Lời khuyên trong câu tục ngữ "Lời nói chẳng mất tiền mua Dàn ý Lời khuyên trong câu tục ngữ "Lời nói chẳng mất tiền mua " I Mở bài Dẫn dắt, giới thiệu câu ca dao “Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời m[.]
Trang 1Dàn ý Lời khuyên trong câu tục ngữ "Lời nói chẳng mất tiền mua "
I Mở bài
Dẫn dắt, giới thiệu câu ca dao “Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói chovừa lòng nhau” Khái quát nhận định cá nhân về câu nói (đúng, ý nghĩa, sâusắc, )
II Thân bài
Giải thích ý nghĩa câu nói:
"Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau” có thể hiểu là:khi nói năng, giao tiếp với nhau thì nên thận trọng trong việc sử dụng ngôn ngữ.Lời lẽ trước khi thốt ra cần suy nghĩ kĩ tránh lỡ lời làm xúc phạm hay xấu đimối quan hệ với mọi người xung quanh Câu nói mang ý nghĩa khẳng định tầmquan trọng của lời nói đối với con người và khuyên ta nên thận trọng, suy nghĩ
kĩ trước khi ăn nói
Lợi ích của việc nói năng lựa lời, thận trọng:
● Làm hài hòa mối quan hệ giữa người và người trong giao tiếp
● Giảm bớt mâu thuẫn, bất hòa trong xã hội
● Người nghe dễ dàng tiếp nhận và đồng tình với vấn đề được nói đến
● Thể hiện nét lịch sự, văn hóa trong giao tiếp ứng xử
● Hạn chế cảm xúc tiêu cực và tổn thương cho người nghe đồng thờivẫn thực hiện được mục đích giao tiếp
●
Tác hại của việc nói năng thiếu suy nghĩ:
● Chạm vào lòng tự ái, xúc phạm đến người nghe khiến họ khó tiếpnhận vấn đề thậm chí khó chịu đồng thời không đạt được hiệu quảgiao tiếp
Trang 2● Làm rạn nứt các mối quan hệ với người xung quanh, dễ gây ra tranhchấp, xung đột.
● Thể hiện sự kém văn minh, kéo thấp vẻ đẹp văn hóa nơi con người
●
Lời khuyên:
● Nên suy nghĩ thật kĩ trước khi nói
● Học cách lựa chọn ngôn từ phù hợp để vừa thực hiện đúng mục đíchgiao tiếp vừa thể hiện được sự văn minh và tránh gây ra cảm xúctiêu cực cho đối phương
● Nói năng lựa lời không có nghĩa là thiếu thẳng thắn mà là chọn lờinói khéo léo để truyền đạt sự thật
● Không nên nói năng tùy tiện, thiếu suy nghĩ vì mỗi chúng ta đềuphải chịu trách nhiệm về lời nói của mình
III Kết bài
Khẳng định lại ý kiến cá nhân về câu nói "Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời
mà nói cho vừa lòng nhau” (câu nói đúng, giàu ý nghĩa, lời khuyên chân thành
và sâu sắc, ) Đúc kết bài học kinh nghiệm
Lời khuyên trong câu tục ngữ "Lời nói chẳng mất tiền mua "- Mẫu 1
Có ai đó đã từng nói:
“Một lời bất cẩn có thể nhóm lên xung đột.
Một lời tàn nhẫn có thể phá hỏng một cuộc đời.
Một lời đúng lúc có thể xua đi căng thẳng.
Nhưng một lời yêu thương có thể chữa lành và chúc phúc.”
Trang 3Ngôn ngữ có thể coi là một trong những phát minh vĩ đại nhất của con người.Ngôn ngữ không mất tiền mua bởi nó là của bản thân mỗi người, nhưng nó cósức ảnh hưởng vô cùng to lớn Bởi vậy, cha ông ta từ xưa vẫn luôn răn dạy concháu qua những câu tục ngữ đầy thấm thía: “Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời
mà nói cho vừa lòng nhau”
Câu tục ngữ đã mang đến cho chúng ta một bài học ý nghĩa về việc sử dụng lời
ăn tiếng nói hằng ngày: Hãy biết chắt lọc, lựa chọn ngôn ngữ phù hợp, vănminh
Ngôn ngữ không mất tiền mua bởi đó là thứ có sẵn trong mỗi con người, chúng
ta được phép tự do sử dụng vốn ngôn ngữ của mình để bày tỏ cảm xúc, suynghĩ Vậy tại sao chúng ta lại phải “lựa lời mà nói” Bởi ngôn ngữ không mấttiền mua, nhưng nó là vô giá, những ảnh hưởng có thể rất lâu dài Muốn đạtđược mục đích gia tiếp, chúng ta cần phải có cách nói phù hợp Khi biết nói sao
“cho vừa lòng nhau”, chúng ta mới có thể hiểu được và cảm thông, chia sẻ vớinhau Một lời tốt đẹp bạn nói ra có thể làm cho lòng người nở hoa, khi thì nógiúp ta đạt được các thỏa thuận, khi nó lại có thể giúp người khác có thêm độnglực, niềm tin vào cuộc sống Một lúc nào đó, lời ta nói còn có thể cứu rỗi cuộcđời một con người, như Mẹ Têrêsa đã nói: “Những lời tử tế có thể ngắn và dễnói, nhưng tiếng vọng của chúng thực sự vĩnh cửu” Trái lại, khi chúng ta nói ranhững lời không hay, ta sẽ làm mất lòng người khác, gây ấn tượng không tốt vớingười đối thoại Có những lúc, những lời nói thiếu suy nghĩ có thể gây ra nhữngtổn thương to lớn về mặt tinh thần cho người nghe, làm rạn nứt các mối quanhệ: “Đao đâm có lúc lành thương tích; lời nói đâm nhau hận suốt đời” (Khuyếtdanh) Như vậy, có thể nói, khi ta biết cách giao tiếp đúng mực, ngôn ngữ sẽphát huy được hết khả năng, sự hữu dụng và sự đẹp đẽ của nó, không chỉ manglại lợi ích cho bản thân, thể hiện được học thức, sự văn minh, tế nhị của mình,chinh phục trái tim mọi người, mà còn giúp người khác vui vẻ, hạnh phúc hơn
Ấy vậy mà trong cuộc sống vẫn tồn tại những con người luôn nói năng thiếuthận trọng, suy nghĩ, thường xuyên thốt lên những lời nói thô lỗ, bất lịch sự, vô
Trang 4tâm làm tổn thương người khác rồi cho rằng như vậy là thẳng thắn Những conngười ấy cần có sự thay đổi bản thân để hoàn thiện vốn ngôn ngữ, khả nănggiao tiếp, ứng xử của mình; nếu không, chính họ rồi sẽ là người ân hận và chịuhậu quả: “Tôi thường hối tiếc vì những gì mình nói, chứ không bao giờ vì sự imlặng của mình”.
Đương nhiên, cũng cần hiểu rằng lời nói “cho vừa lòng nhau” không có nghĩa lànhững lời tâng bốc, nịnh hót sáo rỗng, giả dối chỉ nhằm đạt được mục đích củamình, cũng không phải là sống trái với suy nghĩ, cảm nhận của mình Không ai
có thể làm vừa lòng cả thiên hạ Một lời nói đẹp là khi có sự hài hòa giữa sự tôntrọng người đối diện và sự chân thật của trái tim Một lời góp ý chân thành cóthể không gây được cảm tình ngay từ đầu, khiến người nghe phật lòng, nhưng
nó sẽ có giá trị lâu dài sau này: “Mất lòng trước, được lòng sau” Và trước cái
ác, cái xấu, chúng ta cũng cần mạnh mẽ, thẳng thắn phê phán, tố cáo để gópphần thay đổi, cải tạo Lời hay ý đẹp không phải lúc nào cũng là những tiếng êmdịu, ngọt ngào
Ngạn ngữ Anh cũng có câu: “Lời nói đẹp - đó là chi phí thấp nhất để thu lợi caonhất” Đúng vậy, ngôn ngữ là do chúng ta làm chủ, hãy để những lời nói hay, ýnghĩa đẹp được sử dụng và phát huy giá trị của mình Câu tục ngữ đã ra đời từlâu, nhưng bài học quý giá mà nó mang lại vẫn còn nguyên giá trị đến hôm nay
và mai sau
Lời khuyên trong câu tục ngữ "Lời nói chẳng mất tiền mua "- Mẫu 2
Từ cổ chí kim, giao tiếp là nhu cầu thiết yếu của con người Thời cổ đại, khichưa có tiếng nói, con người đã trao đổi với nhau bằng những hành động, kí tự,
kí hiệu khắc trên cát, trên đá hoặc trên thanh tre Sau quá trình tiến hóa và pháttriển, loài người cũng đã phát minh ra tiếng nói riêng biệt để giao tiếp với nhữngngười xung quanh Và khi ấy, họ cũng đã tự đúc rút thành kinh nghiệm cho cácthế hệ sau:
“Lời nói chẳng mất tiền mua
Trang 5Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.”
Câu thành ngữ của dân gian chia làm hai vế câu Vế thứ nhất đưa ra nhận thứccủa con người rằng lời nói- âm thanh phát ra từ miệng dùng để trao đổi, tròchuyện giao tiếp với xung quanh và nó thì không mất tiền để mua bán Trên cơ
sở đó, dân gian đưa ra lời khuyên hãy lựa lời tức là nói chọn lựa lời nói phùhợp, khôn ngoan để nói cho vừa, cho bằng lòng nhau Đó cũng là một bài học,một kinh nghiệm sống để thật hài hòa với cuộc sống xung quanh
Lời nói là âm thanh vô hình, không thể cầm, nắm mà chỉ nghe được bằng thínhgiác Lời nói mang tính cá thể hóa cao độ, không phải một hàng hóa vật chấtnhư thóc, lúa, gạo để có thể mua, bán, trao đổi bằng đồng tiền Hơn nữa, lờinói là kết quả của quá trình suy nghĩ của cá nhân để bật ra nhằm một mục đíchnào đó trong cuộc sống Sống là cho chính mình, để kiến tạo những giá trị tựthân nên không bao giờ và chưa bao giờ con người muốn sống nhờ, sống gửi,sống dựa dẫm vào người khác bằng cách để họ mua chuộc chính mình Khi ấy,đồng tiền không thể trở thành sức mạnh vạn năng để đi mua lời nói
Lời nói cất lên chẳng mất tiền mua, chẳng mất đồng tiền nào- thứ mà người tathường coi trọng trong xã hội nên dân gian khuyên răn: "Lựa lời mà nói cho vừalòng nhau" Triết học đã đúc kết "Con người là tổng hòa của các mối quan hệ xãhội" Khi đã sinh ra trên cõi đời này, mỗi người đều mang trong mình sứ mệnhhòa đồng, sống và tạo dựng những mối quan hệ để sự sống đẹp và ý nghĩa hơn
Và lời nói chính là một trong những phương tiện quan trọng nhất để con ngườigiao tiếp, trao đổi, hòa nhập với cuộc sống xung quanh Hãy thử tưởng tượngtrong thời đại này mà bạn không nói, suốt ngày chỉ câm nín và lặng thinh thìcũng chẳng khác gì các xác vô hồn, sống chỉ như là tồn tại
Song, những lời nói phát ra không phải vu vơ, bâng quơ mà trước nhất là để vừalòng người, để đạt được mục đích cao nhất trong cuộc đối thoại Muốn vậy thìlời nói cần chân thật, xuất phát từ tấm lòng chân thành của người nói Lời lẽmộc mạc, không quá phô trương và hoa mĩ Cái tình đẹp đẽ sẽ đi vào lòng người
Trang 6khiến họ bị thuyết phục như dân gian đã chia sẻ: "nói ngọt lọt đến xương" Hãyđặt mình vào người nghe để hiểu về trái tim và tâm hồn họ, để không cất lênnhững lời nói vô duyên, làm mất lòng tin yêu ở người khác Muốn vậy, cần suynghĩ kĩ trước khi nói rằng mình nói với ai, nói để làm gì và nói như thế nào:
"uốn lưỡi bảy lần trước khi nói"
Bên cạnh đó, lời nói cũng thể hiện trình độ văn hóa xã hội của mỗi người, đó là
hệ quả của quá trình học tập, rèn luyện, tích lũy; là sản phẩm của tính cách, môitrường, giáo dục Hơn nữa, tâm lí mỗi người là thích được nghe những lời hay ýđẹp, đặc biệt là những lời khen về bản thân mình nên hãy khéo léo ăn nói để cóđược thiên hạ
Tuy nhiên, không phải lúc nào ta cũng có thể làm vừa lòng tất cả mọi người Cóthể những lời nói thẳng nói thật sẽ làm phiền lòng, làm người khác tỏ ý khôngthích nhưng " mất lòng trước được lòng sau", góp ý một cách nhẹ nhàng và tếnhị để họ biết cách mà khắc phục Ta cũng cần phê phán những kẻ lợi dụng lờinói ngon ngọt, ba hoa, giả dối vì mục đích vụ lợi, mua chuộc Không ít ngườidân vì nghe lời kẻ khác xúi giục mà tự hại bản thân mình
Hãy cùng hoàn thiện nhân cách để hòa nhập cùng thời đại, hãy không ngừnghọc tập và trau dồi!
Lời khuyên trong câu tục ngữ "Lời nói chẳng mất tiền mua "- Mẫu 3
Tiếng nói chính là phương tiện thông dụng nhất trao đổi thông tin, giao tiếp giữacon người với con người Tiếng nói như một sợi dây liên kết các mối quan hệ xãhội, đóng một vai trò rất quan trọng trong việc hình thành và phát triển của xãhội Lời nói bản chất là một con dao hai lưỡi, nó có thể giúp ta tạo dựng nhữngmối quan hệ tốt đẹp, nhưng cũng là lời nói nếu không biết cách ăn nói sẽ làm tamất đi những mối quan hệ đó Từ kinh nghiệm bao đời, ông cha ta đã đúc kếtcâu tục ngữ về lời ăn tiếng nói: "Lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói chovừa lòng nhau"
Trang 7"Lời nói chẳng mất tiền mua", quả thực là như vậy, từ khi chúng ta sinh ra đếnkhi ba tuổi bắt đầu tập nói, chúng ta có tiếng nói của mình và sử dụng lời nói đểgiao tiếp với mọi người Chính vì vậy, lời nói là bản năng bẩm sinh, vốn có củacon người, chúng ta không mất tiền để mua lời nói, lời nói là sở hữu cá nhânkhông ai có thể thay thế được Lời nói là thứ có sẵn, tuy nhiên để sử dụng lờinói sao cho phù hợp và hiệu quả thì không phải ai cũng nhận thức được, chính
vì vậy mới có vế sau "lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau" "Vừa lòng nhau" ởđây chính là sự phù hợp với đối tượng được giao tiếp, phù hợp với hoàn cảnh,đạt được mục đích giao tiếp mà không gây ảnh hưởng xấu đến người được giaotiếp
Câu tục ngữ đã mang đến cho chúng ta một bài học sâu sắc về cách sử dụng lời
ăn tiếng nói của mình, tùy thuộc vào hoàn cảnh và đối tượng giao tiếp mà biếtlựa chọn lời nói sao cho phù hợp, văn minh, lịch sự Bên cạnh đó, khi chúng tagiao tiếp, điều quan trọng nhất chính là đạt được mục đích giao tiếp, để có thểđạt được hiệu quả cao trong giao tiếp chúng ta phải biết cách ăn nói, biết cáchgiao tiếp, cụ thể là phải biết lựa chọn từ ngữ, giọng điệu bày tỏ ý kiến, cảm xúc
và suy nghĩ của mình sao cho phù hợp, khiến cho người được giao tiếp dễ hiểu
dễ nghe
Lựa lời để nói chính là việc chúng ta suy nghĩ trước khi nói, lời nói có suy nghĩchắc chắn là lời nói có giá trị và ý nghĩa, mang lại hiệu quả giao tiếp Ngược lại,lời nói thiếu suy nghĩ là lời nói vô giá trị, đôi khi còn mang lại những hậu quảcho bản thân người nói Những lời nói thiếu văn minh, thiếu tôn trọng còn khiếncho người nghe bị xúc phạm, làm mất lòng người khác Một lời nói có thể trởthành động lực, điểm tựa, nguồn động viên an ủi để giúp người khác vượt lênnghịch cảnh, có thêm niềm tin vào cuộc sống, nhưng cũng chỉ một câu nói cóthể đưa người ta đến bờ vực của sự tuyệt vọng, sa ngã và mất niềm tin vào cuộcsống Ngoài sự tổn thương, lời nói còn có thể gây hậu quả nghiêm trọng về tinhthần và vật chất, lời nói không hay có thể làm rạn nứt các mối quan hệ, lời nói
Trang 8kích động bạo lực có thể dẫn đến gây gổ, xô xát, đánh người thậm chí chỉ vì mộtcâu nói mà đánh đổi cả mạng sống.
Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thường xuyên phải giao tiếp, thường
xuyên sử dụng lời nói, biết cách sử dụng lời nói sẽ giúp cho chúng ta có đượcnhững mối quan hệ tốt đẹp, mang lại lợi ích cho bản thân, góp phần xây dựng xãhội văn minh Tuy nhiên lời nói "vừa lòng" không có nghĩa là lời nói tâng bốc,nịnh nọt và sáo rỗng, bất chấp cả những lời thiếu thực tế và giả dối để có thể đạtđược mục đích Việc sử dụng lời nói theo mục đích đó là hoàn toàn tiêu cực,không thật với lòng mình và không có được các mối quan hệ lâu dài Lời nói tốtđẹp không hẳn phải là lời nói dễ nghe, đôi khi những lời khiển trách, phê phán
và góp ý lại chính là lời nói tốt giúp con người ta nhìn nhận ra sai lầm, thiếu sót
để sửa đổi và hoàn thiện
Lời khuyên trong câu tục ngữ "Lời nói chẳng mất tiền mua "- Mẫu 4
Con người chúng ta mất hai năm đầu đời để tập nói nhưng phải mất cả đời đểgiữa gìn lời ăn tiếng nói của mình Quả đúng là như vậy, lời nói có tầm quantrọng và sự ảnh hưởng to lớn đối với cuộc sống con người Từ xa xưa, cha ông
ta đã nhận thức được sâu sắc ý nghĩa giá trị của lời nói cho nên rất nhiều bài họchọc đạo đức về cách đối nhân xử thế đều có răn dạy về cách sử dụng lời nói.Câu tục ngữ “lời nói chẳng mất tiền mua, lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”chính là một trong những bài học như thế Nó dạy ta phải biết nói lời hay ý đẹpsao cho không mất lòng người khác mà vẫn giữa được phẩm giá của chínhmình
Lời nói là phương tiện giao tiếp quan trọng bậc nhất của con người dùng đểdiễn đạt thông tin, bày tỏ thái độ, tình cảm Nó là công cụ tốt nhất để mỗi ngườithực hiện và đạt được mục đích giao tiếp của mình Nhờ lời nói mà ta có thểquan tâm, thấu hiểu và cảm thông và chia sẻ cùng nhau, từ đó mối quan hệ giữangười với người trở nên gắn bó, khăng khít hơn Lời nói là yếu bẩm sinh mà tạohóa ban tặng cho con người và nó chỉ có ở loài người Chúng ta không mất tiền
Trang 9để mua nó nhưng đó lại là thứ quý giá mà ta phải trân trọng Cũng giống nhưmột bát nước đã hất đi là không thể đong đầy, một lời nói thốt ra cũng không thểrút được lại, vì thế mỗi người cần phải nhận thức được giá trị của lời nói Sống
ở đời, con người luôn luôn phải đặt mình trong mối quan hệ xã hội với sự gópmặt của vô số kiểu người, vì thế mỗi chúng ta phải biết lựa lời để giao tiếp thìmới có thể thích nghi được với nhiều mối quan hệ phức tạp ấy Biết nói ranhững lời hay ý đẹp, tế nhị, khéo léo sẽ dễ khiến ta có được cảm tình từ ngườikhác, người nghe sẽ dễ dàng tiếp thu và đồng cảm Cùng là chỉ ra sai lầm,khiếm khuyết của người khác, thay vì dùng lời lẽ quát nạt, mắng mỏ, mạt sát thì
ta nhẹ nhàng khuyên bảo, chỉ ra lỗi sai và đi tìm nguyên nhân để giải quyết nhưvậy đối với cả hai bên sẽ nhẹ nhàng và thấm thía hơn rất nhiều Đặc biệt trongcách đối nhân xử thế giữa người với người với, một lời nói hay chân thành cóthể giúp người khác vui sống nhưng một lời nói xấu xa, cay nghiệt có thể để lạiniềm đau, vết nhơ thậm chí gây ra hận thù suốt đời Chính vì thế biết “lựa lời”trong cách nói sẽ giúp ta thêm bạn bớt thù
Lời nói là thước đo đánh giá cốt cách và nhân phẩm của con người Biết nóilời hay ý đẹp vừa thể hiện sự tôn trọng người khác vừa thể hiện sự hiểu biết,khôn ngoan, khéo léo của chính mình Đôi khi người ta đánh giá nhau qua lờinói, một người giỏi giang, khéo léo phải là người biết nói những lời hợp lòngmình, hợp ý người Biết góp ý chân thành, thẳng thắn mà vẫn khéo léo, tế nhị đểkhông làm mất lòng người khác mới là người có tài Ai cũng có thể thốt ra đượclời nói nhưng làm sao để lời nói ấy có giá trị phải phụ thuộc vào khả năng vàbản lĩnh của mỗi người
Tuy nhiên phải nhấn mạnh, “lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau” ở đây khôngphải cổ vũ những lời nói sống nịnh bợ, giả dối để lấy lòng người khác Gióchiều nào theo chiều đấy, tâng bốc người trên, nói xấu người dưới để đạt đượcmục đích của mình Thực tế trong cuộc sống, đã có rất nhiều người cố tình hiểusai ý nghĩa câu nói và vin vào đó để biện minh cho thói sống xấu xa của mình.Cũng có nhiều người coi lời nói tầm thường rẻ mạt bởi họ cho rằng đó là thứ có
Trang 10sẵn nên không cần trân trọng, nói năng bộp chộp không biết suy nghĩ Họ đâubiết rằng hành động ấy đã vô tình đánh mất đi thứ vô cùng giá trị mà bản thânkhông hề hay biết Tiếc thay cho những ai chưa kịp tỉnh ngộ và nhận ra “lời nói
là gói vàng”
Trong cuộc sống, chúng ta phải biết nói lời hay ý đẹp cho vừa lòng ngườikhác nhưng những lời lẽ đó phải chân thành, thẳn thắn khách quan Không vì sợmất lòng mà thờ ơ mặc kệ những sai lầm, nhún nhường trước hành động sai tráikhông dám nói lên sự thật Tuy nhiên cùng một mục đích nói nếu biết lựa chọncách thể hiện khéo léo, tế nhị sẽ đem đến hiệu quả bất ngờ Người đời đã dạytrước khi nói phải uốn lưỡi bảy lần ngụ ý phải biết suy nghĩ, tính toán trước khithốt lên lời bởi nó không chỉ ảnh hưởng đến bản thân mình mà còn có tác độngsâu sắc đến người khác
Lời nói không mất tiền mua bởi đó là tài sản tự nhiên của con người nhưnglàm thế nào để lời nói có giá trị mới là điều đáng để ta phải quan tâm Câu tụcngữ là một lời dạy, lời khuyên bổ ích đối với mỗi chúng ta trong việc sử dụnglời nói để đối nhân xử thế Trong một xã hội nếu như ai cũng biết lựa lời để nóicùng nhau thì cuộc sống sẽ văn minh và tươi đẹp biết bao Để làm được điềunày không phải là không thể, hãy bắt đầu từ từng cá nhân biết cách tu dưỡng,trau dồi bản thân, tập nói những lời hay ý đẹp trước hết với những người xongquanh gần gũi nhất với bản thân mình Nhiều cá nhân như thế sẽ làm nên mộttập thể xã hội tốt đẹp
Lời khuyên trong câu tục ngữ "Lời nói chẳng mất tiền mua "- Mẫu 5
Lời nói là phương tiện để con người trao đổi tư tưởng, tình cảm và kinhnghiệm với nhau (bao gồm cả kinh nghiệm xử thế, lao động sản xuất, họctập ) Vì thế, nó có giá trị đặc biệt trong đời sống Để khuyên bảo mọi ngườicách nói năng sao cho đạt hiệu quả cao nhất trong giao tiếp, ông cha ta đã từngcăn dặn:
Trang 11Lời nói chẳng mất tiền mua,Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau.
Trong cuộc sống hằng ngày, con người thường xuyên phải dùng ngôn ngữ làmphương tiện giao tiếp Nếu biết lựa chọn lời nói thích hợp thì mọi người sẽ hiểunhau hơn, công việc sẽ thuận lợi hơn, kết quả sẽ cao hơn Mỗi người bìnhthường đều có khả năng nói lên mọi điều nhưng có lời hay, lời đẹp mà cũng cólời thô, lời vụng Chim khôn kêu tiếng rảnh rang, Người khôn nói tiếng dịu dàng
dễ nghe Ta có thể chọn lựa được lời nói tùy theo ý định và trình độ văn hóa củamình Ông cha ta nhận thấy lời nói như một thứ công cụ dễ kiếm, dễ chọn trongtầm tay của mọi người Nếu chọn đúng, lời nói sẽ tạo hiệu quả lớn, còn lựa sai,thì lời nói sẽ làm mất lòng nhau
Hiệu quả của lời nói đẹp là làm vừa lòng nhau Lời nói đẹp tạo ra sự cảmthông, sự ăn ý và hiểu biết lẫn nhau Đó là cơ sở để con người đạt được mụcđích trong giao tiếp Để cho vừa lòng nhau, cần phải biết lựa chọn lời nói thíchhợp với đối tượng, với hoàn cảnh, với sắc thái tình cảm
Cùng nói về một hiện tượng là cái chết nhưng có nhiều cách diễn đạt khácnhau: sư già đã viên tịch; người chiến sĩ ấy đã hy sinh vì Tổ quốc; ông cụ nơikhuất núi Người có văn hóa khi giao tiếp thường biết lựa chọn cách nói thíchhợp Một lời nói hợp cảnh, hợp tình sẽ làm cho quan hệ thêm tốt đẹp và việclàm thêm hiệu quả Một lời nói hớ hênh, vô ý sẽ làm hỏng hết mọi dự định.Chọn được những lời nói thích hợp chính là ta đã làm tốt việc lựa lời
Nhưng để có khả năng lựa lời, chúng ta phải học tập, rèn luyện liên tục, lâudài Ông cha ta đã từng để lại rất nhiều lời khuyên về sự cẩn trọng trong cáchnói năng của con người: Ăn phải nhai, nói phải nghĩ; Học ăn, học nói, học gói,học mở
Tuy chú ý đến việc lựa lời để để đạt được hiệu quả giao tiếp nhưng người xưakhông bao giờ cho rằng mục đích giao tiếp là để vừa lòng nhau
Trang 12Cần phải chọn lời nói thích hợp, nhưng đúng đắn chứ không phải chỉ quantâm đến sự đồng tình của người nghe, bởi vì có những khi nói thật mất lòng.Một lời nói êm tai, nhẹ nhàng nhưng giả dối không thể coi là một hành vi giaotiếp đúng đắn Nói gần nói xa chẳng qua nói thật, lời nói thích hợp trước hếtphải là lời nói chân thật, sau đó mới là lời nói đẹp.
Lời nói là công cụ giao tiếp, lời nói thể hiện phẩm chất, trình độ của mỗi conngười Biết dùng lời nói thích hợp sẽ tạo được hiệu quả tốt trong giao tiếp Vìvậy, chúng ta cần phải tự rèn luyện cách nói năng văn minh, lịch sự để đạt đượcmục đích như mong muốn
Lời khuyên trong câu tục ngữ "Lời nói chẳng mất tiền mua "- Mẫu 6
Trong cuộc sống, lời nói là phương tiện để con người trao đổi tư tưởng, tìnhcảm, kinh nghiệm sống với nhau Vì thế nó có giá trị đặc biệt đối với mỗi người
Để khuyên mọi người có cách nói năng sao cho có hiệu quả giao tiếp cao nhất,ông cha ta đã từng căn dặn:
“Lời nói chẳng mất tiền mua Lựa lời mà nói cho vừa lòng nhau”.
Thật vậy, lời nói phản ánh trình độ hiểu biết, tư cách đạo đức, tính tình của mỗicon người Trong cuộc sống, con người thường xuyên phải dùng ngôn ngữ làmphương tiện giao tiếp Nếu biết lựa chọn những lời nói thích hợp, con người sẽhiểu nhau hơn, công việc sẽ thuận lợi hơn, kết quả tốt hơn Mỗi con người bìnhthường đều có khả năng nói lên mọi điều mà cũng có lời hay, lời đẹp, cũng cólời thô, lời tục Người khôn phải biết lựa chọn để nói lời hay, lời đẹp Lời nói làmột thứ công cụ, nhưng có thể lựa chọn được tùy theo ý định và trình độ vănhoá của người nói Ví thế, ông cha ta hình dung lời nói như một thứ sản phẩm,một thứ công cụ dễ kiếm, dễ tìm trong tầm tay của mỗi người Nếu chọn đúnglời nói sẽ gây hiệu quả lớn, còn lựa sai thì lời nói sẽ làm mất lòng nhau