Phân tích và so sánh hình tượng đất nước qua 2 bài thơ Đất Nước Dàn ý Phân tích và so sánh hình tượng đất nước qua 2 bài thơ Đất Nước 1 Mở bài Giới thiệu về hình tượng đất nước (nhiều tác giả viết về[.]
Trang 1Phân tích và so sánh hình tượng đất nước qua 2 bài thơ Đất
- Tuy cùng tên nhưng mỗi bài lại viết lên hình tượng đất nước với những cảm nhận riêng biệt
2 Thân bài
2.1 Điểm giống nhau:
- Đều được ra đời sau Cách mạng tháng Tám (Nguyễn Đình Thi - 1948-1955, Nguyễn Khoa Điềm -1974)
- Nội dung: Hình ảnh nhân dân được làm chủ đất nước tự do, giàu đẹp Đều
ca ngợi và tự hào bởi truyền thống anh hùng, kiên cường của dân tộc
- Giọng thơ mộc mạc, giản dị, vừa trữ tình vừa có nét chính luận, mang tính triết lý hàm súc cao
- Thể hiện lòng yêu nước sâu sắc
2.2 Điểm khác
2.2.1 Đất nước - Nguyễn Đình Thi
a Cảm hứng sáng tác
- Lấy cảm hứng từ cuộc kháng chiến chống Pháp lần hai
- Kết cấu: Đi từ quá khứ đau thương tới hiện tại anh dũng, kiên cường, kết lại bằng hình ảnh tương lai tương sáng của dân tộc
Trang 2b Đất nước qua cảm nhận của tác giả:
- Đất nước hiền hòa qua hình ảnh mùa thu
+ Mùa thu của đất nước hiện lên qua hình ảnh mùa thu của Hà Nội trong cái nhìn, nỗi nhớ từ mùa thu ở chiến khu ("những con phố dài xao xác hơi may", không khí "mát trong", "chớm lạnh", "hương cốm mới", ) => Mùa thu đất nước đẹp nhưng man mác buồn, đầy suy tư
+ Đất nước hiện tại: Vui trong niềm vui phấn khởi "mùa thu nay đã khác rồi", niềm tự hào về đất nước được "thay áo mới", được hưởng tự do, được làm chủ quê hương, niềm tự hào đất nước giàu đẹp "trời xanh đây phù sa"(Sự chuyển biến trong tâm thế con người)
=> Chuyển biến của mùa thu hay chính là chuyển biến của đất nước: tươi vui, phấn khởi, tràn đầy niềm tự hào)
- Đất nước đau thương trong chiến tranh, nhưng vẫn vươn lên bất khuất + Những đau thương do chiến tranh gây nên, mất mát, tổn thương " Ôi những cánh đồng trời chiều", "Bát cơm chan lột da"
+ Thế nhưng với tinh thần anh dũng bất khuất, nhân dân ta đã đứng lên bằng tình yêu quê hương "Xiềng xích thương nhà", giành lại độc lập tự do, làm chủ đất nước non sông "khói nhà máy anh hùng"
- Đất nước trong tương lai đổi mới, đất nước của những con người anh hùng
"ngày nắng đốt sáng lòa"
=> Vẻ đẹp hùng tráng của dân tộc Việt Nam, đất nước, con người Việt Nam Bài thơ khái quát lên sức vươn dậy, đứng lên thần kì của người dân Việt từ quá khứ đau thương, tới hiện tại anh dũng và tương lai tươi sáng
2.2.2 Đất nước - Nguyễn Khoa Điềm
a Cảm hứng sáng tác
Cảm nhận từ chiều sâu về lịch sử, văn hóa, không gian, thời gian của đất nước
Trang 3b Lý giải cội nguồn của đất nước (9 câu đầu)
- Khẳng định "Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi": điều tất yếu, đương nhiên, nhưng là động lực cho ta đi tìm cội nguồn Đất Nước
- Đất Nước được bắt nguồn từ những gì giản dị, thân thuộc nhất trong đời sống con người: tục ăn trầu "miếng trầu bây giờ bà ăn", những câu chuyện xa xưa "ngày xửa ngày xưa " của mẹ, thói quen vấn tóc "tóc mẹ thì búi sau đầu", truyền thống đánh giặc của cha ông "dân mình biết trồng tre đánh giặc",
- Đất Nước trưởng thành trong quá trình lao động của con người "cái kèo, cái cột thành tên", "Hạt gạo sàng"
=> Tác giả có cái nhìn khác lạ, mới mẻ về cội nguồn của Đất Nước Đất Nước bắt nguồn từ chiều sâu lịch sử, văn học, phong tục, văn hóa của dân tộc
c Định nghĩa về Đất Nước (28 câu tiếp)
- Về phương diện không gian và địa lý:
+ Đất Nước là hợp nhất của hai yếu tố "Đất" và "Nước"
+ Đất Nước là không gian quen thuộc, riêng tư của đôi lứa yêu nhau, gắn liền với đời sống sinh hoạt của con người, kỉ niệm của đôi lứa (Đất là nơi anh nhớ thầm)
+ Đất nước là cả không gian bao la, không gian sinh tồn của các thế hệ con người dân tộc Việt (Đất Nước là nơi dân mình đoàn tụ)
- Đất nước được nhìn xuyên suốt chiều dài lịch sử:
+ Quá khứ: Đất Nước là nơi thiêng liêng, có mẹ u Cơ, cha Lạc Long Quân, sinh ra dân tộc Việt, nó gắn liền với truyền thuyết tổ tiên thiêng liêng (Đất là nơi bọc trứng)
+ Hiện tại: Đất Nước nằm trong sâu thẳm mỗi con người, mỗi người đều mang một phần giá trị của Đất Nước Khi những giá trị ấy gắn kết lại, Đất Nước sẽ
"hài hòa, nồng thắm) => gắn kết giữa cái chung và cái riêng (Trong anh và
em vẹn tròn, to lớn)
Trang 4+ Tương lai: Thế hệ con cháu chúng ta sẽ mang đất nước "đi xa", Đất Nước
sẽ trường tồn "muôn đời"
- Cái nhìn suy tư về trách nhiệm của mỗi cá nhân đối với Đất Nước: Mỗi cá nhân phải biết "gắn bó và san sẻ", đóng góp cho Đất Nước, bởi Đất Nước là
"máu xương của mình"
- Nhận xét: Đất Nước hiện lên gần gũi, thân thuộc, nhưng không kém phần thiêng liêng, hào hùng Khát vọng Đất Nước trong sự gắn kết của mọi người
sẽ trường tồn mãi mãi
d Tư tưởng cốt lõi: Đất nước của nhân dân và những cảm nhận của tác giả về Đất Nước:
- Đất nước được làm nên từ phẩm chất, số phận của con người, là một phần máu thịt của con người
- Chính nhân dân là người làm nên lịch sử Đất Nước bốn ngàn năm:
+ Họ là những con người bình dị, "con trai, con gái bằng tuổi chúng ta", nhưng trong họ luôn chứa chan tình yêu nước
+ Những con người vô danh đã làm nên đất nước, khẳng định vai trò của mỗi con người trong lịch sử dân tộc (Trong bốn ngàn Đất Nước)
- Chính nhân dân là người tạo ra và giữ gìn những giá trị vật chất và tinh thần
để làm nên Đất Nước:
+ Văn hóa: "Họ giữ và hái trái"
=> Đặt nền móng cho sự phát triển dài lâu của Đất Nước
- Tư tưởng cốt lõi, cảm hứng bao trùm trong đoạn thơ là tư tưởng "Đất Nước của nhân dân, thần thoại", Đất Nước ấy biết yêu thương, trân quý nghĩa tình,
có ơn trả ơn, có thù trả thù, góp sức và công lao xây dựng Đất Nước, chiến đấu bảo vệ non sông
- Nhận xét:
Trang 5+ Về nội dung: Thể hiện cái nhìn mới mẻ về Đất Nước trên các phương diện như lịch sử, địa lý, văn hóa, với tư tưởng cốt lõi Đất Nước của nhân dân + Nghệ thuật: Sử dụng đa dạng và sáng tạo ngôn ngữ dân gian, các chất liệu như ca dao, tục ngữ, giọng điệu đậm chất suy tư, triết lý
Bài thơ “Đất nước” của Nguyễn Khoa Điềm nằm trong phần đầu của chương V trường ca “Mặt đường khát vọng” Tác phẩm được tác giả viết ở chiến khu Trị Thiên năm 1971, đó là những năm tháng nhân dân miền Nam kiên cường chống Mỹ và tay sai Tác phẩm viết về những thức tỉnh của tuổi trẻ, nhận rõ bộ mặt của đế quốc Mỹ, một lòng hướng về đất nước, ý thức được
sứ mệnh của mình đứng dậy đấu tranh cùng với cuộc chiến chung của dân tộc Trường ca có nhiều chương và đoạn trích “Đất nước” là một trong những đoạn thơ hay nhà thơ viết về tư tưởng: Đất nước của nhân dân, đất nước của
ca dao thần thoại
Trang 6Bài thơ “Đất nước” của Nguyễn Đình Thi được hình thành trong một quãng thời gian khá dài, từ 1948 đến 1955 Đây là một trong những bài thơ nổi tiếng của tác giả, mang rõ phong cách thơ Nguyễn Đình Thi Chủ đề bài thơ bao trùm là lòng yêu nước tha thiết, nồng nàn, ý thức độc lập dân tộc và hình ảnh những người dân từ trong đau thương nô lệ, dưới sự lãnh đạo của Đảng đã đứng lên giành chiến thắng huy hoàng
Bài thơ của Nguyễn Đình Thi mở đầu bài thơ bằng hình ảnh mùa thu có
lẽ bởi dân tộc đã trải qua bao mùa thu đau thương, sầu thảm còn giờ đây mùa thu từ năm 1945 sẽ là mùa thu của Cách mạng, của niềm vui, của tự do độc lập
Còn Nguyễn Khoa Điềm lại khắc họa hình ảnh đất nước bằng cách đặt
nó trong mối liên hệ với không gian và thời gian Đất nước trong thơ Nguyễn Khoa Điềm được nhìn theo chiều dài lịch sử và được xác định bằng những không gian nhỏ bé, cụ thể và cũng có thể là không gian trừu tượng trong lòng người
Nhà thơ Nguyễn Đình Thi đã khắc họa hình tượng đất nước với hai đặc điểm vừa trái ngược vừa hài hòa Trong thơ hiện lên là hình ảnh đất nước đầy những đau thương với “những cánh đồng quê chảy máu” “dây thép gai đâm nát trời chiều” “bát cơm chan đầy… còn giằng khỏi miệng ta” Nhưng đất nước chúng ta cũng là một đất nước anh hùng quật khởi khiến cho kẻ thù cũng phải khuất phục
“Xiềng xích chúng bay
… Lòng dân ta yêu nước thương nhà”
Còn trong bài thơ của Nguyễn Khoa Điềm lại bộc lộ niềm tin sâu sắc về niềm văn hóa lâu đời Trong tác phẩm của mình, Nguyễn Khoa Điềm đã sử dụng rất nhiều những chất liệu văn hóa dân gian, sử dụng rất nhiều ca dao tục ngữ để làm nên những câu thơ của mình Ông còn đưa vào thơ mình rất nhiều những truyền thuyết, những phong tục tập quán đậm đà bản sắc dân tộc Ông nhận thức được sâu sắc những đóng góp lớn lao của nhân dân cho đất nước Trong đó có cả những đóng góp nhỏ bé, những đóng góp được ghi lại sử sách cũng có những đóng góp âm thầm lặng lẽ không ai nhớ mặt đặt tên nhưng “họ
đã làm nên đất nước”
Trang 7Đây là 2 bài thơ được ra đời ở hai thời điểm khác nhau khiến cho hình ảnh đất nước cũng có sự khác biệt Nguyễn Đình Thi thì khắc họa hình tượng đất nước đau thương nhưng đầy kiên cường bất khuất Trong khi đó Nguyễn Khoa Điềm lại làm rõ một tư tưởng: Đất nước của nhân dân, đất nước của ca dao thần thoại Điều đó cũng cho thấy rằng bản thân tư tưởng đó đã là trừu tượng vì vậy để làm sáng tỏ nó chỉ có thể dùng các hình ảnh cụ thể, những phong tục cụ thể, những đóng góp cụ thể Nó quy định cho bút pháp cũng như hướng đi của tác phẩm từ cụ thể đến khái quát từ đó làm sáng tỏ hình ảnh đất nước
Sở dĩ có sự khác biệt giữa hai bài thơ là do sự chi phối của hoàn cảnh
xã hội, văn hóa cũng như điều kiện cụ thể của từng tác phẩm Một nhân tố quan trọng làm nên sự khác biệt chính là phong cách mỗi nhà văn có sự khác nhau Thơ Nguyễn Đình Thi thường giàu nhạc tính, có chất hội họa và có cả
sự sâu sắc của một tư duy triết học Thơ Nguyễn Khoa Điềm lại đề cao phẩm chất cách mạng, nhân vật trong tác phẩm của ông thường là những bà mẹ anh hùng, những chiến sĩ giải phóng kiên cường,…
Cả hai bài thơ đều đều ca ngợi tình yêu quê hương đất nước Tuy có sự khác nhau về bút pháp, bối cảnh ra đời,… và quan niệm khác nhau về hình ảnh đất nước nhưng tựu chung lại ta đều thấy một tấm lòng yêu nước sâu sắc, lòng
tự hào dân tộc từ đó ý thức được trách nhiệm to lớn của mình với Tổ quốc, với nhân dân
Phân tích và so sánh hình tượng đất nước qua 2 bài thơ Đất
Nước - mẫu 2
Đất nước là tiếng gọi thiêng liêng mà con người chúng ta ai cũng phải trân trọng Lấy cảm hứng từ đất nước, hai nhà thơ lớn của dân tộc là Nguyễn Khoa Điềm và Nguyễn Đình Thi cũng đã cho ra hai tác phẩm khác nhau nhưng cùng một nhan đề “Đất Nước” Cùng một chủ đề, cùng một tên gọi nhưng hai bài thơ lại có hai cách thể hiện tình yêu đất nước khác nhau
Mỗi chúng ta sinh ra đều có cho mình một quê hương Từ tình yêu với quê hương đã hình thành nên trong mỗi người tình yêu với đất nước Đất
Trang 8nước có từ thời cha ông ta và nó còn tồn tại được đến ngày nay là nhờ công của những người đi trước đã giữ gìn Đất nước là của tất cả chúng ta nhưng cũng là của riêng mỗi người Mỗi người sẽ nhìn đất nước dưới con mắt khác nhau ở những góc độ khác nhau Chẳng hạn như Nguyễn Đình Thi, ông nhìn đất nước theo nhiều chiều không gian Ở nơi ấy có trời xanh, có núi rừng, có những cánh đồng chạy dài thơm mát, có những con đường đi mãi mà không hết và có cả “những dòng sông đỏ nặng phù sa” Đó là cảnh đất nước trong
sự thanh bình và trù phú
Phân tích và so sánh hình tượng đất nước trong đoạn trích Đất Nước (trong trường ca Mặt đường khát vọng của Nguyễn Khoa Điềm) và bài thơ Đất nước của Nguyễn Đình Thi – Bài tập làm văn số 3 lớp 12
Với Nguyễn Khoa Điềm, ông lại cụ thể hóa đất nước hơn với những địa danh mà tên tuổi của chúng mỗi khi nhắc đến ai ai cũng đều phải biết Đó là núi Vọng Phu, hòn Trống Mái, núi Bút, non Nghiên, Hạ Long, Ông Đốc, ông Trang, Bà Đen, Bà Điểm,… Không đơn thuần tả cảnh thiên nhiên, đất trời như Nguyễn Đình Thi, Nguyễn Khoa Điềm đã đưa hình ảnh con người vào trong thơ của mình Chính con người với những truyền thuyết từ thời Thánh Gióng
đã tạo nên một đất nước tươi đẹp như ngày hôm nay Đằng sau những vần thơ tưởng như chỉ miêu tả thiên nhiên đất nước ấy là một nỗi xúc cảm to lớn của con người, của chính tác giả khi đứng trước đất nước tươi đẹp
Ở những câu thơ tiếp theo của mình, Nguyễn Đình Thi đã khắc họa được một đất nước đẹp tươi trong chính sự đau thương:
Ôi những cánh đồng quê chảy máu Dây thép gai đâm nát trời chiều
… Nước Việt Nam từ trong máu lửa
Rũ bùn đứng dậy sáng lòa
Trong cái cảnh đẫm máu và lầm than ấy, đất nước chúng ta vẫn hiên ngang, bền vững giữa đất trời Sau tất cả, trên bầu trời chim vẫn hót Dưới mặt đất hoa vẫn nở Súng đạn kia dù có sức mạnh đến mấy cũng không thể
Trang 9nào bắn được vào lòng yêu nước thương nòi của nhân dân ta Chính lòng yêu nước ấy đã tạo cho chúng ta sức mạnh để vùng lên khỏi đầm lầy máu lửa Để đến hôm nay, đất nước ta đón nhận những tia nắng bình minh đầy tươi đẹp
Tuy không miêu tả cụ thể về một đất nước trong đấu tranh nhưng ý thơ của Nguyễn Khoa Điềm vẫn cho thấy những con người sẵn sàng đứng lên chống lại quân thù khi đất nước có giặc xâm chiếm:
Có nội thù thì vùng lên đánh bại
…
Đi trả thù mà không sợ dài lâu
Đó là những điểm chung mà chúng ta bắt gặp ở hai bài thơ Đất Nước Tuy nhiên, chúng ta cũng thấy được những nét riêng khi mà chúng được sáng tác ở hai hoàn cảnh khác nhau Một bên là sáng tác trong thời kì kháng chiến chống Pháp, một bên là sáng tác trong thời kì kháng chiến chống Mỹ Vì vậy
mà ta có thể thấy Nguyễn Đình Thi ca ngợi đất nước trong sự đấu tranh gian khổ và chiến thắng lẫy lực của dân tộc trước giặc Pháp Nguyễn Khoa Điềm thì lại tập trung vào văn hóa dân tộc và đời sống tinh thần Nếu Nguyễn Đình Thi chỉ tập trung ca ngợi đất nước ở hai thời điểm trong tranh đấu và sau thắng lợi thì Nguyễn Khoa Điềm lại miêu tả một đất nước kéo dài suốt 4 nghìn năm lịch sử
Bằng những cách thể hiện khác nhau như vậy, Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm đã khéo léo lồng ghép vào trong bài thơ tư tưởng của chính mình Nguyễn Đình Thi thì khắc họa hình tượng đất nước của lịch sử tranh đấu Nguyễn Khoa Điềm thì hướng đến một đất nước của nhân dân Nhưng dù thế nào, đất nước cũng hiện lên thật gần gũi và thân thương
Sự giống nhau trong cách miêu tả đất nước của hai nhà thơ giống như một lời khẳng định về vẻ đẹp của đất nước Dù trải qua bao nhiêu biến cố thì
vẻ đẹp của đất nước vẫn sẽ trường tồn với thời gian Chính tình yêu với đất nước đã khiến cho những tâm hồn trở nên đồng điệu với nhau Tình yêu đất nước cũng chính là khởi nguồn cho những giá trị nhân văn cao đẹp
Trang 10Bây giờ và sau này, đất nước vẫn sẽ là nguồn cảm hứng cho nhiều nhà thơ khác nữa Bởi vẻ đẹp của đất nước có nói bao nhiêu cũng là chưa đủ Và bởi những góc nhìn khác nhau của những người khác nhau cũng sẽ mang đến cho chúng ta một Đất Nước khác nhau Giống như Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm đã làm rất tốt điều đó
Phân tích và so sánh hình tượng đất nước qua 2 bài thơ Đất
Nước - mẫu 3
Đất nước tôi thon thả giọt đàn bầu Nghe dịu nỗi đau của mẹ Ba lần tiễn con đi, hai lần khóc thầm lặng lẽ Các anh không về mình mẹ lặng im…(Tạ Hữu Yên) Cứ mỗi lần nghe lại bài hát này lòng ta xốn xanh da diết ! Nhớ những ngày bé thơ đến lớp, cô giáo dạy tôi viết hai chữ “Việt Nam” và gọi đó
là Đất Nước Tôi mơ hồ chả hiểu, chỉ biết rằng đó là cái gì lớn lao và thật quý báu lắm ! Thời gian trôi qua nhanh, mang tuổi thơ bé bỏng của tôi đi xa Cho đến hôm nay, qua bao nhiêu vần thơ đọc được tôi đã thấm thía hai tiếng thiêng liêng “Đất Nước” Nhưng rất buồn là tôi không thể viết thành thơ Trong những vần thơ “ Đất nước” mến yêu dạt dào cảm hứng ấy, có tác phẩm của Nguyễn Đình Thi và Nguyễn Khoa Điềm
Hai nhà thơ đã truyền cho tôi cảm xúc mạnh mẽ Những vần thơ giúp tôi nhìn ra chân dung của đất nước Bình dị và trong sách, hồn hậu và nhân ái, nghèo khổ nhưng oai hùng Có lẽ chính những điều ấy đã khơi gợi cảm hứng cho các bài thơ, đã gieo vào lòng từng nhà thơ bao suy tư và trăn trở Từ cảm xúc của những ngày sống hết mình với chiến đấu, từ vốn tri thức khá phong phú của mình, qua chương “Đất nước” Nguyễn Khoa Điềm đã cắt nghĩa sâu
xa cho tuổi trẻ thành thị miền Nam lúc này Những hiểu biết về lịch sử dân tộc như sống dậy, lay động tâm hồn tác giả Mỗi câu chuyện cổ tích, những thời khắc lịch sử của những cuộc đấu tranh giữ nước và dựng nước ngày càng thiêng liêng, tha thiết hơn bao giờ …
Khi ta lớn lên Đất Nước đã có rồi
Đất Nước có trong những cái “ngày xửa ngày xưa”…mẹ thường hay kể
Đất Nước bắt đầu với miếng trầu bây giờ bà ăn
Đất Nước lớn lên khi dân ta biết trồng tre và đánh giặc
Trang 11Tóc mẹ thì bới sau đầu
Cha mẹ thương nhau bằng gừng cay muối mặn
Cái kèo, cái cột thành tên
Hạt gạo phải một nắng hai sương xay, giã, giần, sàng
Đất Nước có từ ngày đó
Trong hai câu thơ của Nguyễn Khoa Điềm man mác âm hưởng sử thi Yếu tố cổ điển và hiện đại hòa quyện vào nhau tạo thành một cấu trúc hai cực Đất nước mình chân thật như cuộc sống Những câu thơ dài tuôn chảy êm dịu như dòng sông Một dòng cảm xúc dào dạt âm thầm nhưng mãnh liệt Cảm hứng về đất nước của Nguyễn Khoa Điềm bắt nguồn từ những huyền thoại :
“Ngày xửa ngày xưa mẹ thường hay kể” Dường như nhà thơ đã huy động vào đây nhiều vốn liếng, trí tuệ, sự từng trải, gửi gắm vào đây bao kỉ niệm suy
tư Nguyễn Khoa Điềm đã cùng ta hành hương về với cội nguồn dân tộc và rồi tham gia vào cuộc chiến đấu chung là con đường đúng đắn duy nhất đối với người thanh niên yêu nước Nhà thơ mạnh dạn để cái “tôi” của mình xuất hiện
Có thể nói rằng , muốn viết những vần thơ tuyệt vời về Đất nước không chỉ đơn thuần là nhà thơ biết rung động trước một vầng trăng, một tia nắng, một điệu dân ca hay một tiếng thơ cổ điển Đây là cả một quá trình suy ngẫm, và
“nhìn lại” đất nước Từng lời thơ đầm ấm giàu ý thức của tuổi trẻ đã nhận ra vai trò của mình trước thời đại và nhận thức được đất nước này là của nhân dân Chúng ta phải chiến đấu để bảo vệ đất nước tươi đẹp Nhà thơ cảm nhận phát hiện ra đất nước từ cái nhìn tổng hợp , nhiều mặt và dường như đã toàn vẹn Với Nguyễn Đình Thi cảm hứng về đất nước bắt nguồn từ những chất liệu hình ảnh cụ thể, sinh động của cuộc kháng chiến chín năm cứu nước thần thánh của chúng ta Bài thơ mang tính khái quát về cảm hứng lịch sử và truyền thống của dân tộc Có phải chăng, cái cảm hứng ấy của hai nhà thơ này đều bắt nguồn từ lòng yêu nước sâu sắc? Do hoàn cảnh và thời điểm lịch sử mà mỗi nhà thơ lại có cảm nhận khác nhau Cảm hứng về đất nước đến với Nguyễn Đình Thi trong lúc cuộc kháng chiến đang diễn ra dữ dội và tàn khốc Người thanh niên Hà Nội ấy, cũng đã bước vào cuộc kháng chiến nhưng tâm hồn anh thanh niên vẫn đủ sức cảm nhận:
Sáng mát trong như sáng năm xưa