Bài 18: THỰC HÀNH LẬP QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MỘT CHI TIẾT ĐƠN GIẢN TRÊN MÁY TIỆN A.. Kiến thức: Sau khi học xong bài 18, HS lập được quy trình công nghệ chế tạo một sản phẩm cơ k
Trang 1Bài 18: THỰC HÀNH
LẬP QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ CHẾ TẠO MỘT CHI TIẾT ĐƠN GIẢN
TRÊN MÁY TIỆN
A MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1 Kiến thức:
Sau khi học xong bài 18, HS lập được quy trình công nghệ chế tạo một sản phẩm cơ khí đơn giản trên máy tiện
2 Kĩ năng:
Rèn luyện kĩ năng lập quy trình công nghệ chế tạo một chi tiết
B CHUẨN BỊ BÀI DẠY:
1 Chuẩn bị nội dung:
- Nghiên cứu kĩ bài 18 – SGK Công nghệ 11
- Sưu tầm các tư liệu, tranh ảnh liên quan đến quy trình công nghệ chế tạo một chi tiết
- Xem lại bài 17
- Nghiên cứu SGK Công nghệ 8 những kiến thức có liên quan
2 Chuẩn bị trang thiết bị dạy học:
a, GV:
- Chuẩn bị vật thật: chốt có dạng hình 18.1 SGK
- Bản vẽ chi tiết “Chốt cửa” và một số bản vẽ đơn giản: Khối trụ vát 1 đầu, 2 đầu; Khối trụ vát 2 đầu, 1 rãnh ở giữa; Khối trụ vát 2 đầu, 2 rãnh ở giữa
Bài dạy này GV có thể soạn bài giảng bằng máy tính điện tử, sử dụng phần mềm Power Point
b, HS:
- Ôn lại kiến thức bài 17
- Sưu tầm một số chi tiết khác có hình dạng đơn giản, kích thước phù hợp
C TIẾN TRÌNH DẠY VÀ HỌC:
I Phân bố bài giảng:
Bài giảng được thực hiện trong 1 tiết, gồm 3 hoạt động chính sau:
- Hoạt động 1: Tìm hiểu chi tiết “Chốt cửa”
Trang 2- Hoạt động 2: Lập quy trình công nghệ chế tạo chốt cửa
- Hoạt động 3: Đánh giá kết quả thực hành
II Các hoạt động dạy học:
1 Ổn định lớp:
2 Kiểm tra bài cũ:
- Hãy cho biết các chuyển động khi tiện?
3 Đặt vấn đề vào bài mới:
- Các em đã được học những kiến thức Vẽ kĩ thuật, kiến thức cơ bản nhất của
cơ khí lớp ở 8 và lớp 11 Hãy cho biết muốn có một sản phẩm cơ khí ta phải qua các bước nào?
- HS trả lời
- GV kết luận: Để chế tạo một sản phẩm cơ khí ta phải tuân theo một quy trình công nghệ, việc làm này rất cần thiết vì hiện nay các sản phẩm cơ khí cũng như các sản phẩm khác đều tuân theo một quy trình công nghệ Đánh giá một sản phẩm chỉ cần đánh giá quy trình công nghệ
- Để làm quen với quy trình công nghệ chế tạo một sản phẩm ta học bài 18
Hoạt động 1: Tìm hiểu cấu tạo của chi tiết
15
40
0
1 45x
15
40
15
40
0
1 45x
Hình 18.1 – Bản vẽ chốt cửa
1 Cấu tạo
của chốt
cửa:
- Đây là bản vẽ lắp hay bản vẽ chi tiết?
(Bản vẽ chi tiết)
- Em có nhận xét gì về bản vẽ trên?
HS quan sát trả lời
HS đọc bản vẽ trả lời
Trang 3+ Là bản vẽ chốt cửa
+ Có 2 khối trụ tròn xoay với 2 bậc có đường kính, chiều dài khác nhau
+ Đường kính : Hai phần có đường kính khác nhau : 20 và 25
+ Hai đầu côn có kích thước : 1 x 450 + Chiều dài cả hai khối là 40 mm ; khối ngắn dài 15 mm, khối còn lại 25 mm
+ Vật liệu chế tạo: Thép
GV đưa vật mẫu để so sánh với bản vẽ
HS theo dõi hình vẽ SGK
và khi kết luận của GV
Hoạt động 2: Hướng dẫn HS lập quy trình công nghệ chế tạo
- Thế nào là quy trình công nghệ ?
(là trình tự các bước cần có để chế tạo một chi tiết)
- Để lập quy trình công nghệ chế tạo chi tiết này có mấy bước ?
(9 bước)
HS trả lời
Các bước lập quy trình công nghệ
Bước 1 :
Chọn phôi
- Chọn phôi theo nguyên tắc nào ?
GV hướng dẫn HS dựa vào định nghĩa gia công cắt gọt kim loại để nêu nguyên tắc chọn phôi
+ Chọn đúng vật liệu đảm bảo độ bền theo yêu cầu sử dụng
+ Đường kính phôi phải lớn hơn đường kính lớn nhất của chi tiết
+ Chiều dài của phôi lớn hơn chiều dài của chi tiết
HS trả lời
HS ghi kết luận
Bước 2 :
Gá phôi và
- Phôi được gá vào bộ phận nào ?
(Mâm cặp)
HS trả lời
Trang 4dao lên
máy tiện
+ Nguyên tắc : phải đồng tâm (đường trục của phôi phải song song với trục chính của máy tiện)
HS quan sát và suy nghĩ
để trả lời câu hỏi
Hình 18.2 Bước 3 :
Lắp dao lên
đài dao
- Dao được lắp vào bộ phận nào ?
Nguyên tắc : Vừa chạm tới mặt đầu của phôi
- Vì sao không lắp dao xa phôi quá hoặc quá sát với phôi ?
GV gợi ý : do không chạm tới, không tiện được; sát quá tạo lực ma sát lớn nhiệt độ tăng, dao dễ gẫy, mẻ
HS trả lời
HS trả lời Ghi nhớ giải thích của GV
Bước 4 :
Tiện khỏa
mặt đầu
Yêu cầu HS quan sát hình trong SGK (hình 18.2) và hỏi
- Thế nào là tiện (khỏa) mặt đầu ? Mục đích ?
Làm một đầu của chi tiết có độ nhẵn, phẳng theo yêu cầu
Trang 5Hình 18.3 Bước 5 :
Tiện phần
trụ dài 45
mm, đường
kính 25
mm
GV yêu cầu Hs quan sát hình 18.3 và trả lời câu hỏi
- Tại sao không tiện phần trụ có đường kính 20, dài 25 trước ?
Nguyên tắc : Tiện từ ngoài trong, các phần có kích thước lớn trước rồi đến kích nhỏ
HS trả lời
Hình 18.4 Bước 6 :
Tiện phần
trụ dài 20
GV yêu cầu HS quan sát hình 18.4 và trả lời câu hỏi
- Tại sao không tiện phần trụ có đường
HS trả lời
Trang 6mm, đường
kính 25
mm
kính 20, dài 25 trước ?
Hình 18.5 Bước 7 :
Vát mép 1
x 450
GV yêu cầu HS quan sát góc lưỡi dao tạo với đường trục của phôi
- Góc tạo bởi đường trục và lưỡi dao là bao nhiêu độ ?
HS trả lời
Hình 18.6 Bước 8 :
Cắt đứt đủ
chiều dài
40 mm
GV : Tùy thuộc vào đường kính mà rãnh cắt rộng hay hẹp
Bước 9 : Đảo đầu, vát mép 1 x 450
Trang 7Hình 18.7
Hoạt động 3 : Đánh giá kết quả thực hành
GV yêu cầu HS tự lập quy trình chế tạo một sản phẩm trên máy tiện
- Giao cho mỗi nhóm 1 bài tập
- GV giao cho các nhóm nhận xét về bài tập đã thực hiện
- GV kết luận cho điểm
HS chia theo nhóm làm bài tập
HS nộp bài
Hoạt động 4: Tổng kết, đánh giá giờ học
GV nhận xét về các mặt:
- Chuẩn bị của HS
- Ý thức học tập
- Kết quả thực hành
GV giao bài tập về nhà cho HS (bài tập 1, 2, 3 SGK)