XÂY DỰNG BỘ CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN TRÍ TUỆ CỦA HỌC SINH PHỔ THƠNG ĐÁP ỨNG NHU CẦU PHÁT HUY TIỀM NĂNG CỦA CÁ NHÂN

Giải pháp sử dụng công cụ đánh giá trí tuệ học sinh  Định hướng đề xuất giải pháp sử dụng bộ công cụ đánh giá trí tuệ HS  Giải pháp sử dụng công cụ đánh giá trí tuệ để phát huy tiềm nă

XÂY DỰNG BỘ CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ SỰ PHÁT TRIỂN TRÍ TUỆ CỦA HỌC SINH PHỔ THÔNG ĐÁP ỨNG YÊU CẦU PHÁT HUY TIỀM NĂNG CỦA

CÁ NHÂN THEO TINH THẦN NGHỊ QUYẾT 29-NQ/TW

 Mã số: Đề tài KHGD/16-20.ĐT.045

 Cơ quan chủ trì: Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam

 Chủ nhiệm: PGS.TS Trần Huy Hoàng

I Thành viên chính thực hiện đề tài

 PGS.TS Trần Huy Hoàng

 PGS.TS Nguyễn Thị Lan Phương

 TS Nguyễn Hữu Cương

 TS Lê Thị Mỹ Hà

 TS Đỗ Thị Lệ Hằng

 ThS Dương Thị Thu Hương

 PGS.TS Nguyễn Công Khanh

 PGS.TS Đào Thái Lai

 PGS.TS Đinh Thị Kim Thoa

 PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Vân

II Nội dung nghiên cứu chính của đề tài

2.1 Luận cứ khoa học về đánh giá trí tuệ người học

 Bối cảnh giáo dục thế giới

 Đặc điểm nền giáo dục Việt Nam đến năm 2030

 Đánh giá trí tuệ người học theo thuyết đa trí tuệ

2.2 Kinh nghiệm xây dựng công cụ đánh giá trí tuệ người học

 Kinh nghiệm quốc tế về việc xây dựng công cụ đánh giá trí tuệ

 Kinh nghiệm, nhu cầu xây dựng công cụ đánh giá trí tuệ HS ở Việt Nam

 Những vấn đề đặt ra

2.3 Khung đánh giá, đường phát triển và tiêu chí đánh giá trí tuệ học sinh Việt Nam dựa theo thuyết đa trí tuệ

 Khung đánh giá trí tuệ học sinh

 Đường phát triển và tiêu chí đánh giá các trí tuệ

 Quy trình, phương pháp tính chỉ số phát triển trí tuệ học sinh

2.4 Công cụ đo lường trí tuệ chuẩn hóa

 Nguyên tắc thiết kế công cụ đo lường trí tuệ

 Quy trình thiết kế công cụ đo lường trí tuệ chuẩn hóa

 Công cụ đo lường trí tuệ của học sinh

 Hướng dẫn sử dụng công cụ đo lường trí tuệ tại địa phương

2.5 Thử nghiệm công cụ và thực trạng sự phát triển trí tuệ của học sinh

 Thiết kế thử nghiệm chính thức công cụ đo lường trí tuệ của HS

 Thực trạng sự phát triển trí tuệ của học sinh phổ thông

2.6 Giải pháp sử dụng công cụ đánh giá trí tuệ học sinh

 Định hướng đề xuất giải pháp sử dụng bộ công cụ đánh giá trí tuệ HS

 Giải pháp sử dụng công cụ đánh giá trí tuệ để phát huy tiềm năng học sinh

 Giải pháp sử dụng công cụ đánh giá trí tuệ để phát triển năng lực của học sinh

 Giải pháp hỗ trợ Bộ GD&ĐT thực hiện hiệu quả qui chế đánh giá học sinh

III Kết quả và sản phẩm chính của Đề tài

3.1 Sản phẩm khoa học

 Khung đánh giá, đường phát triển và tiêu chí đánh giá trí tuệ học sinh theo thuyết đa

trí tuệ

 Bộ công cụ đo lường trí tuệ chuẩn hóa Hướng dẫn sử dụng bộ công cụ đánh giá trí tuệ của học sinh

 Báo cáo thực trạng sự phát triển trí tuệ của học sinh phổ thông

 Báo cáo đề xuất giải pháp sử dụng bộ công cụ đánh giá trí tuệ học sinh

3.2 Sản phẩm xuất bản

xuất bản

I Các bài báo

1 Thiết kế hệ thống câu hỏi đo

lường trí tuệ ngôn ngữ của học

sinh dựa theo thuyết ba tầng trí

tuệ của Sternberg

Nguyễn Thị Hồng Vân

Số 515 Tạp chí Giáo dục http://dx.doi.org/10.222.99 /arpap/2018.45

2021

TT Tên bài báo/sách Tên tác giả Tạp chí Năm

xuất bản

I Các bài báo

2 Thiết kế công cụ đo lường

năng lực Hợp tác của học sinh

dựa theo thuyết ba tầng trí tuệ

của Sternberg

Trần Thị Hương Giang, Trần Thị Phương Linh, Phạm Quang Minh

Số 515 Tạp chí Giáo dục 2021

3 Thiết kế công cụ đo lường

năng lực Logic-Toán của học

sinh dựa theo thuyết ba tầng trí

tuệ của Sternberg

Đặng Thị Thu Huệ, Phạm Thanh Tâm;

Chu Cẩm Thơ

Số 516 Tạp chí Giáo dục 2021

4 Đo lường khả năng trí tuệ của

học sinh Việt Nam theo thuyết

đa nhân tố của Sternberg

Trần Huy Hoàng, Đặng Xuân Cương, Nguyễn Thị Hương

Số Tạp chí Khoa học giáo dục Việt Nam

2021

5 The Development of

Problem-Solving Competence

Assessment Standards in Math

for Vietnamese Students

Phuong Nguyen Thi Lan, Loc Nguyen, Cuong Dang Xuan

International Journal of Advanced Science and Technology Vol 29, No

8, (2020), pp 354-373

ISSN: 2005-4238 IJAST (Indexed by Scpus)

2020

6 Diagnosis of intellectual

potential for first grade

entrance test candidates in

Vietnam with sternberg’s

triarchic theory of intelligence

Nguyen Thi Lan Phuong, Tran Huy Hoang

Merit Research Journal of Education and Review (ISSN: 2350-2282) Vol

8(5), May, 2020

2020

7 Proposing a framework to

assess the intellectual

development and competence

of Vietnamese students based

on Sternberg's triarchic theory

of intelligence

Nguyen Thi Lan Phuong, Nguyen Huu Cuong, Dang Xuan Cuong, Duong Thi Thu Hương

Educational Evaluation and Policy Analysis (có giấy xác nhận review)

2021

3.3 Sản phẩm đào tạo

a/ Tên Nghiên cứu sinh: Trần Thị Kim Cúc

- Tên luận văn/luận án: Phát triền năng lực vận dụng kiến thức, kĩ năng cho HS tiểu

học thông qua hoạt động trải nghiệm trong môn Tự nhiên và xã hội

- Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Vân; PGS.TS Trần Huy

Hoàng

- Cơ sở đào tạo NCS: Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam

- Minh chứng mức độ tham gia nghiên cứu của NCS: Nghiên cứu chuyên đề “Phát

triển tư duy sáng tạo của HS tiểu học thông qua hoạt động trải nghiệm „

b/ Tên Học viên cao học 1: Nguyễn Xuân Lộc

- Tên luận văn/luận án: Dạy học các bài toán giải bằng cách lập phương trình, hệ

phương trình nhằm phát triển năng lực giải quyết vấn đề cho học sinh THCS

- Năm tốt nghiệp: 2020;

- Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Lan Phương

- Cơ sở đào tạo HVCH: Trường Đại học Giáo duc, Đai học quốc gia Hà Nội

c/ Tên Học viên cao học 2: Hoàng Lê Tùng Lâm

- Tên luận văn/luận án: Phát triển năng lực Tính toán cho học sinh trong dạy học đa

thức

- Năm tốt nghiệp: 2020;

- Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Lan Phương

- Cơ sở đào tạo HVCH: Trường Đại học Giáo dục, Đai học quốc gia Hà Nội

3.5 Hợp tác trong và ngoài nước

3.5.1 Hợp tác trong nước

Các kết quả nghiên cứu của đề tài đã được Vụ Giáo dục Tiểu học và Vụ Giáo dục Trung học (Bộ Giáo dục và Đào tạo) xác nhận việc phối hợp, sử dụng kết quả của đề tài trong quá trình triển khai các Thông tư đánh giá học sinh tiểu học, THCS và THPT

3.5.2 Hợp tác quốc tế

Nhóm nghiên cứu đã trao đổi học thuật, ý tưởng thiết kế công cụ đánh giá trí tuệ học sinh Việt Nam với Giáo sư Robert Sternberg Giáo sư rất hoan ngênh và ấn tượng với những kết quả nghiên cứu của đề tài, đặc biệt là cách thức gắn kết phát triển trí tuệ trong quá trình phát triển năng lực cho người học

IV ĐÓNG GÓP CHÍNH CỦA ĐỀ TÀI

4.1 Về mặt lý luận

Đổi mới căn bản quan niệm công cụ đánh giá trí tuệ của người học – không chỉ có các công

cụ đo lường trí tuệ (như test, nhiệm vụ, câu hỏi, dự án học tập, ) mà còn có những công cụ làm cơ sở cho việc đo lường (như khung đánh giá, tiêu chí, chỉ số đo lường, đường phát triển trí tuệ), và công cụ phân tích chỉ số phát triển trí tuệ và phát triển năng lực Cụ thể là:

● Xây dựng khung đánh giá trí tuệ người học gồm ba tầng là (i) trí tuệ sinh học, (ii) trí tuệ hàn lâm và (iii) trí tuệ xã hội theo mô hình của Eysenck; các trí tuệ (phân tích, sáng tạo và thực hành) của Sternberg và (iv) hệ thống năng lực trong chương trình giáo dục phổ thông mới

● Thiết lập bộ tiêu chí, chỉ số đánh giá trí tuệ bảo đảm thích ứng với kung đánh giá nói trên Bộ tiêu chí, chỉ số này vừa (i) cập nhật các yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông mới, và (ii) so sánh với chỉ số đánh giá năng lực, trí tuệ toàn cầu

● Thiết kế 15 công cụ đa dạng, khoa học và khả thi để thu thập thông tin, dữ liệu về các năng lực (Ngôn ngữ, Logic – Toán, Giải quyết vấn đề, Sáng tạo và Hợp tác) và trí tuệ (phân tích, sáng tạo và thực hành) của học sinh

● Xây dựng phương pháp tính chỉ số phát triển trí tuệ, phát triển năng lực của học sinh Việt Nam theo thuyết ứng đáp câu hỏi và mô hình Rasch

Làm rõ cách thức ứng dụng các thành tựu khoa học - công nghệ và lý thuyết đo lường, đánh giá hiện đại trong đánh giá sự phát triển trí tuệ của học sinh, đó là:

● Kết hợp hiệu quả nhiều cách tiếp cận nghiên cứu: Tiếp cận lịch sử - cụ thể; tiếp cận

hệ thống; tiếp cận chuẩn hóa; tiếp cận “tác nghiệp hóa”; tiếp cận quản lý chất lượng PDCA

● Sử dụng cùng lúc nhiều phương pháp và kỹ thuật đo lường, đánh giá cổ điển và hiện đại như: phân tích đối sánh chuẩn, phương pháp chọn mẫu trong nghiên cứu giáo dục, phương pháp tính các chỉ số về sự phát triển trí tuệ bằng lý thuyết IRT,

4.2 Về thực tiễn

● Bộ công cụ đánh giá trí tuệ người học vừa đáp ứng được nhu cầu phát triển tiềm năng của học sinh, vừa tương thích với một bộ phận các năng lực cần được phát triển của chương trình giáo dục phổ thông mới, vừa đáp ứng phần nào những so sánh giáo dục quốc tế về trí tuệ của học sinh thế kỷ 21

● Bộ công cụ đánh giá nói trên là phương tiện hiệu quả để nhà trường có thể cập nhật thông tin liên tục, giám sát và tự đánh giá trí tuệ của học sinh; nhà quản lý giáo dục địa phương có thể so sánh, đối chiếu giữa các trường trong địa bàn quản lý, từ đó tìm

ra các thức tốt nhất để nâng cao khả năng trí tuệ của địa phương

● Đề xuất những giải pháp sử dụng công cụ đánh giá trí tuệ của học sinh để phát huy tiềm năng, phát triển năng lực học sinh, và hỗ trợ thực hiện quy định đánh giá năng lực học sinh trung học phù hợp với chương trình giáo dục phổ thông mới

● Toàn bộ hướng đi, cách làm của đề tài là minh họa về việc đưa NQ29 vào cuộc sống một cách hiệu quả Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu, giảng dạy chuyên ngành quản lý giáo dục và đo lường, đánh giá giáo dục

4.4 Về hiệu quả của nhiệm vụ

a) Về Hiệu quả kinh tế

Bộ công cụ đánh giá của đề tài đơn giản, gọn nhẹ (tiểu học làm hết 225 phút, THCS và THPT là 300 phút) nhưng là phương tiện hiệu quả để: nhà trường/ địa phương có thể cập nhật liên tục, giám sát và tự đánh giá sự phát triển trí tuệ, năng lực của hoc sinh; so sánh; cung cấp thông tin, dữ liệu cho Bộ GDĐT để xây dựng báo cáo giáo dục của quốc gia, quốc

tế

b) Về Hiệu quả xã hội

● Làm rõ các đặc điểm cơ bản của nền giáo dục Việt Nam hướng tới năm 2030 với yêu cầu phát triển toàn diện và phát huy tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW

● Góp phần nâng cao nhận thức toàn xã hội về tầm quan trọng của những phân tích dữ liệu về trí tuệ học sinh trong việc điều chỉnh chính sách, cách thức cải thiện kết quả GDĐT