Phát biểu cảm nghĩ về Những trò lố hay là Va ren và Phan Bội Châu Dàn ý Phát biểu cảm nghĩ về Những trò lố hay là Va ren và Phan Bội Châu 1 Mở bài Giới thiệu tác phẩm "Những trò lố hay Va ren và Phan[.]
Trang 1Dàn ý Phát biểu cảm nghĩ về Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu
1 Mở bài
Giới thiệu tác phẩm: "Những trò lố hay Va ren và Phan Bội Châu" là một trongnhững truyện ngắn xuất sắc nhất của Nguyễn Ái Quốc được sáng tác vào năm1925
- Giới thiệu nhân vật:
+ Va - ren là người thay cho Méc - lanh sau khi Méc - lanh bị Phạm Hồng Thái
ám sát hụt và buộc phải về nước
+ Va - ren vốn là đảng viên của Đảng Xã hội Pháp nhưng đã phản bội Đảng vàđược cử làm Toàn quyền Đông Dương
Trang 2* Cảm nghĩ về tác phẩm
- Đây là một tác phẩm hư cấu mặc dù xét theo hình thức thì nó chẳng khác nàomột bài ký sự Tác phẩm được gây dựng lên bởi những sự kiện, nhân vật hoàntoàn có thật
- Nhan đề tác phẩm đã trực tiếp vạch trần thái độ giả dối và bản chất xấu xa củatên Toàn quyền mới khi đặt cụm từ "Những trò lố" vào nhan đề
- Tác phẩm được viết theo trình tự thời gian gồm có bốn chặng → đây là mộtchuyến đi kéo dài, mang theo suốt hành trình là những trò bịp bợm vô cùngđáng cười của tên Toàn quyền Va - ren
- Đây là một cuộc gặp gỡ hoàn toàn đối lập giữa hai nhân vật → phơi bày nhữngtrò lố của Va - ren
* Đánh giá:
- Thành công thứ nhất: xây dựng tính cách của cả hai nhân vật
- Thành công thứ hai: cách tác giả hư cấu nội dung dựa trên những nhân vật, sựkiện có thật nhằm thể hiện thái độ mỉa mai, giễu cợt
3 Kết bài
Khẳng định lại giá trị của tác phẩm
Phát biểu cảm nghĩ về Những trò lố hay là Va-ren và Phan Bội Châu - Mẫu
1
Trang 3"Những trò lố hay Va ren và Phan Bội Châu" là một trong những truyện ngắnxuất sắc nhất của Nguyễn Ái Quốc được sáng tác vào năm 1925 Nghệ thuậtbiếm họa được sử dụng vô cùng khéo léo đã biến tác phẩm thành một cảnh hàikịch và chúng ta sẽ thấy được rất rõ điều này qua từng câu, từng chữ của tácphẩm.
Tác phẩm được sáng tác sau khi nhà cách mạng Phan Bội Châu bị thực dânPháp bắt và xử tù chung thân nhưng trước ý chí đấu tranh đòi thả cụ Phan củanhân dân Việt Nam, chúng buộc phải ra lệnh ân xá rồi giam lỏng cụ ở Bến Ngựcho đến năm 1940, khi cụ qua đời
Còn Va - ren là người thay cho Méc - lanh sau khi Méc - lanh bị Phạm HồngThái ám sát hụt và buộc phải về nước Va - ren vốn là đảng viên của Đảng Xãhội Pháp nhưng đã phản bội Đảng và được cử làm Toàn quyền Đông Dương Va
- ren đã tuyên bố hắn sẽ quan tâm tới cụ Phan trước khi sang Đông Dương nhậnchức Tác phẩm đã được Nguyễn Ái Quốc viết lên ngay sau đó để phơi bày bảnchất xấu xa cũng như bộ mặt lố bịch của tên Toàn quyền Đông Dương này.Thực chất "Những trò lố hay Va - ren và Phan Bội Châu" là một tác phẩm hưcấu mặc dù xét theo hình thức thì nó chẳng khác nào một bài ký sự Tác phẩmđược gây dựng lên bởi những sự kiện, nhân vật hoàn toàn có thật
Va - ren Toàn quyền Đông Dương mới, Phan Bội Châu - chí sĩ cách mạng đang
bị giam giữ và phong trào đấu tranh của nhân dân đòi thả cụ Phan là những yếu
Trang 4tố có thật Nhưng rõ ràng truyện được viết trước khi Va - ren sang Đông Dươngnhận chức và cũng chẳng có cuộc gặp nào giữa hai nhân vật này khi hắn ta sangĐông Dương Nội dung cuộc gặp hoàn toàn là do tác giả tưởng tượng ra nhằmthể hiện thái độ căm phẫn, khinh thường bè lũ xâm lược; đồng thời cũng thểhiện lòng yêu nước của tác giả.
Ngay ở nhan đề tác phẩm, Nguyễn Ái Quốc đã trực tiếp vạch trần thái độ giảdối và bản chất xấu xa của tên Toàn quyền mới khi đặt cụm từ "Những trò lố"vào nhan đề
Đọc tác phẩm ta có thể dễ dàng nhận ra trình tự thời gian mà tác giả sắp xếp.Quá trình từ khi Va - ren xuống tàu rồi tới nhà tù Hỏa Lò thăm cụ Phan BộiChâu được chia làm bốn chặng Chặng một là bốn tuần đầu khi Va - ren ở trêntàu từ Mác - xây đến Sài Gòn Chặng hai là sự đón tiếp "nhiệt tình" của chínhquyền Sài Gòn khi Va - ren đến đây Ở chặng ba Va - ren được triều đình nghênhtiếp, mời dự yến tiệc và gắn mễ đay khi tới Huế Cuối cùng là khi Va - ren tới
Hà Nội và ghé thăm cụ Phan Bội Châu ở nhà tù Hỏa Lò Qua lời kể cùng cáchmiêu tả của tác giả, chúng ta có thể hình dung đây là một chuyến đi kéo dài,mang theo suốt hành trình là những trò bịp bợm vô cùng đáng cười của tên Toànquyền Va - ren
Vốn dĩ đây là cuộc gặp gỡ hoàn toàn đối lập giữa một bên là tên thống trị bấtlương Va - ren còn một bên là người chiến sĩ cách mạng vĩ đại Phan Bội Châu
Có lẽ vì thế mà ngôn ngữ được sử dụng để miêu ta hai nhân vật cũng hoàn toàn
Trang 5khác nhau Nếu tên Va - ren được khắc họa bằng kiểu ngôn ngữ trần thuật thì cụPhan được khắc họa bằng sự im lặng Đây chính là yếu tố quan trọng góp phầnthể hiện sự tinh tế, sắc sảo của nhà văn trong việc gợi ra nhiều suy nghĩ trongtâm trí độc giả.
Trò lố đầu tiên của tên Va - ren là lời hứa sẽ chăm sóc cụ Phan Bội Châu, rõràng lời hứa này chỉ xuất phát từ việc hắn ta mới nhậm chức và đang muốn trấn
an dư luận Đây hoàn toàn là một lời hứa suông nhằm làm dịu đi tinh thần đấutranh đang sục sôi khắp cả nước cũng như để đối phó sức ép của công luận Pháp
và Đông Dương Chính lời hứa này đã phô bày được bộ mặt nham hiểm, xảoquyệt của tên Toàn quyền mới này Nguyễn Ái Quốc đã bình luận về lời hứa đóthế này: "Ông hứa thế; giả thử cứ cho rằng một vị Toàn quyền Đông Dương màlại biết giữ lời hứa đi chăng nữa, thì chúng ta vẫn được phép tự hỏi liệu quanToàn quyền Va-ren sẽ "chăm sóc" cụ ấy vào lúc nào và ra làm sao?" Ở lời bìnhluận này, Nguyễn Ái Quốc đã vạch trần mâu thuẫn giữa nội dung và thời gianthực hiện lời hứa
Sau đó là lời nhận xét của tác về cuộc diện kiến của hai nhân vật có tính cáchhoàn toàn đối lập này: "Ôi thật là một tấn bi kịch! Ôi thật là một cuộc chạmtrán! Con người đã phản bội giai cấp vô sản Pháp, tên chính khách đã bị đồngbọn đuổi ra khỏi tập đoàn, kẻ đã ruồng bỏ quá khứ, ruồng bỏ lòng tin, ruồng bỏgiai cấp mình, lúc này mặt đối mặt với người kia, còn người đã hy sinh cả giađình và của cải để xa lánh khỏi thấy mặt bọn cướp nước mình, sống xa lìa quê
Trang 6hương, luôn luôn bị lũ này xua đuổi, bị chúng nhử vào muôn nghìn cạm bẫy, bịchúng kết án tử hình vắng mặt và giờ đây đang bị, vẫn chúng, đeo gông lên vaiđày đọa trong nhà giam, ngày đêm bị bóng dáng của máy chém như một bóng
ma ám kề bên cổ"
Đoạn văn được đánh giá là lời bình luận vô cùng độc đáo Nghệ thuật tươngphản được sử dụng khéo léo đã làm nổi bật sự cao thượng của nhà cách mạngPhan Bội Châu; đồng thời làm bật lên sự đê tiện của kẻ phản bội Va - ren Ở đâytác giả cũng ngầm ca ngợi, thể hiện sự kính trọng với tình thần yêu nước của cụPhan và thể hiện sự khinh bỉ, châm biếm tên phản bội nhục nhã Va - ren Sau
đó, trong toàn bộ cuộc nói chuyện, Va - ren chủ yếu là độc thoại Và sự nhamhiểm của hắn được bộc lộ hoàn toàn qua lời hứa đồng ý thả cụ Phan: "Tôi đem
tự do đến cho ông đây " Đối với lời hứa thứ hai này, tác giả đã bình luận nóbằng giọng đầy mỉa mai: "Va-ren tuyên bố vậy, tay phải giơ ra bắt tay Phan BộiChâu, còn tay trái thì nâng cái gông to kệch đang siết chặt Phan Bội Châu trongnhà tù ảm đạm, Va-ren đồng ý thả cụ Phan với điều kiện cụ phải trung thành vớinước Pháp, phải cộng tác, phải hợp lực với người Pháp để củng cố nền thống trịcủa Pháp ở Đông Dương (?!)" Hàng loạt mâu thuẫn trong lời nói và hành độngcủa hắn đã thể hiện rõ bản chất đê tiện của tên Toàn quyền mới này
Có thể nói, chính lời nói và hành động của hắn đã tự phô bày mặt nạ giả tạocũng như bản chất xảo quyệt của hắn Nguyễn Ái Quốc đã vô cùng thành côngtrong việc xây dựng tính cách của cả hai nhân vật Xuyên suốt "Những trò lố
Trang 7hay Va - ren và Phan Bội Châu", tác giả chủ yếu sử dụng nghệ thuật so sánh, đốichiếu để thể hiện sự tương phản trong tính cách của cả hai nhân vật Thành côngthứ hai đáng kể đến của tác phẩm là cách tác giả hư cấu nội dung dựa trênnhững nhân vật, sự kiện có thật nhằm thể hiện thái độ mỉa mai, giễu cợt.
Bằng giọng văn sắc sảo cùng sự tưởng tượng phong phú, Nguyễn Ái Quốc đãphơi bày được bộ mặt xảo trá của tên Toàn quyền mới, từ đó gián tiếp thể hiệntinh thần yêu nước của mình Đặt tác phẩm vào hoàn cảnh ra đời lúc bấy giờ, cóthể coi tác phẩm như một "lời cổ động", tiếp thêm ý chí chiến đấu cho nhân dân
Va-ren vốn là đảng viên Đảng viên Đảng Xã hội Pháp Sau khi phản bội ảng,hắn được cử làm toàn quyền Đông Dương, thay cho Méc-lanh bị chiến sĩ cáchmạng Phạm Hồng Thái ám sát hụt phải về nước Trước ngày chuẩn bị sangĐông Dương nhậm chức, Va-ren tuyên bố sẽ quan tâm tới cụ Phan Bội Châu.Ngay lập tức, Nguyễn Ái Quốc viết tác phẩm Những trò lố hay là Va-ren vàPhan Bội Châu để phơi bày bộ mặt lố bịch cùng chất xấu xa của hắn
Trang 8Hình thức tác phẩm giống như một bài kí sự nhưng thực ra nó là một truyệnngắn hư cấu (nghĩa là tưởng tượng trên cơ sở những yếu tố có thật) Nhân vật cóthật là Va-ren – toàn quyền Pháp mới tại ĐÔng Dương; Phan Bội Châu – nhàchí sĩ yêu nước đang bị chính quyền thực dân Pháp bắt giam tại Hà Nội Sự kiện
có thật là phong trào đấu tranh sôi sục của nhân dân đòi thả cụ Phan Bội Châuđang dâng cao khắp ba miền
Những tình tiết hư cấu là truyện được viết trước khi Va-ren sang nhậm chứcToàn quyền Va-ren với Phan Bội Châu ở nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội Nội dung cuộcgặp gỡ giữa Va-ren với Phan Bội Châu cũng là do tác giả tưởng tượng ra Thôngqua hai nhân vật Va-ren và Phan Bội Châu, chúng ta hiểu rõ thái độ căm thù,khinh bỉ quân xâm lược và lòng yêu nước thiết tha của Nguyễn Ái Quốc
Đặt cụm từ Những trò lố trong nhan đề tác phẩm, tác giả có chú ý vạch trầnhành động động giả dối, lố bịch và bản chất xấu xa của tên cáo già Va-ren
Truyện được kể theo trình tự thời gian : Từ Pa-ri, Va-ren xuống tàu sang ViệtNam rồi tới khám giam cụ Phan Bội Châu tại Hỏa Lò Chuyến đi chia thành bốnchặng Chặng 1 : Bốn tuần lễ đầu, Va-ren ở trên tàu trong hành trình từ Mác-xâyđến Sài Gòn Chặng 2 : Va-ren đến Sài Gòn, được chính quyền sở tại tiếp đón
“nhiệt tình” Chặng 3 : Va-ren tới Huế được triều đình nghênh tiếp, được dự yến
và gắn mễ đay Chặng 4 : Va-ren ra Hà Nội, tiến hành cuộc hội kiến với PhanBội Châu ở trong tù và những trò lố của hắn đã diễn ra Phần trích trong sáchgiáo khoa là chặng 1 và chặng 4
Trang 9Qua cách kể chuyện và miêu tả của tác giả, người đọc có thể hình dung ra
chuyến đi dềnh dàng kéo dài và những trò lố (những trò lố nhăng, bịp bợm,đáng cười) của tên Toàn quyền Va-ren
Trong đoạn văn có hai nhân vật chính là Va-ren và Phan Bội Châu Hai nhân vậtnày được xây dựng bằng nghệ thuật tương phản Va-ren (kẻ thống trị) bất lươngđối lập với cụ Phan Bội Châu là một tù nhân (người bị trị) nhưng lại cao cả và
vĩ đại
Ngôn ngữ sử dụng trong việc khắc họa tính cách của từng nhân vật cũng khácnhau Tác giả dùng ngôn ngữ trần thuật để khắc họa tính cách của Va-ren Cònvới Phan Bội Châu, tác giả dùng phương pháp đối lập là sự im lặng Đây là bútpháp tinh tế, sắc sảo có khả năng gợi tả, gợi cảm lớn
Va-ren nhậm chức toàn quyền, đứng đầu bộ máy cai trị của thực dân Pháp tạiĐông Dương (gồm ba nước Việt Nam, Lào và Cam-pu-chia) Trò lố đầu tiêncủa hắn là hứa chăm sóc cụ Phan Bội Châu Tác giả ngầm khẳng định : Va-renvừa nhậm chức nên hắn muốn trấn an dư luận Vì thế nên lời hứa của hắn chỉ làlời hứa suông để mị dân, làm dịu không khí đấu tranh chống Pháp đang sôi nổikhắp mọi nơi Điều đó cho thấy Va-ren là một kẻ nham hiểm, xảo quyệt, lời hứa
đó chỉ để đối phó trước sức ép của công luận ở Pháp và Đông Dương Nói khác
đi, đó là lời hứa gượng ép, miễn cưỡng
Tác giả đã bình luận việc này như sau : Ông hứa thế; giả thử cứ cho rằng một vịtoàn quyền Đông Dương mà lại biết giữa lời hứa đi chăng nữa thì chúng ta vẫnđược phép tự hỏi liệu quan Toàn quyền Va-ren sẽ “chăm sóc” vụ ấy vào lúc nào
Trang 10và ra làm sao Tác giả vạch ra mâu thuẫn giữa nội dung lời hứa và thời gianthực hiện lời hứa Thời gian thực hiện còn lâu, vì Va-ren vừa mới xuống tàu, màhành trình biển kéo dài chừng bốn tuần lễ trong khi đó, Phan Bội Châu vẫn bịgiam trong tù.
Cho nên, lời hứa của hắn là trò lố thứ nhất Tác giả dùng cụm từ nửa chính thứchứa một cách mỉa mai và câu hỏi nghi vấn để thể hiện điều đó Thực tế, Va-renvẫn là một tên thực dân đứng đầu guồng máy cai trị ở Đông Dương; còn PhanBội Châu vẫn là lãnh tụ cách mạng bị cầm tù Hai người đại diện cho hai phíađối lập nhau
Ở đoạn mở đầu truyện, tác giả thông báo về việc sang Việt Nam cùng lời hứacủa viên Toàn quyền Cách diễn đạt ngụ ý châm biếm gieo mối ngờ vực tronglòng mọi người về việc Va-ren thực hiện lời hứa ấy Có thể nói tác giả không tinmột chút nào vào “thiện chí” của hắn
Sau đó là cuộc hội kiến giữa Va-ren và Phan Bội Châu trong nhà tù Cảnh nàyđược kể và tả bằng ngòi bút linh hoạt và sắc sảo Trước tiên, tác giả nhận xétkhái quát về cuộc diện kiến và tính cách hai nhân vật:
Ôi thật là một tấn bi kịch! Ôi thật là một cuộc chạm trán ! Con người đã phảnbội giai cấp vô sản Pháp, tên chính khách đã bị đồng bọn đuổi ra khỏi tập đoàn,
kẻ đã ruồng bỏ quá khứ, ruồng bỏ lòng tin, ruồng bỏ giai cấp mình, lúc này mặtđối mặt với người kia, con người đã hi sinh cả gia đình và của cải để xa lánhkhỏi thấy mặt bọn cướp nước mình, sống xa lìa quê hương, luôn luôn bị lũ nàyxua đuổi, bị chúng nhử vào muôn nghìn cạm bẫy, bị chúng kết án tử hình vắng
Trang 11mặt và giờ đây đang bị, vẫn chúng, đeo gông lên vai đày đọa trong nhà giam,ngày đêm bị bóng dáng của máy chém như một bóng ma ám kề bên cổ.
Giữa kẻ phản bội nhục nhã và bậc anh hùng, vị thiên sứ, đấng xả thân vì độclập, được hai mươi triệu con người trong vòng nô lệ tôn sùng, giữa hai conngười đó xảy ra chuyện gì đây ?
Đây là đoạn văn bình luận độc đáo Nghệ thuật tương phản làm nổi bật sự đốilập tính cách cao thượng của Phan Bội Châu, bậc anh hùng, vị thiên sứ với tínhcách đê tiện của Va-ren, kẻ phản bội nhục nhã… Thái độ của tác giả là ca ngợitinh thần yêu nước, khẳng định chính nghĩa sáng ngời của cụ Phan Bội Châu vàkhinh bỉ, châm biếm thái độ trơ trẽn cùng bản chất xấu xa của Va-ren
Trong thời gian tiếp xúc, gần như Va-ren độc thoại, vì cụ Phan Bội Châu khôngthèm nói chuyện với hắn Đoạn văn thể hiện rõ động cơ và thủ đoạn của Va-rentrước nhà yêu nước họ Phan Hắn vuốt ve, dụ dỗ, bịp bợm một cách trắng trợn.Cuối cùng, sự nham hiểm,xảo quyệt của hắn đã bộc lộ hoàn toàn
Chúng ta hãy theo dõi lời lẽ và hành động của Va-ren Hắn đồng ý thả Phan BộiChâu : Tôi đem tự do đến cho ông đây… Tác giả bình luận trò lố thứ hai ấybằng hình ảnh đặc sắc đầy tính mỉa mai đả kích : Va-ren tuyên bố vậy, tay phảigiơ ra bắt tay Phan Bội Châu, còn tay trái thì nâng cái gông to kệch đang xiếtchặt Phan Bội Châu trong nhà tù ảm đạm, Va-ren đồng ý thả cụ Phan với điềukiện cụ phải trung thành với nước Pháp, phải cộng tác, phải hợp lực với ngườiPháp để củng cố nền thống trị của Pháp ở Đông Dương (?!)
Trang 12Những mâu thuẫn trong lời nói và hành động đã tố cáo bản chất của Va-ren là
kẻ thực dụng đến mức đê tiện, sẵn sàng làm mọi việc, dù là tồi tệ nhất chỉ vìquyền lợi cá nhân Bên cạnh đó, nó cũng bóc trần sự thật lời hứa chăm sóc cụPhan Bội Châu của Va-ren là như thế nào Không phải hắn trả tự do cho cụ Phan
mà là cố tình ép buộc cụ từ bỏ lí tưởng cách mạng cao đẹp, từ bỏ dân tộc mình.Hắn đến gặp cụ Phan vì quyền lợi của nước Pháp thực dân, mà trực tiếp là vìdanh lợi của hắn Thật nực cười khi kẻ phản bội lí tưởng đê tiện nhất lại đi
khuyên bảo kẻ trung thành với lí tưởng cao cả nhất Rõ ràng, lời hứa chăm sócPhan Bội Châu của Va-ren không chỉ là lời hứa suông mà còn là trò bịp bợmnhố nhăng
Hắn vờ tỏ ý kính trọng tâm hồn cao thượng và cuộc đời đây hi sinh của cụ PhanBội Châu nhưng lại đòi hỏi cụ phải phản bội, đầu hàng Hắn mang miếng bánh
vẽ đẹp đẽ hào nhoáng về tương lai của xứ Đông Dương thuộc địa để dụ dỗ muachuộc cụ:
Ông Phan Bội Châu, tôi biết rõ tâm hồn cao thượng và cuộc đời đầy hy sinh,nhiều nguy nan của ông, và chính tôi, tôi xin là người đầu tiên, với tư cách làtoàn quyền Đông Dương, được bày tỏ tấm lòng rất mực quý trọng ông Songnhững ý tưởng hào hiệp nhất phải chăng bao giờ cũng hay nhất ?… Chúng ta cóthể cùng nhau, làm cho nước ông trở thành một quốc gia tân tiến lớn, một xứ tựtrị, một nước Pháp ở châu Âu !
Va-ren đã tự lột mặt nạ, tự bóc trần bản chất của hắn – một tên chính khách thựcdân xảo quyệt, một kẻ phản bội nhục nhã, một con người vô liêm sỉ đáng khinh