Chuyên đề 1 Các lĩnh vực của Sử học Câu hỏi mở đầu Thông sử hay mỗi lĩnh vực của lịch sử có đối tượng, phạm vi nghiên cứu, cách tiếp cận như thế nào? Lời giải * Thông sử Đối tượng nghiên cứu các lĩnh[.]
Trang 1Chuyên đề 1: Các lĩnh vực của Sử học Câu hỏi mở đầu: Thông sử hay mỗi lĩnh vực của lịch sử có đối tượng, phạm vi
nghiên cứu, cách tiếp cận như thế nào?
Lời giải:
* Thông sử:
- Đối tượng nghiên cứu: các lĩnh vực của đời sống xã hội trong lịch sử, các nhân vật lịch sử, những chuyện xảy ra trong lịch sử,
- Phạm vi nghiên cứu: lịch sử thế giới, dân tộc
- Cách tiếp cận: Tiếp cận một cách tổng quan, toàn diện, đầy đủ về quá trình lịch
sử
* Lịch sử văn hóa
- Đối tượng nghiên cứu: Toàn bộ đời sống văn hoá của dân tộc, quốc gia, khu vực, hoặc nhân loại
- Phạm vi nghiên cứu: Quá trình hình thành, phát triển đời sống vật chất, đời sống tinh thần, di sản văn hoá vật thể và phi vật thể của cộng đồng các dân tộc
- Cách tiếp cận: thường tiếp cận theo từng thời kì lịch sử, không gian lịch sử
* Lịch sử xã hội
- Đối tượng nghiên cứu: Toàn bộ cấu trúc và đời sống xã hội
- Phạm vi nghiên cứu: Quá trình hình thành, phát triển, thay đổi xã hội và những vấn đề về đời sống xã hội từ truyền thống đến hiện đại
- Cách tiếp cận: thường tiếp cận theo từng thời kì lịch sử, không gian lịch sử
* Lịch sử tư tưởng
- Đối tượng nghiên cứu: Toàn bộ đời sống tinh thần của dân tộc, quốc gia, khu vực, hoặc nhân loại
- Phạm vi nghiên cứu: Quá trình phát sinh, phát triển, thay đổi, du nhập các bộ
phận chủ yếu: tư tưởng triết học, tư tưởng chính trị; tư tưởng tôn giáo…
- Cách tiếp cận: thường tiếp cận theo từng thời kì lịch sử, không gian lịch sử
Trang 2* Lịch sử kinh tế
- Đối tượng nghiên cứu: Các phương thức sản xuất, gồm lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất
- Phạm vi nghiên cứu: Quá trình hình thành phát triển chuyển biến kinh tế qua các
thời kì lịch sử (gồm cơ sở nền tảng, cơ cấu kinh tế, hoạt động kinh tế, )
- Cách tiếp cận: thường tiếp cận theo từng thời kì lịch sử, không gian lịch sử
A - CÂU HỎI GIỮA BÀI
Câu hỏi 1 trang 7 SGK chuyên đề Lịch sử 10 CTST: Tại sao bảo tàng lịch sử
được coi là không gian chứa đựng dòng chảy lịch sử?
Lời giải:
- Bảo tàng lịch sử là nơi chứa đựng, trưng bày các hiện vật có liên quan đến các sự kiện, hiện tượng xảy ra trong quá khứ Thông qua các hiện vật đó, khách tham quan có thể hiểu được phần nào quá khứ theo một trình tự nhất định Do đó, bảo tàng lịch sử được coi là không gian chứa đựng dòng chảy lịch sử
Câu hỏi 2 trang 7 SGK chuyên đề Lịch sử 10 CTST: Theo em, tại sao các sử gia
phong kiến phải viết lịch sử vua chúa? Điều quan trọng nhất của sử quan ngày xưa
và sử gia ngày nay khi chép sử là gì?
Lời giải:
- Các sử phong kiến phải viết lịch sử vua chúa vì nhiều lí do:
+ Thứ nhất, nhà vua là người chỉ đạo việc chép sử, mỗi ông vua đều muốn hậu thế biến đến những công đức, vai trò, việc làm của mình trong thời gian trị vì đất nước + Thứ hai, dưới chế độ quân chủ, nhà vua là người đứng đầu đất nước, những chính sách và những hoạt động của vua chúa có ảnh hưởng tới sự phát triển kinh tế
- xã hội của đất nước
- Điều quan trọng nhất của sử quan ngày xưa và sử gia ngày nay khi chép sử là luôn đảm bảo tính khách quan, trung thực của những sự kiện, hiện tượng được ghi chép
Trang 3Câu hỏi trang 8 SGK chuyên đề Lịch sử 10 CTST: Tại sao cần phân chia các
lĩnh vực của lịch sử?
Lời giải:
- Lịch sử được trình bày theo nhiều lĩnh vực (hay thể loại), trong đó có một số lĩnh vực cơ bản của đời sống xã hội loài người như: chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội,
tư tưởng,
- Cần phân chia các lĩnh vực của lịch sử để thấy được: mọi lĩnh vực đều có lịch sử hình thành và phát triển, mỗi lĩnh vực là một dòng chảy tri thức muôn màu, muôn
vẻ hợp thành lịch sử