đường và may mắn gặp sư vãi Giác Duyên người đã cứu Thúy Kiều và gặp lại nàng tại ngôi chùa nàng đang đi tu Cả gia đình gặp nhau sau 15 năm lưu biệt đoạn trường Kim Trọng có ý muốn nối duyên với Kiều nhưng nàng từ chối.Có thể nói đây là một tập truyện có giá trị nội dung nghệ thuật sâu sắc Về nội dung nó nhằm tố cáo lên án xã hội phong kiến thối nát, với đại diện
là những thế lực tàn bạo dã man đã chà đạp lên quyền sống và quyền khát vọng hạnh phúc của con người Đồng thời nó còn lên án sức mạnh tàn bạo của đồng tiền có thể vò nát bản chất con người.Về giá trị nhân đạo nó là tiếng lòng xót thương cho những kiếp người nhỏ bé Về số phận long đong lận đận của Thúy Kiều Đồng thời nó là khát vọng về tình yêu hạnh phúc sự công bằng và quyền sống của con người.Về nghệ thuật đây chính là một trong những tác phẩm thể hiện sự tài ba của Nguyễn Du Ông đã tạo nên một tình huống cốt truyện đầy đặc sắc Xây dựng nhân vật đầy tài tình Đồng thời thể hiện mạch thơ rất lôi cuốn liền mạch
Sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa các điển tích điển cố với ca dao tục ngữ tạo nên một sự mượt mà và hấp dẫn cho hơn 3000 câu thơ Và đến tận ngày nay nó vẫn xứng đáng là một trong những tập thơ kinh điển của văn học Việt Nam.Truyện Kiều là một điểm sáng của văn học Việt Nam Nó chính là một trong những tác phẩm có sức sống bền bỉ với thời gian và đem tên tuổi Nguyễn Du vượt ra khỏi biên giới trong nước và vươn lên tầm thi hào của thế giới
Về nghệ thuật tác phẩm thể hiện sự tài ba của Nguyễn Du đã tạo nên tình cốt truyện đầy đặc sắc và xây dựng nhân vật đầy tài tình Đồng thời thể hiện mạch
Trang 15thơ lôi liền mạch Sự kết hợp nhuần nhuyễn điển tích và điển cố với ca dao tục ngữ tạo nên mượt mà hấp dẫn cho 3000 câu thơ Và đến tận ngày xứng đáng tập thơ kinh điển văn học Việt Nam Truyện Kiều là điểm sáng văn học Việt Nam Tác phẩm có sức sống bền bỉ với thời gian đem tên tuổi Nguyễn Du vượt khỏi biên giới nước vươn lên tầm thi hào giới kinh điển văn học Việt Nam Truyện Kiều điểm sáng văn học Việt Nam Tác phẩm có sức sống bền bỉ với thời gian đem tên tuổi Nguyễn Du vượt khỏi biên giới nước vươn lên tầm thi hào thế giới
Về giá trị nhân đạo tiếng lòng xót thương cho kiếp người nhỏ bé Về số phận long đong lận đận của Thúy Kiều đồng thời khát vọng tình yêu hạnh phúc công quyền sống người Về nghệ thuật tác phẩm thể hiện những năm tháng lưu biệt đoạn trường Kim Trọng và có ý muốn nối duyên với Kiều và nàng đã từ chối Có thể nói tập truyện có giá trị nội dung nghệ thuật sâu sắc về nội dung nhằm tố cáo lên
án xã hội phong kiến thối nát
Thuyết minh về Nguyễn Du và Truyện Kiều - Mẫu 5
Nhắc đến Nguyễn Du là nhắc đến một đại thi hào lỗi lạc của thơ ca trung đại Việt Nam Không chỉ có đóng góp lớn cho văn học nước nhà ông còn được cả thế giới biết đến với thi phẩm “Truyện Kiều”
Nguyễn Du có tên chữ là Tố Như hiệu là Thanh Hiên sinh năm 1765 mất năm
1820, quê tại làng Tiên Điền huyện Nghi Xuân Tỉnh Hà Tĩnh Sinh thời ông có một nền tảng gia đình vô cùng danh giá, cha làm quan lớn trong triều Lê, anh trai cùng cha khác mẹ cũng làm tới quan Tham tụng trong triều Tuy nhiên do mồ côi cha mẹ sớm (9 tuổi mất cha, 12 tuổi mất mẹ), tuổi thơ ông trải qua một cách đầy biến động, phải tha hương nhiều nơi lúc thì về quê cha, khi về quê mẹ và có một thời gian phải phiêu dạt tận quê vợ ở Thái Bình Cộng thêm vào giai đoạn đó lịch
sử nước nhà có nhiều rối ren các thế lực phong kiến chém giết và tàn sát lẫn nhau, nông dân nổi dậy khởi nghĩa khắp nơi mà tiêu biểu là phong trào Tây Sơn do Nguyễn Huệ lãnh đạo Những yếu tố đó đã tác động không nhỏ đến tình cảm cũng như nhận thức của nhà thơ Bởi thế ông luôn nhận thức trung thành với triều Lê, căm thù sâu sắc với quân Tây Sơn, sau này làm quan thì rụt rè, u uất Có thể nói
Trang 16chính cuộc sống chìm nổi cùng với thời thế đầy biến động, phiêu bạt nhiều nơi
đã là những thứ hồ để tạo nên một Nguyễn Du có học vấn sâu rộng, trái tim chất chứa yêu thương và cảm thông sâu sắc với những kiếp người nghèo khổ Ông cũng được coi như 1 trong năm người giỏi nhất nước Nam thời bấy giờ
Nguyễn Du được coi là một người có thiên phú văn học từ nhỏ , bậc thầy trong việc sử dụng tiếng Việt ngôi sao sáng chói trên bầu trời văn học Việt Nam Ông
để lại cho đời cả một kho tàng văn học phong phú với khoảng hơn ngàn tác phẩm bao gồm cả chữ hán và chữ nôm Trong đó chữ Hán có Thanh Hiên thi tập gồm
78 bài, Bắc hành tạp lục 125 bài, Nam trung tạp ngâm 40 bài chữ Nôm có văn chiêu hồn, Văn tế, và tiêu biểu là tác phẩm Truyện Kiều hay còn có tên gọi khác
là Đoạn trường Tân Thanh
“Truyện Kiều” hay còn có tên gọi là “Đoạn trường Tân Thanh” được nhà thơ sáng tác vào cuối thế kỉ 18 đầu thế kỉ 19 (1805 -1809) Đây là một tác phẩm tiêu biểu viết bằng chữ Nôm dựa trên cốt truyện tiểu thuyết của Thanh Tâm tài nhân (Trung Quốc) tuy nhiên đã được sáng tạo tài trình cải biến để phù hợp với xã hội Việt Nam Đây là câu truyện được kể bằng 3254 câu thơ chia làm 3 phần chính: Gặp
gỡ và đính ước, Gia biến và lưu lạc, Đoàn tụ
Truyện kể về một gia đình viên ngoại họ Vương có 3 người con : Thúy Kiều, Thúy Vân và Vương Quan Cả hai người con gái đều có sắc đẹp nghiêng nước nghiêng thành Trong lễ hội đạp thanh Thúy Kiều gặp Kim Trọng cả hai người nguyện thề sống chết Kim Trọng về Liễu Dương chịu tang chú, gia đình Thúy Kiều gặp nạn Kiều phải bán mình chuộc cha, nhường mối tơ duyên cho em gái Thúy vân Từ đây bắt đầu 15 năm lưu lạc đầy nước mắt của Kiều “thanh y mấy lượt, thanh lâu mấy lần” Sau đó Thúy Kiều may mắn gặp Từ Hải một người anh hùng đầu đội trời chân đạp đất, Kiều trả ân, báo oán Kiều và Từ Hải mắc mưu
Hồ Tôn Hiến, Từ Hải chết đứng Kiều bị Hồ Tôn Hiến bắt gả cho viên thổ quan,
vì quá nhục nhã Kiều nhảy xuống sông Tiền Đường nhưng may mắn được sư vãi Giác Duyên cứu sống và đi tu Sau đó Kim Trọng và Vương Quan đỗ đạt làm
Trang 17quan lớn, may mắn gặp sư vãi Giác Duyên và đoàn tụ gia đình sau 15 năm lưu lạc
Có thể nói ngoài việc thể hiện được tài năng và nghệ thuật điều khiển ngôn từ cao tay của Nguyễn Du, Truyện Kiều còn mang giá trị hiện thực và nhân đạo vô cùng sâu sắc
Về giá trị hiện thực đó là bức tranh xã hội đầy rối ren Các thế lực đồng tiền, có quyền có thế ép người khiến nhân dân lầm than khổ cực Cả xã hội bị chi phối bởi đồng tiền, nó có thể biến con người trở thành những nạn nhân đau khổ Đẩy gia đình Vương viên ngoại vào cảnh tan cửa nát nhà, đồng tiền cũng khiến Thúy Kiều dăm lần bảy lượt vào lầu xanh chịu sự sỉ nhục, đánh đập của Hoạn Thư, Bạc
Bà, Bạc Hạnh Cuộc đời đầy nước mắt của Kiều chính là bằng chứng đanh thép nhất để tố cáo xã hội phong kiến đầy bất lương và tàn nhẫn
Về giá trị nhân đạo Truyện Kiều chính là tiếng nói yêu thương sâu sắc giữa người với người Nó là sự thương cảm với những kiếp người bất hạnh, đồng thời cũng
là khát vọng ước mơ về một hạnh phúc tình yêu chân chính của con người Bên cạnh đó niềm khát khao công lý về chiến thắng thế lực bạo tàn còn được nhà thơ gửi gắm qua hình tượng nhân vật Từ Hải
Có thể nói đến “Truyện Kiều” thì tài năng của Nguyễn Du như được khẳng định một cách trọn vẹn nhất bằng cách điều khiển ngôn từ, xây dựng cốt truyện hấp dẫn , nghệ thuật miêu tả - tả cảnh ngụ tình ông đã khiến cho Truyện Kiều trở thành một thi phẩm xuất sắc Đó cũng là lý do vì sao Truyện Kiều trở thành cuốn sách gối đầu giường của rất nhiều người, truyền tải ý nghĩa nhân văn sâu sắc, khơi gợi tình yêu thương sự công bình giữa người với người trong xã hội
Thuyết minh về Nguyễn Du và Truyện Kiều - Mẫu 6
Nguyễn Du là đại thi hào dân tộc, danh nhân văn hóa thế giới, là người gắn bó
am hiểu văn hóa dân tộc, văn chương Trung Quốc, cuộc đời từng trải Nguyễn
Du có một vốn sống phong phú, niềm thương cảm sâu sắc với nhân dân lao động
“Truyện Kiều” là một tác phẩm tiêu biểu của Nguyễn Du và của văn học trung đại Việt Nam